Ως Περιουσιολόγιο Ακινήτων ορίζεται το σύνολο της ακίνητης περιουσίας κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, η οποία αποτελείται από τα εμπράγματα δικαιώματα της πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης και επιφάνειας επί ακινήτων, καθώς και εμπράγματα ή ενοχικά δικαιώματα της αποκλειστικής χρήσης θέσης στάθμευσης, βοηθητικού χώρου και κολυμβητικής δεξαμενής που βρίσκονται σε κοινόκτητο τμήμα του ακινήτου και αποτελούν παρακολούθημα των παραπάνω εμπράγματων δικαιωμάτων την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους.

Το Περιουσιολόγιο Ακινήτων ενημερώνεται μέσω της δήλωσης στοιχείων ακινήτων του άρθρου 2.

Το Περιουσιολόγιο Ακινήτων είναι απόρρητο σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Το Περιουσιολόγιο Ακινήτων διατηρείται στο διηνεκές.

Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, ανεξάρτητα από την ιθαγένεια, κατοικία ή έδρα του, το οποίο έχει την 1η Ιανουαρίου εμπράγματο δικαίωμα πλήρους κυριότητας, ψιλής κυριότητας, επικαρπίας, οίκησης και επιφάνειας επί ακινήτου, καθώς και εμπράγματο ή ενοχικό δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης θέσης στάθμευσης, βοηθητικού χώρου και κολυμβητικής δεξαμενής που βρίσκονται σε κοινόκτητο τμήμα του ακινήτου και αποτελούν παρακολούθημα των παραπάνω εμπράγματων δικαιωμάτων, υποχρεούται να υποβάλει δήλωση στοιχείων ακινήτων. Την ίδια υποχρέωση έχουν τα παραπάνω πρόσωπα όταν νέμονται ακίνητα χωρίς τη συναίνεση φορέα της Γενικής Κυβέρνησης.

Η σύμφωνα με την παρ. 1 δήλωση στοιχείων ακινήτων υποβάλλεται μία φορά, κατά το έτος που προκύπτει τέτοια υποχρέωση.

Σε περίπτωση μεταβολής της περιουσιακής κατάστασης του υπόχρεου την 1η Ιανουαρίου

υποβάλλεται σχετική δήλωση μεταβολής κατά το αντίστοιχο έτος.

Τα δικαιώματα επί ακινήτων της παρ. 1, ανεξάρτητα από τη μεταγραφή τους, για τις ανάγκες συμπλήρωσης της δήλωσης στοιχείων ακινήτων, αναγράφονται στην οικεία δήλωση από:

α)

τον κύριο του ακινήτου ή τον δικαιούχο άλλου εμπράγματου δικαιώματος επί αυτού, από την ημερομηνία σύνταξης του οριστικού συμβολαίου κτήσης,

β)

τον κύριο του ακινήτου ή τον δικαιούχο άλλου εμπράγματου δικαιώματος επί αυτού, από την ημερομηνία της τελεσιδικίας της δικαστικής απόφασης καταδίκης σε δήλωση βούλησης ή αναγνώρισης δικαιώματος κυριότητας ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου από οποιαδήποτε αιτία,

γ)

τον υπερθεματιστή, από την ημερομηνία σύνταξης της κατακυρωτικής έκθεσης σε περιπτώσεις πλειστηριασμού,

δ)

τους κληρονόμους ακίνητης περιουσίας και συγκεκριμένα:

δα)

από τους εκ διαθήκης κληρονόμους κατά το ποσοστό τους, εφόσον έχει δημοσιευθεί διαθήκη μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της δήλωσης έτους, 

δβ)

από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους κατά το ποσοστό τους, εφόσον δεν έχει δημοσιευθεί διαθήκη μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της δήλωσης έτους, 

δγ)

από τους μετά από αποποίηση κληρονόμους κατά το ποσοστό τους, από το επόμενο έτος του θανάτου του κληρονομουμένου ή, στην περίπτωση που έχει δημοσιευθεί διαθήκη, από το επόμενο έτος της δημοσίευσης αυτής, εφόσον η δήλωση υποβληθεί μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της λήξης της προθεσμίας αποποίησης,

ε)

όσους έχουν αποκτήσει κυριότητα ακινήτου ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα με οριστικό συμβόλαιο δωρεάς αιτία θανάτου, εφόσον ο θάνατος επήλθε μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της δήλωσης έτους,

στ)

τον νομέα επίδικου ακινήτου,

ζ)

τον εκ προσυμφώνου αγοραστή ακινήτου, εφόσον έχει συνταχθεί προσύμφωνο με αυτοσύμβαση, με εξαίρεση το εργολαβικό προσύμφωνο,

η)

τον δικαιούχο ακινήτου από το Ελληνικό Δημόσιο ή τον πρώην Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας ή τον πρώην Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.) ή τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.Υ.Π.Α.) ή Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), που έχει παραλάβει αυτό, ανεξάρτητα από την έκδοση οριστικού παραχωρητηρίου,

θ)

τον νόμιμο εκπρόσωπο των ανήλικων ή δικαιοπρακτικά ανίκανων, στο όνομά τους,

ι)

τον κηδεμόνα, για την ακίνητη περιουσία σχολάζουσας κληρονομίας, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο διάστημα τη διαχειρίζεται,

ια)

τον εκτελεστή διαθήκης ή τον εκκαθαριστή κληρονομίας, για την κληρονομιαία ακίνητη περιουσία, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο διάστημα τη διαχειρίζεται και τη διοικεί,

ιβ)

τον σύνδικο της πτώχευσης για λογαριασμό του πτωχού, για την πτωχευτική ακίνητη περιουσία,

ιγ)

τον μεσεγγυούχο ακίνητης περιουσίας, για την υπό μεσεγγύηση περιουσία, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο διάστημα διαρκεί η μεσεγγύηση,

ιδ)

τον κάτοχο ακινήτου που ανήκει σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης χωρίς τη συναίνεσή του,

ιε)

τον κάτοχο ακινήτου, πλην του Ελληνικού Δημοσίου, που ανήκει στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε.) ή ανήκε στην πρώην εταιρεία Παράκτιο Αττικό Μέτωπο Α.Ε., με τη συναίνεση των ως άνω εταιρειών και ανεξαρτήτως του τρόπου περιέλευσης σε αυτόν της κατοχής του ακινήτου,

ιστ)

τους Ο.Τ.Α. για ακίνητο που δεσμεύουν για οποιονδήποτε λόγο και για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο εκκρεμεί η καταβολή σχετικής αποζημίωσης,

ιζ)

τον εργολάβο, για ακίνητο το οποίο, αν και συμφωνήθηκε να μεταβιβασθεί, δεν έχει μεταβιβαστεί από τον γηπεδούχο στον εργολάβο ή σε τρίτο πρόσωπο που αυτός θα είχε υποδείξει, μετά την παρέλευση τεσσάρων (4) ετών από την ημερομηνία έναρξης των εργασιών. Εάν ο εργολάβος εκμισθώσει ή χρησιμοποιήσει το ακίνητο με οποιονδήποτε τρόπο πριν από την παρέλευση των τεσσάρων (4) αυτών ετών, αυτός καθίσταται υπόχρεος με βάση τον χρόνο της εκμίσθωσης ή της χρήσης.

Για τη συμπλήρωση της δήλωσης λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Η πραγματική κατάσταση του ακινήτου προκύπτει από την οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο. Αν δεν υπάρχει οριστική εγγραφή, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ακινήτου, όπως προκύπτουν από τον τίτλο κτήσης. Αν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου. Αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή της χρήσης του ακινήτου, λαμβάνονται υπόψη η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση του ακινήτου.

Ο συμβολαιογράφος, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από τη σύνταξη εκποιητικής δικαιοπραξίας, με την οποία συστήνονται, μεταβάλλονται, αλλοιώνονται ή μεταβιβάζονται από οποιαδήποτε αιτία δικαιώματα επί ακινήτου, υποχρεούται σε υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων σχετικά με τις μεταβολές της ακίνητης περιουσίας των συμβαλλομένων, με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία δηλωθεί ρητά από τον ή από τους συμβαλλομένους ότι η σχετική δήλωση στοιχείων ακινήτων θα υποβληθεί από τους ίδιους. Τα οριζόμενα στο προηγούμενο εδάφιο εφαρμόζονται και κατά τη σύνταξη περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης επί εκούσιου πλειστηριασμού. Στον συμβολαιογράφο που παραβιάζει την υποχρέωση της παρούσας επιβάλλεται αυτοτελές πρόστιμο ύψους διακοσίων (200) ευρώ.

Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) καθορίζονται ο τρόπος υποβολής της δήλωσης, ο τύπος και το περιεχόμενό της, η διαδικασία υποβολής, ο τρόπος αποκατάστασης των σφαλμάτων, καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο θέμα για την εφαρμογή των παρ. 1 έως 6.

Για κάθε σύσταση, απόκτηση ή άλλη μεταβολή στα δικαιώματα της παρ. 1, οι υπόχρεοι υποβάλλουν δήλωση μέχρι και την 31η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από την ημέρα της σύστασης, απόκτησης ή μεταβολής. Σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής και εφόσον κατά τη λήξη της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου δεν έχει συμπληρωθεί η προθεσμία αποποίησης, η δήλωση υποβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα της λήξης της προθεσμίας αποποίησης της κληρονομίας. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δύναται να παρατείνονται οι προθεσμίες της παρούσας.

Το παρόν άρθρο δεν εφαρμόζεται για τα ακίνητα του Ελληνικού Δημοσίου, του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ.), της ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε., καθώς και για τα πρόσωπα της υποπερ. στβ) της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 10.

Η δήλωση χρησιμοποιείται αποκλειστικά για φορολογικούς σκοπούς και δεν είναι δυνατή δίωξη εκείνου που την υπέβαλε για παράβαση των κείμενων διατάξεων.

Σε περίπτωση μεταβίβασης της κυριότητας ακινήτου ή εμπράγματου δικαιώματος επί αυτού, πριν από την υποβολή της οικείας δήλωσης φόρου μεταβίβασης, δωρεάς ή γονικής παροχής, ο μεταβιβάζων επικαιροποιεί τα στοιχεία του μεταβιβαζόμενου ακινήτου στην περιουσιακή του κατάσταση στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (Ο.Π.Σ.) Περιουσιολογίου Ακινήτων. Την υποχρέωση του προηγούμενου εδαφίου έχει και ο αποκτών, εφόσον έχει ήδη δικαίωμα επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου. Τα οριζόμενα στην παρούσα παράγραφο εφαρμόζονται ανάλογα και για την υποβολή δήλωσης φόρου κληρονομιάς ακινήτου.

Με την ανάρτηση από τον συμβολαιογράφο στην εφαρμογή «ιτιγΡΡΟΡΕΡΤΥ» του συμβολαίου, με το οποίο συστήνεται, μετατίθεται, μεταβάλλεται ή καταργείται δικαίωμα σε ακίνητο της παρ. 1, δημιουργείται αυτόματα ψηφιακή δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) των συμβαλλομένων με τις μεταβολές της ακίνητης περιουσίας τους και μεταβάλλεται, αντίστοιχα, η περιουσιακή κατάσταση αυτών στο Ο.Π.Σ. Περιουσιολογίου Ακινήτων.

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζονται ο τρόπος σύνθεσης και ο τύπος της δήλωσης, η διαδικασία υποβολής της και ο χρόνος έναρξης λειτουργίας κάθε σταδίου της ψηφιακής εφαρμογής.

Για τον προσδιορισμό της αγοραίας αξίας των ακινήτων, τα οποία μεταβιβάζονται ή αποκτώνται με οποιαδήποτε αιτία και για τα οποία δεν εφαρμόζεται το σύστημα Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων (Α.Π.Α.Α.), σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5, λαμβάνονται υπόψη και συνεκτιμώνται τα στοιχεία ιδίων ή άλλων πλησιόχωρων ομοειδών ακινήτων που προκύπτουν από μεταβιβάσεις με αντάλλαγμα ή κτήσεις αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής ή λόγω απαλλοτρίωσης ή δικαστικής διανομής ή από άλλες εκτιμήσεις. Αν δεν υπάρχουν στοιχεία του προηγούμενου εδαφίου ή αυτά είναι ανεπαρκή ή απρόσφορα, ο προσδιορισμός της αξίας γίνεται με βάση κάθε άλλο πρόσφορο αποδεικτικό μέσο.

α) Εντός προθεσμίας πέντε (5) εργάσιμων ημερών από την υποβολή της δήλωσης φόρου μεταβίβασης, δωρεάς, γονικής παροχής, καθώς και της εμπρόθεσμης δήλωσης φόρου κληρονομιάς, διενεργείται προσωρινός προσδιορισμός της αγοραίας αξίας από τη Φορολογική Διοίκηση σύμφωνα με την παρ. 1. Αν η δηλωθείσα αξία συμπίπτει με την προσωρινή, αυτή κρίνεται ειλικρινής. Αν αυτή δεν συμπίπτει, ο φορολογούμενος, μέσα σε δύο (2) μήνες από τον προσδιορισμό της προσωρινής αξίας, δύναται να την αποδεχθεί με υποβολή τροποποιητικής δήλωσης, η οποία θεωρείται εμπρόθεσμη. Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) καθορίζονται ο τρόπος, η διαδικασία υποβολής της δήλωσης, τα δικαιολογητικά, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

β)

Αν το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή για την οποία έχει εκδοθεί απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την ανάθεση σε πιστοποιημένους εκτιμητές της σύνταξης εισήγησης για τον καθορισμό των τιμών εκκίνησης, όπως ορίζεται στην παρ. 1Β του άρθρου 41 του ν. 1249/1982 (Α' 43), και δεν έχει παρέλθει εξάμηνο από την έκδοσή της, δεν διενεργείται προσωρινός προσδιορισμός της αγοραίας αξίας αυτού σύμφωνα με την περ. α) και εκδίδεται πράξη προσδιορισμού του φόρου με βάση τη δηλωθείσα αξία. Εντός τριών (3) μηνών από την ένταξη της περιοχής στο σύστημα Α.Π.Α.Α. υποβάλλεται από τον υπόχρεο για την καταβολή του φόρου νέα δήλωση με βάση το σύστημα Α.Π.Α.Α. και εκδίδεται νέα πράξη διοικητικού προσδιορισμού με συμψηφισμό του φόρου της αρχικής δήλωσης. Αν παρέλθει εξάμηνο από την έκδοση της απόφασης της παρ. 1Β του άρθρου 41 του ν. 1249/1982 και δεν έχει εκδοθεί η απόφαση καθορισμού τιμών εκκίνησης κατά την παρ. 2 του άρθρου 4, η Φορολογική Διοίκηση διενεργεί προσωρινό προσδιορισμό της αγοραίας αξίας του ακινήτου με ανάλογη εφαρμογή της περ. α), εντός ενός (1) μηνός από το τέλος του εξαμήνου. Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού αξίας ακινήτων υποχρεούται να ενημερώνει αμελλητί τη Φορολογική Διοίκηση για την έκδοση απόφασης του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την ανάθεση σε πιστοποιημένους εκτιμητές της σύνταξης εισήγησης για τον καθορισμό των τιμών εκκίνησης, όπως ορίζεται στην παρ. 1Β του άρθρου 41 του ν. 1249/1982, για την έκδοση της απόφασης καθορισμού των τιμών στην περιοχή, καθώς και για την παρέλευση εξαμήνου χωρίς την έκδοση απόφασης καθορισμού τιμών.

Αν δεν υποβληθεί δήλωση εντός της προθεσμίας της παρ. 2, διενεργείται έλεγχος σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, χωρίς η ανωτέρω προσωρινή αξία να δεσμεύει τη Φορολογική Διοίκηση.

Η παρ. 1 για τα αναφερόμενα σε αυτή ακίνητα, εφαρμόζεται και για τον προσδιορισμό του Ειδικού Φόρου Ακινήτων του Μέρους Β' του Δεύτερου Βιβλίου του παρόντος Κώδικα.

Για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας των ακινήτων που μεταβιβάζονται ή αποκτώνται με οποιαδήποτε αιτία, λαμβάνονται υπόψη οι τιμές εκκίνησης που είναι καθορισμένες εκ των προτέρων κατά ζώνες ή οικοδομικά τετράγωνα και κατ' είδος ακινήτου, όπως αστικό ακίνητο, αγροτικό ακίνητο και άλλα. Οι τιμές εκκίνησης αυξάνονται ή μειώνονται ποσοστιαία ανάλογα με τους παράγοντες που επηρεάζουν αυξητικά ή μειωτικά την αξία των ακινήτων, όπως, ιδίως, ποιότητα κατασκευής, παλαιότητα, θέση στο οικοδομικό τετράγωνο ή στον όροφο της πολυκατοικίας για τα διαμερίσματα, εμπορικότητα δρόμου, ύπαρξη παταριού ή υπογείου για τα καταστήματα, καλλιεργητική αξία, τουριστική ή παραθεριστική σημασία για τα αγροτεμάχια.

Με αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται:

α)

η καταχώριση των τιμών εκκίνησης και των συντελεστών αυξομείωσής τους σε πίνακες και η συσχέτισή τους με διαγράμματα που καταρτίζονται με βάση χάρτες, όπως έχουν προσδιοριστεί σύμφωνα με τις παρ. 1Α, 1Γ και 1Ε του άρθρου 41 του ν. 1249/1982 (Α' 43),

β)

ο χρόνος έναρξης ισχύος του παρόντος άρθρου σε ολόκληρη τη χώρα ή ορισμένες περιοχές αυτής ή πόλεις και για όλα τα ακίνητα ή για ορισμένη κατηγορία αυτών,

γ)

η εφαρμογή του παρόντος άρθρου και για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας των μεταβιβαζόμενων εκτός σχεδίου ακινήτων,

δ)

κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια σχετική με την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

Αν ο υπόχρεος σε φόρο θεωρεί την προκαθορισμένη αξία μεγαλύτερη από την αγοραία, έχει το δικαίωμα, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την υποβολή της δήλωσής του, να ζητήσει με προσφυγή τον προσδιορισμό της αξίας από το αρμόδιο Διοικητικό Πρωτοδικείο. Αν ασκηθεί προσφυγή, η Φορολογική Διοίκηση διενεργεί έλεγχο για τον προσδιορισμό της αγοραίας αξίας του ακινήτου και συντάσσει σχετική έκθεση ελέγχου, αντίγραφο της οποίας κοινοποιεί στον φορολογούμενο είκοσι (20) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο. Η έκθεση αυτή επισυνάπτεται στην έκθεση του άρθρου 129 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α' 97), στην οποία περιλαμβάνεται και αίτημα προς το Διοικητικό Δικαστήριο για προσδιορισμό της αγοραίας αξίας του ακινήτου. Σε περίπτωση που δεν αμφισβητηθεί η προκαθορισμένη αξία, η Φορολογική Διοίκηση ελέγχει την ακρίβεια των δηλώσεων μόνο όσον αφορά τα προσδιοριστικά στοιχεία των ακινήτων σύμφωνα με τα οποία διαμορφώνεται η αξία τους.

Τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο εφαρμόζονται και για τον προσδιορισμό του Ειδικού Φόρου Ακινήτων του Μέρους Β' του Δεύτερου Βιβλίου του παρόντος Κώδικα.

Η φορολογητέα αξία των ακινήτων που μεταβιβάζονται ή αποκτώνται με οποιαδήποτε αιτία και βρίσκονται σε περιοχές στις οποίες δεν έχει εφαρμοστεί το σύστημα Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων (Α.Π.Α.Α.), είτε αυτές είναι εντός είτε εκτός σχεδίου πόλης, υπολογίζεται χωριστά για τα επί του οικοπέδου ή γηπέδου τυχόν υφιστάμενα κτίσματα και χωριστά για το οικόπεδο ή το γήπεδο, ως εξής:

α)

Για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας των κτισμάτων εφαρμόζεται αντικειμενικό σύστημα, κατά το οποίο λαμβάνονται υπόψη τιμές εκκίνησης κόστους ανά είδος κτηρίου, οι οποίες καθορίζονται και αναπροσαρμόζονται με αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Οι τιμές εκκίνησης αυξάνονται ή μειώνονται με την εφαρμογή συντελεστών που προσδιορίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του υπό εκτίμηση κτηρίου, ιδίως το μέγεθος, την ποιότητα κατασκευής και την παλαιότητα.

β)

Για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας οικοπέδου ή γηπέδου εφαρμόζεται το άρθρο 3.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται σταδιακά, για τις περιοχές της παρ. 1, ζώνες με αξία γης και συντελεστές αυξομείωσής τους, οι οποίοι προσδιορίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του οικοπέδου ή γηπέδου, όπως ιδίως σχήμα και δυνατότητα εκμετάλλευσης, ώστε να υπολογίζεται αντικειμενικά και η αξία γης. Στις περιπτώσεις αυτές δεν εφαρμόζεται το άρθρο 3.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται η καταχώριση των τιμών εκκίνησης κόστους κατά είδος οικοδομής και περιοχή, των τιμών γης κατά ζώνες και των συντελεστών αυξομείωσής τους σε πίνακες, οι χάρτες και τα έντυπα που αποτελούν την απαραίτητη υποδομή για τον αντικειμενικό προσδιορισμό της αξίας των κτισμάτων και του οικοπέδου ή γηπέδου, ο χρόνος έναρξης ισχύος τους σε ολόκληρη τη χώρα ή κατά περιοχές, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετική με την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

Τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο εφαρμόζονται και για τον προσδιορισμό του Ειδικού Φόρου Ακινήτων του Μέρους Β' του Δεύτερου Βιβλίου του παρόντος Κώδικα.

Ως φορολογητέα αξία των ακινήτων ή εμπράγματων δικαιωμάτων επί αυτών, για τον υπολογισμό του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.), ορίζεται το γινόμενο που προκύπτει από τις τιμές εκκίνησης που καθορίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5, όπου εφαρμόζεται το σύστημα Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων (Α.Π.Α.Α.), επί τους συντελεστές αυξομείωσης, όπως καθορίζονται κατωτέρω ανά είδος ακινήτου ή κτηρίου.

Ως Συντελεστής Αξιοποίησης Οικοπέδου (Σ.Α.Ο.), για τον υπολογισμό της φορολογητέας αξίας, λαμβάνεται ο Σ.Α.Ο. που περιλαμβάνεται στις αποφάσεις του συστήματος Α.Π.Α.Α., μικρότερος ή μεγαλύτερος, ανεξάρτητα από το εάν ο συντελεστής δόμησης που ισχύει στην περιοχή είναι διαφορετικός.

Αν το οικόπεδο είναι δεσμευμένο για κοινωφελή χρήση, ο Σ.Α.Ο. είναι ίσος με τον Συντελεστή Δόμησης (Σ. Δόμησης) του οικοδομικού τετραγώνου, όπως έχει καθοριστεί με προεδρικό διάταγμα.

Αν το οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή στην οποία δεν έχουν καθοριστεί με τις αποφάσεις των παρ. 1 και 2 Συντελεστής Οικοπέδου (Σ.Ο.), συνολική τιμή εκκίνησης του οικοπέδου και Συντελεστής Αξιοποίησης Οικοπέδου (Σ.Α.Ο.), λαμβάνονται οι κατώτεροι αντίστοιχοι Σ.Ο., συνολική τιμή εκκίνησης του οικοπέδου και Σ.Α.Ο. της ζώνης με τη χαμηλότερη τιμή ζώνης της οικείας Δημοτικής Ενότητας, όπως ορίζονται στις κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 4 αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Αν δεν έχουν καθοριστεί ζώνες και συντελεστές στη Δημοτική Ενότητα, λαμβάνονται υπόψη οι κατώτερες αντίστοιχες τιμές του οικείου Δήμου, και, αν αυτές δεν έχουν καθοριστεί ούτε στον Δήμο, λαμβάνονται υπόψη οι κατώτερες αντίστοιχες τιμές της οικείας Περιφερειακής Ενότητας και, αν αυτές δεν έχουν καθοριστεί ούτε στην Περιφερειακή Ενότητα, λαμβάνονται υπόψη οι κατώτερες αντίστοιχες τιμές της οικείας Περιφέρειας.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται για τις περιοχές που εντάσσονται στο σύστημα του Α.Π.Α.Α. για πρώτη φορά, οι Σ.Α.Ο., καθώς και κάθε άλλο θέμα για τον προσδιορισμό της αξίας των ακινήτων.

Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, ως δήμοι και κοινότητες νοούνται οι δήμοι και οι πρώην κοινότητες του ν. 2539/1997 (Α' 244).

Ο εντοπισμός, η κατάταξη ακινήτου σε κατηγορία, καθώς και οι ορισμοί των συντελεστών αυξομείωσης λαμβάνονται κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 4 και 5 και στις υπουργικές αποφάσεις που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση αυτών, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στο παρόν άρθρο.

Για τα ακίνητα εντός συστήματος Α.Π.Α.Α. σύμφωνα με το άρθρο 4, η φορολογητέα αξία προσδιορίζεται ανά κατηγορία ως εξής:

Η φορολογητέα αξία κατοικίας ή μονοκατοικίας ή διαμερίσματος είναι ίση με το γινόμενο της τιμής της αντίστοιχης ζώνης επί την επιφάνεια της κατοικίας ή μονοκατοικίας ή διαμερίσματος, τον Συντελεστή Πρόσοψης (Σ. Πρόσοψης), τον Συντελεστή Ορόφου (Σ. Ορόφου), τον Συντελεστή Επιφάνειας (Σ. Επιφάνειας), τον Συντελεστή Παλαιότητας (Σ. Παλαιότητας), τους Συντελεστές Ειδικών Συνθηκών (Σ. Ειδ. Συνθ.), τον Συντελεστή Συνιδιοκτησίας (Σ. Συνιδιοκτησίας) και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους του εμπράγματου δικαιώματος. Σε περίπτωση που στην κατοικία ή μονοκατοικία ή διαμέρισμα δηλώνεται και οικόπεδο, η αξία του ακινήτου προσαυξάνεται και με την αξία του υπολοίπου οικοπέδου, όπως αυτή προσδιορίζεται στην παρ. 8.3.

Ανάλογα με την πρόσοψη εφαρμόζεται Συντελεστής Πρόσοψης (Σ. Πρόσοψης) ως εξής: 1,00 για πρόσοψη σε μία μόνο οδό, 1,05 για προσόψεις σε δύο (2) ή περισσότερες οδούς ή σε οδό και πλατεία και 0,80 αν δεν έχει πρόσοψη σε οδό.

Ανάλογα με τον όροφο που βρίσκεται το κτίσμα και τον Συντελεστή Εμπορικότητας (Σ.Ε.) του οικοπέδου εφαρμόζεται Σ. Ορόφου, ο οποίος καθορίζεται ως εξής:

α)

Αν ο Σ.Ε. είναι μικρότερος του ένα κόμμα πέντε (1,5), εφαρμόζεται Σ. Ορόφου μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για το υπόγειο, μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για το ισόγειο, ένα (1,00) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα μηδέν πέντε (1,05) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

β)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του ένα κόμμα πέντε (1,5) και μικρότερος του τρία (3), εφαρμόζεται Σ. Ορόφου μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για το υπόγειο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για το ισόγειο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα μηδέν πέντε (1,05) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

γ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του τρία (3) και μικρότερος του πέντε (5), εφαρμόζεται Σ. Ορόφου μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για το υπόγειο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για το ισόγειο, ένα κόμμα δέκα πέντε (1,15) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

δ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του πέντε (5), εφαρμόζεται Σ. Ορόφου μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για το υπόγειο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για το ισόγειο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

Ανάλογα με το εμβαδόν, εφαρμόζεται Σ. Επιφάνειας κυρίων χώρων ως εξής: ένα κόμμα μηδέν πέντε (1,05) για επιφάνεια μικρότερη ή ίση των είκοσι πέντε (25) τ.μ., ένα (1,00) για επιφάνεια μεγαλύτερη των είκοσι πέντε (25) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των εκατό (100) τ.μ., ένα κόμμα μηδέν πέντε (1,05) για επιφάνεια μεγαλύτερη των εκατό (100) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των διακοσίων (200) τ.μ., ένα κόμμα δέκα (1,10) για επιφάνεια μεγαλύτερη των διακοσίων (200) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των τριακοσίων (300) τ.μ., ένα κόμμα είκοσι (1,20) για επιφάνεια μεγαλύτερη των τριακοσίων (300) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των πεντακοσίων (500) τ.μ., ένα κόμμα τριάντα (1,30) για επιφάνεια μεγαλύτερη των πεντακοσίων (500) τ.μ..

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) από ένα (1) έως πέντε (5) έτη, μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) από έξι (6) έως δέκα (10) έτη, μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) από έντεκα (11) έως δεκαπέντε (15) έτη, μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) από δεκαέξι (16) έως είκοσι (20) έτη, μηδέν κόμμα εξήντα πέντε (0,65) από είκοσι ένα (21) έως είκοσι πέντε (25) έτη, μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) από είκοσι έξι (26) και άνω έτη.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Συντελεστές Ειδικών Συνθηκών (Σ. Ειδ. Συνθ.): μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για διατηρητέο κτίσμα, μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία των βοηθητικών χώρων που είναι παρακολουθήματα της κατοικίας, μονοκατοικίας ή διαμερίσματος υπολογίζεται βάσει των ανωτέρω, λαμβάνοντας ως επιφάνεια ποσοστό ίσο με το είκοσι τοις εκατό (20%) του εμβαδού των βοηθητικών χώρων.

Η φορολογητέα αξία επαγγελματικής στέγης είναι ίση με το γινόμενο της τιμής της αντίστοιχης ζώνης επί τη συνολική επιφάνεια της επαγγελματικής στέγης, τον Συντελεστή Πρόσοψης (Σ. Πρόσοψης), τον Συντελεστή Ορόφου (Σ. Ορόφου), τον Συντελεστή Επιφάνειας (Σ. Επιφάνειας), τον Συντελεστή Παλαιότητας (Σ. Παλαιότητας), τους Συντελεστές Ειδικών Συνθηκών (Σ. Ειδ. Συνθ.), τον Συντελεστή Συνιδιοκτησίας (Σ. Συνιδιοκτησίας) και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος. Σε περίπτωση που στην επαγγελματική στέγη δηλώνεται και οικόπεδο, η αξία της προσαυξάνεται με την αξία του υπολοίπου οικοπέδου, όπως αυτή προσδιορίζεται στην παρ. 8.3.

Ανάλογα με την πρόσοψη εφαρμόζεται Σ. Πρόσοψης ως εξής: ένα (1,00) για πρόσοψη σε μία μόνο οδό, ένα κόμμα μηδέν οκτώ (1,08) για προσόψεις σε δύο (2) ή περισσότερες οδούς ή σε οδό και πλατεία και μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) αν δεν έχει πρόσοψη σε οδό.

Ανάλογα με τον όροφο στον οποίο βρίσκεται η επαγγελματική στέγη και τον Σ.Ε. της οδού ή των οδών στην οποία έχει πρόσοψη ή προσόψεις η επαγγελματική στέγη, εφαρμόζεται Συντελεστής Ορόφου (Σ. Ορόφου) ως εξής:

α)

Αν η επαγγελματική στέγη βρίσκεται στο ισόγειο, ως Σ. Ορόφου λαμβάνεται ο Σ.Ε.. Αν η επαγγελματική στέγη βρίσκεται στο ισόγειο και δεν έχει πρόσοψη σε οδό, ως Σ. Ορόφου λαμβάνεται το γινόμενο του Σ.Ε. επί μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80).

β)

Αν η επαγγελματική στέγη βρίσκεται στο υπόγειο, ως Σ. Ορόφου λαμβάνεται το γινόμενο του Σ.Ε. επί μηδέν κόμμα πενήντα (0,50).

γ)

Αν η επαγγελματική στέγη βρίσκεται σε όροφο, ο Σ. Ορόφου καθορίζεται ως εξής:

γα)

Αν ο Σ.Ε. είναι μικρότερος του ένα κόμμα πέντε (1,5), εφαρμόζεται συντελεστής ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον πέμπτο (5ο) ή υψηλότερο όροφο.

γβ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του ένα κόμμα πέντε (1,5) και μικρότερος του τρία (3), εφαρμόζεται συντελεστής ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον πρώτο

(1ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον πέμπτο (5ο) ή υψηλότερο όροφο.

γγ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του τρία (3) και μικρότερος του πέντε (5), εφαρμόζεται συντελεστής ένα κόμμα σαράντα (1,40) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα (1,30) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον πέμπτο (5ο) ή υψηλότερο όροφο.

γδ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του πέντε (5), εφαρμόζεται συντελεστής ένα κόμμα σαράντα πέντε (1,45) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα σαράντα (1,40) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα τριάντα πέντε (1,35) για τον πέμπτο (5ο) ή υψηλότερο όροφο.

γε)

Όταν η επαγγελματική στέγη δεν έχει πρόσοψη, ως Σ.Ε. λαμβάνεται αυτός της διεύθυνσης του ακινήτου.

Ανάλογα με το εμβαδόν εφαρμόζεται Συντελεστής Επιφάνειας (Σ. Επιφάνειας) ως εξής: ένα κόμμα δέκα (1,10) για επιφάνεια μικρότερη ή ίση των είκοσι πέντε (25) τ.μ., ένα κόμμα μηδέν πέντε (1,05) για επιφάνεια μεγαλύτερη των είκοσι πέντε (25) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των πενήντα (50) τ.μ., ένα (1,00) για επιφάνεια μεγαλύτερη των πενήντα (50) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των εκατό (100) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για επιφάνεια μεγαλύτερη των εκατό (100) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των διακοσίων (200) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για επιφάνεια μεγαλύτερη των διακοσίων (200) τ.μ. και μικρότερη ή ίση των τριακοσίων (300) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για επιφάνεια μεγαλύτερη των τριακοσίων (300) τ.μ.. Για τον υπολογισμό του Σ. Επιφάνειας, ως εμβαδόν λαμβάνεται το άθροισμα των τετραγωνικών μέτρων των κυρίων χώρων και ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας και τον όροφο στον οποίο βρίσκεται η επαγγελματική στέγη εφαρμόζεται Συντελεστής Παλαιότητας (Σ. Παλαιότητας) ως εξής:

α)

'Όταν η επαγγελματική στέγη βρίσκεται σε ισόγειο, μηδέν κόμμα ενενήντα πέντε (0,95) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για έτη από έντεκα (11) έως δεκαπέντε (15), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από δεκαέξι (16) και άνω.

β)

Όταν η επαγγελματική στέγη βρίσκεται σε άλλον εκτός του ισογείου όροφο, μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) για έτη από έντεκα (11) έως δεκαπέντε (15), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από δεκαέξι (16) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα πέντε (0,65) για έτη από είκοσι ένα (21) έως είκοσι πέντε (25), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι έξι (26) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Συντελεστές Ειδικών Συνθηκών (Σ. Ειδ. Συνθ.): μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για διατηρητέο κτίσμα, μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία των βοηθητικών χώρων που είναι παρακολουθήματα της επαγγελματικής στέγης υπολογίζεται βάσει των περ. 8.2.1 έως 8.2.5, λαμβάνοντας ως επιφάνεια ποσοστό ίσο με το είκοσι τοις εκατό (20%) του εμβαδού των βοηθητικών χώρων.

Η φορολογητέα αξία οικοπέδου είναι ίση με το γινόμενο του Συντελεστή Οικοπέδου (Σ.Ο.) επί τη συνολική τιμή εκκίνησης οικοπέδου, τον Συντελεστή Πρόσοψης (Σ. Πρόσοψης), την επιφάνεια του οικοπέδου, τους Συντελεστές Ειδικών Συνθηκών (Σ. Ειδ. Συνθ.), τον Συντελεστή Ποσοστού Αξίας Οικοπέδου (Σ. Ποσοστού Αξίας Οικοπέδου), τον Συντελεστή Συνιδιοκτησίας (Σ. Συνιδιοκτησίας) και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ανάλογα με την πρόσοψη εφαρμόζεται Σ. Πρόσοψης ως εξής: ένα (1,00) για πρόσοψη σε μία μόνο οδό, ένα κόμμα μηδέν οκτώ (1,08) για προσόψεις σε δύο (2) ή περισσότερες οδούς ή σε οδό και πλατεία και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) αν δεν έχει πρόσοψη σε οδό.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για οικόπεδο που δεν είναι οικοδομήσιμο και δεν μπορεί να τακτοποιηθεί, καθώς και για ποσοστά ιδιοκτησίας οικοπέδου που αναφέρονται στη δυνατότητα μελλοντικής δόμησης αλλά αβέβαιης λόγω εξάντλησης του κατά τον χρόνο φορολογίας συντελεστή δόμησης, μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για οικόπεδο που δεν είναι οικοδομήσιμο αλλά μπορεί να τακτοποιηθεί, μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για απαλλοτριωτέο ακίνητο, μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για οικόπεδο που τελεί υπό αναστολή οικοδομικών αδειών, η οποία δεν έχει αρθεί.

Για την πτώση υπολογισμού αξίας οικοπέδου που αντιστοιχεί στο σύνολο της υπολειπόμενης, μέχρι εξαντλήσεως του Σ.Α.Ο., δομήσιμης επιφάνειας που δεν έχει οικοδομηθεί, εφαρμόζεται Σ. Ποσοστού Αξίας Οικοπέδου που προκύπτει από τον ακόλουθο μαθηματικό τύπο:

1 - Επιφάνεια υφισταμένων στο οικόπεδο κτισμάτων)

      Επιφάνεια οικοπέδου σε τετραγωνικά μέτρα επί Συντελεστή Αξιοποίησης Οικοπέδου (Σ.Α.Ο.)

Σε περίπτωση που προκύπτει αρνητικό αποτέλεσμα τότε δεν υπολογίζεται αξία οικοπέδου.

Η φορολογητέα αξία αποθήκης και γεωργικού κτίσματος είναι ίση με το γινόμενο της τιμής της αντίστοιχης ζώνης επί τη συνολική επιφάνεια της απ°θήκης ή γεωργικού κτίσματος, τον Συντελεστή Θέσης (Σ. Θέσης), τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ., τον Σ. Συνιδιοκτησίας και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος. Σε περίπτωση που στην αποθήκη ή στο γεωργικό κτίσμα δηλώνεται και οικόπεδο, η αξία τους προσαυξάνεται με την αξία του υπολοίπου οικοπέδου, όπως αυτή προσδιορίζεται στην παρ. 8.3.

Ανάλογα με τον όροφο στον οποίο βρίσκεται η αποθήκη ή το γεωργικό κτίσμα και τον συντελεστή εμπορικότητας της οδού ή των οδών στην οποία αυτά έχουν πρόσοψη ή προσόψεις, εφαρμόζεται Σ. Θέσης ως εξής:

α)

Αν η αποθήκη ή το γεωργικό κτίσμα βρίσκεται στο ισόγειο, ως Σ. Θέσης λαμβάνεται το γινόμενο του Σ.Ε. επί μηδέν κόμμα τριάντα (0,30).

β)

Αν η αποθήκη ή το γεωργικό κτίσμα βρίσκεται στο υπόγειο, ως Σ. Θέσης λαμβάνεται το γινόμενο του Σ.Ε. επί μηδέν κόμμα δεκαπέντε (0,15).

γ)

Αν η αποθήκη ή το γεωργικό κτίσμα βρίσκεται σε όροφο, ο Σ. Θέσης καθορίζεται ως εξής:

γα)

Αν ο Σ.Ε. είναι μικρότερος του ένα κόμμα πέντε (1,5) εφαρμόζεται συντελεστής: ένα (1,00) για τον (1ο) όροφο, ένα κόμμα μηδέν πέντε (1,05) για τον δεύτερο (2) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

γβ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του ένα κόμμα πέντε (1,5) και μικρότερος του τρία (3), εφαρμόζεται συντελεστής ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα μηδέν πέντε (1,05) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

γγ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του τρία (3) και μικρότερος του πέντε (5), εφαρμόζεται συντελεστής: ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα δέκα (1,10) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

γδ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος ή ίσος του πέντε (5), εφαρμόζεται συντελεστής: ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πρώτο (1ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον δεύτερο (2ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τρίτο (3ο) όροφο, ένα κόμμα δεκαπέντε (1,15) για τον τέταρτο (4ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι (1,20) για τον πέμπτο (5ο) όροφο, ένα κόμμα είκοσι πέντε (1,25) για τον έκτο (6ο) ή υψηλότερο όροφο.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας της αποθήκης ή του γεωργικού κτίσματος, εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα πέντε (0,95) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για έτη από έντεκα (11) έως δεκαπέντε (15), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από δεκαέξι (16) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) για έτη από είκοσι ένα (21) έως είκοσι πέντε (25), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από είκοσι έξι (26) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθηκών: μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για διατηρητέο κτίσμα, μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία των βοηθητικών χώρων που είναι παρακολούθημα της αποθήκης ή του γεωργικού κτίσματος υπολογίζεται βάσει των ανωτέρω, λαμβάνοντας ως επιφάνεια ποσοστό ίσο με το είκοσι τοις εκατό (20%) του εμβαδού των βοηθητικών χώρων.

Όταν η αποθήκη ή το γεωργικό κτίσμα δεν έχει πρόσοψη, ως Σ.Ε. λαμβάνεται αυτός της διεύθυνσης του ακινήτου.

Η φορολογητέα αξία θέσης στάθμευσης είναι ίση με το γινόμενο της τιμής της αντίστοιχης ζώνης επί τη συνολική επιφάνεια της θέσης στάθμευσης, τον Σ. Θέσης, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ., τον Σ. Συνιδιοκτησίας και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος. Σε περίπτωση που στη θέση στάθμευσης δηλώνεται και οικόπεδο, η αξία του ακινήτου προσαυξάνεται και με την αξία του υπολοίπου οικοπέδου, όπως αυτή προσδιορίζεται στην παρ. 8.3.

Ανάλογα με τον όροφο και τον Σ.Ε. του οικοπέδου στο οποίο βρίσκεται η θέση στάθμευσης εφαρμόζεται Σ. Θέσης ως εξής:

α)

Αν ο Σ.Ε. είναι ίσος με ένα (1), εφαρμόζεται συντελεστής μηδέν κόμμα είκοσι (0,20) για το υπόγειο, μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για το ισόγειο, μηδέν κόμμα είκοσι πέντε (0,25) για τον πρώτο (1ο) και τους επόμενους ορόφους.

β)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος του ένα (1) και μικρότερος ή ίσος του δύο (2), εφαρμόζεται συντελεστής μηδέν κόμμα είκοσι πέντε (0,25) για το υπόγειο, μηδέν κόμμα τριάντα πέντε (0,35) για το ισόγειο, μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για τον πρώτο (1ο) και τους επόμενους ορόφους.

γ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος του δύο (2) και μικρότερος ή ίσος του τρία (3), εφαρμόζεται συντελεστής μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για το υπόγειο, μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για το ισόγειο, μηδέν κόμμα τριάντα πέντε (0,35) για τον πρώτο (1ο) και τους επόμενους ορόφους.

δ)

Αν ο Σ.Ε. είναι μεγαλύτερος του τρία (3), εφαρμόζεται συντελεστής μηδέν κόμμα τριάντα πέντε (0,35) για το υπόγειο, μηδέν κόμμα σαράντα πέντε (0,45) για το ισόγειο, μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για τον πρώτο (1ο) και τους επόμενους ορόφους.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα πέντε (0,95) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για έτη από έντεκα (11) έως δεκαπέντε (15), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από δεκαέξι (16) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) για έτη από είκοσι ένα (21) έως είκοσι πέντε (25), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από είκοσι έξι (26) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για διατηρητέο κτίσμα, μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία των βοηθητικών χώρων που είναι παρακολούθημα των θέσεων στάθμευσης υπολογίζεται βάσει των ανωτέρω, λαμβάνοντας ως επιφάνεια ποσοστό ίσο με το είκοσι τοις εκατό (20%) του εμβαδού των βοηθητικών χώρων.

'Όταν η θέση στάθμευσης δεν έχει πρόσοψη, ο Σ.Ε. είναι αυτός της διεύθυνσης του ακινήτου.

Για τα ακίνητα που εμπίπτουν στην παρ. 8 ισχύουν τα εξής:

α)

Σε περίπτωση ποσοστού συνιδιοκτησίας πλήρους ή ψιλής κυριότητας, εφαρμόζεται Σ. Συνιδιοκτησίας μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90). Δεν εφαρμόζεται ο συντελεστής αυτός, όταν ο υπόχρεος σε φόρο έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας στην επικαρπία.

β)

Σε περίπτωση οικοπέδου που δεν είναι οικοδομήσιμο και απαλλοτριωτέου ακινήτου, δεν εφαρμόζεται συντελεστής πρόσοψης. Το προηγούμενο εδάφιο ισχύει και για ακίνητα που βρίσκονται σε οικισμούς για τους οποίους δεν εφαρμόζεται συντελεστής πρόσοψης με βάση τους πίνακες τιμών του Α.Π.Α.Α..

γ)

Σε περίπτωση που ακίνητο εντοπίζεται σε περισσότερα του ενός οικοδομικά τετράγωνα με πολλαπλά προσδιοριστικά στοιχεία υπολογισμού αξίας, λαμβάνεται εκείνος ο συνδυασμός συντελεστών που προσδιορίζει την ευνοϊκότερη για τον φορολογούμενο αξία ακινήτου, εφόσον αυτή δεν υπολείπεται του πενήντα τοις εκατό (50%) της υψηλότερης αξίας ακινήτου που θα μπορούσε να προκύψει από τους πιθανούς συνδυασμούς συντελεστών.

δ)

Σε περίπτωση που ακίνητο εντοπίζεται σε οικοδομικό τετράγωνο όπου ισχύουν πολλαπλά προσδιοριστικά στοιχεία υπολογισμού αξίας, λαμβάνεται το σύνολο των συντελεστών που προσδιορίζει την ευνοϊκότερη για τον φορολογούμενο αξία ακινήτου.

ε)

Σε περίπτωση οικοπέδου για το οποίο, από τις τηρούμενες πληροφορίες στη βάση δεδομένων του συστήματος Α.Π.Α.Α., δεν προκύπτουν τα στοιχεία προσδιορισμού της τιμής του Σ.Α.Ο., αυτός προσδιορίζεται ως εξής:

εα)

Για οικόπεδα που βρίσκονται σε περιοχές με όρους δόμησης οικισμών προϋφισταμένων του 1923 ή κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, ανεξάρτητα από τη χρήση τους και τη δυνατότητα κατάτμησής τους σε μικρότερα άρτια οικόπεδα, ο Σ.Α.Ο. προσδιορίζεται ανάλογα με το εμβαδόν του οικοπέδου και σύμφωνα με τις τιμές των περιπτώσεων «κατοικία, ακάλυπτα οικόπεδα και λοιπές χρήσεις» ή «κατοικία και ακάλυπτα οικόπεδα» του συστήματος Α.Π.Α.Α., κατά περίπτωση.

εβ)

Για οικόπεδα που η τιμή του Σ.Α.Ο. επηρεάζεται από διαφορετικές παραμέτρους, ως Σ.Α.Ο. λαμβάνεται αυτός που είναι ευνοϊκότερος για τον φορολογούμενο, ανά περιοχή ή περίπτωση.

εγ)

Για οικόπεδα που βρίσκονται σε περιοχές που από τους πίνακες τιμών για τον προσδιορισμό του Σ.Α.Ο. απαιτείται βεβαίωση της οικείας Υπηρεσίας Δόμησης ή μηχανικού, λαμβάνονται οι τιμές Σ.Α.Ο. του κατωτέρω πίνακα:

εδ)

Για οικόπεδα που βρίσκονται εντός οικοδομικών τετραγώνων που τέμνονται από μία ή περισσότερες οριογραμμές διαφορετικών Σ.Α.Ο., λαμβάνεται ως τιμή Σ.Α.Ο. η ευνοϊκότερη για τον φορολογούμενο.

