Το ΑΠΔΕ χρηματοδοτεί επενδύσεις που συμβάλλουν στην ανάπτυξη, τον εκσυγχρονισμό και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, την παραγωγική ανάταξη, την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή, την καταπολέμηση κάθε μορφής διακρίσεων και την αειφόρο διαχείριση και αξιοποίηση του περιβάλλοντος και υλοποιείται μέσω εγκεκριμένων προγραμμάτων που καθορίζουν προτεραιότητες ανά τομέα πολιτικής, ειδικούς στόχους και δράσεις, τη διάρκεια εφαρμογής, τον προϋπολογισμό και τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Το ΑΠΔΕ έχει πολυετή διάρκεια και εκτε- λείται σε ετήσια βάση.

Το ΑΠΔΕ διακρίνεται σε:

α)

Εθνικό ΑΠΔΕ, το οποίο περιλαμβάνει έργα που χρηματοδοτούνται από: αα) το ΕΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των έργων που χρηματοδοτούνται, εν όλω ή εν μέρει, από ιδιωτικές συνεισφορές και δωρεές της ημεδαπής, αβ) το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και αγ) αμιγώς από εθνικούς πόρους χωρίς συνεισφορά από ενωσιακό πρόγραμμα ή συμφωνία, μέχρι τη μετάπτωση των εν λόγω έργων στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.

β)

Συγχρηματοδοτούμενο ΑΠΔΕ, το οποίο περιλαμβάνει έργα που χρηματοδοτούνται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών, από πόρους του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, από ιδιωτικές συνεισφορές και δωρεές από την αλλοδαπή και από εθνικούς πόρους.

Δημόσια επένδυση είναι κάθε δαπάνη που πραγματοποιείται από το Κράτος, μέσω των δικαιούχων / φορέων υλοποίησης, για αναπτυξιακούς και παραγωγικούς σκοπούς και συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων των προγραμμάτων.

Μέσω των χρηματοδοτήσεων του ΑΠΔΕ ενισχύονται κυρίως οι ακόλουθοι αναπτυξιακοί τομείς:

α)

υποδομών, ιδίως στους τομείς των μεταφορών και του περιβάλλοντος,

β)

ενίσχυσης των ιδιωτικών επενδύσεων και της επιχειρηματικότητας,

γ)

ενίσχυσης της κοινωνίας της γνώσης και ανάπτυξης του ανθρώπινου κεφαλαίου,

δ)

ενέργειας και αξιοποίησης ενεργειακών πόρων και γεωθερμικού δυναμικού,

ε)

ψηφιακού μετασχηματισμού,

στ)

στήριξης επενδυτικών προγραμμάτων της τοπικής αυτοδιοίκησης,

ζ)

μείωσης των ανισοτήτων και ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής,

η)

πολιτικών που αφορούν στη συντήρηση και την επέκταση κοινωνικών υποδομών,

θ)

κρατικής αρωγής σε συνέχεια φυσικών καταστροφών,

ι)

προώθησης έργων κρίσιμων και στρατηγικών ορυκτών πρώτων υλών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1252 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Απριλίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για την εξασφάλιση ασφαλούς και βιώσιμου εφοδιασμού με κρίσιμες πρώτες ύλες και την τροποποίηση των Κανονισμών (ΕΕ) 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1724 και (ΕΕ) 2019/1020.

Στο πλαίσιο ενίσχυσης των παραπάνω τομέων, ως δημόσιες επενδύσεις νοούνται και:

α)

οι δαπάνες τεχνικής βοήθειας,

β)

τα διοικητικά, φορολογικά και άλλα γενικά έξοδα που προσδιορίζονται στο εκάστοτε ισχύον θεσμικό πλαίσιο του ΑΠΔΕ και τις αποφάσεις του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού και περιγράφονται διακριτά στις αποφάσεις ένταξης των έργων, ως μέρος τους,

γ)

οι δαπάνες έργων στο χρηματοδοτικό σχήμα των οποίων μετέχουν ιδιωτικές συνεισφορές και δωρεές από πόρους του εξωτερικού ή της ημεδαπής, σύμφωνα με τη διαδικασία που προσδιορίζεται στο εκάστοτε ισχύον θεσμικό πλαίσιο του ΑΠΔΕ και των προγραμμάτων και τις αποφάσεις και ετήσιες οδηγίες του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού,

δ)

οι λοιπές δράσεις που ορίζονται στο ειδικό θεσμικό πλαίσιο του εκάστοτε προγράμματος και συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων του.

Δεν αποτελούν δημόσια επένδυση οι πάγιες λειτουργικές ανάγκες του δημοσίου τομέα κατά την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), καθώς και δαπάνες για τη συντήρηση έργων που έχουν ολοκληρωθεί, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στο θεσμικό πλαίσιο των προγραμμάτων ή σε ειδικό θεσμικό πλαίσιο.

Για τον προγραμματισμό των δημοσίων επενδύσεων, πλέον των ετών που προβλέπονται στο πλαίσιο κατάρτισης του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (εφεξής ΜΠΔΣ) σύμφωνα με τα άρθρα 42 έως 48 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), καταρτίζεται και παρακολουθείται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κυλιόμενο δεκαετές Σχέδιο προγραμματισμού δημοσίων επενδύσεων. Για τον προγραμματισμό του πρώτου εδαφίου αξιοποιούνται τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον Άξονα Μακροπρόθεσμων Δεσμεύσεων και στο Μητρώο Καταγραφής και Παρακολούθησης Δαπανών Συντήρησης Έργων ΑΠΔΕ, που συστήνονται με την παρ. 1 του άρθρου 10 και την παρ. 1 του άρθρου 26, αντίστοιχα.

O προγραμματισμός δαπανών του ΑΠΔΕ πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ΜΠΔΣ, σύμφωνα με τα άρθρα 42 έως 48 του ν. 4270/2014. Η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (ΓΔΔΕ) του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καταρτίζει μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό δημοσίων επενδύσεων που περιλαμβάνει τις προβλέψεις δαπανών των φορέων διαχείρισης έργων και προγραμμάτων και των φορέων χρηματοδότησης για τα επόμενα τέσσερα (4) έτη.

Ο μεσοπρόθεσμος προγραμματισμός δημοσίων επενδύσεων καταρτίζεται ανά φορέα Κεντρικής Διοίκησης της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 και πρόγραμμα ή ομάδα προγραμμάτων και αποστέλλεται στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Ο προϋπολογισμός του ΑΠΔΕ, που χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό δημοσίων επενδύσεων, καταρτίζεται σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τον ν. 4270/2014 (Α΄ 143).

Με την ψήφιση του Κρατικού Προϋπολογισμού, οι πιστώσεις του προϋπολογισμού ΑΠΔΕ καθίστανται δεσμευτικές, αποτελούν τα ανώτατα όρια δαπανών για το οικονομικό έτος και δεν μεταφέρονται στο επόμενο έτος.

Οι φορείς διαχείρισης και οι φορείς χρηματοδότησης πραγματοποιούν εκτίμηση δαπανών ανά φορέα Κεντρικής Διοίκησης της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 και πρόγραμμα ή ομάδα προγραμμάτων εντός των ανώτατων ορίων δαπανών κάθε εγκεκριμένου ΜΠΔΣ και προτείνουν την κατανομή πιστώσεων μέχρι των ανώτατων ορίων του προϋπολογισμού.

Η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (ΓΔΔΕ) εκδίδει κάθε έτος εγκύκλιες οδηγίες προς τους φορείς διαχείρισης και τους φορείς χρηματοδότησης, οι οποίες ορίζουν τις κατευθύνσεις και τις διαδικασίες για τις εκτιμήσεις πληρωμών έργων για το τρέχον έτος και τις προβλέψεις πληρωμών για τα επόμενα έτη. Τα στοιχεία του πρώτου εδαφίου αξιοποιούνται και για την κατάρτιση του σχεδίου του ΜΠΔΣ ως προς το σκέλος των δημοσίων επενδύσεων.

Η ΓΔΔΕ διαβουλεύεται με τους φορείς διαχείρισης και χρηματοδότησης για την ορθολογική εκτίμηση των δαπανών και καταρτίζει σχέδιο ετήσιου προϋπολογισμού του ΑΠΔΕ σύμφωνα με τα ανώτατα όρια δαπανών που ορίζονται από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους στο πλαίσιο της διαδικασίας κατάρτισης του Κρατικού Προϋπολογισμού, όπως προβλέπεται στο άρθρο 23 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143).

Το σχέδιο του ετήσιου προϋπολογισμού του ΑΠΔΕ υποβάλλεται στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό.

Το σχέδιο του ετήσιου προϋπολογισμού του ΑΠΔΕ συνοδεύεται από ειδική έκθεση που παρουσιάζει την προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανά φορέα Κεντρικής Διοίκησης της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014, πρόγραμμα ή ομάδα προγραμμάτων. Στο τέλος κάθε έτους, καταρτίζεται απολογιστική έκθεση με στοιχεία για την εκτέλεση του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων. Οι εκθέσεις καταρτίζονται από τη ΓΔΔΕ και αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, η ΓΔΔΕ, σε συνεργασία με τους φορείς διαχείρισης και χρηματοδότησης, δύναται να επικαιροποιεί τις προβλέψεις δαπανών για το επόμενο ή τα επόμενα έτη, εντός των ορίων που τίθενται στο ΜΠΔΣ.

Η ένταξη έργων στο ΑΠΔΕ γίνεται με την έκδοση απόφασης ένταξης σε πρόγραμμα και την εγγραφή του σε Συλλογική Απόφαση (ΣΑ) του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης, με ευθύνη του φορέα διαχείρισης.

Η απόφαση ένταξης σε πρόγραμμα αποτελεί αυτοδίκαιη πρόταση εγγραφής σε ΣΑ του ΑΠΔΕ και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον:

α)

τον τίτλο του έργου,

β)

τον προϋπολογισμό του έργου,

γ)

το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης,

δ)

το αντικείμενο του έργου,

ε)

στοιχεία για την ταξινόμηση που περιλαμβάνει το άρθρο 24, καθώς και

στ)

τις υποχρεώσεις του δικαιούχου και ειδικούς όρους, όταν απαιτείται.

Η ΣΑ υπογράφεται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό και αναρτάται στο Πρόγραμμα «Διαύγεια», χωρίς να δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Τα στοιχεία ένταξης των έργων στο ΑΠΔΕ τροποποιούνται με όμοια απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, μετά από αντίστοιχη τροποποίηση της απόφασης ένταξης / χρηματοδότησης του έργου στο οικείο πρόγραμμα.

Στο πλαίσιο των διαδικασιών ωρίμανσης και υλοποίησης των έργων, δύνανται να εγγράφονται σε ΣΑ του εθνικού ΑΠΔΕ με την ένταξή τους στο ΕΠΑ, έργα με σκοπό να υποβληθούν για χρηματοδότηση στα συγ- χρηματοδοτούμενα προγράμματα, ιδίως του Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης, των Ταμείων Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, του Μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Για την έκδοση της απόφασης ένταξης έργου της παρ. 2 σε πρόγραμμα του ΕΠΑ και την εγγραφή του σε ΣΑ του Εθνικού ΑΠΔΕ, απαιτείται βεβαίωση της υπηρεσίας διαχείρισης του συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος που πρόκειται να υποδεχθεί το έργο, στην οποία δηλώνονται η συνάφεια του έργου με τους στόχους του συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος, η διαθεσιμότητα των πόρων και το χρονοδιάγραμμα ένταξής του στο πρόγραμμα.

Η απόφαση ένταξης του έργου στο ΕΠΑ και η εγγραφή του σε ΣΑ του Εθνικού ΑΠΔΕ πραγματοποιούνται, εφόσον στις αντίστοιχες αποφάσεις ένταξης και εγγραφής περιλαμβάνεται ειδικός ή άλλος όρος που δεν επιτρέπει την ανάληψη νομικών δεσμεύσεων και την πραγματοποίηση πληρωμών του έργου στη συγκεκριμένη ΣΑ μέχρι την ένταξη του έργου σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα. Στην περίπτωση μη ένταξης του έργου σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα, το έργο, με ευθύνη του φορέα χρηματοδότησης, προτείνεται είτε για ένταξη και χρηματοδότηση σε τομεακά ή περιφερειακά προγράμματα ΕΠΑ είτε για την απένταξή του.

Έργα που χρηματοδοτούνται από προγράμματα / πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τα οποία δεν λειτουργεί υπηρεσία με σχετικά καθήκοντα διαχείρισης, εντάσσονται στο ΑΠΔΕ κατόπιν σύμφωνης γνώμης: α) του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, για επιβάρυνση του ΑΠΔΕ άνω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, και β) του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης για επιβάρυνση του ΑΠΔΕ κάτω του ενός εκατομμυρίου (1.000.000) ευρώ, πριν από την υποβολή του σχετικού αιτήματος προς τους αρμόδιους οικονομικούς φορείς.

Στο ΑΠΔΕ συστήνεται Άξονας Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων με χρονικό ορίζοντα εικοσαετίας, στον οποίο εντάσσονται:

α)

το υπόλοιπο του προϋπολογισμού των έργων προγραμμάτων, των οποίων οι εκτιμώμενες δαπάνες εκτείνονται πέραν της εκάστοτε προγραμματικής περιόδου και β) το υπόλοιπο του προϋπολογισμού των έργων που δεν εντάσσονται σε προγράμματα, των οποίων οι εκτι- μώμενες δαπάνες εκτείνονται πέραν του ΜΠΔΣ.

Στις ΣΑ, στις οποίες περιλαμβάνονται τα έργα της παρ. 1, αναγράφεται διακριτά και εγκρίνεται και ο προϋπολογισμός του Άξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων ανά έργο. Δεν επιτρέπεται η ανάλωση των προϋπολογισμών του πρώτου εδαφίου.

Η εγγραφή στην εκάστοτε ΣΑ και στον Άξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων πραγματοποιείται:

α)

με τη διαδικασία της αυτοδίκαιης πρότασης για τα έργα της περ. α) της παρ. 1, που συνοδεύεται από ανάλυση για τον επιμερισμό του υπολοίπου προς αποπεράτωση στα έτη πέραν της εκάστοτε προγραμματικής περιόδου, ή

β)

για τα έργα της περ. β) της παρ. 1 με πρόταση του φορέα χρηματοδότησης, που συνοδεύεται από ανάλυση για τον επιμερισμό του υπολοίπου προς αποπεράτωση στα έτη πέραν του ΜΠΔΣ.

Κατά την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου απαιτείται εγγραφή όρου που δεν επιτρέπει την πραγματοποίηση πληρωμών για το ποσό των μακροχρόνιων δεσμεύσεων, πέραν των επιλέξιμων προϋπολογισμών δαπανών στο πλαίσιο της εκάστοτε προγραμματικής περιόδου ή του εκάστοτε ΜΠΔΣ.

Οι δαπάνες των δράσεων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που υπερβαίνουν τον εγκεκριμένο με την Εκτελεστική Απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 9ης Ιουλίου 2024, για την έγκριση της στοχευμένης αναθεώρησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την Ελλάδα (ST 11858/24, ADD 1) προϋπολογισμό τους, συμπεριλαμβανομένων και των δαπανών Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, περιγράφονται διακριτά ως μέρος του σχεδίου χρηματοδότησης της απόφασης ένταξης του έργου στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό ΑΠΔΕ του αντίστοιχου εναρίθμου Συλλογικής Απόφασης Ταμείου Ανάκαμψης του οικείου Φορέα Χρηματοδότησης και καλύπτονται από εθνικούς πόρους του ΑΠΔΕ.

Οι δικαιούχοι / φορείς υλοποίησης έργων ΑΠΔΕ ευ- θύνονται για την ορθή υλοποίηση των έργων που χρηματοδοτούνται από το ΑΠΔΕ και ειδικότερα για:

α)

την τήρηση των διαδικασιών ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων και ανάληψης νομικών δεσμεύσεων,

β)

την κανονικότητα και νομιμότητα των δαπανών,

γ)

την ορθή εφαρμογή των ειδικών Συστημάτων Διαχείρισης και Ελέγχου που διέπουν τα προγράμματα, στα οποία έχει ενταχθεί το έργο, και την παρακολούθηση της υλοποίησης των έργων, των συμπληρωματικών ενεργειών και εργασιών και δαπανών συντήρησης,

δ)

την τήρηση της νομοθεσίας που διέπει την υλοποίηση των έργων,

ε)

την τήρηση της νομοθεσίας για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων,

στ)

την τήρηση των όρων της απόφασης ένταξης στο ΑΠΔΕ και του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του έργου, και

ζ)

τη δημοσιότητα της χρηματοδότησης από το ΑΠΔΕ.

Οι δικαιούχοι / φορείς υλοποίησης και οι φορείς λειτουργίας των έργων ΑΠΔΕ διασφαλίζουν τη συντήρηση και λειτουργία των έργων, πέραν της ολοκλήρωσής τους. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα στο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου του προγράμματος και επιβάλλονται από τον αρμόδιο φορέα διαχείρισης οι προβλεπόμενες δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις.

Με την υποβολή προς ένταξη προτάσεων έργων, οι αρμόδιοι φορείς (χρηματοδότησης, διαχείρισης, υλοποίησης) δεσμεύονται για την τήρηση καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του έργου της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας.

Η κατανομή των πιστώσεων του ετήσιου προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων γίνεται αυτοδίκαια με ΣΑ ή ΟΣΑ που εκδίδονται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό στην αρχή κάθε έτους. Οι ΣΑ εκδίδονται ανά φορέα χρηματοδότησης και πρόγραμμα ή ομάδα προγραμμάτων και περιλαμβάνουν:

α)

τη συνολική ετήσια πίστωση κάθε ΣΑ, με ελάχιστο ύψος πιστώσεων τη διαθέσιμη κατανομή όλων των έργων της κατά την τελευταία εργάσιμη ημέρα του έτους (ν-1), και με μέγιστο το όριο πιστώσεων του οικείου φορέα,

β)

την ένταξη κάθε έργου στο ΑΠΔΕ με ενάριθμο και τίτλο,

γ)

τον συνολικό προϋπολογισμό που έχει εγκριθεί για την πραγματοποίηση του έργου,

δ)

τον προϋπολογισμό των μακροχρόνιων δεσμεύσεων για την πραγματοποίηση του έργου, εφόσον υφί- στανται,

ε)

τον υπόλοιπο προς ολοκλήρωση εγκεκριμένο προϋπολογισμό, που επιμερίζεται στα επόμενα έτη, για την αποπεράτωση του έργου,

στ)

ειδικές διατάξεις και κάθε άλλο στοιχείο που απαιτείται για την ένταξη του έργου στη ΣΑ και την υλοποίησή του,

ζ)

τον δικαιούχο / φορέα υλοποίησης κάθε έργου και τον φορέα λειτουργίας, εφόσον υπάρχει.

Για το ΑΠΔΕ, ισχύουν τα ακόλουθα:

α)

Οι πιστώσεις κατανέμονται με αποφάσεις του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού τόσο για το εθνικό όσο και για το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος, εντός των ορίων του προϋπολογισμού του οικείου Υπουργείου.