εε)

Για οικόπεδα που βρίσκονται σε περιοχές, στις οποίες υπάρχουν δύο ή περισσότερες τιμές Σ.Α.Ο. και δεν είναι δυνατός ο προσδιορισμός της θέσης τους, λόγω έλλειψης της γεωγραφικής απεικόνισης της περιοχής σε χάρτη, ως τιμή Σ.Α.Ο. λαμβάνεται η μικρότερη τιμή.

εστ)

Για οικόπεδα που βρίσκονται σε περιοχές, οι οποίες εντάσσονται στο σύστημα Α.Π.Α.Α. από το έτος 2011 και εφεξής, στις οποίες δεν υπάρχει τιμή Σ.Α.Ο., ως Σ.Α.Ο. λαμβάνεται η τιμή μηδέν κόμμα εξήντα (0,60).

εζ)

Για οικόπεδα που βρίσκονται σε περιοχές, οι οποίες εντάσσονται στο σύστημα Α.Π.Α.Α. με τιμή Σ.Α.Ο. 05, ως Σ.Α.Ο. λαμβάνεται η τιμή μηδέν κόμμα είκοσι (0,20).

Για τα ακίνητα των οποίων η αξία των κτισμάτων προκύπτει σύμφωνα με το άρθρο 5, με εξαίρεση τα ειδικά κτίσματα, και τα οποία βρίσκονται επί οικοπέδου η αξία του οποίου προκύπτει σύμφωνα με τις χαμηλότερες τιμές ζώνης της οικείας Δημοτικής Ενότητας είτε του οικείου Δήμου είτε της οικείας Περιφερειακής Ενότητας είτε της οικείας Περιφέρειας, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 1 του παρόντος άρθρου, ή επί αγροτεμαχίου, η φορολογητέα αξία προσδιορίζεται ανά κατηγορία ως εξής:

Η φορολογητέα αξία του οικοπέδου προκύπτει από το γινόμενο της συνολικής τιμής εκκίνησης του οικοπέδου, του Σ.Ο., ο οποίος δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος του ενός (1), της επιφάνειας του οικοπέδου και του ποσοστού συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Η φορολογητέα αξία κατοικίας ή διαμερίσματος είναι ίση με το άθροισμα της αξίας του οικοπέδου, όπως ορίζεται στην παρ. 10.1 του παρόντος άρθρου και της αξίας του κτίσματος, όπως αυτή προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα σαράντα (1,40), την επιφάνεια της κατοικίας ή του διαμερίσματος, τον Συντελεστή Μεγέθους (Σ. Μεγέθους), τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθηκών, τον Συντελεστή Εξομάλυνσης (Σ. Εξομάλυνσης) και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια ορίζεται το άθροισμα των τετραγωνικών μέτρων των κυρίων χώρων και ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με την επιφάνεια της περ. 10.2.1 εφαρμόζεται Σ. Μεγέθους ως εξής: ένα (1,00) για επιφάνεια μέχρι διακόσια (200) τ.μ., ένα κόμμα δέκα (1,10) για επιφάνεια πάνω από διακόσια (200) τ.μ. και μέχρι τριακόσια (300) τ.μ. και ένα κόμμα είκοσι (1,20) για επιφάνεια πάνω από τριακόσια (300) τ.μ.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη τριάντα ένα (31) έως σαράντα (40), μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για έτη σαράντα ένα (41) έως πενήντα (50), μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για έτη από πενήντα ένα (51) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθηκών: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Εξομάλυνσης ως εξής: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από είκοσι ένα (21) έως πενήντα (50), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη πενήντα ένα (51) και άνω.

Η φορολογητέα αξία μονοκατοικίας είναι ίση με το άθροισμα της αξίας του οικοπέδου, όπως ορίζεται στην παρ. 10.1 και της αξίας του κτίσματος, όπως αυτή προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα είκοσι (1,20), την επιφάνεια της μονοκατοικίας, τον συντελεστή μεγέθους, τον συντελεστή παλαιότητας, τους συντελεστές ειδικών συνθηκών, τον συντελεστή εξομάλυνσης και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια ορίζεται το άθροισμα των κυρίων χώρων και ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με την επιφάνεια της περ. 10.3.1 εφαρμόζεται Σ. Μεγέθους ως εξής: ένα (1,00) για επιφάνεια μέχρι διακόσια (200) τ.μ., ένα κόμμα δέκα (1,10) για επιφάνεια πάνω από διακόσια (200) τ.μ. και μέχρι τριακόσια (300) τ.μ., ένα κόμμα είκοσι (1,20) για επιφάνεια πάνω από τριακόσια (300) τ.μ. και μέχρι τετρακόσια (400) τ.μ., ένα κόμμα τριάντα (1,30) για επιφάνεια πάνω από τετρακόσια (400) τ.μ. και μέχρι πεντακόσια (500) τ.μ., ένα κόμμα σαράντα (1,40) για επιφάνεια πάνω από πεντακόσια (500) τ.μ. και μέχρι εξακόσια (600) τ.μ. και ένα κόμμα πενήντα (1,50) για επιφάνεια πάνω από εξακόσια (600) τ.μ..

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη τριάντα ένα (31) έως σαράντα (40), μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για έτη σαράντα ένα (41) έως πενήντα (50), μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για έτη από πενήντα ένα (51) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθηκών: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Εξομάλυνσης ως εξής: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από είκοσι ένα (21) έως πενήντα (50), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη πενήντα ένα (51) και άνω.

Η φορολογητέα αξία επαγγελματικής στέγης είναι ίση με το άθροισμα της αξίας του οικοπέδου, όπως ορίζεται στην παρ. 10.1 και της αξίας του κτίσματος, όπως αυτή προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα σαράντα (1,40), την επιφάνεια της επαγγελματικής στέγης, τον Σ. Μεγέθους, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθηκών, τον Σ. Εξομάλυνσης και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια ορίζεται το άθροισμα των κυρίων χώρων και ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με την επιφάνεια της περ. 10.4.1 εφαρμόζεται Σ. Μεγέθους ως εξής: ένα (1,00) για επιφάνεια μέχρι εκατό (100) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για επιφάνεια πάνω από εκατό (100) και μέχρι διακόσια (200) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για επιφάνεια πάνω από διακόσια (200) τ.μ. και μέχρι τριακόσια (300) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για επιφάνεια πάνω από τριακόσια (300) τ.μ..

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται συντελεστής παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη τριάντα ένα (31) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθηκών: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Εξομάλυνσης ως εξής: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από είκοσι ένα (21) έως πενήντα (50), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη πενήντα ένα (51) και άνω.

Η φορολογητέα αξία γεωργικού κτηρίου ή αποθήκης είναι ίση με το άθροισμα της αξίας οικοπέδου, όπως ορίζεται στην παρ. 10.1 και της αξίας κτίσματος, όπως αυτή προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα τριάντα (1,30), την επιφάνεια του γεωργικού κτηρίου ή της αποθήκης, τον Σ. Μεγέθους, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ., τον Σ. Εξομάλυνσης και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια γεωργικού κτηρίου ή αποθήκης λαμβάνεται η συνολική επιφάνεια όλων των κτισμάτων κυρίων και βοηθητικών χώρων ή παρακολουθημάτων.

Ανάλογα με την επιφάνεια της περ. 10.5.1 εφαρμόζεται Σ. Μεγέθους ως εξής: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για επιφάνεια έως εξήντα (60) τ.μ., ένα (1,00) για επιφάνεια μεγαλύτερη από εξήντα (60) και έως και πεντακόσια (500) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα πέντε (0,95) για επιφάνεια μεγαλύτερη από πεντακόσια (500) τ.μ. και έως και χίλια (1.000) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια (1.000) τ.μ. και έως και χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ. και έως και δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για επιφάνεια μεγαλύτερη από δυο χιλιάδες (2.000) τ.μ.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη τριάντα ένα (31) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για ημιτελές κτίσμα.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Εξομάλυνσης ως εξής: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από είκοσι ένα (21) έως πενήντα (50), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη πενήντα ένα (51) και άνω.

Η φορολογητέα αξία θέσης στάθμευσης είναι ίση με το άθροισμα του οικοπέδου, όπως ορίζεται στην παρ. 10.1 και της αξίας κτίσματος, όπως αυτή προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης μονοκατοικίας επί ένα κόμμα είκοσι (1,20), την επιφάνεια της θέσης στάθμευσης, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ. και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια της θέσης στάθμευσης λαμβάνεται ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της επιφάνειάς της.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη τριάντα ένα (31) έως σαράντα (40), μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για έτη σαράντα ένα (41) έως πενήντα (50), μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για έτη από πενήντα ένα (51) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Για τα ακίνητα που εμπίπτουν στην παρ. 10 ισχύουν τα εξής:

Σε περιπτώσεις τμημάτων γης για τα οποία δεν έχει εφαρμοστεί το σύστημα Α.Π.Α.Α., ως τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο εφαρμόζεται η τιμή οικοπέδου που προκύπτει από τη χαμηλότερη τιμή ζώνης και τον μικρότερο Σ.Α.Ο. και Σ.Ο. και ζώνης του οικείου δήμου ή πρώην κοινότητας.

Για τα ακίνητα των οποίων η αξία του γηπέδου προκύπτει σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3 και υπάρχουν διαφορετικές τιμές εκκίνησης του κτίσματος, λαμβάνεται η ευνοϊκότερη για τον φορολογούμενο τιμή εκκίνησης.

Για τα ειδικά κτίσματα η φορολογητέα αξία προκύπτει από το άθροισμα της αξίας του οικοπέδου, η οποία προσδιορίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 8.3, αν το οικόπεδο βρίσκεται εντός συστήματος Α.Π.Α.Α. και σύμφωνα με την παρ. 10.1, αν αυτό βρίσκεται εκτός συστήματος Α.Π.Α.Α. και της αξίας κτίσματος σύμφωνα με τα κατωτέρω:

1 Η αξία του κτίσματος των σταθμών αυτοκινήτων και βιομηχανικών - βιοτεχνικών κτηρίων προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα σαράντα (1,40), την επιφάνεια, τον Σ. Μεγέθους, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ. και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

1.1 Ως επιφάνεια σταθμού αυτοκινήτου ή βιομηχανικού ή βιοτεχνικού κτηρίου λαμβάνεται η συνολική επιφάνεια όλων των κτισμάτων κυρίων και βοηθητικών χώρων ή παρακολουθημάτων.

1.2 Ανάλογα με την επιφάνεια της περ. 11.1.1 εφαρμόζεται Σ. Μεγέθους ως εξής: ένα (1,00) για επιφάνεια έως πεντακόσια (500) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα πέντε (0,95) για επιφάνεια μεγαλύτερη από πεντακόσια (500) τ.μ. και έως και χίλια (1.000) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια (1.000) τ.μ. και έως και χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ. και έως και δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για επιφάνεια πάνω από δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ..

1.3 Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη τριάντα ένα (31) και άνω.

1.4 Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία του κτίσματος ξενοδοχείου, τουριστικής εγκατάστασης, νοσηλευτηρίου ή ευαγούς ιδρύματος προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα σαράντα (1,40), την επιφάνεια του κτίσματος, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ. και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια ξενοδοχείου, τουριστικής εγκατάστασης, νοσηλευτηρίου ή ευαγούς ιδρύματος λαμβάνεται το άθροισμα των κυρίων χώρων και ποσοστού είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη από τριάντα ένα (31) έως σαράντα (40) και μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για έτη σαράντα ένα (41) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία του κτίσματος εκπαιδευτηρίου προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα σαράντα (1,40), την επιφάνεια του κτίσματος, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ. και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια εκπαιδευτηρίου λαμβάνεται το άθροισμα των κυρίων χώρων και ποσοστού τριάντα εννέα τοις εκατό (39%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη από τριάντα ένα (31) έως σαράντα (40) και μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για έτη σαράντα ένα (41) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία του κτίσματος αθλητικών εγκαταστάσεων προκύπτει από το γινόμενο της τιμής εκκίνησης εκπαιδευτηρίων επί μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80), ένα κόμμα σαράντα (1,40), την επιφάνεια του κτίσματος, τον Σ. Μεγέθους, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ. και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια αθλητικής εγκατάστασης λαμβάνεται το άθροισμα των κυρίων χώρων και ποσοστού πενήντα τοις εκατό (50%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με την επιφάνεια της περ. 10.4.1 εφαρμόζεται Σ. Μεγέθους ως εξής: ένα (1,00) για επιφάνεια έως πεντακόσια (500) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα πέντε (0,95) για επιφάνεια μεγαλύτερη από πεντακόσια (500) τ.μ. και έως και χίλια (1.000) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια (1.000) τ.μ. και έως και χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ. και έως και δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για επιφάνεια πάνω από δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ..

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη από τριάντα ένα (31) έως σαράντα (40) και μηδέν κόμμα σαράντα (0,40) για έτη σαράντα ένα (41) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για υπό απαλλοτρίωση ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Η αξία του κτίσματος που δεν υπάγεται σε καμία από τις ανωτέρω κατηγορίες είναι ίση με το γινόμενο της τιμής εκκίνησης επί ένα κόμμα σαράντα (1,40), την επιφάνεια του κτίσματος, τον Σ. Μεγέθους, τον Σ. Παλαιότητας, τους Σ. Ειδ. Συνθ. και το ποσοστό συνιδιοκτησίας αναλόγως του είδους εμπράγματου δικαιώματος.

Ως επιφάνεια του κτίσματος λαμβάνεται το άθροισμα των κυρίων χώρων και ποσοστού σαράντα τοις εκατό (40%) της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων.

Ανάλογα με την επιφάνεια της περ. 11.5.1 εφαρμόζεται Σ. Μεγέθους ως εξής: ένα (1,00) για επιφάνεια έως και πεντακόσια (500) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα πέντε (0,95) για επιφάνεια μεγαλύτερη από πεντακόσια (500) τ.μ. και έως και χίλια (1.000) τ.μ., μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια (1.000) τ.μ. και έως και χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ., μηδέν κόμμα ογδόντα πέντε (0,85) για επιφάνεια μεγαλύτερη από χίλια πεντακόσια (1.500) τ.μ. και έως και δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ. και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για επιφάνεια μεγαλύτερη από δύο χιλιάδες (2.000) τ.μ..

Ανάλογα με τα έτη παλαιότητας εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας ως εξής: μηδέν κόμμα ενενήντα (0,90) για έτη από ένα (1) έως πέντε (5), μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80) για έτη από έξι (6) έως δέκα (10), μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για έτη από έντεκα (11) έως είκοσι (20), μηδέν κόμμα εξήντα (0,60) για έτη από είκοσι ένα (21) έως τριάντα (30), μηδέν κόμμα πενήντα (0,50) για έτη από τριάντα ένα (31) και άνω.

Εφαρμόζονται οι ακόλουθοι Σ. Ειδ. Συνθ.: μηδέν κόμμα εβδομήντα (0,70) για απαλλοτριωτέο ακίνητο και μηδέν κόμμα τριάντα (0,30) για ημιτελές κτίσμα.

Για τις κατηγορίες ακινήτων των παρ. 8, 9 και 10 δεν εφαρμόζεται Σ. Παλαιότητας σε ημιτελή κτίσματα.

Η αξία του γηπέδου εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού είναι το γινόμενο του αθροίσματος της βασικής αξίας και της οικοπεδικής αξίας επί τους Συντελεστές Συνιδιοκτησίας, Πρόσοψης, Απόστασης από θάλασσα και Απαλλοτρίωσης, όπως ορίζεται στις διατάξεις της υπ' αρ. 1144814/26361/30.12.1998 απόφασης του Υπουργού Οικονομικών «Προσδιορισμός της αξίας γης εκτός σχεδίου πόλης και οικισμών που δεν έχουν ειδικούς όρους δόμησης με το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού» (Β' 1328), η οποία εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση των άρθρων 41 και 41Α του ν. 1249/1982.

Ειδικά, η οικοπεδική αξία εφαρμόζεται αποκλειστικά για αγροτεμάχια τα οποία έχουν πρόσωπο σε εθνική ή επαρχιακή οδό ή απέχουν μέχρι και οκτακόσια (800) μέτρα από τη θάλασσα. Η οικοπεδική αξία ορίζεται ως το γινόμενο της αρχικής οικοπεδικής αξίας, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 1 της υπ' αρ. 1144814/26361/30.12.1998 απόφασης του Υπουργού Οικονομικών, του μεγέθους των κτισμάτων και του Συντελεστή Κατηγορίας Κτίσματος (Σ. Κατ. Κτίσματος).

Ο Σ. Κατ. Κτίσματος ορίζεται ανάλογα με το είδος του κτίσματος ως εξής:

α)

ένα (1), όταν επί του αγροτεμαχίου υφίσταται κατοικία ή μονοκατοικία,

β)

μηδέν κόμμα τέσσερα (0,4), όταν επί του αγροτεμαχίου υφίσταται αποθήκη ή γεωργικό ή κτηνοτροφικό κτίσμα,

γ)

μηδέν κόμμα έξι (0,6), όταν επί του αγροτεμαχίου υφίσταται αποκλειστικά άλλης κατηγορίας κτίσμα, πλην των περ. α' και β,

δ)

μηδέν κόμμα έξι (0,6), όταν επί του αγροτεμαχίου υφίστανται κτίσματα κατοικίας και αποθήκης,

ε)

μηδέν κόμμα πέντε (0,5), όταν επί του αγροτεμαχίου υφίστανται κτίσματα αποθήκης, καθώς και οποιασδήποτε άλλης κατηγορίας κτίσματα πλην κατοικιών ή μονοκατοικιών,

στ)

μηδέν κόμμα εξήντα πέντε (0,65), όταν επί του αγροτεμαχίου υφίστανται κτίσματα κατοικιών ή μονοκατοικιών και οποιασδήποτε άλλης κατηγορίας κτισμάτων, 

ζ)

ένα (1), όταν επί του αγροτεμαχίου υφίσταται κτίσμα για το οποίο δεν προκύπτει η κατηγορία του από τη δήλωση στοιχείων ακινήτων.

Για τον υπολογισμό της αξίας δασών και δασικών εκτάσεων ισχύουν ανάλογα τα οριζόμενα στην παρούσα παράγραφο, μη εφαρμοζόμενου του ν. 998/1979 (Α' 289).

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται κάθε ειδικότερο θέμα και λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

Επιβάλλεται ετησίως Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) στα δικαιώματα της παρ. 2, σε ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα και ανήκουν σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους.

Ο φόρος επιβάλλεται στα εμπράγματα δικαιώματα της πλήρους κυριότητας, της ψιλής κυριότητας, της επικαρπίας, της οίκησης και της επιφάνειας επί του ακινήτου. Ο φόρος επιβάλλεται και στα εμπράγματα ή ενοχικά δικαιώματα της αποκλειστικής χρήσης θέσης στάθμευσης, βοηθητικού χώρου και κολυμβητικής δεξαμενής που βρίσκονται σε κοινόκτητο τμήμα του ακινήτου και αποτελούν παρακολούθημα των παραπάνω εμπράγματων δικαιωμάτων. Εξαιρετικά, επιβάλλεται και στο δικαίωμα της νομής ή οιονεί νομής, της κατοχής, καθώς και στη δέσμευση δικαιωμάτων επί του ακινήτου από Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 9.

Ο φόρος ισούται: 

α)

με τον κύριο φόρο επί του κάθε ακινήτου και την προσαύξηση επί αυτού σύμφωνα με την Ενότητα Ε' του άρθρου 11, εάν υποκείμενο του φόρου είναι φυσικό πρόσωπο, και 

β)

με το άθροισμα του κύριου φόρου επί του κάθε ακινήτου και του συμπληρωματικού φόρου επί της συνολικής αξίας των δικαιωμάτων επί των ακινήτων του υποκειμένου στον φόρο, εάν υποκείμενο του φόρου είναι νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα.

Τα δικαιώματα επί των οποίων επιβάλλεται ο φόρος είναι αυτά που υπάρχουν την 1η Ιανουαρίου του έτους φορολογίας, ανεξάρτητα από τις μεταβολές που επέρχονται κατά τη διάρκεια του έτους αυτού και από τη μεταγραφή του τίτλου κτήσης.

Για τον προσδιορισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση του ακινήτου. Η πραγματική κατάσταση του ακινήτου προκύπτει από την οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο. Αν δεν υπάρχει οριστική εγγραφή, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ακινήτου, όπως προκύπτουν από τον τίτλο κτήσης. Αν δεν υπάρχει τίτλος κτήσης, λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου. Αν η πραγματική επιφάνεια του ακινήτου υπερβαίνει αυτή που αναγράφεται στην οριστική εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο ή στον τίτλο κτήσης ή στην άδεια οικοδομής ή έχει γίνει αλλαγή της χρήσης του ακινήτου, λαμβάνονται υπόψη η πραγματική επιφάνεια και η πραγματική χρήση του ακινήτου.

Υποκείμενο του φόρου είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα του άρθρου 8, ανάλογα με το δικαίωμα και το ποσοστό του, και ειδικότερα:

α)

Αυτός που αποκτά δικαίωμα σε ακίνητο από οποιαδήποτε αιτία, από την ημερομηνία σύνταξης του οριστικού συμβολαίου κτήσης ή από την ημερομηνία τελεσιδικίας της δικαστικής απόφασης με την οποία αναγνωρίζεται δικαίωμα ή καταδικάζεται ο δικαιοπάροχος σε δήλωση βουλήσεως.

β)

Ο υπερθεματιστής, από την ημερομηνία σύνταξης της κατακυρωτικής έκθεσης.

γ)

Ο κληρονόμος και ειδικότερα:

γα)

Ο εκ διαθήκης κληρονόμος, εφόσον έχει δημοσιευθεί διαθήκη μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της φορολογίας έτους.

γβ)

Ο εξ αδιαθέτου κληρονόμος, εφόσον δεν έχει δημοσιευθεί διαθήκη μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της φορολογίας έτους.

γγ)

Ο μετά από αποποίηση κληρονόμος, από το επόμενο έτος του θανάτου του κληρονομούμενου ή, στην περίπτωση που έχει δημοσιευθεί διαθήκη, από το επόμενο έτος της δημοσίευσης αυτής.

δ)

Όποιος έχει αποκτήσει δικαίωμα σε ακίνητο με οριστικό συμβόλαιο δωρεάς αιτία θανάτου, εφόσον ο θάνατος επήλθε μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου της φορολογίας έτους.

Υποκείμενο του φόρου είναι και:

α)

Αυτός που αποκτά δικαίωμα με προσύμφωνο αγοράς, εφόσον σε αυτό προβλέπεται η κατάρτιση της εμπράγματης δικαιοπραξίας με αυτοσύμβαση, με εξαίρεση το εργολαβικό προσύμφωνο.

β)

Ο δικαιούχος ακινήτου από το Ελληνικό Δημόσιο ή τον πρώην Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας (Ο.Ε.Κ.) ή τον πρώην Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.) ή τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.Υ.Π.Α.) ή Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), ακόμη και για το χρονικό διάστημα πριν από την έκδοση οριστικού παραχωρητηρίου, εφόσον έχει παραλάβει το ακίνητο.

γ)

Ο κηδεμόνας, για την ακίνητη περιουσία σχολάζουσας κληρονομίας, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο χρόνο τη διαχειρίζεται.

δ)

Ο εκτελεστής διαθήκης ή εκκαθαριστής κληρονομίας για την κληρονομιαία ακίνητη περιουσία, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο χρόνο τη διαχειρίζεται και τη διοικεί.

ε)

Ο μεσεγγυούχος ακίνητης περιουσίας, για την υπό μεσεγγύηση περιουσία, διαχωρισμένη από την ατομική του περιουσία, για όσο χρόνο διαρκεί η μεσεγγύηση.