β)

Εντός των ορίων των πιστώσεων της περ. α), οι φορείς χρηματοδότησης:

βα)

Προτείνουν την έκδοση ΣΑ, πλην των αρχικών της παρ. 1 του παρόντος, που εγκρίνονται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό,

ββ)

παρακολουθούν την εκτέλεση των ετήσιων προγραμμάτων δημοσίων επενδύσεων και ανακατανέμουν, εφόσον απαιτείται, με αποφάσεις του οικείου Υπουργού ή άλλου εξουσιοδοτημένου οργάνου, τις ετήσιες πιστώσεις που έχουν εγκριθεί για τις ΣΑ, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 14,

βγ)

προτείνουν οποιεσδήποτε άλλες τροποποιήσεις των ΣΑ, πέραν της υποπερ. ββ) της παρούσας και της παρ. 3 του άρθρου 14, που εγκρίνονται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό,

βδ)

προτείνουν την κατανομή των χρηματοδοτήσεων από το ΑΠΔΕ στα έργα των ΣΑ, με την επιφύλαξη ειδικότερων ρυθμίσεων, ιδίως σε ό,τι αφορά σε έργα που εντάσσονται στον Άξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων ή σε έργα αντιμετώπισης των επιπτώσεων φυσικών καταστροφών.

Ειδικά για το ΑΠΔΕ Περιφερειακού Επιπέδου:

α)

Οι πιστώσεις για το ΑΠΔΕ Περιφερειακού Επιπέδου εγγράφονται στον προϋπολογισμό του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργείου και κατανέμονται σε κάθε Περιφέρεια με αποφάσεις του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού τόσο για το εθνικό όσο και για το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος.

β)

Εντός των ορίων των πιστώσεων της περ. α), οι Περιφέρειες, με βάση το αναπτυξιακό πρόγραμμα περιφερειακού επιπέδου:

βα)

Προτείνουν την έκδοση ΣΑΕΠ πλην των αρχικών της παρ. 1, που εγκρίνονται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό.

ββ)

παρακολουθούν την εκτέλεση των ετήσιων Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δημοσίων Επενδύσεων Περιφερειακού Επιπέδου και ανακατανέμουν, εφόσον απαιτείται, με αποφάσεις του Περιφερειάρχη, τις ετήσιες πιστώσεις που έχουν εγκριθεί για τις ΣΑ, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 14,

βγ)

προτείνουν οποιεσδήποτε άλλες τροποποιήσεις των ΣΑΕΠ, πέραν της υποπερ. ββ) της παρούσας και της παρ. 3 του άρθρου 14, που εγκρίνονται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό.

γ)

Οι εκτιμήσεις πιστώσεων των έργων των ΣΑΕΠ εγγράφονται στους ετήσιους προϋπολογισμούς των οικείων φορέων.

Οι πιστώσεις του ετήσιου προϋπολογισμού ΑΠΔΕ μπορεί να περιλαμβάνουν πρόσθετη πίστωση υπερδέ- σμευσης μέχρι ποσοστού τριάντα τοις εκατό (30%) του εγκεκριμένου προϋπολογισμού.

Η συνολική ετήσια υποχρέωση αναλαμβάνεται για όλα τα έργα ΑΠΔΕ, έναντι του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων, και η προέγκριση δέσμευσης πιστώσεων σε βάρος του προϋπολογισμού του επόμενου έτους.

Η κατανομή της υπερδέσμευσης κάθε έτος γίνεται με βάση την απορρόφηση ποσοστού τουλάχιστον εβδομήντα τοις εκατό (70%) των συνολικών πιστώσεων του προγράμματος ή της ομάδας προγραμμάτων και τις προτάσεις των παρ. 2 και 3 του άρθρου 12 των φορέων χρηματοδότησης και διαχείρισης.

Οι συνολικές ετήσιες δαπάνες του ΑΠΔΕ δεν υπερβαίνουν το συνολικό άθροισμα των ποσών των φορέων που προβλέπεται στον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων.

Ανακατανομή των εγκεκριμένων ετήσιων πιστώσεων του ΑΠΔΕ μεταξύ φορέων Κεντρικής Διοίκησης της περ. στ΄ της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) και προγραμμάτων ή ομάδας προγραμμάτων είναι δυνατή για την κάλυψη πραγματικών αναγκών προγραμματισμού, εφόσον δεν υπερβαίνει τις εγκεκριμένες πιστώσεις του ΑΠΔΕ, συμπεριλαμβανομένης της υπερδέσμευσης.

Ανακατανομή των εγκεκριμένων ετήσιων πιστώσεων μεταξύ ΣΑ του ίδιου φορέα χρηματοδότησης εντός: α) του εθνικού σκέλους,

β)

του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους, και

γ)

του εθνικού σκέλους που χρηματοδοτεί το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, είναι δυνατή, εφόσον πραγματοποιείται στη βάση πραγματικών αναγκών προγραμματισμού και δεν υπερβαίνει τις εγκεκριμένες συνολικές πιστώσεις του φορέα.

Ανακατανομή των πιστώσεων μεταξύ φορέων πιστώσεων εντός της ίδιας ΣΑ είναι δυνατή, εφόσον πραγματοποιείται με απόφαση του οργάνου που εποπτεύει άμεσα τον φορέα διαχείρισης του προγράμματος, στη βάση πραγματικών αναγκών προγραμματισμού και δεν υπερβαίνει τις εγκεκριμένες συνολικές πιστώσεις της ΣΑ.

Η ανακατανομή των συνολικών εγκεκριμένων από τη Βουλή ορίων πιστώσεων του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων μεταξύ του εθνικού σκέλους ΑΠΔΕ, πλην του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, και του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους ΑΠΔΕ πραγματοποιείται το τελευταίο τρίμηνο κάθε έτους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επηρεάζεται η επίτευξη του συνολικά προβλεπόμενου κατ’ έτος δημοσιονομικού αποτελέσματος του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων του εγκεκριμένου ΜΠΔΣ.

Η χρηματοδότηση των έργων, που εντάσσονται στις ΣΑ του ΑΠΔΕ, πραγματοποιείται με αποφάσεις του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, μέσω λογαριασμών δημοσίων επενδύσεων που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος σε επίπεδο ΣΑ.

Τα αιτήματα χρηματοδότησης υποβάλλονται σε μηνιαία βάση ή ανάλογα με τις ανάγκες πληρωμών των έργων και κατόπιν αιτημάτων των δικαιούχων, από τους αρμόδιους φορείς διαχείρισης και, εφόσον δεν υπάρχουν, από τους αρμόδιους φορείς χρηματοδότησης. Τα αιτήματα του πρώτου εδαφίου συνοδεύονται από κατανομή των αιτούμενων ποσών ανά έργο και υπόλογο διαχειριστή.

Τα αιτήματα χρηματοδότησης αξιολογούνται και εγκρίνονται ολικά ή μερικά με την απόφαση χρηματοδότησης, λαμβανομένων υπόψη των συνολικών αναγκών χρηματοδότησης των έργων, της έγκρισης πιστώσεων υπερδέσμευσης, καθώς και των ορίων δαπανών κάθε έτους.

Με βάση τα στοιχεία της απόφασης χρηματοδότησης, εγκρίνονται οι αντίστοιχες πιστώσεις ανά έργο και διαμορφώνονται στο e-ΠΔΕ του άρθρου 38 τα όρια ανά έργο, μέχρι τα οποία είναι δυνατή η πληρωμή των δαπανών.

Οι χρηματοδοτήσεις των έργων δεν δύνανται να υπερβαίνουν τον υπόλοιπο προς ολοκλήρωση εγκεκριμένο προϋπολογισμό τους.

Φορείς χρηματοδότησης ή φορείς διαχείρισης με ικανοποιητικό βαθμό απορρόφησης πόρων μπορούν να χρηματοδοτούνται κατά προτεραιότητα με πρόσθετο όριο πιστώσεων για την εκτέλεση του Ετήσιου Προγράμματος ΑΠΔΕ.

Τα έργα ΑΠΔΕ χρηματοδοτούνται από κεντρικούς λογαριασμούς, ιδίως για τα προγράμματα του Εταιρικού Συμφώνου για το Πλαίσιο Ανάπτυξης, του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης.

Κατανομές χρηματοδοτήσεων άνω των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ, για τις οποίες δεν έχουν εκτε- λεστεί πληρωμές εντός τεσσάρων (4) μηνών από την ημερομηνία εκτέλεσης της απόφασης χρηματοδότησης της ΣΑ από την Τράπεζα της Ελλάδος και την πίστωση του λογαριασμού της ΣΑ, ανακαλούνται αυτοδίκαια κατά το ανεκτέλεστο ποσό τους.

Μετά την ανάκληση της παρ. 1, οι φορείς μπορούν να υποβάλουν νέο αίτημα χρηματοδότησης.

Η πληρωμή των δαπανών του ΑΠΔΕ πραγματοποιείται από τους λογαριασμούς δημοσίων επενδύσεων, που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος σε επίπεδο ΣΑ, και διενεργούνται από την οικονομική υπηρεσία του φορέα κεντρικής διοίκησης ή το νομικό πρόσωπο εντός Γενικής Κυβέρνησης, που έχει οριστεί υπόλογος διαχειριστής έργου, εντός του ορίου των διαθέσιμων πιστώσεων του έργου.

Τίτλο για την ανάληψη υποχρεώσεων σε βάρος του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων αποτελούν οι ΣΑ που εκδίδονται κατ’ εφαρμογή του παρόντος.

Κάθε δαπάνη αποτελεί αντικείμενο εκκαθάρισης, εντολής πληρωμής και πληρωμής.

Οι πληρωμές ΑΠΔΕ διακρίνονται σε:

α)

άμεσες που περιλαμβάνουν τις πληρωμές του οφει- λόμενου ποσού στον τελικό αποδέκτη της πληρωμής και β) έμμεσες που περιλαμβάνουν τις πληρωμές του οφειλόμενου ποσού σε νομικά πρόσωπα/αποδέκτες έμμεσης πληρωμής για την υλοποίηση συγκεκριμένου έργου ΑΠΔΕ.

Ο τρόπος και το είδος πληρωμής καθορίζονται στη σύμβαση, τη συμφωνία ή την πράξη χρηματοδότησης, σύμφωνα και με τους ειδικούς κανόνες του κάθε προγράμματος και Ταμείου.

Ο αρμόδιος υπόλογος διαχειριστής έργου μεριμνά, ώστε οι δαπάνες για την εκτέλεση της πληρωμής να συμμορφώνονται με τον προϋπολογισμό του ενταγμένου έργου, καθώς και με τις αρχές της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Ο αρμόδιος υπόλογος διαχειριστής έχει την ευθύνη εκκαθάρισης της δαπάνης. Στο πλαίσιο της πράξης αυτής, ελέγχει τα δικαιολογητικά έγγραφα που πιστοποιούν τα δικαιώματα του δικαιούχου πληρωμής, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στη νομική δέσμευση, καθώς και τη νομιμότητα και κανονικότητα της δαπάνης.

Προκειμένου να καταβληθεί η δαπάνη, εκδίδεται εντολή πληρωμής στη βάση της οποίας εκτελούνται ηλεκτρονικές πληρωμές.

Η διαδικασία εκκαθάρισης, έκδοσης εντολής πληρωμής και εκτέλεσης των ηλεκτρονικών πληρωμών πραγματοποιούνται μέσω του e-ΠΔΕ, σύμφωνα με το άρθρο 38.

H έκδοση των Συμψηφιστικών Χρηματικών Ενταλμάτων πληρωμών ΑΠΔΕ διενεργείται μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής από τις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες των φορέων χρηματοδότησης της Κεντρικής Διοίκησης.

Οι πληρωμές δαπανών ΑΠΔΕ από φορείς του δημοσίου τομέα υπό την έννοια της περ. α της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143) γίνονται με τη διαδικασία της άμεσης πληρωμής, με καταβολή του οφειλόμε- νου ποσού μέσω του e-ΠΔΕ στον τραπεζικό λογαριασμό του τελικού αποδέκτη.

Για την άμεση πληρωμή, η οικονομική υπηρεσία του φορέα της γενικής κυβέρνησης, ορίζεται από τον φορέα χρηματοδότησης ως υπόλογος διαχειριστής του έργου. Η οικονομική υπηρεσία έχει την ευθύνη πραγματοποίησης των πληρωμών μέσω της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η έμμεση πληρωμή αφορά σε μεταφορά ποσού από λογαριασμό επενδύσεων ΑΠΔΕ σε λογαριασμό νομικού προσώπου/αποδέκτη έμμεσης πληρωμής και αποτελεί πληρωμή για το ΑΠΔΕ ανεξάρτητα από τις τελικές πληρωμές που εκτελεί το νομικό πρόσωπο σε μεταγενέστερο χρόνο.

Η μεταφορά ποσού σε νομικά πρόσωπα/αποδέκτες έμμεσης πληρωμής γίνεται για την υλοποίηση συγκεκριμένου έργου ΑΠΔΕ και αφορά στα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου εκτός Γενικής Κυβέρνησης, που διαθέτουν τη διαχειριστική επάρκεια, προκειμένου να πληρώσουν σε μεταγενέστερο χρόνο τους δικαιούχους πληρωμής. Τα νομικά πρόσωπα/αποδέκτες έμμεσης πληρωμής του πρώτου εδαφίου δέχονται τις έμμεσες πληρωμές σε δια- κριτό για κάθε έργο ΑΠΔΕ λογαριασμό, τον οποίο τηρούν σε εμπορική τράπεζα ή στην Τράπεζα της Ελλάδος (εκτός λογαριασμού τύπου επενδύσεων) και προβαίνουν από αυτόν στις πληρωμές των δικαιούχων πληρωμής.

Νομικό πρόσωπο του δημόσιου τομέα, υπό την έννοια της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), μπορεί να γίνει αποδέκτης έμμεσης πληρωμής για την εκτέλεση συγκεκριμένου έργου ΑΠΔΕ μόνο κατόπιν αιτιολογημένης απόφασης του φορέα χρηματοδότησης. Στην περίπτωση αυτή, το νομικό πρόσωπο δέχεται τις πληρωμές ΑΠΔΕ στον μοναδικό λογαριασμό επενδύσεων ΑΠΔΕ που τηρεί στην Τράπεζα της Ελλάδος προς τον σκοπό αυτόν και από αυτόν διενεργεί στη συνέχεια τις πληρωμές των δικαιούχων πληρωμής μέσω του e-ΠΔΕ του άρθρου 38, επέχοντας θέση υπολόγου. Εάν ισχύει ειδικότερο θεσμικό πλαίσιο που καθιστά αδύνατη την εφαρμογή της εν λόγω διαδικασίας, ακολουθείται η διαδικασία πληρωμών της παρ. 2.

Προϋπόθεση για την έμμεση πληρωμή με τη διαδικασία της παρ. 2 αποτελεί η εγγραφή του δικαιούχου/ φορέα υλοποίησης στο μητρώο δικαιούχων έμμεσων πληρωμών του άρθρου 25.

Η έμμεση πληρωμή μπορεί να επιμερισθεί σε καταβολές. Το ποσό της έμμεσης πληρωμής πληρώνεται είτε βάσει της συμφωνίας ή της πράξης χρηματοδότησης είτε βάσει δικαιολογητικών εγγράφων που επιτρέπουν την εξακρίβωση της συμμόρφωσης προς τους όρους της συμφωνίας ή της πράξης χρηματοδότησης.

Τόκοι που απορρέουν από ποσά που προορίζονται για έμμεσες πληρωμές αποτελούν έσοδο για την πράξη που μειώνει ισόποσα το ποσό της εθνικής χρηματοδότησης.

Η ολοκλήρωση έργων που χρηματοδοτούνται από το ΑΠΔΕ διαπιστώνεται με την έκδοση απόφασης του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, περί ολοκλήρωσης του έργου. Η απόφαση ολοκλήρωσης από τους φορείς διαχείρισης ή χρηματοδότησης αποτελεί αυτοδικαίως πρόταση για την έκδοση της απόφασης ολοκλήρωσης του έργου του πρώτου εδαφίου.

Αν ο φορέας διαχείρισης εκδώσει απόφαση ολοκλήρωσης με οικονομικές εκκρεμότητες, με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, κατόπιν πρότασης του φορέα χρηματοδότησης, καθορίζονται:

α)

το ανώτατο ποσό των οικονομικών εκκρεμοτήτων που θα χρηματοδοτηθεί από το ΑΠΔΕ,

β)

το χρονικό διάστημα ολοκλήρωσης και τακτοποίησης των οικονομικών εκκρεμοτήτων, και

γ)

ο αρμόδιος φορέας για τη διαχείριση του έργου.

Μετά την παρέλευση της προθεσμίας που τίθεται στην ανωτέρω απόφαση, διαπιστώνεται η ολοκλήρωση του έργου για το ΑΠΔΕ στο ύψος των πληρωμών του, με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού και παύει η χρηματοδότησή του.

Έργα για τα οποία έχουν αναληφθεί νομικές δεσμεύσεις, όπως σύμβαση ή άλλη ισοδύναμη πράξη, αλλά τα οποία δεν ολοκληρώνονται στο πλαίσιο προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από ενωσιακούς πόρους ή από πόρους Ταμείων, μεταφέρονται στο εθνικό σκέλος του ΑΠΔΕ κατόπιν πρότασης του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης, με ειδική διαδικασία πραγματοποίησης χρηματοδότησης και πληρωμών, όπως ορίζεται με την απόφαση της παρ. 9 του άρθρου 39, έως την ένταξή τους στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, σύμφωνα με την παρ. 10 του άρθρου 39.

Έργα για τα οποία ανακαλείται η απόφαση ένταξης από τον φορέα διαχείρισης, απεντάσσονται από το ΑΠΔΕ με την έκδοση σχετικής απόφασης απένταξης από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό. Αν υφίστανται νομικές δεσμεύσεις, εφαρμόζεται η παρ. 3.

Μετά από την ολοκλήρωση των πληρωμών για τα ενταγμένα έργα ΑΠΔΕ διενεργείται οικονομική εκκαθάριση, με ευθύνη του αρμόδιου φορέα διαχείρισης ή χρηματοδότησης. Τυχόν αδιάθετα υπόλοιπα επιστρέφονται στα έσοδα του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων.

Στο τέλος κάθε ημερολογιακού έτους, η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (ΓΔΔΕ) καταγράφει τα έργα που έχουν ενταχθεί στο ΑΠΔΕ πέραν της τριετίας και:

α)

έχουν νομικές δεσμεύσεις με μηδενικές πληρωμές, ή β) δεν έχουν νομικές δεσμεύσεις.

Τα έργα που πληρούν τα κριτήρια της παρ. 1 χαρακτηρίζονται ως ανενεργά. Η ΓΔΔΕ ζητά εγγράφως από τους φορείς διαχείρισης των έργων ή τους φορείς χρηματοδότησης, τους λόγους για τους οποίους τα έργα παραμένουν ανενεργά.

Οι αρμόδιοι φορείς διαχείρισης ή χρηματοδότησης παρέχουν απόψεις σχετικά με τα θέματα της παρ. 1 και επαναπροσδιορίζουν το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των ανενεργών έργων ή προβαίνουν στην άμεση απέ- νταξή τους. Σε περίπτωση απένταξης, εκδίδεται απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, περί ολοκλήρωσης του έργου.