στ)

Ο νομέας επίδικου ακινήτου. Αν το ακίνητο εκνικηθεί με τελεσίδικη απόφαση, ο φόρος που καταβλήθηκε δεν επιστρέφεται.

ζ)

Ο εργολάβος, για ακίνητο το οποίο, αν και συμφωνήθηκε να μεταβιβασθεί, δεν έχει μεταβιβαστεί από τον γηπεδούχο στον εργολάβο ή σε τρίτα πρόσωπα που αυτός θα είχε υποδείξει, μετά την παρέλευση τεσσάρων (4) ετών από την ημερομηνία έναρξης των εργασιών. Εάν ο εργολάβος εκμισθώσει ή χρησιμοποιήσει το ακίνητο με οποιονδήποτε τρόπο πριν από την παρέλευση των τεσσάρων (4) αυτών ετών, αυτός καθίσταται υπόχρεος με βάση τον χρόνο της εκμίσθωσης ή της χρήσης.

η)

Ο κάτοχος ακινήτου που ανήκει σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, χωρίς τη συναίνεση του φορέα.

θ)

Ο κάτοχος ακινήτου, πλην του Ελληνικού Δημοσίου, που ανήκει στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ.) Α.Ε. ή ανήκε στην πρώην εταιρεία Παράκτιο Αττικό Μέτωπο Α.Ε., με τη συναίνεση των ως άνω εταιρειών και ανεξαρτήτως του τρόπου περιέλευσης σε αυτόν της κατοχής του ακινήτου.

ι)

Οι Ο.Τ.Α. για ακίνητο που δεσμεύουν για οποιονδήποτε λόγο και για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο εκκρεμεί η καταβολή σχετικής αποζημίωσης. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Δικαιοσύνης ρυθμίζονται τα ειδικότερα θέματα εφαρμογής της παρούσας περίπτωσης.

Ο πλήρης κύριος υποχρεούται στην καταβολή του συνολικού φόρου που βαρύνει το ακίνητο κατά το ποσοστό συνιδιοκτησίας του.

Αν συστάθηκε επικαρπία, ο συνολικός φόρος που βαρύνει το ακίνητο επιμερίζεται μεταξύ του ψιλού κυρίου και του επικαρπωτή ως εξής:

α)

Αν ο επικαρπωτής είναι φυσικό πρόσωπο, ο φόρος που αναλογεί στο δικαίωμα αυτό ορίζεται ως ποσοστό του φόρου που αναλογεί στην πλήρη κυριότητα του ακινήτου, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή ως εξής:

(αα) Στα οκτώ δέκατα (8/10), αν ο επικαρπωτής δεν έχει υπερβεί το εικοστό(20ό) έτος της ηλικίας του.

(αβ) Στα επτά δέκατα (7/10), αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το εικοστό (20ό) έτος της ηλικίας του.

(αγ) Στα έξι δέκατα (6/10), αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το τριακοστό (30ό) έτος της ηλικίας του.

(αδ) Στα πέντε δέκατα (5/10), αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το τεσσαρακοστό (40ό) έτος της ηλικίας του.

(αε) Στα τέσσερα δέκατα (4/10), αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το πεντηκοστό (50ό) έτος της ηλικίας του.

(αστ) Στα τρία δέκατα (3/10), αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το εξηκοστό (60ό) έτος της ηλικίας του.

(αζ) Στα δυο δέκατα (2/10), αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το εβδομηκοστό (70ό) έτος της ηλικίας του.

(αη) Στο ένα δέκατο (1/10), αν ο επικαρπωτής έχει υπερβεί το ογδοηκοστό (80ό) έτος της ηλικίας του.

β)

Αν ο επικαρπωτής δεν είναι φυσικό πρόσωπο, ο φόρος που αναλογεί στο δικαίωμα αυτό ορίζεται στα οκτώ δέκατα (8/10) του φόρου που αναλογεί στην πλήρη κυριότητα.

γ)

Ο φόρος που αναλογεί στην ψιλή κυριότητα προκύπτει αν από τον φόρο που αναλογεί στην πλήρη κυριότητα αφαιρεθεί ο φόρος που αναλογεί στην επικαρπία.

Ο κύριος φόρος που αναλογεί στην οίκηση και στο δικαίωμα της επιφάνειας ισούται με τον φόρο που αναλογεί στην επικαρπία. Στην περίπτωση αυτή ο φόρος που αναλογεί στην πλήρη κυριότητα ισούται με τον φόρο που αναλογεί στην ψιλή κυριότητα.

Ο κύριος φόρος που αναλογεί στο εμπράγματο ή ενοχικό δικαίωμα του δεύτερου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 8, προκύπτει σύμφωνα με το εμπράγματο δικαίωμα επί του ακινήτου του οποίου αποτελεί παρακολούθημα και κατά το ποσοστό του επί αυτού.

Ο κύριος φόρος που αναλογεί σε ακίνητο των περ. η' θ' και ι' της παρ. 2, ισούται με τον φόρο που αναλογεί στην πλήρη κυριότητα, χωρίς να οφείλεται τέτοιος φόρος από τον κύριο του ακινήτου.

Για την εφαρμογή του φόρου, ακίνητα που δεν ιδιοχρησιμοποιούνται από το υποκείμενο του φόρου θεωρούνται αυτά τα οποία εκμισθώνονται ή παραχωρούνται καθ' οιονδήποτε τρόπο σε τρίτο. Τα ακίνητα που δεν εμπίπτουν στο προηγούμενο εδάφιο θεωρούνται ιδιοχρησιμοποιούμενα.

Για τον φόρο επί της συνολικής αξίας ανά εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου της Ενότητας Γ' και την προσαύξηση του κυρίου φόρου φυσικών προσώπων της Ενότητας Ε' του άρθρου 11, καθώς και για τον συμπληρωματικό φόρο νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων του άρθρου 12 εφαρμόζονται ανάλογα οι παρ. 3 έως 8.

Απαλλάσσονται από τον φόρο τα δικαιώματα στα ακίνητα που ανήκουν:

α)

Στο Ελληνικό Δημόσιο, στο Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ.), στον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (Ε.Ο.Τ.), στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ.) Α.Ε., στην Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων (Ε.Ο. και Κ.), στην Ελληνική Εταιρεία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης Μονοπρόσωπη Α.Ε. για τις εκτάσεις που αποτελούν μέρος των Γαιών Μεταλιγνιτικής Αξιοποίησης της παρ. 2 του άρθρου 27, περί απόσχισης κλάδου Μεταλιγνιτικής Αξιοποίησης των Πυρήνων Ζωνών Απολιγνιτοποίησης της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού και του άρθρου 29 του ν. 4872/2021 (Α' 247), περί εκτάσεων κυριότητας και εκμετάλλευσης της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού εντός των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, της παρ. 4 του άρθρου 155 του ν. 4759/2020 (Α' 245), περί Ζωνών Απολιγνιτοποίησης (Ζ.ΑΠ.) και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Ε.Π.Σ.), όπως αυτές τυχόν επαναπροσδιοριστούν βάσει της προγραμματικής σύμβασης της ανωτέρω διάταξης, στη Δημοτική Επιχείρηση Ενεργού Πολεοδομίας Κοζάνης (Δ.ΕΠ.Ε.ΠΟ.Κ.) Α.Ε. για τα δικαιώματα επί ακινήτων που εμπίπτουν στη ζώνη ενεργού πολεοδομίας μέχρι το πέρας του προγράμματος ανάπτυξης, διαμόρφωσης ή αναμόρφωσης αυτών και στις δημόσιες ανώνυμες εταιρείες που έχουν υπαχθεί σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης του άρθρου 14Α του ν. 3429/2005 (Α' 314) πριν από την 1η.1.2014, και στις οποίες το Ελληνικό Δημόσιο ασκεί άμεσα αποφασιστική επιρροή, ως κύριος μετοχών που εκπροσωπούν την απόλυτη πλειοψηφία του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου. ¹

¹Προσθήκη 5233/2025, Άρθρο 22

β)

Σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.), που εντάσσονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), και ιδιοχρησιμοποιούνται ή παραχωρούνται δωρεάν στο Ελληνικό Δημόσιο ή χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τις ανάγκες της δημόσιας υγείας. Οι ανώνυμες εταιρείες της Γενικής Κυβέρνησης, με την επιφύλαξη της περ. α, δεν απαλλάσσονται από τον φόρο.

γ)

Σε ξένα κράτη, εφόσον το ακίνητο χρησιμοποιείται για την εγκατάσταση πρεσβείας ή προξενείου του ξένου κράτους ή για την εγκατάσταση πρεσβευτή, πρόξενου και λοιπών διπλωματικών αντιπροσώπων και πρακτόρων του ξένου κράτους, με τον όρο της αμοιβαιότητας, ή εφόσον το ακίνητο παραχωρείται δωρεάν από το ξένο κράτος, την πρεσβεία ή το προξενείο ξένου κράτους σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, τα οποία χορηγούν τίτλους ή πιστοποιητικά ξένης γλώσσας που αναγνωρίζονται στην Ελλάδα, όπως αυτοί ή αυτά καθορίζονται με βάση την παρ. 4 του άρθρου 10 του π.δ. 85/2022 (Α' 232), για την εκπλήρωση του μορφωτικού ή πολιτιστικού τους σκοπού, εφόσον η παραχώρηση αυτή γίνεται από κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

δ)

Σε Ν.Π.Δ.Δ. που δεν εντάσσονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εκπλήρωση μορφωτικού, εκπαιδευτικού, πολιτιστικού, αθλητικού, θρησκευτικού, φιλανθρωπικού και κοινωφελούς σκοπού ή παραχωρούνται δωρεάν στο Ελληνικό Δημόσιο.

ε)

Σε Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που δεν εντάσσονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, και ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εκπλήρωση μορφωτικού, εκπαιδευτικού, πολιτιστικού, αθλητικού, θρησκευτικού, φιλανθρωπικού και κοινωφελούς σκοπού ή παραχωρούνται δωρεάν στο Ελληνικό Δημόσιο.

στ): στα) Σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες των γνωστών θρησκειών και δογμάτων κατά την παρ. 2 του άρθρου 13 του Συντάγματος και ιδιοχρησιμοποιούνται για την εκπλήρωση του λατρευτικού, θρησκευτικού και κοινωφελούς έργου τους.

στβ)

Στις υποκείμενες στο ειδικό συνταγματικό καθεστώς Ιερές Μονές του Αγίου Όρους, κείμενα εντός ή εκτός αυτού, καθώς και στην Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά.

ζ)

Στα νομικά πρόσωπα που υπάγονται στο ειδικό καθεστώς διοίκησης και διαχείρισης του ν. 3647/2008 (Α' 37) και ιδιοχρησιμοποιούνται.

η)

Σε εταιρείες ειδικού σκοπού, σύμφωνα με την περ. ζ' της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 3986/2011 (Α' 152), εφόσον το σύνολο των ονομαστικών μετοχών τους ανήκουν στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ.), με την επιφύλαξη της παρ. 7 του άρθρου 9.

θ)

Σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία, όπως προκύπτει από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους βρίσκεται σε μικρά ακριτικά νησιά με πληθυσμό κάτω των χιλίων διακοσίων (1.200) κατοίκων, βάσει των ως άνω δηλώσεων, των Περιφερειακών Ενοτήτων Ικαρίας, Λήμνου, Σάμου, Χίου, Καλύμνου, Καρπάθου, Ρόδου και Κω, καθώς και στον Δήμο Γαύδου της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων και στον Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων της Περιφερειακής Ενότητας Κέρκυρας. Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά στα δικαιώματα επί των ακινήτων του προηγούμενου εδαφίου που βρίσκονται στα νησιά αυτά.

ι)

Σε εγγεγραμμένες Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών (Ο.Κοι.Π.) για τα ακίνητα που ιδιοχρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εκπλήρωση των σκοπών τους.

ια)

Από το έτος 2027, σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως χίλιους πεντακόσιους (1.500) κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, το όριο της παρούσας περίπτωσης ορίζεται σε χίλιους επτακόσιους (1.700) κατοίκους. Η κύρια κατοικία προκύπτει από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167). Η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά στα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας των προσώπων της παρούσας περίπτωσης που βρίσκονται στους οικισμούς αυτούς και εφόσον η συνολική αξία του εκατό τοις εκατό (100%) της πλήρους κυριότητας της κατοικίας που υπολογίζεται για τους σκοπούς της επιβολής του φόρου, δεν υπερβαίνει τις τετρακόσιες χιλιάδες (400.000) ευρώ. ²

²Προσθήκη 5246/2025, Άρθρο 10

Απαλλάσσονται από τον φόρο και τα δικαιώματα στα ακίνητα για τα οποία:

α)

Υφίσταται απαγόρευση οποιασδήποτε χρήσης, σύμφωνα με τον ισχύοντα πολεοδομικό σχεδιασμό, ιδίως ρυμοτομικό βάρος, ρυμοτομική απαλλοτρίωση, δέσμευση ακινήτου για κοινωφελή ή κοινόχρηστο σκοπό ή για λόγους προστασίας μνημείων και αρχαιοτήτων, ιδίως αρχαιολογική δέσμευση για ανασκαφές, κήρυξη αρχαιολογικού χώρου, καθώς και για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος που έχει επιβληθεί από φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, αποκλειστικά κατά το μέρος για το οποίο υφίσταται η ως άνω απαγόρευση. Σε περίπτωση μερικής απαγόρευσης χρήσης ακινήτου εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού, ο φόρος μειώνεται κατά τριάντα τοις εκατό (30%). Σε περίπτωση μερικής απαγόρευσης χρήσης ακινήτου εντός σχεδίου πόλης ή οικισμού, ο φόρος μειώνεται κατά εξήντα τοις εκατό (60%). Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) μπορεί να εξειδικεύονται οι περιπτώσεις που υπάγονται στα προηγούμενα εδάφια.

β)

Έχει διαταχθεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση η αποδέσμευση από απαλλοτρίωση ή ρυμοτομικό βάρος ή δέσμευση κάθε είδους και δεν έχει εκδοθεί σχετική πράξη της Διοίκησης για την ως άνω αποδέσμευση.

γ)

Έχει εκδοθεί αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή οριστική διοικητική πράξη αποζημίωσης για απαλλοτρίωση ή ρυμοτομικό βάρος ή δέσμευση κάθε είδους και δεν έχει καταβληθεί η αποζημίωση μετά από ένα (1) έτος από το έτος έκδοσης της παραπάνω απόφασης. Οι παραπάνω απαλλαγές ή μειώσεις από τον φόρο λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της πλήρους αποζημίωσης σχετικά με τα δικαιώματα της παρ. 2 του άρθρου 8.

Κάθε άλλη διάταξη, γενική ή ειδική, που αφορά απαλλαγές από φόρους ή τέλη και έχει θεσπιστεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2013, δεν εφαρμόζεται για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακίνητης Περιουσίας, με εξαίρεση τις συμβάσεις παραχώρησης του Ελληνικού Δημοσίου που έχουν κυρωθεί με νόμο μέχρι τη 12η Δεκεμβρίου 2013, εφόσον σε αυτές είχε προβλεφθεί η πλήρης απαλλαγή από φόρους ακίνητης περιουσίας.

Σε περιοχές, οι οποίες από την 1η Ιουλίου 2023 και εφεξής, με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας λόγω σεισμού, πυρκαγιάς ή πλημμύρας, απαλλάσσονται από τον φόρο του έτους εντός του οποίου επήλθε η καταστροφή και των δύο (2) επόμενων ετών, ως εξής:

α)

Τα κτήρια, μετά του αναλογούντος οικοπέδου, που έχουν αποδεδειγμένα καταστεί επικινδύνως ετοιμόρροπα ή έχουν ολοσχερώς καταστραφεί ή υποστεί ζημίες, οι οποίες τα καθιστούν προσωρινά ακατάλληλα για χρήση, εφόσον οι ιδιοκτήτες τους είναι κάτοχοι Πρωτοκόλλου Αυτοψίας Επικινδύνως Ετοιμόρροπου Κτηρίου ή Δελτίου Επανελέγχου ή Έκθεσης Αυτοψίας της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σύμφωνα με τα οποία το κτίριο έχει χαρακτηρισθεί επικίνδυνο ή προσωρινά ακατάλληλο για χρήση και εφόσον αυτά εκδίδονται έως και ένα (1) έτος μετά τη συντέλεση της φυσικής καταστροφής, αν κατά τον κρίσιμο χρόνο η κυριότητα ή τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα στο ακίνητο ανήκουν στον υπόχρεο σε φόρο για τα έτη αυτά.

β)

Τα αγροτεμάχια και τα κτίσματα επί αυτών που βρίσκονται σε περιοχές που επλήγησαν, εφόσον οι ιδιοκτήτες είναι κάτοχοι βεβαίωσης καταστροφής από τα κατά τόπους αρμόδια Τμήματα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχων (Τ.Α.Ε.Ε.) των Αποκεντρωμένων Υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Αποκεντρωμένων Δομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, που εκδίδεται έως και έξι (6) μήνες μετά τη συντέλεση της φυσικής καταστροφής, αν κατά τον κρίσιμο χρόνο η κυριότητα ή τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα στο ακίνητο ανήκουν στον υπόχρεο σε φόρο για τα έτη αυτά. Τα Τ.Α.Ε.Ε. εκδίδουν την ως άνω βεβαίωση, αφού λάβουν τα οικεία στοιχεία των αγροτεμαχίων που έχουν εκτιμηθεί ως κατεστραμμένα από τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων. Η απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας του πρώτου εδαφίου κοινοποιείται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.). Για τη χορήγηση της απαλλαγής υποβάλλεται από τον δικαιούχο αίτηση για το έτος εντός του οποίου επήλθε η καταστροφή στη Φορολογική Διοίκηση, η οποία ισχύει και για τα δύο (2) επόμενα έτη. Η αίτηση δύναται να υποβάλλεται και μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας «arogi.gov.gr». Εφόσον, μετά τη χορήγηση της απαλλαγής, διαπιστωθεί ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις χορήγησής της, ο φόρος προσδιορίζεται και καταβάλλεται εφάπαξ μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου από την πράξη προσδιορισμού μήνα, εντόκως, σύμφωνα με το άρθρο 61 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58). Σε περίπτωση παράτασης της κήρυξης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, η απαλλαγή από τον φόρο ισχύει, σύμφωνα με τις ως άνω προϋποθέσεις, και για το έτος εντός του οποίου λήγει η παράταση. Στην περίπτωση αυτή δεν απαιτείται η υποβολή νέας αίτησης από τον δικαιούχο.

Για κατοικίες φυσικών προσώπων που ασφαλίζονται για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα σε ασφαλιστική επιχείρηση εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων που τηρείται στη Διεύθυνση Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης της Τράπεζας της Ελλάδος, ο φόρος μειώνεται κατά είκοσι τοις εκατό (20%), εάν η φορολογητέα αξία τους, για σκοπούς επιβολής του φόρου δεν υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, και κατά δέκα τοις εκατό (10%), εάν υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ, εφόσον η ασφάλιση καλύπτει το σύνολο της αξίας του ακινήτου. Ως αξία του ακινήτου, για τις ανάγκες εφαρμογής του πρώτου εδαφίου, λαμβάνεται η αξία ανακατασκευής του κτίσματος ή των κτισμάτων, μη υπολογιζόμενης της αξίας του οικοπέδου, η οποία δεν μπορεί να υπολείπεται των χιλίων (1.000) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Η ασφάλιση σύμφωνα με τα προηγούμενα εδάφια πρέπει να αφορά το προηγούμενο έτος, με διάρκεια τουλάχιστον τριών (3) μηνών. Αν η διάρκεια της ασφάλισης είναι μικρότερη του ενός (1)έτους, η μείωση του φόρου προσαρμόζεται αναλογικά. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθορίζεται το κόστος της αξίας ανακατασκευής του ακινήτου, μπορεί να αναπροσαρμόζεται το ποσό του δεύτερου εδαφίου, καθώς και να ρυθμίζεται κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζονται τα δικαιολογητικά και η διαδικασία χορήγησης των απαλλαγών που ορίζονται στο παρόν άρθρο.

Για τον υπολογισμό του κύριου φόρου, με βάση τα κριτήρια της παρ. 1, καθορίζονται συντελεστές ως εξής:

α)

Βασικός Φόρος (Β.Φ.) ανά φορολογική ζώνη (Φ.Ζ.), όπως αυτή αντιστοιχεί στην τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί:

Κτίσματα εντός ή εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού, για τα οποία δεν έχει καθορισθεί τιμή ζώνης, καθώς και τα ειδικά κτήρια της περ. γ) της παρ. 1 της παρούσας Ενότητας, εντάσσονται στην κατώτερη τιμή ζώνης της Δημοτικής Ενότητας στην οποία βρίσκονται. Αν δεν έχουν καθοριστεί τιμές ζώνης στη Δημοτική Ενότητα, εντάσσονται στην κατώτερη τιμή ζώνης του οικείου Δήμου και αν δεν έχουν καθοριστεί τιμές ζώνης στον Δήμο, εντάσσονται στην κατώτερη τιμή ζώνης της οικείας Περιφερειακής Ενότητας και αν δεν έχουν καθοριστεί τιμές ζώνης στην Περιφερειακή Ενότητα, εντάσσονται στην κατώτερη τιμή ζώνης της οικείας Περιφέρειας.

β)

Συντελεστής Παλαιότητας Κτίσματος (Σ.Π.Κ.), σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί:

Για τα κτήρια που ανεγέρθηκαν προ του 1930 εφαρμόζεται συντελεστής παλαιότητας μηδέν κόμμα οκτώ (0,8), ενώ για τα κτήρια με παλαιότητα άνω των εκατό (100) ετών εφαρμόζεται συντελεστής παλαιότητας μηδέν κόμμα εξήντα (0,60).

γ)

Συντελεστής Απομείωσης Επιφάνειας (Σ.Α.Ε.) κτίσματος, προκειμένου για κύριους χώρους ειδικών κτηρίων, ο οποίος εφαρμόζεται κλιμάκιο επιφάνειας στο οποίο αντιστοιχεί, σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί:

δ)

Συντελεστής Ορόφου (Σ. Ορόφου), ο οποίος εφαρμόζεται για τον όροφο στον οποίο βρίσκεται το κτίσμα, σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί:

Σε περίπτωση που το κτίσμα εκτείνεται σε περισσότερους από έναν ορόφους, ως Συντελεστής Ορόφου λαμβάνεται εκείνος του υψηλότερου ορόφου.

Συντελεστής Ορόφου δεν εφαρμόζεται στα ειδικά κτήρια και τις μονοκατοικίες.

ε)

Προκειμένου για μονοκατοικία, εφαρμόζεται Συντελεστής Μονοκατοικίας (Σ. Μον.), ο οποίος ορίζεται σε ένα κόμμα μηδέν δύο (1,02).

στ)

Συντελεστής Πρόσοψης (Σ. Πρόσοψης), ο οποίος ορίζεται σε ένα (1) για μηδενικό αριθμό προσόψεων, σε ένα κόμμα μηδέν ένα (1,01) για κτήρια με μία πρόσοψη και σε ένα κόμμα μηδέν δύο (1,02) για κτήρια με δύο ή περισσότερες προσόψεις. Ο συντελεστής πρόσοψης δεν εφαρμόζεται στους βοηθητικούς χώρους και στα ειδικά κτήρια.

ζ)

Συντελεστής Βοηθητικών Χώρων (Σ.Β.Χ.), ο οποίος ορίζεται σε μηδέν κόμμα ένα (0,1).

η)

Συντελεστής Ημιτελών Κτισμάτων (Σ.Η.Κ.), ο οποίος ορίζεται σε μηδέν κόμμα τέσσερα (0,4) και εφαρμόζεται στα ημιτελή κτίσματα, ανεξαρτήτως σταδίου κατασκευής, που:

ηα)

δεν είχαν ποτέ ηλεκτροδοτηθεί και είναι κενά ή

ηβ)

ηλεκτροδοτούνται με εργοταξιακό ηλεκτρικό ρεύμα, δεν είχαν ποτέ άλλη παροχή ρεύματος πλην της εργοταξιακής και είναι κενά.