Τα έργα που χρηματοδοτούνται από το ΑΠΔΕ ταξινομούνται με βάση οικονομικά, λειτουργικά, διοικητικά και γεωγραφικά κριτήρια ταξινόμησης, το είδος της πληρωμής (άμεση ή έμμεση), τα απαιτούμενα στοιχεία του εκάστοτε προγράμματος, και την πηγή χρηματοδότησης, κατά την ένταξή τους στο πρόγραμμα.

Οι φορείς διαχείρισης και οι φορείς χρηματοδότησης αναφέρουν την ταξινόμηση της παρ. 1 σε όλα τα έργα που χρηματοδοτούνται από το ΑΠΔΕ.

Στο ΑΠΔΕ συστήνεται μητρώο δικαιούχων έμμεσων πληρωμών. Υπόχρεοι εγγραφής στο μητρώο δικαιούχων έμμεσων πληρωμών ΑΠΔΕ είναι τα νομικά πρόσωπα που χρηματοδοτούνται μέσω έμμεσης πληρωμής σύμφωνα με τη διαδικασία της παρ. 2 του άρθρου 21 για την εκτέλεση συγκεκριμένου έργου, εφόσον πληρούν κατ’ ελάχιστον τους ακόλουθους όρους:

α)

προβλέπεται ως σκοπός τους, η υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το ΑΠΔΕ,

β)

προβλέπεται η σύσταση και λειτουργία, εντός του οργανισμού τους, οικονομικής υπηρεσίας για την ορθή εκτέλεση των πληρωμών,

γ)

τηρούν αναλυτικές οικονομικές καταστάσεις από ορκωτούς ελεγκτές, και

δ)

είναι φορολογικά και ασφαλιστικά ενήμερα.

Η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τηρεί μητρώο δικαιούχων έμμεσων πληρωμών από το ΑΠΔΕ.

Οι φορείς χρηματοδότησης ΑΠΔΕ ενημερώνουν το μητρώο σχετικά με τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που λαμβάνουν επιχορηγήσεις από αυτούς.

Στο ΑΠΔΕ συστήνεται Μητρώο για την καταγραφή και παρακολούθηση δαπανών συντήρησης και λειτουργίας έργων σε ορίζοντα δεκαετίας.

Οι φορείς διαχείρισης διασφαλίζουν ότι οι φορείς υλοποίησης / δικαιούχοι ή οι φορείς λειτουργίας των έργων που περιλαμβάνουν επενδύσεις σε υποδομές, διαθέτουν τους απαραίτητους χρηματοδοτικούς πόρους και μηχανισμούς για να καλύψουν τα έξοδα λειτουργίας και συντήρησής τους, ώστε να διασφαλίζεται η οικονομική βιωσιμότητα των έργων.

Η απόφαση ένταξης έργου υποδομής στο ΑΠΔΕ, με βάση τα στοιχεία της απόφασης ένταξης σε Πρόγραμμα, και η πράξη ολοκλήρωσής της ορίζουν σε ορίζοντα δεκαετίας:

α)

το εκτιμώμενο κόστος συντήρησης του έργου, β) τον κύριο του έργου,

γ)

τον φορέα που είναι αρμόδιος για τη συντήρηση, δ) τον προϋπολογισμό συντήρησης κατ’ έτος, και ε) την πηγή χρηματοδότησης.

Τα στοιχεία των περ. α) έως ε) καταγράφονται και παρακολουθούνται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μέσω του Μητρώου της παρ. 1.

Η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (ΓΔΔΕ) παρακολουθεί την πορεία εκτέλεσης του ΑΠΔΕ σε ετήσια βάση.

Η ΓΔΔΕ παρακολουθεί διακριτά την εξέλιξη των πράξεων που έχουν χαρακτηριστεί στρατηγικής σημασίας ή εμβληματικές, τη χρηματοοικονομική πρόοδό τους και διασφαλίζει την ομαλή χρηματοδότησή τους.

Κάθε τρίμηνο, η ΓΔΔΕ διαβιβάζει προς τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό συγκεντρωτικά αριθμητικά δεδομένα σχετικά με την εκτέλεση του προϋπολογισμού του ΑΠΔΕ ανά φορέα χρηματοδότησης και πρόγραμμα ως προς τα έσοδα και ως προς τις δαπάνες. Τα αριθμητικά δεδομένα δημοσιοποιούνται εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από τη λήξη κάθε τριμήνου μέσω του δικτυακού τόπου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Για την παρακολούθηση της πορείας εκτέλεσης του ΑΠΔΕ, η ΓΔΔΕ δύναται να ζητά αναφορές προόδου υλοποίησης έργων από φορείς χρηματοδότησης, προβλέψεις δαπανών και λοιπά στοιχεία, πέραν όσων τηρούνται στο e-ΠΔΕ.

Για κάθε οικονομικό έτος, η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (ΓΔΔΕ) συντάσσει απολογιστική έκθεση παρακολούθησης της υλοποίησης του ΑΠΔΕ.

Η έκθεση παραθέτει ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία για το ΑΠΔΕ, ιδίως σε σχέση με τη χρηματοδότηση που διατέθηκε, τους φορείς χρηματοδότησης και τα χρηματοδοτούμενα προγράμματα και έργα, τον βαθμό απορρόφησης πόρων, τον βαθμό επίτευξης στόχων και προτάσεις βελτίωσης της αποδοτικότητας του ετήσιου προγράμματος.

Η έκθεση υποβάλλεται από τη ΓΔΔΕ και εγκρίνεται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό έως την 31η Μαρτίου του επόμενου οικονομικού έτους. Η έκθεση αναρτάται στον ιστότοπο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Κάθε πέντε (5) έτη, η Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων αξιολογεί την υλοποίηση και τα αποτελέσματα του ΑΠΔΕ σε συνάρτηση με τους στόχους που έχουν τεθεί. Η πρώτη έκθεση αξιολόγησης υποβάλλεται δύο (2) έτη μετά από την έναρξη ισχύος του παρόντος.

Η έκθεση αξιολόγησης περιλαμβάνει ιδίως:

α)

ποσοτικά στοιχεία για το ΑΠΔΕ, όπως ποσά που έχουν διατεθεί, προγράμματα, έργα και φορείς χρηματοδότησης, ποσοστά ολοκλήρωσης και αστοχίας,

β)

ποιοτικά στοιχεία για το ΑΠΔΕ, όπως προγράμματα και είδη έργων που χρηματοδοτήθηκαν ανά τομείς πολιτικής, γεωγραφική κατανομή, θεματική ταξινόμηση και επιτυχή ολοκλήρωση,

γ)

αξιολόγηση της επιτυχίας του ΑΠΔΕ από τη σκοπιά της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας,

δ)

προτάσεις βελτίωσης της αποδοτικότητας του πενταετούς προγράμματος.

Η έκθεση αξιολόγησης κατατίθεται στη Βουλή των Ελλήνων και αναρτάται στον ιστότοπο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Έσοδα του ΑΠΔΕ αποτελούν:

α)

τα έσοδα που προέρχονται από εισροές με ενωσι- ακή προέλευση, και

β)

τα ίδια έσοδα, ιδίως αδιάθετα υπόλοιπα έργων, συνεισφορές τρίτων, αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά για τα οποία έχουν εκδοθεί σχετικές αποφάσεις ανάκτησης, επιστροφές ανακτήσιμου Φόρου Προστιθέμενης Αξίας και καταπτώσεις εγγυητικών επιστολών.

Τα ίδια έσοδα της περ. β) της παρ. 1 κατατίθενται σε λογαριασμούς ιδίων εσόδων του ΑΠΔΕ που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος με δικαιούχο το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Αν απαιτείται η κατάθεση ιδίων εσόδων ΑΠΔΕ μέσω αρμόδιων εισπρακτικών μηχανισμών, αυτοί τα καταγράφουν και τα μεταφέρουν στους αντίστοιχους λογαριασμούς ιδίων εσόδων ΑΠΔΕ.

Οι αρμόδιοι φορείς για την υποβολή αιτημάτων πληρωμής συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενημερώνουν καταλλήλως και σε τακτά χρονικά διαστήματα τη Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων (ΔΔΕ) του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σχετικά με τα αιτήματα πληρωμών, τις εισροές και εκτιμήσεις που αφορούν στα προγράμματα αρμοδιότητάς τους.

Σε μηναία βάση, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους ενημερώνει τη ΔΔΕ για τη λογιστικοποίηση τόσο των ιδίων εσόδων όσο και των εσόδων ΑΠΔΕ, που προέρχονται από εισροές με ενωσιακή προέλευση και η ΔΔΕ ενημερώνει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για τις πληρωμές ανά έργο.

Η παρακολούθηση ιδίων εσόδων ΑΠΔΕ γίνεται μέσω λογαριασμών ιδίων εσόδων ΑΠΔΕ.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχεδιάζει, συντονίζει και χρηματοδοτεί το ΑΠΔΕ μέσω της Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσίων Επενδύσεων. Η Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων δύναται να λαμβάνει επιστημονική και τεχνική υποστήριξη στο έργο της από τη Μονάδα Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (Μ.Ο.Δ.Α.Ε.).

Υπηρεσίες διαχείρισης, ενδιάμεσοι φορείς ή άλλοι φορείς που εκτελούν καθήκοντα ταμείου χαρτοφυλακίου ή ειδικού ταμείου, έχουν αρμοδιότητα διαχείρισης εθνικών, επιχειρησιακών ή άλλων προγραμμάτων του ΑΠΔΕ σύμφωνα με τα ειδικότερα Συστήματα Διαχείρισης και Ελέγχου, που διέπουν αυτά τα προγράμματα.

Οι φορείς της παρ. 2 συνεργάζονται με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τον προγραμματισμό, την υλοποίηση και παρακολούθηση του ΑΠΔΕ.