θ)

Συντελεστής Ειδικών Κτηρίων (Σ.Ε.Κ.), ο οποίος ορίζεται σε μηδέν κόμμα πέντε (0,5). Ο Συντελεστής Ειδικών Κτηρίων δεν εφαρμόζεται όταν χρησιμοποιείται ο συντελεστής βοηθητικών χώρων. Για τα ειδικά κτήρια αγροτικής χρήσης ο Συντελεστής Ειδικών Κτηρίων και ο συντελεστής βοηθητικών χώρων ορίζονται σε μηδέν (0).

α. Ο κύριος φόρος για τα δικαιώματα επί των κτισμάτων, εκτός των ειδικών κτηρίων, ισούται με το γινόμενο της επιφάνειας, του βασικού φόρου, του συντελεστή παλαιότητας κτίσματος, του συντελεστή ορόφου ή μονοκατοικίας, του συντελεστή πρόσοψης, του συντελεστή βοηθητικών χώρων και του συντελεστή ημιτελούς κτίσματος, κατά περίπτωση, ως εξής:

Φόρος = Επιφάνεια κτίσματος (μ2) x ΒΦ x ΣΠΚ x Σ. Ορόφου ή Σ. Μον. x Σ. Πρόσοψης x ΣΒΧ (όπου εφαρμόζεται) x ΣΗΚ (όπου εφαρμόζεται)

β. Προκειμένου για τα ειδικά κτήρια της περ. γ) της παρ. 1 της παρούσας Ενότητας, ο κύριος φόρος ισούται με το γινόμενο της επιφάνειας, του βασικού φόρου, του συντελεστή ειδικών κτηρίων, του συντελεστή παλαιότητας κτίσματος, του συντελεστή απομείωσης επιφάνειας, του συντελεστή βοηθητικών χώρων και του συντελεστή ημιτελούς κτίσματος, κατά περίπτωση, ως εξής:

Φόρος = Επιφάνεια κτίσματος (μ2) x ΒΦ x ΣΕΚ x ΣΠΚ x ΣΑΕ x ΣΒΧ (όπου εφαρμόζεται) x ΣΗΚ (όπου εφαρμόζεται)

Ενότητα Β.

Υπολογισμός κύριου φόρου για οικόπεδα και γήπεδα

Ο κύριος φόρος που αναλογεί στα δικαιώματα επί των γηπέδων εντός σχεδίου πόλης ή οικισμού(οικόπεδα) ή των γηπέδων εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού (γήπεδα) υπολογίζεται σύμφωνα με τις επόμενες παραγράφους.

Ειδικότερα, για τα οικόπεδα:

α)

Το οικόπεδο εντάσσεται σε φορολογική ζώνη και προσδιορίζεται συντελεστής φόρου με βάση τη μοναδιαία αξία του οικοπέδου, σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί:

β)

Η Μοναδιαία Αξία του οικοπέδου ανά τετραγωνικό μέτρο είναι ο λόγος της φορολογητέας αξίας του οικοπέδου προς τη συνολική επιφάνειά του. Αν το οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή, στην οποία δεν ισχύουν οι αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 4, η μοναδιαία αξία του οικοπέδου ανά τετραγωνικό μέτρο δεν μπορεί να είναι ανώτερη της τιμής ανά τετραγωνικό μέτρο, η οποία

ελήφθη υπόψη για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας φυσικών προσώπων έτους 2013.

γ)

Η φορολογητέα αξία του οικοπέδου ισούται με το γινόμενο του συντελεστή οικοπέδου, της συνολικής τιμής εκκίνησης του οικοπέδου, του συντελεστή πρόσοψης και της επιφάνειας του οικοπέδου. Για τον υπολογισμό της φορολογητέας αξίας, εφαρμόζονται τα εξής:

γα)

Ο συντελεστής οικοπέδου (Σ.Ο.), η συνολική τιμή εκκίνησης του οικοπέδου, καθώς και ο συντελεστής αξιοποίησης οικοπέδου (Σ.Α.Ο.), για τον υπολογισμό της συνολικής τιμής εκκίνησης του οικοπέδου, λαμβάνονται όπως ορίζονται κάθε φορά στις αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 4,ανεξάρτητα αν ο συντελεστής δόμησης που ισχύει για τα ακίνητα είναι διαφορετικός από τον Σ.Α.Ο.. Αν το οικόπεδο είναι δεσμευμένο για κοινωφελή χρήση, ο Σ.Α.Ο. είναι ίσος με τον συντελεστή δόμησης του Οικοδομικού Τετραγώνου, όπως έχει καθοριστεί με προεδρικό διάταγμα.

γβ)

Αν το οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή, στην οποία δεν έχουν καθοριστεί με τις αποφάσεις της υποπερ. γα, συντελεστής οικοπέδου (Σ.Ο.),ως συνολική τιμή εκκίνησης του οικοπέδου και συντελεστής αξιοποίησης οικοπέδου (Σ.Α.Ο.), λαμβάνονται οι χαμηλότεροι Σ.Ο., συνολική τιμή εκκίνησης του οικοπέδου και Σ.Α.Ο. της ζώνης με τη χαμηλότερη τιμή ζώνης της οικείας Δημοτικής Ενότητας, όπως ορίζονται κάθε φορά στις αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που εκδίδονται κατ εξουσιοδότηση του άρθρου 4. Αν δεν έχουν καθοριστεί τέτοιες ζώνες και τέτοιοι συντελεστές στη Δημοτική Ενότητα, λαμβάνονται οι κατώτερες αντίστοιχες τιμές του οικείου Δήμου, και αν δεν έχουν καθοριστεί ούτε στον Δήμο, λαμβάνονται οι κατώτερες αντίστοιχες τιμές της οικείας Περιφερειακής Ενότητας και αν δεν έχουν καθοριστεί ούτε στην Περιφερειακή Ενότητα, λαμβάνονται οι κατώτερες αντίστοιχες τιμές της οικείας Περιφέρειας.

γγ)

Ανάλογα με την πρόσοψη εφαρμόζεται Συντελεστής Πρόσοψης (Σ. Πρόσοψης), ως εξής: ένα (1,00) για πρόσοψη σε μία μόνο οδό, ένα κόμμα μηδέν οκτώ (1,08) για προσόψεις σε δύο (2) ή περισσότερες οδούς ή σε οδό και πλατεία και μηδέν κόμμα ογδόντα (0,80), αν δεν υπάρχει πρόσοψη σε οδό.

γδ)

Οι υποπερ. εα), εβ), εγ), έδ), εε) και εστ) της περ. έ) της παρ. 9 του άρθρου 6 εφαρμόζονται ανάλογα.

δ)

Οικόπεδα, τα οποία είναι επιφάνειες που χρησιμοποιούνται για τον ελλιμενισμό αεροσκαφών, με εξαίρεση τις επιφάνειες που χρησιμοποιούνται για τον ελλιμενισμό αεροσκαφών ιδιωτικής χρήσης ή είναι λωρίδες γης, στις οποίες βρίσκονται σιδηροτροχιές ή οικόπεδα έδρασης πύργων και γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ή βρίσκονται εντός Ειδικών Σχεδίων Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων του ν. 3986/2011 (Α' 152) ή εντός Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης του ν. 4062/2012 (Α' 70) και στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις μόνο μέχρι τη μεταβίβασή τους από τον φορέα της επένδυσης προς τρίτους,ή βρίσκονται εντός τω ορίων των περιοχών που ορίζονται από το άρθρο 1 του ν. 4458/1965 (Α' 33), τα άρθρα 1 και 29 του ν. 2545/1997 (Α' 254), το άρθρο 41 του ν. 3982/2011 (Α' 143) και το άρθρο 3 του ν. 4982/2022 (Α' 195) εντάσσονται στην πρώτη φορολογική ζώνη.

ε)

Αν στο οικόπεδο υπάρχει κτίσμα, η επιφάνεια του οικοπέδου για την οποία επιβάλλεται ο κύριος φόρος ισούται με το υπόλοιπο της συνολικής επιφάνειας αφού αφαιρεθεί η επιφάνεια του οικοπέδου, η οποία αναλογεί στον συντελεστή αξιοποίησης του οικοπέδου, με βάση τη δόμηση, η οποία έχει πραγματοποιηθεί στο οικόπεδο, ως εξής:

Επιφάνεια οικοπέδου για την οποία επιβάλλεται φόρος όταν υπάρχει κτίσμα = συνολική επιφάνεια οικοπέδου - επιφάνεια οικοπέδου που αναλογεί στον Σ.Α.Ο. με βάση τη δόμηση που έχει πραγματοποιηθεί.

Για τον Συντελεστή Αξιοποίησης Οικοπέδου (Σ.Α.Ο.) που εφαρμόζεται ισχύουν όσα ορίζονται στην υποπερ. γα) της περ. γ) της παρ. 1 της παρούσας Ενότητας με εξαίρεση την περίπτωση που το κτίσμα έχει ηλικία εκατό (100) ετών ή μεγαλύτερη, καθώς και την περίπτωση που επί του οικοπέδου υπάρχει κτήριο, το οποίο έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο ή έργο τέχνης, οπότε θεωρείται ότι ο Σ.Α.Ο. έχει εξαντληθεί.

στ)

Ο κύριος φόρος ισούται με το γινόμενο της επιφάνειας και του συντελεστή φόρου, ως εξής:

Φόρος = Επιφάνεια οικοπέδου (μ2) x ΣΦ.

Ειδικότερα, για τα γήπεδα, ο κύριος φόρος προκύπτει από τον Βασικό Συντελεστή Φορολογίας που καθορίζεται σε μηδέν κόμμα μηδέν μηδέν ένα (0,001) του ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (1 ευρώ ανά στρέμμα) με την εφαρμογή των συντελεστών θέσης, χρήσης, άρδευσης, απαλλοτρίωσης και του συντελεστή ύπαρξης κατοικίας, κατά περίπτωση, ως εξής:

α)

Συντελεστής Θέσης (Σ.Θ.), ο οποίος ορίζεται ανάλογα με τη θέση που αντιστοιχεί στην ελάχιστη Αρχική Βασική Αξία (Α.Β.Α.) της Δημοτικής Ενότητας στην οποία ανήκει το γήπεδο, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Η ελάχιστη Αρχική Βασική Αξία (Α.Β.Α.) λαμβάνεται όπως ορίζεται κάθε φορά στις αποφάσεις του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5.

β)

Συντελεστής Χρήσης (Σ.Χ.), ο οποίος ορίζεται ανάλογα με τη χρήση του γηπέδου, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

γ)

Συντελεστής Άρδευσης (Σ. Αρ.), ο οποίος ορίζεται σε ένα κόμμα ένα (1,1).

δ)

Συντελεστής Απαλλοτρίωσης, (Σ. Απ.), ο οποίος ορίζεται σε μηδέν κόμμα εβδομήντα πέντε (0,75).

ε)

Συντελεστής Κατοικίας (Σ.Κ.),ο οποίος ορίζεται ίσος με πέντε (5), αν υπάρχει κατοικία εντός του γηπέδου.

Αν ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος, το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα, κατά τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167), τέκνα της οικογένειάς του, δεν έχουν εμπράγματα δικαιώματα της παρ. 2 του άρθρου 8 σε άλλη κατοικία, σύμφωνα με τη δήλωση στοιχείων ακινήτων και τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, και η κατοικία που υπάρχει στο γήπεδο έχει επιφάνεια κύριων χώρων μικρότερη των εκατόν πενήντα τετραγωνικών μέτρων (150 μ2), ο συντελεστής κατοικίας δεν εφαρμόζεται.

Ο συντελεστής κατοικίας εφαρμόζεται στη συνολική επιφάνεια του γηπέδου, χωρίς να αφαιρείται η επιφάνεια του κτίσματος. Αν το γήπεδο έχει επιφάνεια άνω των δέκα χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων (10.000 μ2), ο συντελεστής εφαρμόζεται μέχρι και τις δέκα χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα.

στ)

Ο κύριος φόρος ισούται με το γινόμενο της επιφάνειας του γηπέδου, του βασικού συντελεστή φορολογίας,

του συντελεστή θέσης, του συντελεστή χρήσης, του συντελεστή άρδευσης, του συντελεστή απαλλοτρίωσης και του συντελεστή κατοικίας, όπως προβλέπεται, ως εξής: 

Φόρος = Επιφάνεια γηπέδου (μ2) x ΒΣΦ x ΣΘ x ΣX x ΣΑρ x ΣΑπ (όπου εφαρμόζεται) x ΣΚ (όπου εφαρμόζεται).

ζ)

Ειδικά για γήπεδα εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού, τα οποία χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον ελλιμενισμό αεροσκαφών, με εξαίρεση τις επιφάνειες που, χρησιμοποιούνται για τον ελλιμενισμό αεροσκαφών ιδιωτικής χρήσης, ή είναι λωρίδες γης στις οποίες βρίσκονται σιδηροτροχιές, ή εδαφοτεμάχια έδρασης πύργων και γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ή βρίσκονται εντός Ειδικών Σχεδίων Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων του ν. 3986/2011 ή εντός Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης του ν. 4062/2012, και στις δύο προηγούμενες περιπτώσεις μόνο μέχρι τη μεταβίβασή τους από τον φορέα της επένδυσης προς τρίτους, ή βρίσκονται εντός των ορίων των περιοχών που ορίζονται στο άρθρο 1 του ν. 4458/1965, στα άρθρα 1 και 29 του ν. 2545/1997, στο άρθρο 41 του ν. 3982/2011 και στο άρθρο 3 του ν. 4982/2022, ο κύριος φόρος ισούται με το γινόμενο της επιφάνειας του γηπέδου επί τον βασικό συντελεστή φορολογίας της παρούσας παραγράφου.

Ενότητα Γ

Υπολογισμός φόρου επί της συνολικής αξίας ανά εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου

Για δικαιώματα επί ακινήτων υπολογίζεται φόρος επί της συνολικής αξίας ανά εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου, όπως αυτό αποτυπώνεται στη δήλωση στοιχείων ακινήτων του άρθρου 2, σύμφωνα με την κατωτέρω κλίμακα:

Ο φόρος της παρούσας Ενότητας υπολογίζεται στη συνολική αξία του εκατό τοις εκατό (100%) της πλήρους κυριότητας του ακινήτου, όπως το δικαίωμα αυτό αναγράφεται στη δήλωση στοιχείων ακινήτων, απομειώνεται με βάση τον συντελεστή συνιδιοκτησίας της παρ. 9 του άρθρου 6, εφόσον υφίσταται συνιδιοκτησία στην πλήρη ή ψιλή κυριότητα, και επιμερίζεται σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 9. Η αξία του προηγούμενου εδαφίου υπολογίζεται σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4 της Ενότητας Ε.

Η παρούσα Ενότητα εφαρμόζεται, εφόσον η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας του υποκειμένου στον φόρο, όπως αυτή υπολογίζεται βάσει της Ενότητας Ε, υπερβαίνει τις τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ.

Δεν επιβάλλεται ο φόρος της παρούσας Ενότητας σε δικαίωμα επί οικοπέδου με ή χωρίς κτίσμα, όταν το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του εν λόγω οικοπέδου δεν υπερβαίνει το πέντε τοις εκατό (5%). Επιπλέον, το δικαίωμα επί του οικοπέδου δεν λαμβάνεται υπόψη για την εφαρμογή του συντελεστή φόρου ανά κλιμάκιο αξίας της παρούσας Ενότητας, λαμβάνεται όμως υπόψη για τη συνολική αξία της περιουσίας του υποκειμένου στον φόρο για την παρούσα Ενότητα και την Ενότητα Ε.

Η παρούσα Ενότητα δεν εφαρμόζεται:

α)

για δικαιώματα επί γηπέδων εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού,

β)

για δικαιώματα επί των κτηρίων που βρίσκονται σε γήπεδα ή οικόπεδα και τα κτήρια αυτά είναι προγενέστερα των εκάστοτε τελευταίων εκατό (100) ετών και έχουν χαρακτηριστεί ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία ή ως έργα τέχνης, καθώς και για τα αναλογούντα σε αυτά ποσοστά επί των γηπέδων ή οικοπέδων στα οποία βρίσκονται, και

γ)

για δικαιώματα επί ιστορικών διατηρητέων μνημείων ή έργων τέχνης, του Κώδικα νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς (ν. 4858/2021, Α' 220) τα οποία δεν εμπίπτουν στην περ. β' καθώς και για δικαιώματα επί κτηρίων, τα οποία έχουν χαρακτηρισθεί μέχρι την 31η.12.2021 ως διατηρητέα, σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 1577/1985 (Α' 210), εφόσον τα ως άνω μνημεία, έργα τέχνης ή διατηρητέα κτήρια είναι προγενέστερα της 1ης Ιανουαρίου 1940, και για τα αναλογούντα σε αυτά ποσοστά επί των γηπέδων ή οικοπέδων στα οποία βρίσκονται.

Ενότητα Δ.

Συνολικός υπολογισμός κυρίου φόρου:

Ο κύριος φόρος των φυσικών προσώπων ισούται με το άθροισμα του κύριου φόρου κτισμάτων της Ενότητας Α, του κύριου φόρου οικοπέδων και γηπέδων της Ενότητας Β και του φόρου επί της συνολικής αξίας ανά εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου της Ενότητας Γ.

Ο κύριος φόρος των νομικών προσώπων και των νομικών οντοτήτων ισούται με το άθροισμα του κύριου φόρου κτισμάτων της Ενότητας Α και του κύριου φόρου οικοπέδων και γηπέδων της Ενότητας Β.

Ενότητα Ε.

Προσαύξηση του φόρου φυσικών προσώπων ανάλογα με τη συνολική αξία της περιουσίας

1 Ο φόρος φυσικών προσώπων που προκύπτει από την εφαρμογή του παρόντος άρθρου προσαυξάνεται ανάλογα με τη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας ως εξής:

α)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και εξακόσιες πενήντα χιλιάδες (650.000) ευρώ, κατά ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%),

β)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και οκτακόσιες χιλιάδες (800.000) ευρώ, κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%),

γ)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και ένα εκατομμύριο (1.000.000) ευρώ, κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%),

δ)

για αξία ακίνητης περιουσίας από ένα εκατομμύριο και ένα λεπτό (1.000.000,01) ευρώ και άνω, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).

Η προσαύξηση σύμφωνα με την παρ. 1 της παρούσας Ενότητας εφαρμόζεται, εφόσον η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ.

Για τον υπολογισμό της συνολικής αξίας της περιουσίας εφαρμόζεται το άρθρο 6. Αν το οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή, η οποία δεν εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής των αποφάσεων του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που εκδίδονται κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 4, για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας αυτού, το γινόμενο της συνολικής τιμής εκκίνησης του οικοπέδου και του συντελεστή οικοπέδου, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος του ένα (1), δεν μπορεί να είναι ανώτερο της τιμής ανά τετραγωνικό μέτρο, η οποία ελήφθη υπόψη για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας φυσικών προσώπων του έτους 2013.

Για τον υπολογισμό της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας δεν συνυπολογίζεται η αξία των δικαιωμάτων των περ. α), β) και γ) της παρ. 5 της Ενότητας Γ.

Ενότητα ΣΤ.

Προσαύξηση κυρίου φόρου κτισμάτων πιστωτικών ιδρυμάτων και διαχειριστών και αγοραστών πιστώσεων

Ο κύριος φόρος για δικαιώματα επί κατοικιών ή διαμερισμάτων και μονοκατοικιών, όπως δηλώνονται υπό τους κωδικούς 1 και 2 στη στήλη 9 του εντύπου Ε9, σύμφωνα με την υπό στοιχεία Α.1035/22.3.2023 απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. «Τύπος και περιεχόμενο της δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9) φυσικών και νομικών προσώπων έτους 2023 και επόμενων ετών» (Β' 1831), όπως προσδιορίζεται με βάση την Ενότητα Α, προσαυξάνεται κατά εκατό τοις εκατό (100%), εφόσον ο υποκείμενος στον φόρο είναι πιστωτικό ίδρυμα ή αγοραστής ή διαχειριστής πιστώσεων, όπως αυτά ορίζονται στις περ. 1,6 και 8 του άρθρου 4 του ν. 5072/2023 (Α' 198), ή συνδεδεμένο με αυτά νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, κατά την έννοια της περ. ζ του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167). Η προσαύξηση του προηγούμενου εδαφίου δεν υπολογίζεται, εάν το κτίσμα ήταν μισθωμένο για διάστημα τουλάχιστον έξι (6) μηνών εντός του έτους που προηγείται του έτους φορολογίας. Τα έσοδα από την προσαύξηση του φόρου της παρούσας Ενότητας διατίθενται σε κοινωνικές δράσεις ενίσχυσης της στεγαστικής πολιτικής.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία εκδίδεται μετά από εισήγηση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο διαδικαστικό θέμα για την εφαρμογή της παρούσας Ενότητας. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας καθορίζονται οι δράσεις ενίσχυσης της στεγαστικής πολιτικής.

Η παρούσα Ενότητα εφαρμόζεται για τον φόρο των ετών 2026 έως 2028.

Στην αξία των δικαιωμάτων της παρ. 2 του άρθρου 8 επί ακινήτων νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας επιβάλλεται συμπληρωματικός φόρος, ο οποίος υπολογίζεται, σύμφωνα με τις επόμενες παραγράφους. Η αξία των δικαιωμάτων αυτών υπολογίζεται σύμφωνα με την παρ. 9 του άρθρου 9.

Ο συμπληρωματικός φόρος υπολογίζεται στην αξία των δικαιωμάτων της παρ. 2 του άρθρου 8 με συντελεστή πέντε και μισό τοις χιλίοις (5,5‰). Ειδικά για τα ακίνητα τα οποία ιδιοχρησιμοποιούνται για την παραγωγή ή την άσκηση κάθε είδους επιχειρηματικής δραστηριότητας, ανεξαρτήτως αντικειμένου εργασιών, υπολογίζεται με συντελεστή ένα τοις χιλίοις (1‰). Για τα Ν.Π.Δ.Δ. και τα Ν.Π.Ι.Δ. μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των περ. β), δ), ε) και ζ) και των υποπερ. στα) και στβ) της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 10, ο συμπληρωματικός φόρος ισούται με τρία και μισό τοις χιλίοις (3,5%ο) επί της συνολικής αξίας των δικαιωμάτων της παρ. 2 του άρθρου 8 για τα ακίνητα που δεν ιδιοχρησιμοποιούν. Για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού φόρου δεν συμπεριλαμβάνονται:

α)

η αξία των δικαιωμάτων σε ακίνητα που απαλλάσσονται και κατά το μέρος της οριζόμενης απαλλαγής σύμφωνα με το άρθρο 10 και

β)

η αξία των δικαιωμάτων σε ακίνητα της περ. δ) της παρ. 1 της Ενότητας Β' και της περ. ζ) της παρ. 2 της Ενότητας Β' του άρθρου 11.

Κατά τα λοιπά, για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού φόρου, εφαρμόζεται η παρ. 3 της Ενότητας Ε' του άρθρου 11.