Οι φορείς χρηματοδότησης, όπως προβλέπονται στην περ. 21 του άρθρου 3, λαμβάνουν πόρους από το ΑΠΔΕ και αναλαμβάνουν τη χρηματοδότηση φορέων υλοποίησης και δικαιούχων για εγκεκριμένες δημόσιες επενδύσεις. Ειδικώς, ως προς τις Περιφέρειες, οι κατ’ έτος εγκεκριμένες πιστώσεις εγγράφονται στον προϋπολογισμό δημοσίων επενδύσεων του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργείου.

Οι φορείς χρηματοδότησης ορίζουν τους διαχειριστές των έργων και τους υπόλογους που αναλαμβάνουν υποχρεώσεις σε βάρος εγκεκριμένων πιστώσεων ΣΑ του φορέα χρηματοδότησης.

Οι φορείς υλοποίησης και οι δικαιούχοι αναλαμβάνουν την υλοποίηση έργου χρηματοδοτούμενου από το ΑΠΔΕ με ανάθεση σε τρίτους ή με ίδια μέσα.

Οι φορείς λειτουργίας, σε περίπτωση που δεν ταυτίζονται με τον δικαιούχο - φορέα υλοποίησης, είναι υπεύθυνοι για τη λειτουργία του έργου.

Υπόλογοι διαχειριστές έργου για το ΑΠΔΕ είναι οι οικονομικές υπηρεσίες φορέων του δημόσιου τομέα υπό την έννοια της περ. α) της παρ. 1 της παρ. 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143), με την επιφύλαξη της παρ. 6 του άρθρου 60 του ν. 4914/2022 (Α΄ 61), περί ορισμού των Ειδικών Υπηρεσιών ως διαχειριστών έργου / υπολόγων.

Οι υπόλογοι διαχειριστές έργου ορίζονται ανά έργο, με απόφαση των φορέων χρηματοδότησης που αναρ- τάται στο Πρόγραμμα «Διαύγεια» και πραγματοποιούν πληρωμές του ΑΠΔΕ.

Οι υπόλογοι διαχειριστές έργου ορίζουν εισηγητές εκκαθάρισης δαπάνης και υπεύθυνους λογαριασμού για κάθε έργο ΑΠΔΕ.

Οι εισηγητές εκκαθάρισης πραγματοποιούν τον έλεγχο νομιμότητας και κανονικότητας μιας δαπάνης και εισηγούνται την εκκαθάρισή της. Ορίζονται με απόφαση του προϊσταμένου της οικονομικής υπηρεσίας του υπόλογου διαχειριστή έργου, η οποία αναρτάται στο Πρόγραμμα «Διαύγεια».

Εκκαθαριστές δαπανών είναι τα κατά περίπτωση αρμόδια για την εκκαθάριση όργανα της οικονομικής υπηρεσίας του υπόλογου διαχειριστή. Είναι οι τελικοί υπογράφοντες εντολών πληρωμών που προσδιορίζουν το δικαίωμα του δικαιούχου της πληρωμής έναντι του Δημοσίου. Δεν επιτρέπεται ο εκκαθαριστής να ταυτίζεται με τον υπεύθυνο λογαριασμού του άρθρου 36.

Οι υπεύθυνοι λογαριασμού ασκούν την ταμειακή διαχείριση του λογαριασμού που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος και παρέχουν στα αρμόδια όργανα πληροφορίες για την κίνηση του λογαριασμού.

Οι υπεύθυνοι λογαριασμού ορίζονται με απόφαση των προϊσταμένων της οικονομικής υπηρεσίας του υπόλογου διαχειριστή έργου. Η απόφαση αναρτάται στο πρόγραμμα «Διαύγεια».

Κάθε πρόσωπο που εμπλέκεται σε πράξη πληρωμής έργου, ιδίως ως εισηγητής εκκαθάρισης, εκκαθαριστής και υπεύθυνος λογαριασμού, απέχει από οποιαδήποτε ενέργεια που συνιστά σύγκρουση συμφερόντων, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 3 του άρθρου 61 του Κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2018/1046 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Ιουλίου 2018 σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 1296/2013, (ΕΕ) 1301/2013, (ΕΕ) 1303/2013, (ΕΕ) 1304/2013, (ΕΕ) 1309/2013, (ΕΕ) 1316/2013, (ΕΕ) 223/2014, (ΕΕ) 283/2014 και της απόφασης 541/2014/ΕΕ και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 966/2012 (L 193).

Οι οικονομικές υπηρεσίες που διενεργούν τις πληρωμές των δαπανών λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την αποφυγή φαινομένων σύγκρουσης συμφερόντων και για την αντιμετώπιση καταστάσεων που μπορεί αντικειμενικά να εκληφθούν ως σύγκρουση συμφερόντων.

Oι πράξεις που απαιτούνται για την ένταξη, χρηματοδότηση και υλοποίηση των έργων του ΑΠΔΕ διενερ- γούνται μέσω του e-ΠΔΕ. Ειδικότερα, μέσω του e-ΠΔΕ εκτελούνται ενέργειες που αφορούν στον προγραμματισμό, προϋπολογισμό, κατάρτιση, εκτέλεση, παρακολούθηση, χρηματοδότηση του ΑΠΔΕ και στις πληρωμές των δικαιούχων και των αναδόχων των έργων τους, καθώς και οι σχετικές ενέργειες των εμπλεκόμενων φορέων χρηματοδότησης και υλοποίησης, συμπληρωματικά των ενεργειών που διενεργούνται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Δημοσιονομικής Πολιτικής (ΟΠΣΔΠ) της Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής. Το e-ΠΔΕ διασφαλίζει την τήρηση πλήρους διαδρομής ελέγχου για τις ως άνω ενέργειες.

Το e-ΠΔΕ διαλειτουργεί με υψηλή διαθεσιμότητα με τα πληροφοριακά συστήματα διαχείρισης χρηματοδοτούμενων έργων από το ΑΠΔΕ, όπως τα Ολοκληρωμένα Πληροφοριακά Συστήματα του Εταιρικού Συμφώνου Περιφερειακής Ανάπτυξης, του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης. Το e-ΠΔΕ διαλειτουργεί με υψηλή διαθεσιμότητα με το ΟΠΣΔΠ μέχρι την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας του Κυβερνητικού Συστήματος Επιχειρησιακού Σχεδια- σμού (govERP). Με την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας του τελευταίου, το e-ΠΔΕ διαλειτουργεί με υψηλή διαθεσιμότητα με το govERP. Το e-ΠΔΕ διαλειτουργεί και με άλλα πληροφοριακά συστήματα για την παροχή πληροφοριών που σχετίζονται με τις ενέργειες της παρ. 1 ή για την αύξηση του επιπέδου ασφαλείας των ενεργειών που διενεργούνται εντός του.

Η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διασφαλίζει την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αποθηκεύονται στο e-ΠΔΕ, καθώς και ότι η επεξεργασία και η χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα συμμορφώνονται με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών και την κατάργηση της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) (L 119), και τον ν. 4624/2019 (Α΄ 137).

Η Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων υποστηρίζεται για τη λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος από την ομάδα εφαρμογών της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Α.Ε..

Το πληροφοριακό σύστημα φιλοξενείται στις υποδομές του Υπολογιστικού Κέντρου της Μονάδας Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων (Μ.Ο.Δ.Α.Ε.).