Με πράξη της Φορολογικής Διοίκησης χορηγείται έκπτωση πενήντα τοις εκατό (50%) στον φορολογούμενο, τον ή τη σύζυγο ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς τους επί του φόρου που προσδιορίστηκε στα παραπάνω πρόσωπα, αν διαπιστώνεται οικονομική αδυναμία πληρωμής της συνολικής οφειλής για το οικείο έτος. Η παραπάνω έκπτωση χορηγείται για τον οφειλόμενο φόρο κάθε έτους, εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α)

το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίου φορολογικού έτους, για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167) και κάθε άλλη συναφή κείμενη διάταξη, δεν υπερβαίνει τις εννέα χιλιάδες (9.000) ευρώ, προσαυξημένο κατά χίλια (1.000) ευρώ για τον ή τη σύζυγο ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και κάθε εξαρτώμενο μέλος,

β)

το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα της παρ. 2 του άρθρου 8, ο υπόχρεος δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο ή η σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς τους, λαμβανομένων υπόψη του ποσοστού συνιδιοκτησίας και του είδους του δικαιώματος, δεν υπερβαίνει τα εκατόν πενήντα τετραγωνικά μέτρα (150 μ2) και η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, όπως αυτή προσδιορίζεται στην Ενότητα Ε' του άρθρου 11, δεν υπερβαίνει το ποσό των ογδόντα πέντε χιλιάδων (85.000) ευρώ για τον άγαμο, των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ για τον έγγαμο και τον ή τη σύζυγό του ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο και των διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ για τον έγγαμο, τον ή τη σύζυγό του ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα τους ή τη μονογονεϊκή οικογένεια με δύο (2) εξαρτώμενα τέκνα και

γ)

ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς τους είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.

Η έκπτωση της παρ. 1 ανέρχεται σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%), εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α)

Το συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα του τελευταίου φορολογικού έτους, για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και κάθε άλλη συναφή κείμενη διάταξη, δεν υπερβαίνει τις δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ, προσαυξημένο κατά χίλια (1.000) ευρώ για τον ή την σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης και κάθε εξαρτώμενο μέλος,

β)

το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα της παρ. 2 του άρθρου 8 ο υπόχρεος δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, ο ή η σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς τους, λαμβανομένου υπόψη του ποσοστού συνιδιοκτησίας και του είδους του δικαιώματος, δεν υπερβαίνει τα εκατόν πενήντα τετραγωνικά μέτρα (150 μ2),

γ)

ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς τους είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και

δ)

ο αριθμός των εξαρτώμενων τέκνων ισούται ή υπερβαίνει τα τρία, ή ο φορολογούμενος, ο ή η σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή οποιοδήποτε από τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς τους έχει αναπηρία σε ποσοστό ογδόντα τοις εκατό (80%) και άνω.

Στον φόρο φυσικών προσώπων που προκύπτει από την εφαρμογή του άρθρου 11, χορηγείται μείωση ανάλογα με τη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας, η οποία υπόκειται σε φόρο κατά το άρθρο αυτό, όπως αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με την παρ. 3 της Ενότητας Ε' του ίδιου άρθρου ως εξής:

α)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, κατά ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%),

β)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και εκατόν πενήντα χιλιάδες (150.000) ευρώ, κατά ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%),

γ)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000) ευρώ, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%),

δ)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και τριακόσιες χιλιάδες (300.000) ευρώ, κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) και

ε)

για αξία ακίνητης περιουσίας έως και τετρακόσιες χιλιάδες (400.000) ευρώ, κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%).

Στη συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου δεν συνυπολογίζεται η αξία των δικαιωμάτων επί των γηπέδων εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού.

Οι εκπτώσεις των παρ. 1 και 2 που χορηγήθηκαν με πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου, επανεξετάζονται μέχρι το τέλος Φεβρουάριου του επομένου έτους με βάση τις εμπρόθεσμες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος με τις οποίες αυτές χορηγήθηκαν και, σε περίπτωση μεταβολών, εκδίδεται νέα πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου για το έτος αυτό.

Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων ορίζονται οι διαδικασίες χορήγησης της έκπτωσης.

Ο φόρος προσδιορίζεται με πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου που εκδίδεται από τη Φορολογική Διοίκηση, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 36 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Για τον προσδιορισμό του φόρου λαμβάνονται υπόψη οι δηλώσεις στοιχείων ακινήτων του άρθρου 2. Τα στοιχεία που προκύπτουν από τις δηλώσεις αυτές αποτελούν τη «Δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α.», η οποία συντίθεται ψηφιακά από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.). Ακίνητα που έχουν ουσιώδεις ελλείψεις στην περιγραφή, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατός ο υπολογισμός του φόρου, θεωρούνται ως μη δηλωθέντα.

α) Για τον προσδιορισμό του φόρου κάθε επόμενου έτους λαμβάνεται η δήλωση ΕΝ.Φ.Ι.Α. με τα στοιχεία των ακινήτων του προηγούμενου έτους με τις μεταβολές που επήλθαν.

β)

Σε περίπτωση ένταξης νέων περιοχών στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού αξίας ακινήτων (Α.Π.Α.Α.), εφόσον αυτές είναι μονοζωνικές, τα δικαιώματα που αναγράφονται στις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων ως ευρισκόμενα εκτός Α.Π.Α.Α. στις περιοχές αυτές, μεταφέρονται αυτόματα εντός Α.Π.Α.Α., πλην αυτών για τα οποία στη διεύθυνση του ακινήτου αναγράφεται «εκτός οικισμού» ή «επί αγροτεμαχίου».

γ)

Σε περίπτωση ένταξης νέων περιοχών στο σύστημα Α.Π.Α.Α., εφόσον αυτές περιλαμβάνουν περισσότερες της μίας ζώνες, για τον υπολογισμό του φόρου και της αξίας, λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη τιμή ζώνης. Εφόσον το δικαίωμα εντάσσεται σε υψηλότερη τιμή ζώνης, ο φορολογούμενος υποχρεούται, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιουνίου του οικείου έτους, να υποβάλει τροποποιητική δήλωση και να καταβάλει τον φόρο χωρίς την καταβολή τόκου σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, όχι μικρότερες των δέκα (10) ευρώ, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.

δ)

Σε περίπτωση ένταξης νέων περιοχών στο Α.Π.Α.Α., εφόσον αυτές περιλαμβάνουν περισσότερες της μιας ζώνες, για τον υπολογισμό του φόρου και της αξίας για τα δικαιώματα που με βάση τη δήλωση στοιχείων ακινήτων δεν υπάρχει δυνατότητα να ενταχθούν εντός Α.Π.Α.Α., η τιμή ζώνης και η αξία λαμβάνονται σύμφωνα με τις Ενότητες Α, Β' και Ε' του άρθρου 11. Ο φορολογούμενος υποχρεούται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιουνίου του οικείου έτους να υποβάλει τροποποιητική δήλωση και να καταβάλει τον φόρο χωρίς την καταβολή τόκου σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, όχι μικρότερες των δέκα (10) ευρώ, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζονται η ψηφιακή σύνθεση των δηλώσεων ΕΝ.Φ.Ι.Α., η διαδικασία και ο τρόπος αποκατάστασης λαθών και ελλείψεων σε στοιχεία ακινήτων, των σχετικών δηλώσεων, η επαλήθευση της ορθότητας και της πληρότητάς τους, τα έντυπα με τα οποία πραγματοποιούνται διορθώσεις, τα οποία επέχουν θέση τροποποιητικής δήλωσης, τα υποδείγματα χορήγησης απαλλαγών, ο τρόπος υποβολής τους, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία διαδικασία.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των άρθρων 11 και 12.

Ο φόρος καταβάλλεται σε έως δώδεκα (12) ισόποσες μηνιαίες δόσεις, καθεμιά από τις οποίες δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δέκα (10) ευρώ, και από τις οποίες η πρώτη δόση καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα έκδοσης της πράξης προσδιορισμού φόρου, εφόσον η πράξη εκδοθεί μέχρι τις δεκαπέντε (15) του μήνα αυτού, άλλως μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από την έκδοση της πράξης, οι δε επόμενες δόσεις μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε επόμενου μήνα και η τελευταία δόση μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.

Φόρος μέχρι ένα (1) ευρώ δεν είναι απαιτητός.

Με πράξη της Φορολογικής Διοίκησης μπορεί να χορηγείται αναστολή καταβολής του φόρου σε νομικό πρόσωπο. Η αναστολή καταβολής χορηγείται για τον οφειλόμενο φόρο που προκύπτει με βάση εμπρόθεσμη δήλωση, λήγει σε κάθε περίπτωση ένα έτος μετά από τη λήξη της προθεσμίας καταβολής της πρώτης δόσης και, εφόσον συντρέχουν οι κατωτέρω προϋποθέσεις α) και β), ισχύει από την υποβολή της σχετικής αίτησης προς τη Φορολογική Διοίκηση, άλλως, από την έκδοση της πράξης αναστολής και μπορεί να επαναχορηγηθεί μέχρι τρεις (3) φορές εντός διαστήματος δέκα (10) ετών από τη χορήγηση της πρώτης αναστολής. Για τη χορήγησή της πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

α)

ο συνολικός κύκλος εργασιών του νομικού προσώπου, κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167) δεν υπερβαίνει το δεκαπλάσιο του συνολικού φόρου,

β)

ο συνολικός κύκλος εργασιών, όπως ορίζεται στην περ. α), έχει παρουσιάσει μείωση άνω του τριάντα τοις εκατό (30%) σε σχέση με το προηγούμενο προς αυτό φορολογικό έτος.

Ο συνολικός κύκλος εργασιών λαμβάνεται όπως προκύπτει μετά από έλεγχο της Φορολογικής Διοίκησης, ο οποίος διενεργείται υποχρεωτικά εντός τριών (3) μηνών από την υποβολή σχετικής αίτησης.

Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων ορίζονται οι διαδικασίες χορήγησης της αναστολής καταβολής του φόρου.

Ειδικά για το έτος 2025 απαλλάσσονται από τον φόρο:

α)

Τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Κορινθίας, οι οποίες επλήγησαν από τις πυρκαγιές της 23ης και της 24ης Ιουλίου 2018, εφόσον οι ιδιοκτήτες τους είναι κάτοχοι Δελτίου Επανελέγχου ή Έκθεσης Αυτοψίας ή Πρωτοκόλλου Αυτοψίας Επικινδύνως Ετοιμόρροπου Κτηρίου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που έχουν εκδοθεί έως και τις 31.12.2020 και κατά τον κρίσιμο χρόνο η κυριότητα ή τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα στο ακίνητο ανήκαν στον υπόχρεο σε φόρο για τα έτη 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 και 2024 και εξακολουθούν να ανήκουν σε αυτόν και για το έτος 2025. Επιπλέον, για το έτος 2025 απαλλάσσονται από τον φόρο τα δικαιώματα επί του συνόλου της ακίνητης περιουσίας των θανόντων εξαιτίας των πυρκαγιών του προηγούμενου εδαφίου.

β)

Τα ακίνητα που βρίσκονται εντός του οικισμού Αναργύρων του Δήμου Αμυνταίου της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας, όπως αυτός έχει οριοθετηθεί με την υπ' αρ. 4012/86/25.9.1986 απόφαση του Νομάρχη Φλώρινας (Δ' 1109) και ο οποίος έχει κηρυχθεί σε αναγκαστική απαλλοτρίωση με την υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΜΕ-ΒΟ/19831/338/15.4.2019 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομίας και Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης του οικισμού Αναργύρων του Δήμου Αμυνταίου Νομού Φλώρινας, όπως αυτός έχει οριοθετηθεί με την 4012/86/25.9.1986 απόφαση του Νομάρχη Φλώρινας (Δ' 1109), για λόγους διακινδύνευσης των ιδιοκτησιών, της ζωής και της υγείας των κατοίκων του οικισμού που προκλήθηκαν από τα κατολισθιτικά φαινόμενα της 10ης Ιουνίου 2017 στο Ορυχείο Αμυνταίου του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας της ΔΕΗ» (Δ' 190). Τα ακίνητα αυτά απεικονίζονται και περιγράφονται στον από Ιούλιο 2018 κτηματολογικό πίνακα του εν λόγω οικισμού και στο από Φεβρουάριο 2018 Κτηματολογικό Διάγραμμα, όπως αυτά εξειδικεύονται στην ανωτέρω απόφαση απαλλοτρίωσης. Η ίδια απαλλαγή ισχύει και για τα ακίνητα που βρίσκονται εντός των ακόλουθων οικισμών, οι οποίοι είναι πολεοδομικά ανενεργοί βάσει του από 5.12.2002 προεδρικού διατάγματος (Δ' 1075): Κοινότητας Πεπονιάς, Κοινότητας Πολύλακκου, οικισμού Αξιοκάστρου και οικισμού Κλήματος της Κοινότητας Αξιοκάστρου, οικισμού Τραπεζίτσας και οικισμού Πανάρετης της Κοινότητας Τραπεζίτσας και Κοινότητας Πυλωρίου του Δήμου Βοΐου της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης, καθώς και βάσει της υπ' αρ. 9439/3335/6.4.2000 κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Υγείας και Πρόνοιας «Μεταφορά των οικισμών Καλαμιτσίου, Καλοχίου και Μεσόλακκα Νομού Γρεβενών» (Δ' 238).

γ)

Τα ακίνητα που βρίσκονται στα διοικητικά όρια των Δήμων Μαντουδίου - Λίμνης - Αγίας Άννας και Ιστιαίας - Αιδηψού της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, οι οποίοι επλήγησαν από τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν από την 27η Ιουλίου 2021 μέχρι και την 13η Αυγούστου 2021, εφόσον κατά τον κρίσιμο χρόνο η κυριότητα ή τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα στο ακίνητο ανήκαν στον υπόχρεο σε φόρο για τα έτη 2021, 2022, 2023 και 2024 και εξακολουθούν να ανήκουν σε αυτόν και για το έτος 2025.

δ)

Τα κτίσματα μετά του αναλογούντος οικοπέδου που βρίσκονται στις περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων Λάρισας, Τρικάλων και Καρδίτσας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, της Περιφερειακής Ενότητας Πιερίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, των Περιφερειακών Ενοτήτων Γρεβενών και Κοζάνης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και της Περιφερειακής Ενότητας Φθιώτιδας της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας που επλήγησαν από τον σεισμό της 3ης Μαρτίου 2021, όπως αυτές οριοθετήθηκαν με τις υπό στοιχεία Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./6350/ Α325/11.3.2021 (Β' 964) και Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./9028/ Α325/17.5.2021 (Β' 2094) κοινές υπουργικές αποφάσεις, εφόσον οι ιδιοκτήτες τους είναι κάτοχοι Δελτίου Επανελέγχου ή Έκθεσης Αυτοψίας, σύμφωνα με τα οποία το κτίριο έχει χαρακτηριστεί επικίνδυνο ή ακατάλληλο για χρήση, ή Πρωτοκόλλου Αυτοψίας Επικινδύνως Ετοιμόρροπου Κτηρίου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, έχουν εκδοθεί έως τις 28.2.2022 και κατά τον κρίσιμο χρόνο η κυριότητα ή τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα στο ακίνητο ανήκαν στον υπόχρεο σε φόρο για τα έτη 2021, 2022, 2023 και 2024 και εξακολουθούν να ανήκουν σε αυτόν και για το έτος 2025. Για τη χορήγηση της απαλλαγής της παρούσας περίπτωσης ο δικαιούχος υποβάλλει αίτηση στη Φορολογική Διοίκηση για το έτος 2021, η οποία ισχύει και για τα επόμενα έτη, συμπεριλαμβανομένου του έτους 2025.

ε)

Τα κτίσματα μετά του αναλογούντος οικοπέδου, που βρίσκονται σε περιοχές που επλήγησαν από τους σεισμούς της 24ης Ιουλίου 2021 και της 27ης Σεπτεμβρίου 2021 στην Κρήτη, όπως αυτές οριοθετήθηκαν με την υπό στοιχεία Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./16446/Α325/7.10.2021 (Β'4646) κοινή υπουργική απόφαση, όπως τροποποιήθηκε με τις υπό στοιχεία Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./οικ. 18135/Α325/13.10.2021 (Β'4740) και Δ.Α.Ε.Φ.Κ.-Κ.Ε./18450/Α325/21.10.2021 (Β' 4882) κοινές υπουργικές αποφάσεις, εφόσον οι ιδιοκτήτες τους είναι κάτοχοι Δελτίου Επανελέγχου ή Έκθεσης Αυτοψίας, σύμφωνα με τα οποία το κτίριο έχει χαρακτηριστεί επικίνδυνο ή ακατάλληλο για χρήση, ή Πρωτοκόλλου Αυτοψίας Επικινδύνως Ετοιμόρροπου Κτιρίου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που έχουν εκδοθεί έως την 30ή.6.2022, και κατά τον κρίσιμο χρόνο η κυριότητα ή τα λοιπά εμπράγματα δικαιώματα στο ακίνητο ανήκαν στον υπόχρεο σε φόρο για τα έτη 2021, 2022, 2023 και 2024 και εξακολουθούν να ανήκουν σε αυτόν και για το έτος 2025. Για τη χορήγηση της απαλλαγής ο δικαιούχος υποβάλει αίτηση στη Φορολογική Διοίκηση για το έτος 2021, η οποία ισχύει και για τα επόμενα έτη, συμπεριλαμβανομένου του έτους 2025.

Ειδικά για τα έτη 2025, 2026 και 2027 απαλλάσσονται από τον φόρο τα ακίνητα που βρίσκονται στα διοικητικά όρια του Δήμου Σουφλίου της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Για το έτος 2026, ο Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων μειώνεται κατά πενήντα τοις εκατό (50%) σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως χίλιους πεντακόσιους (1.500) κατοίκους, σύμφωνα με την εκάστοτε πλέον πρόσφατη απογραφή πληθυσμού, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, το όριο της παρούσας παραγράφου ορίζεται σε χίλιους επτακόσιους (1.700) κατοίκους. Η κύρια κατοικία προκύπτει από τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους για το οποίο έχει λήξει κατά τον χρόνο φορολογίας η προθεσμία υποβολής των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167). Η μείωση αφορά αποκλειστικά στα δικαιώματα επί της κύριας κατοικίας των προσώπων της παρούσας παραγράφου που βρίσκονται στους οικισμούς αυτούς και εφόσον η συνολική αξία του εκατό τοις εκατό (100%) της πλήρους κυριότητας της κατοικίας που υπολογίζεται για τους σκοπούς της επιβολής του φόρου, δεν υπερβαίνει τις τετρακόσιες χιλιάδες (400.000) ευρώ. Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων δύναται να καθορίζονται τα δικαιολογητικά, η διαδικασία και κάθε αναγκαίο ζήτημα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας. ³

³Προσθήκη 5246/2025, Άρθρο 10

Ειδικά για τα έτη 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 και 2019 και κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί παραγραφής, όσοι απαλλάσσονται από τον Ε.Ν.Φ.Ι.Α. βάσει της παρ. 1 του άρθρου 10, μπορούν να υποβάλουν μέχρι και την 28η Φεβρουαρίου 2026 τροποποιητική δήλωση στοιχείων ακινήτων του άρθρου 2 του παρόντος, για ακίνητα για τα οποία δεν δηλώθηκε η ιδιοχρησιμοποίησή τους. Ποσά που έχουν βεβαιωθεί διαγράφονται. ⁴

⁴Προσθήκη 5259/2025, Άρθρο 185

Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58) που έχουν εμπράγματα δικαιώματα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας σε ακίνητα τα οποία βρίσκονται στην Ελλάδα, καταβάλλουν ειδικό ετήσιο φόρο δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί της αξίας αυτών, όπως αυτή προσδιορίζεται στα άρθρα 3, 4 και 5.

Από την υποχρέωση της παρ. 1 εξαιρούνται, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία έχουν την έδρα τους σύμφωνα με το καταστατικό τους:

α)

Εταιρείες των οποίων οι μετοχές βρίσκονται σε διαπραγμάτευση σε ρυθμιζόμενη αγορά ή πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4514/2018 (Α' 14).

β)

Εταιρείες οι οποίες ασκούν εμπορική, μεταποιητική, βιομηχανική, βιοτεχνική ή παροχής υπηρεσιών δραστηριότητα στην Ελλάδα, εφόσον κατά το προηγούμενο του έτους φορολογίας φορολογικό έτος τα ακαθάριστα έσοδα από τη δραστηριότητα αυτή είναι μεγαλύτερα από τα ακαθάριστα έσοδα από ακίνητα. Στα ακαθάριστα έσοδα από ακίνητα δεν υπολογίζονται τα έσοδα από ακίνητα, τα οποία ιδιοχρησιμοποιούν οι εταιρείες αποκλειστικά για την άσκηση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας. Στην εξαίρεση υπάγονται, ανεξάρτητα από το ύψος των ακαθάριστων εσόδων τους στην Ελλάδα και για διάστημα επτά (7) ετών από την κατάθεση των δικαιολογητικών στην αρμόδια δημόσια υπηρεσία για έκδοση αρχικής οικοδομικής άδειας, και εταιρείες οι οποίες ανεγείρουν κτήρια ή άλλες εγκαταστάσεις που πρόκειται να ιδιοχρησιμοποιήσουν για την άσκηση βιομηχανικής, τουριστικής ή εμπορικής γενικώς επιχείρησης. Η εξαίρεση του προηγούμενου εδαφίου αφορά τα ακίνητα στα οποία πρόκειται να λειτουργήσει η βιομηχανική, τουριστική ή εμπορική επιχείρηση και αίρεται αναδρομικά, αν η εταιρεία δεν προβεί στην έναρξη λειτουργίας της επιχείρησης στα ακίνητα αυτά, εντός επτά (7) ετών από την κατάθεση των δικαιολογητικών στην αρμόδια δημόσια υπηρεσία για έκδοση αρχικής οικοδομικής άδειας ή αν τα ακίνητα μεταβιβασθούν, εκμισθωθούν, εισφερθούν κατά χρήση, παραχωρηθούν δωρεάν, χρησιμοποιηθούν προς εκμετάλλευση από την εταιρεία ή τρίτο κατά οποιονδήποτε άλλον τρόπο, πριν από τη συμπλήρωση δεκαετίας από την έκδοση της αρχικής οικοδομικής άδειας.

γ)

Ναυτιλιακές επιχειρήσεις που έχουν εγκαταστήσει γραφεία στην Ελλάδα σύμφωνα με τον α.ν. 89/1967 (Α' 132), τον α.ν. 378/1968 (Α' 82), τον ν. 27/1975 (Α' 77), τον ν. 814/1978 (Α' 144) και τον ν. 2234/1994 (Α' 142) και πλοιοκτήτριες εμπορικών πλοίων για τα ακίνητα που ιδιοχρησιμοποιούν στην Ελλάδα αποκλειστικά για γραφεία, αποθήκες και χώρους εστίασης, εκγύμνασης και στάθμευσης του προσωπικού τους για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών ή που παραχωρούν δωρεάν, σύμφωνα με την άδεια εγκατάστασής τους, σε ναυτιλιακές επιχειρήσεις, αποκλειστικά για τις παραπάνω χρήσεις. Η εξαίρεση του προηγούμενου εδαφίου εφαρμόζεται και σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες για τα ακίνητα που εκμισθώνουν σε ναυτιλιακές επιχειρήσεις της παρούσας περίπτωσης, αποκλειστικά για γραφεία, αποθήκες και χώρους εστίασης, εκγύμνασης και στάθμευσης του προσωπικού τους για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών.

δ)

Εταιρείες των οποίων το μετοχικό κεφάλαιο ανήκει κατά πλειοψηφία στο Ελληνικό Δημόσιο ή σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου ή εταιρείες των οποίων η πλειοψηφία των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου διορίζεται από το Ελληνικό Δημόσιο ή από νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.

ε)

Το Ελληνικό Δημόσιο στο οποίο περιλαμβάνονται και οι αποκεντρωμένες δημόσιες υπηρεσίες που λειτουργούν ως ειδικά ταμεία, αλλοδαπά κράτη με τον όρο της αμοιβαιότητας, οι γνωστές θρησκείες και δόγματα κατά την παρ. 2 του άρθρου 13 του Συντάγματος, το Ιερό Κοινό του Πανάγιου Τάφου, η Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά, το Άγιο Όρος, το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας.