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού καθορίζονται τα κριτήρια, τα όρια, οι διαδικασίες και οι προθεσμίες ένταξης των συνεχιζόμενων έργων της υποπερ. αγ) της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 4 σε το- μεακά, περιφερειακά και ειδικά προγράμματα ανάπτυξης του ΕΠΑ.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού καθορίζονται για τα συνεχιζόμενα έργα της υποπερ. αγ) της περ. α) της παρ. 3 του άρθρου 4 και ιδίως για: α) έργα που δανειοδοτούνται από διεθνείς οργανισμούς, β) έργα που χρηματοδοτούν δράσεις του αναπτυξιακού νόμου, γ) έργα που περιλαμβάνουν υποχρεώσεις από δικαστικές αποφάσεις, δ) έργα που περιλαμβάνουν υποχρεώσεις συμβάσεων παραχώρησης συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, ε) συμπληρωματικές εργασίες που υλοποιούνται μετά την περίοδο μελετών κατασκευών στο πλαίσιο συμβάσεων παραχώρησης έργων αυτοκινητοδρόμων, που χρηματοδοτούνται στην παρούσα φάση από το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος ΑΠΔΕ, καθώς και στ) απενταγμένα έργα συγχρηματοδοτούμε- νων προγραμμάτων, η διαδικασία μετάπτωσής τους στο εθνικό σκέλος του ΑΠΔΕ, οι υποχρεώσεις των φορέων, η δυνατότητα πραγματοποίησης πληρωμών μέχρι την ένταξή τους σε πρόγραμμα του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) και ρυθμίζεται κάθε άλλο θέμα σχετικό με τα ανωτέρω.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού τροποποιούνται τα στοιχεία ένταξης της παρ. 1 του άρθρου 9, εφόσον προηγείται αντίστοιχη τροποποίηση της απόφασης ένταξης / χρηματοδότησης του έργου στο οικείο πρόγραμμα.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΕΣΠΑ και του ΑΠΔΕ Υπουργού, καθορίζονται ως προς τα έργα της παρ. 3 του άρθρου 9, τα όρια στη βάση των οποίων ο φορέας διαχείρισης του συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος βεβαιώνει τη διαθεσιμότητα των πόρων του Προγράμματος, το ποσοστό του προϋπολογισμού του προς ωρίμανση έργου που δεσμεύεται στο Πρόγραμμα για τη μελλοντική ένταξή του, καθώς και οι διαδικασίες παρακολούθησης της προόδου ωρίμανσης αυτού.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού δύναται να καθορίζεται η διαδικασία ένταξης των έργων της παρ. 5 του άρθρου 9 στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του ΠΔΕ.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού προσδιορίζονται οι λεπτομέρειες για τις κατηγορίες των έργων, την εγγραφή και αναγραφή των προϋπολογισμών στη ΣΑ, τους απαιτούμενους ειδικούς ή άλλους όρους και κάθε άλλη διαδικασία που αφορά στον Άξονα Μακροχρόνιων Δεσμεύσεων του άρθρου 10.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού αναλαμβάνεται η συνολική ετήσια υποχρέωση της παρ. 2 του άρθρου 13 και ορίζονται: α) το ποσό της υπο- λειπόμενης συνολικής δαπάνης για την ολοκλήρωση των συνεχιζόμενων από προηγούμενα έτη έργων, β) οι εγκεκριμένες πιστώσεις του τρέχοντος έτους και γ) το όριο ανάληψης υποχρεώσεων για το τρέχον έτος. Με την απόφαση του πρώτου εδαφίου καθορίζεται η διαδικασία διαχείρισης του ετήσιου ορίου υπερδέσμευσης πιστώσεων του άρθρου 13.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού καθορίζονται τα κριτήρια, τα όρια και οι προϋποθέσεις ανακατανομής πιστώσεων ΠΔΕ και μεταφοράς ορίων του ΠΔΕ, καθώς και οι λοιπές λεπτομέρειες διαχείρισης των πιστώσεων του ΠΔΕ της παρ. 1 του άρθρου 14. Η ανακατανομή της παρ. 2 του άρθρου 14 γίνεται με απόφαση του οικείου Υπουργού ή του Περιφερειάρχη ή του προβλεπόμενου οργάνου του φορέα της Γενικής Κυβέρνησης ή του εξουσιοδοτημένου από αυτόν οργάνου που έχει την ευθύνη της ΣΑ (αρμόδιο όργανο του φορέα χρηματοδότησης). Η ανακατανομή της παρ. 4 του άρθρου 14 γίνεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού που εκδίδεται το τελευταίο τρίμηνο κάθε έτους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επηρεάζεται η επίτευξη του συνολικά προβλεπόμενου κατ’ έτος δημοσιονομικού αποτελέσματος του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων του εγκεκριμένου Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού δύναται να καθορίζονται η διαδικασία διαμόρφωσης του ύψους της συνολικής ετήσιας πίστωσης κάθε ΣΑ, σύμφωνα με το άρθρο 12, καθώς και ο τρόπος απομείωσής του με βάση τις αποφάσεις χρηματοδότησης του άρθρου 15.

Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συστήνεται ο λογαριασμός του άρθρου 16.

Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ρυθμίζονται επιμέρους ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία χρηματοδότησης του ΑΠΔΕ, καθώς και πραγματοποίησης, δικαιολόγησης και ενταλματοποίη- σης δαπανών των έργων του και, ιδίως, καθορίζονται ο χρόνος εφαρμογής, τα είδη πληρωμών και οι δικαιούχοι τους, ο τρόπος εκκαθάρισης των δαπανών, η διαδικασία ορισμού υπολόγων, τα στοιχεία των εντολών πληρωμής και τα δικαιολογητικά αυτών και θέματα συνεισφορών τρίτων.

Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται οι διαδικασίες χρηματοδότησης Συλλογικής Απόφασης (ΣΑ), η διαδικασία πληρωμών έργων δημοσίων επενδύσεων κατά τη λήξη του οικονομικού έτους, ζητήματα λογαριασμών ΠΔΕ που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος και ρυθμίζεται κάθε σχετικό με τα ανωτέρω θέμα.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, δύναται να προσδιορίζονται οι κατηγορίες και η διαδικασία ταξινόμησης των έργων ΑΠΔΕ του άρθρου 24.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού καθορίζονται οι όροι και οι λεπτομέρειες για τη διαχείριση και τη λειτουργία του Μητρώου δικαιούχων έμμεσων πληρωμών ΑΠΔΕ του άρθρου 25.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού καθορίζονται οι όροι και οι λεπτομέρειες για τη διαχείριση και τη λειτουργία του Μητρώου Καταγραφής και Παρακολούθησης Δαπανών Συντήρησης και Λειτουργίας Έργων ΑΠΔΕ του άρθρου 26.

Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού ορίζονται οι λεπτομέρειες σχετικά με την κατάργηση, τη μετονομασία και το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών ιδίων εσόδων ΠΔΕ στην Τράπεζα της Ελλάδας, καθώς και οι λεπτομέρειες λειτουργίας των λογαριασμών ιδίων εσόδων ΠΔΕ του άρθρου 30.

Με απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού δύναται να καθορίζονται οι όροι λειτουργίας του e-ΠΔΕ, τα στοιχεία που καταχωρίζονται στο σύστημα, οι ευθύνες των υπόχρεων, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρθρου 38. Ειδικότερα ζητήματα διαλειτουργικότητας του e-ΠΔΕ με άλλα συστήματα ρυθμίζονται με κοινή απόφαση του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του αρμόδιου για το εκάστοτε σύστημα Υπουργού.

Ο νόμος αξιολογείται τρία (3) έτη από την έναρξη ισχύος του και στη συνέχεια κάθε πέντε (5) έτη.

Η αξιολόγηση εστιάζει ιδίως:

α)

στην εφαρμογή της νομοθεσίας, β) στον βαθμό επίτευξης των στόχων της, γ) σε καλές πρακτικές και εμπόδια που ανέκυψαν και δ) σε πεδία βελτίωσης και προτάσεις αλλαγών.

Η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη τις απόψεις όλων των φορέων που εμπλέκονται στην εφαρμογή του ΑΠΔΕ, ιδίως ως φορείς χρηματοδότησης, υλοποίησης και εφαρμογής, καθώς και των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών.

Η αξιολόγηση της νομοθεσίας δύναται να ανατεθεί σε εμπειρογνώμονες εγνωσμένου κύρους με εμπειρία στις δημόσιες επενδύσεις και στην αξιολόγηση της νομοθεσίας.

Η έκθεση αξιολόγησης υποβάλλεται από τον αρμόδιο για το ΑΠΔΕ Υπουργό στην Προεδρία της Κυβέρνησης και αναρτάται στον ιστότοπο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Ρυθμίσεις του παρόντος που αφορούν ζητήματα δημόσιου λογιστικού εφαρμόζονται, με την επιφύλαξη των αντίστοιχων διατάξεων του ν. 4270/2014 (Α΄ 143).

Η υπ’ αρ. 134453/23.12.2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Οικονομικών (Β΄ 2857), περί ρυθμίσεων για τις πληρωμές των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, καταργείται με την έκδοση της προβλεπόμενης στην παρ. 11 του άρθρου 39 κοινής υπουργικής απόφασης.

Η υπό στοιχεία 23979/ΔΕ264/3.6.2013 απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (Β΄ 1367), περί ρυθμίσεων για τις ανακατανομές πιστώσεων των συλλογικών αποφάσεων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και ειδικότερων ρυθμίσεων του περιφερειακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, καταργείται με την έκδοση της προβλεπόμενης στην παρ. 8 του άρθρου 39 υπουργικής απόφασης.

Η υπό στοιχεία ΧΔ - 9035/30.7.1973 απόφαση του Υπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ (Β΄ 999), περί γενικών διατάξεων που αφορούν στην εκτέλεση και χρηματοδότηση έργων και μελετών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, καταργείται με την έκδοση της προβλεπόμενης στην παρ. 11 του άρθρου 39 υπουργικής απόφασης.

Οι αποφάσεις ένταξης των ήδη ενταγμένων έργων του άρθρου 26 αποστέλλονται εκ νέου περιλαμβάνοντας τις απαιτούμενες πληροφορίες.

Μέχρι την καθολική εφαρμογή της υποχρέωσης έκδοσης απόφασης ένταξης ως προϋπόθεσης εγγραφής στο ΑΠΔΕ, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 9, και πάντως όχι πέραν της 1ης Ιανουαρίου 2026, η ένταξη ή η τροποποίηση των έργων γίνεται με πρόταση του αρμόδιου φορέα χρηματοδότησης, με τη διαδικασία που εξειδικεύεται στις ετήσιες οδηγίες του αρμόδιου για το ΑΠΔΕ Υπουργού.

Τα άρθρα 43 έως 45, σχετικά με τα ήδη ενταγμένα έργα, για την επιβάρυνση του εθνικού ΑΠΔΕ, εφαρμόζονται μετά την έκδοση της απόφασης της παρ. 2 του άρθρου 39.

Στο εισαγωγικό εδάφιο της παρ. 8 του άρθρου 119 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167), περί ορισμών, μετά τη λέξη «Έργο» προστίθενται οι λέξεις «ή Πράξη», και η παρ. 8 διαμορφώνεται ως εξής:

«8. Έργο ή Πράξη: H κατασκευή, προμήθεια, υπηρεσία, μελέτη, εμπειρογνωμοσύνη, σύμβαση, κρατική ενίσχυση, αποζημίωση, ενέργεια Τεχνικής Βοήθειας, χρηματοδοτική συνεισφορά και δράση, η οποία συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της σχετικής προτεραιότητας ή των σχετικών προτεραιοτήτων.».

Στο άρθρο 119 του ν. 4635/2019 προστίθεται παρ. 11 ως εξής:

«11. Εγχειρίδιο Διαδικασιών ΣΔΕ: Το σύνολο των διαδικασιών του ΕΠΑ, καθώς και των τυποποιημένων εντύπων, ιδίως προσκλήσεων, τεχνικών δελτίων, αποφάσεων, εκθέσεων και αναφορών, και οδηγών που εξειδικεύουν την απόφαση της παρ. Γ΄ του άρθρου 129 για την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή του ΕΠΑ, το οποίο εκδί- δεται από την Υπηρεσία Συντονισμού του ΕΠΑ και αναρ- τάται στην ηλεκτρονική διεύθυνση του ΕΠΑ.».

Το πρώτο εδάφιο της περ. στ) της παρ. 3 του άρθρου 122 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167), περί δαπανών διαχείρισης, αντικαθίσταται, και η περ. στ) διαμορφώνεται ως εξής:

«στ. Οι δαπάνες διαχείρισης και διοίκησης ανωνύμων εταιρειών του Δημοσίου, φορέων του Δημοσίου ή αναπτυξιακών οργανισμών των Ο.Τ.Α. για την υλοποίηση έργων χρηματοδοτούμενων από το ΕΠΑ δεν μπορεί να υπερβαίνουν το τέσσερα τοις εκατό (4%) της συνολικής δημόσιας δαπάνης των έργων στα οποία αντιστοιχούν, με την επιφύλαξη υφιστάμενων ρυθμίσεων που ορίζουν μεγαλύτερο, αντίστοιχα, όριο.

Με την απόφαση της παρ. Γ΄ του άρθρου 129 εξειδικεύεται η μέθοδος προσδιορισμού του ποσοστού των ανωτέρω δαπανών, λαμβανομένου υπόψη του προϋπολογισμού και του τύπου των δράσεων, των δικαιολογη- τικών, καθώς και των καθηκόντων που αναλαμβάνουν οι φορείς. Οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου ισχύουν ανεξάρτητα από το ρυθμιστικό πλαίσιο της τεχνικής βοήθειας κατά τα άρθρα 134 και 139 του παρόντος νόμου.».

Η παρ. 4 του άρθρου 122 του ν. 4635/2019 αντικαθίσταται ως εξής:

«4. Το ΕΠΑ δεν χρηματοδοτεί πάγιες λειτουργικές ανάγκες του δημόσιου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α΄ 143). Με απόφαση του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού καθορίζονται τα είδη των λειτουργικών δαπανών, οι προϋποθέσεις, οι όροι και τα κριτήρια, ιδίως η ύπαρξη χρηματοδότησης από συγ- χρηματοδοτούμενα προγράμματα ή η επάρκεια ίδιων πόρων, για την κατ’ εξαίρεση χρηματοδότηση πάγιων λειτουργικών δαπανών εταιρειών του δημόσιου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014. Με απόφαση του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού ορίζονται οι εταιρείες του δημόσιου τομέα κατά την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 που πληρούν τις προϋποθέσεις του προηγούμενου εδαφίου.».

Η παρ. 2 εφαρμόζεται μετά τη θέση σε ισχύ της απόφασης του δευτέρου εδαφίου αυτής.

Στην παρ. Α΄ του άρθρου 129 του ν. 4635/2019 (Α΄ 167), περί διαχείρισης και ελέγχου, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην υποπαρ.: 1, αα) στο πρώτο εδάφιο, μετά τις λέξεις «τον αρμόδιο Υπουργό,» διαγράφονται οι λέξεις «Γενικό ή Ειδικό Γραμματέα», αβ) η περ. α) αντικαθίσταται, β) στην υποπαρ. 2: βα) οι λέξεις «από τον αρμόδιο Γενικό ή Ειδικό Γραμματέα» αντικαθίσταται από τις λέξεις «από τον αρμόδιο Υπουργό», ββ) μετά τις λέξεις «του φυσικού αντικειμένου του,» προστίθενται οι λέξεις «των παραδοτέων,» και οι υπο- παρ. 1 και 2 διαμορφώνονται ως εξής:

«1. Για την ένταξη έργων προς χρηματοδότηση από τα ΤΠΑ και ΠΠΑ εκδίδεται πρόσκληση από τον αρμόδιο Υπουργό, ή Περιφερειάρχη, η οποία περιλαμβάνει όλα τα απαραίτητα στοιχεία ενημέρωσης των δυνητικών δικαιούχων σχετικά με τις δυνατότητες και τους όρους χρηματοδότησης των έργων. Για την ένταξη συγκεκριμένων έργων ή έργων στρατηγικής σημασίας δεν απαιτείται πρόσκληση και αρκεί η ανακοίνωση της πρόθεσης χρηματοδότησης προς τον φορέα υλοποίησης του συγκεκριμένου έργου.

Οι προτάσεις αξιολογούνται από την Υπηρεσία Διαχείρισης, σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που ορίζονται στην πρόσκληση ή στην ανακοίνωση της πρόθεσης χρηματοδότησης και κατηγοριοποιούνται, κατ’ ελάχιστον, στις ακόλουθες «ομάδες κριτηρίων», οι οποίες εξειδικεύονται στο ΣΔΕ: α) πληρότητα, σαφήνεια του περιεχομένου της πρότασης, ενσωμάτωση οριζόντιων πολιτικών και τήρηση του θεσμικού πλαισίου, β) σκοπιμότητα του έργου, γ) ωριμότητα του έργου και δ) επιχειρησιακή ικανότητα του δικαιούχου.

Σε ειδικές περιπτώσεις και για λόγους που τεκμηριώνονται στην πρόσκληση, μπορεί σε αυτή να προβλέ- πεται η αξιολόγηση των υποβαλλόμενων προτάσεων από την Υπηρεσία Διαχείρισης με τη συνδρομή αξιο- λογητών εγγεγραμμένων είτε σε Μητρώο Αξιολογητών που συστήνεται, για τον σκοπό αυτόν, με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού ή Περιφερειάρχη, είτε στο Μητρώο Αξιολογητών του Ενδιάμεσου Φορέα Επιχειρησιακών Προγραμμάτων Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας (ΕΦΕΠΑΕ) ή σε άλλο υφιστάμενο Μητρώο. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών καθορίζεται το ύψος της καταβαλλόμενης στους αξιολογητές αποζημίωσης, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα όρια των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 21 του ν. 4354/2015 (Α΄ 176), όπως αυτό τροποποιήθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 52 του ν. 4369/2016 (Α΄ 33) και την παρ. 5 του άρθρου 35 του ν. 4484/2017 (Α΄ 110).

2. Η απόφαση ένταξης των έργων στα ΤΠΑ και στα ΠΠΑ εκδίδεται από τον αρμόδιο Υπουργό ή Περιφερειάρχη και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τον τίτλο, τον προϋπολογισμό και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου, συνοπτική περιγραφή του φυσικού αντικειμένου του, των παραδοτέων, τις υποχρεώσεις του δικαιούχου και άλλους ειδικούς όρους, όταν απαιτείται.».

Στην παρ. Β΄ του άρθρου 129 του ν. 4635/2019 προστίθεται υποπαρ. 4 ως εξής:

«4. Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται το ύψος της καταβαλλόμενης στους ελεγκτές αποζημίωσης, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τα όρια των παρ. 2 και 3 του άρθρου 21 του ν. 4354/2015.».

Στην παρ. Γ΄ του άρθρου 129 του ν. 4635/2019, περί έγκρισης: α) στο πρώτο εδάφιο οι λέξεις «του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών», β) το δεύτερο εδάφιο καταργείται, γ) στο νέο δεύτερο εδάφιο οι λέξεις «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Οικονομικών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών» και η παρ. Γ΄ διαμορφώνεται ως εξής:

«Γ. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ορίζεται το Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΣΔΕ) του ΕΠΑ, στο οποίο προβλέπονται, ιδίως, η διαδικασία ενεργοποίησης και υλοποίησης των προγραμμάτων και επιλογής των έργων, οι κανόνες επιλεξι- μότητας των δαπανών, το σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης, οι προϋποθέσεις χρηματοδότησης, τροποποίησης και ολοκλήρωσης των έργων, το σύστημα διοικητικών επαληθεύσεων, επιτόπιων επιθεωρήσεων και ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων από ορκωτούς ελεγκτές ή ελεγκτικές εταιρείες, η μεθοδολογία δειγματοληψίας, καθώς και οι ομάδες που μπορεί να συνιστώνται με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων για τη διενέργεια ελέγχων σύμφωνα με την υποπαράγραφο 2 της παραγράφου Β΄ του παρόντος άρθρου. Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για το ΕΠΑ Υπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που εκδίδεται ύστερα από γνώμη της Ε.Λ.Τ.Ε., καθορίζεται το ελεγκτικό πλαίσιο (Διεθνή Πρότυπα), βάσει του οποίου διενεργούνται οι έλεγχοι από ορκωτούς ελεγκτές - λογιστές ή ελεγκτικές εταιρείες σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4449/2017.».

Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Ανώνυμη Εταιρεία εξαιρείται από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού ενημερότητας του άρθρου 12 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α΄ 58) για την είσπραξη χρημάτων από το Δημόσιο στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, ιδίως δε της διαχείρισης και υλοποίησης προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ 2021 - 2027, από τον τακτικό προϋπολογισμό, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, από ενωσιακά και διακρατικά Προγράμματα διεθνών πολυμερών οργανισμών ή άλλα παρεμφερή προγράμματα ή προγράμματα ενωσιακών και διεθνών χρηματοδοτικών οργανισμών και αναπτυξιακών τραπεζών.

Κάθε χρηματικό ποσόν που προέρχεται από πόρους προγραμμάτων της παρ. 1 είναι ακατάσχετο και ανεκχώ- ρητο στα χέρια του Δημοσίου ή οποιουδήποτε τρίτου, είτε φυσικού είτε νομικού προσώπου κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, δεν δεσμεύεται για οποιαδήποτε αιτία και δεν συμψηφίζεται με οποιαδήποτε εν γένει απαίτηση τρίτου, είτε του ιδιωτικού είτε του δημοσίου τομέα, ακόμα δε και εάν έχει τυχόν βεβαιωθεί στην αρμόδια φορολογική αρχή.