στ)

Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες που αποδεδειγμένα επιδιώκουν κοινωφελείς, εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς ή θρησκευτικούς σκοπούς στην Ελλάδα, καθώς και οι εταιρείες των οποίων κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, το σύνολο των μετοχών, μεριδίων ή μερίδων: ⁵

⁵ Τροποποίηση 5222/2025, Άρθρο 243

στα)

(…) ⁶

⁶Αφαίρεση 5259/2025, Άρθρο 186; Τροποποίηση 5222/2025, Άρθρο 243

στβ)

(…) ⁷

⁷Αφαίρεση 5259/2025, Άρθρο 186; Τροποποίηση 5222/2025, Άρθρο 243

στγ)

(…) ⁸

⁸Αφαίρεση 5259/2025, Άρθρο 186; Τροποποίηση 5222/2025, Άρθρο 243

ζ)

Ασφαλιστικά ταμεία ή οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης, εταιρείες συλλογικών επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία και ανώνυμες εταιρείες επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία (Α.Ε.Ε.Α.Π.), οι οποίες συνιστούν εταιρείες συλλογικών επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία, καθώς και θυγατρικές αυτών εταιρείες της υποπερ. αα) της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 46 του ν. 5193/2025 (Α' 56) που εποπτεύονται από αρχή της χώρας της καταστατικής τους έδρας, εκτός αυτών των οποίων η καταστατική έδρα βρίσκεται σε μη συνεργάσιμα κράτη, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε., ν. 4172/2013, Α' 167).η) Οργανισμοί Εναλλακτικών Επενδύσεων (Ο.Ε.Ε.), τους οποίους διαχειρίζονται οι Διαχειριστές Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων (Δ.Ο.Ε.Ε.) που διέπονται από τον ν. 4209/2013 (Α' 235) και την Οδηγία 2011/61/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2011, σχετικά με τους διαχειριστές οργανισμών εναλλακτικών επενδύσεων και για την τροποποίηση των Οδηγιών 2003/41/ΕΚ και 2009/65/ΕΚ και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 1060/2009 και (ΕΕ) αριθ. 1095/2010 (Ε 174), και η καταστατική έδρα των οποίων δεν βρίσκεται σε μη συνεργάσιμο κράτος, κατά τον Κ.Φ.Ε..

(…) ⁹

⁹Αφαίρεση 5259/2025, Άρθρο 259

Επιπλέον, εξαιρούνται από την υποχρέωση της παρ. 1 εταιρείες που έχουν την έδρα τους, σύμφωνα με το καταστατικό τους, σε τρίτη χώρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συντρέχουν οι περ. α), β) και γ) της παρ. 3, εφόσον η καταστατική τους έδρα δεν βρίσκεται σε κράτη μη συνεργάσιμα σύμφωνα με τον Κ.Φ.Ε..

Η απόδειξη των προϋποθέσεων για την υπαγωγή στις εξαιρέσεις των παρ. 2, 3 και 4 βαρύνει το πρόσωπο που τις επικαλείται.

Στις περ. γ) και στ) της παρ. 2 η απαλλαγή χορηγείται κατόπιν αίτησης των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων προς τη Φορολογική Διοίκηση. ¹⁰

¹⁰Τροποποίηση 5259/2025, Άρθρο 186

Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες της παρ. 1 θεωρούνται κύριοι ή επικαρπωτές από τον χρόνο σύνταξης των οριστικών συμβολαίων ανεξάρτητα από τη μεταγραφή τους.

Με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων καθορίζονται τα απαιτούμενα κατά περίπτωση δικαιολογητικά, ο χρόνος και η διαδικασία για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

Χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι η 1η Ιανουαρίου κάθε έτους.

Για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η αξία των ακινήτων και των εμπράγματων δικαιωμάτων επί αυτών κατά την 1η Ιανουαρίου του έτους φορολογίας.

Παρένθετα πρόσωπα ευθύνονται σε ολόκληρο με τον υπόχρεο για την καταβολή του φόρου κατά το άρθρο 18. Για τους σκοπούς του άρθρου 18 παρένθετο πρόσωπο είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που συμμετέχει με οποιαδήποτε μορφή ή ποσοστό σε νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα της παρ. 1 του άρθρου 18, που έχει κυριότητα ή επικαρπία σε ακίνητο ή συμμετέχει σε τρίτο νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που έχει κυριότητα ή άλλα εμπράγματα δικαιώματα σε ακίνητο ή παρεμβάλλεται με οποιονδήποτε τρόπο στη σειρά των συμμετοχών στο κεφάλαιο νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας.

Αν η κυριότητα ή η επικαρπία σε ακίνητο μεταβιβασθούν, για την καταβολή του επιμεριστικά αναλογούντος οφειλόμενου φόρου, που προβλέπεται στο άρθρο 19, και των τόκων και προστίμων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58) ευθύνεται σε ολόκληρο με τον υπόχρεο ο νέος κύριος ή επικαρπωτής.

Δήλωση υποβάλλουν:

α)

Τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες που είναι υπόχρεα στον φόρο, σύμφωνα με το άρθρο 18.

β)

Οι ανώνυμες εταιρείες και οι εταιρείες περιορισμένης ευθύνης που έχουν ως σκοπό, σύμφωνα με το καταστατικό τους, την αγορά, διαχείριση, επένδυση και εκμετάλλευση ακινήτων.

γ)

Τα νομικά πρόσωπα και οι νομικές οντότητες των περ. γ) και στ) της παρ. 2 του άρθρου 18, καθώς και της περ. δ) της παρ. 3 του ίδιου άρθρου.

Η δήλωση υποβάλλεται μέχρι την 20ή Μαΐου του έτους φορολογίας. Ο φόρος που αναλογεί καταβάλλεται εφάπαξ με την υποβολή της δήλωσης.

Σε κάθε μεταβίβαση κυριότητας ακινήτου ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου από επαχθή αιτία, επιβάλλεται φόρος στην αξία τους.

Φόρος μεταβίβασης επιβάλλεται και κατά τη μεταβίβαση από επαχθή αιτία κυριότητας πλοίου με ελληνική σημαία ή εμπραγμάτου δικαιώματος επί αυτού.

Ως μεταβίβαση για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους νοείται:

α)

η διάθεση της πλήρους ή της ψιλής κυριότητας ανεξάρτητα από το εάν αυτή τελεί υπό αναβλητική ή διαλυτική αίρεση ή υπό τον όρο της εξώνησης,

β)

η σύσταση επικαρπίας, οίκησης ή δουλείας που προβλέπεται στα άρθρα 1188 έως 1191 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α' 164),

γ)

η κατά τη λύση ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας μεταβίβαση της ακίνητης περιουσίας της στα μέλη της,

δ)

η παραίτηση από την κυριότητα σε ακίνητο ή από εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου ή από την κυριότητα πλοίου ή από εμπράγματο δικαίωμα επί πλοίου,

ε)

η αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου,

στ)

η διανομή μεταξύ των συγκυρίων ή η ανταλλαγή ακινήτων,

ζ)

η σύσταση, απόσβεση ή η μεταβίβαση μαζί με το δεσπόζον ακίνητο πραγματικής δουλείας που προβλέπονται στα άρθρα 1118 επ. του Αστικού Κώδικα.

Ως μεταβίβαση θεωρούνται:

α)

η περαιτέρω, πλην της πρώτης, μεταβίβαση του τίτλου μεταφοράς συντελεστή δόμησης, και

β)

η παραχώρηση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επί κοινόκτητων κύριων, βοηθητικών ή ειδικών χώρων κτισμάτων ή επί κοινόκτητου τμήματος οικοπέδου ή αγροτεμαχίου.

Ο φόρος μεταβίβασης βαρύνει τον αγοραστή. Σε περίπτωση μεταβίβασης με πλειστηριασμό, ο φόρος μεταβίβασης βαρύνει τον υπερθεματιστή.

Κατ' εξαίρεση, σε περίπτωση μεταβίβασης πλοίου ή μεριδίου αυτού, όταν με τη μεταβίβαση επέρχεται ταυτόχρονα και αλλαγή της σημαίας, ο φόρος μεταβίβασης βαρύνει τον πωλητή.

Σε περίπτωση διανομής ακινήτου μεταξύ συγκυρίων, ο φόρος βαρύνει καθέναν από αυτούς ανάλογα με την αξία της μερίδας του.

Σε περίπτωση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτου, ο φόρος μεταβίβασης βαρύνει τον υπόχρεο καταβολής της αποζημίωσης.

Στις περιπτώσεις του άρθρου 34:

α)

ο εκ προσυμφώνου αγοραστής βαρύνεται με τον φόρο που αναλογεί στο τίμημα της μεταβίβασης που αναγράφεται στο προσύμφωνο, και

β)

ο οριστικός αγοραστής βαρύνεται με τον φόρο που αναλογεί σε ολόκληρη την αξία του μεταβιβαζομένου περιουσιακού στοιχείου, την οποία αυτό είχε κατά την ημερομηνία κατάρτισης της οριστικής σύμβασης μεταβίβασης.

Ως αξία κυριότητας ακινήτου ή εμπράγματου δικαιώματος επί αυτού ορίζεται η αξία που προκύπτει σύμφωνα με τα άρθρα 3, 4 και 5 κατά την ημερομηνία της μεταβίβασής τους. Σε περίπτωση που το τίμημα σε συμβολαιογραφική πράξη ή το εκπλειστηρίασμα σε αναγκαστικό ή εκούσιο πλειστηριασμό είναι μεγαλύτερο από την αξία των άρθρων 4 και 5, ο φόρος επιβάλλεται στη μεγαλύτερη αξία.

Για τον καθορισμό της αξίας της ψιλής κυριότητας, της επικαρπίας, της οίκησης, της περιορισμένης προσωπικής δουλείας ή της πραγματικής δουλείας επί ακινήτου εφαρμόζονται τα άρθρα 65, 66 και η περ. δ) του άρθρου 93.

Επί μεταβίβασης ιδανικού μεριδίου ακινήτου, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η αναλογούσα αξία του μεταβιβαζόμενου μεριδίου του ακινήτου ή του εμπράγματου δικαιώματος επί του ακινήτου.

Επί μεταβίβασης βάσει ειδικών διατάξεων ακινήτων του Ελληνικού Δημοσίου ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου σε ιδιώτες ως αξία θεωρείται το τίμημα που αναγράφεται στο παραχωρητήριο ή κάθε άλλη σχετική με αυτό πράξη.

Ο φόρος μεταβίβασης της κυριότητας του ακινήτου ή του εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου υπολογίζεται σε τρία τοις εκατό (3%) επί της φορολογητέας αξίας του.

α) Επί αυτούσιας διανομής ακινήτου μεταξύ συγκυρίων ο συντελεστής της παρ. 1 μειώνεται στο τέταρτο. Εάν κατά τη διανομή οι μερίδες των δικαιούχων δεν είναι ισομερείς προς τις ιδανικές τους μερίδες και καταβάλλεται προς συμπλήρωση μίας ή περισσοτέρων μερίδων τίμημα, ο φόρος μεταβίβασης που αναλογεί στην αξία του τμήματος της μερίδας για την οποία καταβάλλεται τίμημα, υπολογίζεται με τον συντελεστή της παρ. 1. Η παρούσα παράγραφος εφαρμόζεται ανάλογα και στην περίπτωση δημιουργίας μίας ή περισσοτέρων μερικότερων κοινωνιών, για τα μερίδια που απαρτίζουν τις κοινωνίες αυτές. Σε περαιτέρω αυτούσια διανομή των ακινήτων μεταξύ των συγκυρίων της μερικότερης κοινωνίας, από τον φόρο που αναλογεί στη νέα αυτή διανομή εκπίπτει ο φόρος που καταβλήθηκε κατά τη δημιουργία της μερικότερης κοινωνίας.

β)

Ο φόρος που προκύπτει με βάση τον συντελεστή της παρ. 1 μειώνεται στο τέταρτο και σε περίπτωση μεταβίβασης ακίνητης περιουσίας στα μέλη ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης ή ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, λόγω λύσης τους, κατά τον λόγο της εταιρικής τους μερίδας. Σε περίπτωση εκχώρησης της εταιρικής μερίδας κατά το τελευταίο πριν από τη λύση της εταιρείας έτος, μειώνεται η αξία του ακινήτου, η οποία αντιστοιχεί στα μερίδια που δεν έχουν εκχωρηθεί. Τα προηγούμενα εδάφια εφαρμόζονται ανάλογα και στην περίπτωση απόληψης μεριδίων από την ακίνητη περιουσία των εταίρων που αποχωρούν από την εταιρεία και ο φόρος υπολογίζεται στην αξία του ακινήτου ή του τμήματος αυτού που εξέρχεται από την εταιρική περιουσία.

Ο φόρος που προκύπτει με βάση τον συντελεστή της παρ. 1 μειώνεται στο ήμισυ:

α)

σε υποχρεωτική, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, ανταλλαγή τμημάτων γειτονικών οικοπέδων προκειμένου αυτά να καταστούν οικοδομήσιμα,

β)

με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί παροχής φορολογικών κινήτρων για μετασχηματισμούς επιχειρήσεων, σε συγχώνευση ανωνύμων εταιρειών με σύσταση νέας ή με εξαγορά μιας ή περισσοτέρων από άλλη εταιρεία που έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβίβαση ακινήτων ή εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί αυτών, καθώς και σε συγχώνευση συνεταιρισμών ή ανώνυμης εταιρείας με συνεταιρισμό,

γ)

σε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου, και

δ)

σε ανταλλαγή ακινήτων ίσης αξίας.

Ο φόρος μεταβίβασης πλοίων, σε περίπτωση εκποίησης ολόκληρου ή ιδανικού μεριδίου του πλοίου σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, καθορίζεται σε ένα (1) δολάριο ανά κόρο καθαρής χωρητικότητας ή στο αντίστοιχο ποσό σε αγγλικές λίρες, ή, προκειμένου για εκποίηση που συντελείται στην Ελλάδα, στο αντίστοιχο ποσό σε ευρώ, σύμφωνα με την ισοτιμία που ισχύει κατά την καταβολή του φόρου. Σε περίπτωση μεταβίβασης ιδανικού μεριδίου πλοίου, ο φόρος υπολογίζεται επί της αναλογούσας σε αυτό καθαρής χωρητικότητας.

Επί του οφειλόμενου φόρου με βάση το παρόν άρθρο, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος τρία τοις εκατό (3%) υπέρ των Δήμων.

Πριν από κάθε μεταβίβαση με επαχθή αιτία, οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται να υποβάλουν κοινή δήλωση φόρου μεταβίβασης στη Φορολογική Διοίκηση. Στην περίπτωση σύνταξης συμβολαίου, η δήλωση συμπληρώνεται από τον συμβολαιογράφο που θα καταρτίσει τη συμβολαιογραφική πράξη. Οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται να προσκομίσουν στον συμβολαιογράφο όλα τα αναγκαία στοιχεία που απαιτούνται για την ορθή σύνταξη της δήλωσης και στην αρμόδια υπηρεσία της Φορολογικής Διοίκησης τα νόμιμα δικαιολογητικά.

Σε περίπτωση εκούσιου ή αναγκαστικού πλειστηριασμού, η δήλωση υποβάλλεται από τον υπερθεματιστή εντός πέντε (5) εργάσιμων ημερών από τη διενέργεια του πλειστηριασμού και πάντως πριν από τη σύνταξη της περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης.

α) Στις περιπτώσεις του άρθρου 35, η δήλωση υποβάλλεται από το πρόσωπο υπέρ του οποίου διενεργείται η μεταγραφή.

β)

Σε περίπτωση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, η δήλωση υποβάλλεται πριν από την καταβολή της προσωρινής ή οριστικής αποζημίωσης από τον υπόχρεο προς καταβολή της, ο οποίος καταβάλει τον φόρο μεταβίβασης που αναλογεί. Η παρακατάθεση της προσωρινής ή οριστικής αποζημίωσης απαγορεύεται, εάν δεν προσκομισθούν αντίγραφο της δήλωσης που υποβλήθηκε και το αποδεικτικό καταβολής του φόρου.

Σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου ή σύστασης εμπραγμάτων δικαιωμάτων σε ακίνητο που βρίσκεται στην Ελλάδα, ή πλοίου, η οποία συντελείται στην αλλοδαπή ενώπιον ελληνικής προξενικής Αρχής, η δήλωση υποβάλλεται στη Φορολογική Διοίκηση.

Η επανάληψη συμβολαίου μεταξύ των ίδιων προσώπων ή των ειδικών ή καθολικών διαδόχων τους, για το ίδιο ακίνητο για οποιονδήποτε λόγο, καθώς και η διόρθωση συμβολαίου, εφόσον δεν αναφέρονται στο όνομα των συμβαλλομένων, στο τίμημα, στην έκταση ή στη θέση και στην περιγραφή του ακινήτου, δεν δημιουργούν υποχρέωση καταβολής φόρου.

Εάν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι το τίμημα ή η έκταση του ακινήτου που μεταβιβάστηκε είναι μεγαλύτερα από αυτά που περιγράφονται στο αρχικό συμβόλαιο, φόρος οφείλεται μόνο για το επιπλέον τίμημα ή για την αξία της επιπλέον έκτασης. Δεν οφείλεται φόρος όταν η επιπλέον έκταση δεν υπερβαίνει ποσοστό δύο τοις εκατό (2%) της έκτασης που αναγράφεται στο συμβόλαιο που επαναλαμβάνεται ή διορθώνεται και η αξία του ποσοστού αυτού δεν υπερβαίνει τα χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ. Εάν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι το τίμημα ή η έκταση του ακινήτου που μεταβιβάστηκε είναι μικρότερα από αυτά που περιγράφονται στο αρχικό συμβόλαιο, δεν οφείλεται φόρος.

Σε περίπτωση μεταβίβασης ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, στο οποίο ανεγείρεται ή πρόκειται να ανεγερθεί πολυκατοικία, με σχέδιο εγκεκριμένο από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης, θεωρείται ότι μαζί με το ιδανικό μερίδιο του οικοπέδου μεταβιβάζεται αποπερατωμένο διαμέρισμα της πολυκατοικίας που αντιστοιχεί σε αυτό, εφόσον η πολυκατοικία πρόκειται να ανεγερθεί από τον πωλητή του ιδανικού μεριδίου του οικοπέδου ή από τον εργολάβο, ο οποίος ανέλαβε με αντιπαροχή την ανέγερση της πολυκατοικίας, ή από τρίτον που ενεργεί για λογαριασμό τους.

Η παρ. 1 εφαρμόζεται και σε περίπτωση μεταβίβασης ιδανικού μεριδίου οικοπέδου, εάν εντός δύο (2) ετών από τη μεταβίβασή του εγκριθεί ή υποβληθεί προς έγκριση στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης σχέδιο ανέγερσης πολυκατοικίας. Στην περίπτωση αυτή ο φόρος που αναλογεί στην αξία των προβλεπομένων κτισμάτων από το σχέδιο που εγκρίθηκε, καταβάλλεται από τον αγοραστή με βάση τροποποιητική δήλωση, η οποία υποβάλλεται εντός ενός (1) έτους από την έγκριση του σχεδίου της πολυκατοικίας.

Τα οριζόμενα στις παρ. 1 και 2 δεν εφαρμόζονται σε μεταβίβαση ιδανικού μεριδίου οικοπέδου προς πρόσωπα που αναλαμβάνουν κατ' επάγγελμα την ανέγερση ολόκληρης της πολυκατοικίας με δικές τους δαπάνες.

Εάν κατά τη σύνταξη του οριστικού συμβολαίου μεταβίβασης συμβάλλεται ως αγοραστής πρόσωπο που δεν κατονομάζεται στο προσύμφωνο, θεωρείται για την εφαρμογή του παρόντος Μέρους, ότι διενεργούνται δύο (2) μεταβιβάσεις, η μεν πρώτη εκ μέρους του αρχικού πωλητή προς τον συμβληθέντα με το προσύμφωνο ως αγοραστή, η δε δεύτερη εκ μέρους του εκ προσυμφώνου αγοραστή, προς το τρίτο πρόσωπο που υποδεικνύεται από αυτόν.

Εάν το προσύμφωνο αφορά τη μεταβίβαση οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτού, το τεκμήριο του άρθρου 32 εφαρμόζεται μόνο για τη δεύτερη μεταβίβαση.

Τα οριζόμενα στην παρ. 1 εφαρμόζονται και στις περιπτώσεις μεταβίβασης από τον οικοπεδούχο σε τρίτο, σε εκτέλεση συμβολαιογραφικού προσυμφώνου και καθ' υπόδειξη του εργολάβου, διηρημένων ιδιοκτησιών που υπάγονται σε Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) σύμφωνα με το άρθρο 8 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ν. 5144/2024, Α' 162).

Αν σε συμβόλαιο μεταβίβασης της κυριότητας ακινήτου ή σύστασης άλλου εμπράγματου δικαιώματος επί αυτού, από οποιαδήποτε αιτία, γίνεται από τον μεταβιβάζοντα επίκληση της κτήσης αυτού με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία, εκτός από τον φόρο για τη σύμβαση αυτή, οφείλεται και φόρος μεταβίβασης για την κτήση με χρησικτησία, εκτός αν στο όνομα του μεταβιβάζοντος υπάρχει τίτλος μεταγραμμένος για το δικαίωμα αυτό και έχει υποβληθεί δήλωση ή τα οικεία βιβλία μεταγραφών έχουν καταστραφεί.

Ο φόρος μεταβίβασης για την κτήση με χρησικτησία υπολογίζεται στην αξία της κυριότητας του ακινήτου ή του εμπράγματου δικαιώματος του χρόνου κατάρτισης του μεταβιβαστικού συμβολαίου και βαρύνει τον μεταβιβάζοντα, κατόπιν αφαίρεσης των επωφελών δαπανών που έγιναν από τον χρησιδεσπόζοντα.

Κατά τη σύνταξη με αυτοσύμβαση οριστικών συμβολαίων μεταβίβασης ακινήτων με επαχθή αιτία σε εκτέλεση προσυμφώνων, που έχουν συνταχθεί μέχρι και την 31η Αυγούστου 2004, επιτρέπονται η σύνταξη και η υπογραφή των οριστικών συμβολαίων χωρίς προηγούμενη πρόσκληση προς τον πωλητή ή τους καθολικούς διαδόχους αυτού και η υποβολή δήλωσης φόρου μεταβίβασης ακινήτων μόνο από τον αγοραστή ή τους ειδικούς ή καθολικούς διαδόχους αυτού.

Κατά τη σύνταξη των συμβολαίων της παρ. 1 δεν απαιτείται η προσκόμιση του αποδεικτικού ενημερότητας του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58) και αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας.

Ειδικά στις περιπτώσεις σύνταξης με αυτοσύμβαση οριστικών συμβολαίων μεταβίβασης ακινήτων σε εκτέλεση εργολαβικών και προσυμφώνων πώλησης από τον εργολάβο προς τρίτο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1, δεν απαιτείται η προσκόμιση του πιστοποιητικού Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Για τα προσύμφωνα που έχουν συνταχθεί μέχρι και την 29η Ιουνίου 1999, δεν απαιτείται η αναγραφή του αριθμού φορολογικού μητρώου του πωλητή.

Αντίγραφα των οριστικών συμβολαίων που καταρτίζονται κατά το παρόν άρθρο, αποστέλλονται, με ευθύνη του συμβολαιογράφου, και στην αρμόδια για τη φορολογία του εισοδήματος του πωλητή υπηρεσία της Φορολογικής Διοίκησης.

Για οριστικά συμβόλαια που έχουν συνταχθεί κατά το παρόν άρθρο, η παρ. 3 ισχύει από την 1η.1.2014.

Ο αγοραστής και οι ειδικοί ή οι καθολικοί διάδοχοι αυτού σε οριστικό συμβόλαιο, το οποίο συντάσσεται σε εκτέλεση προσυμφώνου που έχει συνταχθεί υπό τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου, δύνανται: 

α)

να ορίζουν εξουσιοδοτημένο μηχανικό, ο οποίος συμπληρώνει τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας του Κτηρίου ή της διηρημένης ιδιοκτησίας, και 

β)

να λαμβάνουν από τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό τον μοναδικό ηλεκτρονικό κωδικό Πιστοποιητικού Πληρότητας Ταυτότητας Κτηρίου σύμφωνα με τις παρ. 2 και 5 του άρθρου 56 του ν. 4495/2017 (Α' 167).

Συμβάσεις αγοράς εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα κατοικίας ή οικοπέδου από έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης ή ενήλικο άγαμο απαλλάσσονται από τον φόρο μεταβίβασης, εφόσον ο αγοραστής ή ο σύζυγος ή το άλλο μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή οποιοδήποτε από τα ανήλικα τέκνα αυτού δεν έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε κατοικία ή σε ιδανικό μερίδιο αυτής που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς του ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε οικόπεδο οικοδομήσιμο ή σε ιδανικό μερίδιο οικοπέδου, στο οποίο αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές του ανάγκες και βρίσκονται σε δημοτική ενότητα ή δημοτική κοινότητα με πληθυσμό άνω των τριών χιλιάδων (3.000) κατοίκων. Για την έννοια του οικοπέδου έχουν εφαρμογή οι σχετικές πολεοδομικές διατάξεις.

Αν ο αγοραστής ή ο/η σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή τα ανήλικα τέκνα τους έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε κατοικία ή ιδανικό μερίδιο κατοικίας ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε οικόπεδο ή ιδανικό μερίδιο οικοπέδου, θεωρείται ότι καλύπτονται οι κατά την παρ. 1 στεγαστικές ανάγκες, αν το συνολικό εμβαδόν των ανωτέρω ακινήτων είναι εβδομήντα (70) τετραγωνικών μέτρων (τ.μ.) ή ενενήντα (90) τ.μ. για τον αγοραστή με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), προσαυξανόμενα κατά είκοσι πέντε (25) τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα, κατά τριάντα (30) τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα, των οποίων την επιμέλεια έχει ο δικαιούχος και κατά σαράντα πέντε (45) τ.μ. για κάθε προστατευόμενο τέκνο του δικαιούχου της απαλλαγής με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), ανεξάρτητα από την ηλικία του.

Η απαλλαγή του παρόντος άρθρου χορηγείται όταν ο αγοραστής είναι κύριος εξ αδιαιρέτου ποσοστού ή ψιλός κύριος ή επικαρπωτής κατοικίας ή οικοπέδου και αγοράζει το υπόλοιπο ποσοστό ή το εμπράγματο δικαίωμα της ψιλής κυριότητας ή της επικαρπίας, ώστε να γίνει κύριος ολόκληρου του ακινήτου, καθώς και στην περίπτωση αγοράς μη οικοδομήσιμου οικοπέδου, το οποίο με προσκύρωση ή αγορά τμήματος όμορου οικοπέδου καθίσταται οικοδομήσιμο. Η απαλλαγή παρέχεται και κατά την αγορά κατά πλήρη κυριότητα ολόκληρου του ακινήτου και από τους δύο (2) συζύγους ή και τα δύο (2) μέρη του συμφώνου συμβίωσης.

Εάν ο αγοραστής ή ο σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή τα ανήλικα τέκνα αυτού που είναι κύριοι κατοικίας ή οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτών μεταβιβάσουν με επαχθή ή χαριστική αιτία την επικαρπία ή το δικαίωμα οίκησης ή ιδανικό μερίδιο επί της κατοικίας ή του οικοπέδου, το εμβαδόν των οποίων πληροί κατά τον χρόνο της μεταβίβασης τις στεγαστικές τους ανάγκες, δεν παρέχεται απαλλαγή πριν από την παρέλευση πέντε (5) ετών από τη μεταβίβαση της επικαρπίας ή της οίκησης ή του ιδανικού μεριδίου. Το ανωτέρω χρονικό διάστημα απαιτείται και όταν μεταβιβάζεται η ψιλή κυριότητα οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτού.

Το αγοραζόμενο οικόπεδο ή το οικόπεδο, στο οποίο έχει ανεγερθεί η αγοραζόμενη κατοικία, πρέπει να είναι οικοδομήσιμα κατά τον χρόνο της αγοράς και αυτό να βεβαιώνεται από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης ή με αντίστοιχη βεβαίωση μηχανικού.

Η απαλλαγή δεν χορηγείται σε συμβάσεις μεταβίβασης ακινήτων με επαχθή αιτία μεταξύ συγγενών εξ αίματος ή αγχιστείας πρώτου βαθμού καθώς και μεταξύ συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης.

Η απαλλαγή του άρθρου 40 παρέχεται:

α)

Για αγορά κατοικίας από άγαμο μέχρι ποσού αξίας διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ, από έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης μέχρι ποσού αξίας διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ και από έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης με αναπηρία τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) μέχρι ποσού αξίας διακοσίων εβδομήντα πέντε χιλιάδων (275.000) ευρώ. Τα ποσά της παρούσας περίπτωσης προσαυξάνονται κατά είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για καθένα από τα δύο (2) πρώτα τέκνα και κατά τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του δικαιούχου.

β)

Για αγορά οικοπέδου από άγαμο μέχρι ποσού αξίας πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ και από έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης μέχρι ποσού αξίας εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ. Τα ποσά της παρούσας περίπτωσης προσαυξάνονται κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθένα από τα δύο (2) πρώτα τέκνα και κατά δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα του δικαιούχου.

Η απαλλαγή του έγγαμου παρέχεται και:

α)

στον χήρο ή διαζευγμένο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί και έχει την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων της οικογένειας,

β)

στην άγαμη μητέρα ανήλικων τέκνων και στον εξ αναγνωρίσεως πατέρα, εφόσον του έχει ανατεθεί η επιμέλεια των τέκνων,

γ)

στον άγαμο ενήλικο με αναπηρία τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή σε έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης με προστατευόμενα τέκνα, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, με αναπηρία τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και

δ)

στον επιζώντα σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης και στα ανήλικα τέκνα του αποβιώσαντος, στο όνομα του οποίου είχε εγκριθεί δάνειο από τον πρώην Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας (Ο.Ε.Κ.) για αγορά κατοικίας και το οποίο χορηγείται στους ως άνω κληρονόμους, ανεξαρτήτως του εάν η αγορά γίνεται από έναν ή όλους τους κληρονόμους εξ αδιαιρέτου.

Η απαλλαγή του άγαμου παρέχεται:

α)

Στα ανήλικα τέκνα, τα οποία στερούνται και τους δύο γονείς τους και τελούν υπό δικαστική συμπαράσταση ή υπό την επιμέλεια τρίτου προσώπου που ορίστηκε με δικαστική απόφαση, είτε αυτά αγοράζουν ακίνητο εξ αδιαιρέτου είτε αγοράζουν αυτοτελώς χωριστό ακίνητο το καθένα.

β)

Στον σύζυγο που βρίσκεται σε διάσταση και έχει κατατεθεί αίτηση ή αγωγή διαζυγίου τουλάχιστον έξι (6) μήνες πριν από τον χρόνο της αγοράς. Αν αυτός έχει την επιμέλεια των ανήλικων τέκνων της οικογένειας, δικαιούται την απαλλαγή του έγγαμου. Αν δεν λυθεί ο γάμος με διαζύγιο μέσα σε πέντε (5) έτη από την αγορά, αίρεται η χορηγηθείσα απαλλαγή και καταβάλλεται ο φόρος σύμφωνα με το άρθρο 43.

Σε περίπτωση αγοράς κατοικίας, στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μίας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως είκοσι (20) τ.μ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα με το ίδιο συμβόλαιο αγοράς.

Η απαλλαγή από τον φόρο για αγορά κατοικίας ή οικοπέδου παρέχεται μία φορά.

Απαλλαγή παρέχεται και για κάθε νέα αγορά ακινήτου εφόσον:

α)

τα ακίνητα που έχει στην κυριότητά του κατά τον χρόνο της νέας αγοράς ο αγοραστής, ο σύζυγος ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης ή τα ανήλικα τέκνα τους, δεν πληρούν τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους και

β)

ο αγοραστής υποβάλλει την οικεία δήλωση και καταβάλει εφάπαξ τον φόρο που αναλογεί στην αξία του ακινήτου που έτυχε της απαλλαγής.

Για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, ως αξία ακινήτου λαμβάνεται η αξία που έχει αυτό κατά τον χρόνο της νέας απαλλαγής. Ο φόρος που αναλογεί υπολογίζεται με τη χρήση των συντελεστών που ίσχυαν κατά τον χρόνο χορήγησης της πρώτης απαλλαγής και καταβάλλεται εφάπαξ, εκτός αν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου ή στο καταβληθέν τίμημα κατά τον χρόνο χορήγησης της πρώτης απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.

Η απαλλαγή της παρ. 2 παρέχεται σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις της και σε πρόσωπα τα οποία έτυχαν απαλλαγής:

α)

από τον φόρο μεταβίβασης για απόκτηση στέγης μέχρι τις 14.7.1980 ή

β)

από τον φόρο κληρονομιάς ή γονικής παροχής για απόκτηση πρώτης κατοικίας.

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε., καθορίζονται ο τρόπος διαπίστωσης των προϋποθέσεων της απαλλαγής σύμφωνα με το παρόν Κεφάλαιο και τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Με την επιφύλαξη του άρθρου 43, η απαλλαγή παρέχεται υπό τον όρο ότι το ακίνητο θα παραμείνει στην κυριότητα του αγοραστή για μία τουλάχιστον πενταετία.

Εάν ο αγοραστής μεταβιβάσει την κυριότητα του ακινήτου ή συστήσει επί αυτού οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα, πλην υποθήκης, πριν από την παρέλευση πενταετίας, υποχρεούται, πριν από τη μεταβίβαση ή τη σύσταση του εμπράγματου δικαιώματος, να υποβάλει δήλωση και να καταβάλει εφάπαξ τον φόρο που αναλογεί στην αξία αυτού.

Ο φόρος υπολογίζεται με βάση την αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο της νέας μεταβίβασης ή της σύστασης του εμπράγματου δικαιώματος ή το δηλούμενο τίμημα της νέας μεταβίβασης εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο της αντικειμενικής αξίας, με εφαρμογή των συντελεστών που ίσχυαν κατά τον χρόνο χορήγησης της απαλλαγής, εκτός αν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου του χρόνου απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.

Απαγορεύεται, πριν από την παρέλευση πενταετίας, η σύνταξη συμβολαίου μεταβίβασης κυριότητας ακινήτου ή σύστασης εμπράγματου δικαιώματος επί αυτού, πλην υποθήκης, για το οποίο έχει χορηγηθεί απαλλαγή, εάν δεν προσαρτηθεί από τον συμβολαιογράφο που συντάσσει το συμβόλαιο αντίγραφο της υποβληθείσας δήλωσης για την άρση της απαλλαγής και το αποδεικτικό καταβολής του φόρου.

Εάν έχει χορηγηθεί απαλλαγή και στους δύο συζύγους ή και στα δύο μέρη συμφώνου συμβίωσης κατά την αγορά ακινήτου εξ αδιαιρέτου και ένας από αυτούς μεταβιβάσει το ποσοστό του, καταβάλλεται ο φόρος που αναλογεί στο ποσοστό αυτό.

Ενότητα Β

Αν ο αγοραστής δεν εγκατασταθεί στην Ελλάδα εντός προθεσμίας δύο (2) ετών από την αγορά, υποχρεούται να υποβάλει δήλωση το αργότερο εντός προθεσμίας έξι (6) μηνών από τη συμπλήρωση του χρόνου αυτού και να καταβάλει τον φόρο κατά τα οριζόμενα στην παρ. 3 της Ενότητας Α του παρόντος άρθρου. Γ ια τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο υποβολής της δήλωσης.

Ενότητα Γ

Σε περίπτωση διαπίστωσης μη συνδρομής των προϋποθέσεων της απαλλαγής, επιβάλλονται ο φόρος και τα πρόστιμα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58). Ο φόρος του προηγούμενου εδαφίου υπολογίζεται με βάση την αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο διαπίστωσης της παράβασης με εφαρμογή των συντελεστών που ίσχυαν κατά τον χρόνο χορήγησης της απαλλαγής, εκτός εάν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου του χρόνου της απαλλαγής είναι μεγαλύτερος. Αν η αξία που έχει απαλλαγεί από τον φόρο αποτελεί τμήμα της συνολικής αξίας του ακινήτου, ο φόρος επιβάλλεται με βάση το τμήμα αυτό και η αξία του υπολογίζεται με βάση τη σχέση της αξίας που έχει απαλλαγεί προς τη συνολική αξία κατά τον χρόνο της απαλλαγής.

Συμβάσεις αγοράς ή ανταλλαγής γεωργικών και κτηνοτροφικών εκτάσεων, μαζί με τις εγκαταστάσεις τους που εξυπηρετούν αποκλειστικά την εκμετάλλευσή τους, απαλλάσσονται από τον φόρο, εφόσον η μεταβίβαση γίνεται σε αγρότη. Το προηγούμενο εδάφιο δεν εφαρμόζεται στις δικαιοπραξίες του άρθρου 12 του ν. 634/1977 (Α' 186).

Ο χαρακτήρας της μεταβιβαζόμενης έκτασης ως γεωργικής ή κτηνοτροφικής αποδεικνύεται με βεβαίωση που χορηγείται από την αρμόδια κατά τόπο Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της οικείας Περιφερειακής Ενότητας και υποβάλλεται μαζί με τη δήλωση φόρου μεταβίβασης ακινήτου.

Η απαλλαγή παρέχεται σε φυσικά πρόσωπα που είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ή κτηνοτρόφοι και απασχολούνται προσωπικά ή τα μέλη της οικογένειάς τους με γεωργικές ή κτηνοτροφικές εργασίες, ανεξάρτητα από το εάν αυτοί χρησιμοποιούν βοηθητικό ή εργατικό προσωπικό. Η απαλλαγή παρέχεται υπό τον όρο ότι η αγοραζομένη έκταση θα χρησιμοποιείται ανελλιπώς για δέκα πέντε (15) τουλάχιστον έτη από τη μεταβίβαση, αποκλειστικά για γεωργική ή κτηνοτροφική εκμετάλλευση.

Οι παρ. 1 και 2 δεν εφαρμόζονται για τις γεωργικές και κτηνοτροφικές εκτάσεις που βρίσκονται ολικά ή μερικά σε ζώνη ακτίνας τριακοσίων (300) και χιλίων (1.000) μέτρων αντίστοιχα από τον αιγιαλό ή εφάπτονται σε ρυμοτομικό σχέδιο ή οικισμό. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ορίζονται για τα μικρά νησιά διαφορετικές αποστάσεις, οι οποίες για τη γεωργία είναι έως διακόσια (200) μέτρα και για την κτηνοτροφία είναι έως τετρακόσια (400) μέτρα.

Η απαλλαγή του άρθρου 46 αίρεται εάν, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ετών από τη μεταβίβαση, η έκταση που μεταβιβάστηκε άλλαξε χρήση, εκμισθώθηκε ή δεν καλλιεργήθηκε για δύο (2) συνεχόμενα έτη, στα οποία δεν υπολογίζεται η αναγκαστική αγρανάπαυση από τον αγοραστή ή τους κληρονόμους του.

Στις περιπτώσεις της παρ. 1 ο αγοραστής ή οι κληρονόμοι του υποχρεούνται, εντός προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την αλλαγή της χρήσης, την εκμίσθωση ή τη συμπλήρωση της διετίας, να υποβάλουν δήλωση και να καταβάλουν εφάπαξ ολόκληρο τον φόρο που αναλογεί στην κατά τον χρόνο αυτόν αξία της έκτασης, εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο, με βάση τους συντελεστές που ίσχυαν κατά τον χρόνο της απαλλαγής, εκτός αν ο φόρος που αναλογούσε στην αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο της απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. Το πρώτο εδάφιο δεν εφαρμόζεται επί αναγκαστικού πλειστηριασμού και επί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ολόκληρης της έκτασης ή τμήματος αυτής.

Εάν η αλλαγή χρήσης κατά την παρ. 1 συνίσταται σε ανέγερση κτισμάτων, για την οποία απαιτείται η έκδοση άδειας της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης, αυτή δεν χορηγείται αν δεν προσκομισθεί αντίγραφο της δήλωσης που υποβλήθηκε και αποδεικτικό καταβολής του φόρου.

Απαγορεύεται η μεταβίβαση έκτασης η οποία έτυχε της απαλλαγής πριν από την πάροδο της προθεσμίας της παρ. 1, χωρίς την υποβολή δήλωσης και την εφάπαξ καταβολή ολόκληρου του φόρου που αναλογεί στην κατά τον χρόνο αυτόν αξία της έκτασης ή στο δηλωθέν τίμημα, εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο, με βάση τους συντελεστές που ίσχυαν κατά τον χρόνο της απαλλαγής, εκτός αν ο φόρος που αναλογούσε στην αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο της απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.

Απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαίου μεταβίβασης έκτασης, σύμφωνα με την παρ. 4, χωρίς την προσάρτηση σε αυτό της δήλωσης που υποβλήθηκε από τον πωλητή και του αποδεικτικού καταβολής του φόρου.

Εάν η μεταβίβαση που τελεί υπό αναβλητική ή διαλυτική αίρεση ματαιωθεί, επιστρέφεται το ήμισυ του φόρου που έχει καταβληθεί.

Σε περίπτωση κατάρτισης συμβολαίου που περιέχει τον όρο της εξώνησης, εάν γίνει η εξώνηση του ακινήτου εντός της ταχθείσας συμβατικής προθεσμίας, δεν επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης για τη νέα αυτή μεταβίβαση και επιστρέφεται το ήμισυ του φόρου που είχε καταβληθεί κατά την κατάρτιση του συμβολαίου.

Εάν εντός τεσσάρων (4) ετών από την κατάρτιση του οριστικού συμβολαίου μεταβίβασης αυτό ακυρωθεί λόγω ελαττώματος που αφορά στις νομικές σχέσεις του πωλητή προς το ακίνητο ή άλλων εξαιρετικών λόγων, δεν επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης για την ακύρωση και ο φόρος της αρχικής μεταβίβασης περιορίζεται στο ήμισυ του φόρου που αναλογεί στη φορολογητέα αξία του ακινήτου. Ο επιπλέον φόρος που έχει προσδιοριστεί ή καταβληθεί διαγράφεται ή επιστρέφεται, κατά περίπτωση.

Εάν εντός δύο (2) ετών από την κατάρτιση του οριστικού συμβολαίου μεταβίβασης του άρθρου 32 δεν πραγματοποιηθεί η ανέγερση της πολυκατοικίας ή του διαμερίσματος ή η αποπεράτωση των ημιτελών κτισμάτων που έχουν αγορασθεί, ο φόρος περιορίζεται στην αξία του οικοπέδου και των κτισμάτων που έχουν ανεγερθεί μέχρι τη συμπλήρωση της διετίας και το τυχόν επιπλέον καταβληθέν ποσό φόρου επιστρέφεται.

Οι παρ. 3 και 4 εφαρμόζονται και σε περίπτωση ακύρωσης πλειστηριασμού.

Για την επιστροφή του φόρου των παρ. 1 έως 5 απαιτείται δήλωση στη Φορολογική Διοίκηση, η οποία κατά περίπτωση υποβάλλεται εντός εκατόν είκοσι (120) ημερών από την ημερομηνία:

α)

της ματαίωσης της αίρεσης,

β)

της εξώνησης,

γ)

της ακύρωσης του συμβολαίου, και

δ)

της συμπλήρωσης της προθεσμίας της παρ. 4.

Μετά την παρέλευση των προθεσμιών του πρώτου εδαφίου, το δικαίωμα προς επιστροφή του φόρου που έχει καταβληθεί παραγράφεται.

Αν η πράξη μεταβίβασης δεν μεταγράφηκε στα οικεία βιβλία μεταγραφών λόγω νομικού κωλύματος σχετικά με τη μεταγραφή και αυτή ακυρωθεί δικαστικά εντός ενός (1) έτους από τη σύνταξή της, δεν επιβάλλεται φόρος μεταβίβασης για την ακύρωση και επιστρέφεται ο φόρος που είχε καταβληθεί. Για την επιστροφή του φόρου απαιτούνται η υποβολή δήλωσης και βεβαίωση περί μη μεταγραφής της αρχικής πράξης, λόγω νομικού ελαττώματος στο μεταβιβαζόμενο ακίνητο, καθώς και η δικαστική απόφαση.

Ο συμβολαιογράφος δεν επιτρέπεται να συντάξει συμβόλαιο αν έχει παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της βάσει της υποβληθείσας δήλωσης πράξης διοικητικού προσδιορισμού του φόρου.

Ειδικά σε περιοχές που εφαρμόζεται το σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας των ακινήτων (Α.Π.Α.Α.) του άρθρου 4, συντάσσεται συμβόλαιο και μετά τη συμπλήρωση της προθεσμίας της παρ. 1, εφόσον μέχρι τη σύνταξη του συμβολαίου δεν έχει δημοσιευθεί απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που τροποποιεί το αντικειμενικό σύστημα στη συγκεκριμένη περιοχή.

Ο συμβολαιογράφος υποχρεούται:

α)

να αναγράφει στο συμβόλαιο τον αριθμό της δήλωσης και την αρμόδια υπηρεσία της Φορολογικής Διοίκησης, τα στοιχεία του αποδεικτικού καταβολής και το ποσό του φόρου,

β)

να επισυνάπτει το αποδεικτικό καταβολής του φόρου στο συμβόλαιο,

γ)

να υπενθυμίζει στους συμβαλλομένους, με ρητή μνεία στο συμβόλαιο, τις υποχρεώσεις και τις κυρώσεις που προβλέπονται στο παρόν Μέρος, καθώς και τις κυρώσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58),

δ)

να αναγράφει στο συμβόλαιο αν χορηγήθηκε απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης, λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας,

ε)

να ενημερώνει τον υπόχρεο σε φόρο και να αναγράφει στο συμβόλαιο τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρ. 2 του άρθρου 3, σε περίπτωση προσωρινού προσδιορισμού της αγοραίας αξίας,

στ)

να γνωστοποιεί στη Φορολογική Διοίκηση τον αριθμό και την ημερομηνία σύνταξης του συμβολαίου και τον τρόπο εξόφλησης του τιμήματος καθώς και να αποστέλλει αντίγραφο του συμβολαίου εντός δεκαπέντε (15) εργάσιμων ημερών από τη σύνταξή του, και

ζ)

να αναγράφει στο συμβόλαιο τον τρόπο εξόφλησης του τιμήματος αποκλειστικά με τη χρήση τραπεζικών μέσων πληρωμής, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 20 του ν. 3842/2010 (Α' 58).

Η παρ. 3 εφαρμόζεται αναλόγως και επί πλειστηριασμού.

Ο συμβολαιογράφος ευθύνεται για την ορθή συμπλήρωση της δήλωσης με βάση τα στοιχεία που προσκομίζουν οι συμβαλλόμενοι, τον τίτλο κτήσης και την περιγραφή του ακινήτου στο συμβόλαιο και δεν ευθύνεται για όσα στοιχεία δεν περιλαμβάνονται στο συμβόλαιο και δεν έχουν περιέλθει σε γνώση του.

Το αντέγγραφο από το οποίο προκύπτει ότι συμφωνήθηκε ή καταβλήθηκε τίμημα μεγαλύτερο από αυτό που έχει αναγραφεί στη δήλωση του φόρου μεταβίβασης και στο συμβόλαιο είναι άκυρο και δεν μπορεί να προσαχθεί και να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο και από οποιαδήποτε άλλη Αρχή.

Σε περίπτωση μεταγραφής σύμβασης ή δικαστικής απόφασης ή οποιασδήποτε άλλης πράξης που αφορά εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων, πλην της σύστασης υποθήκης, η οποία γίνεται είτε λόγω ενέργειας του υπόχρεου σε δήλωση είτε λόγω ενέργειας τρίτου που έχει έννομο συμφέρον και δεν έχει υποβληθεί δήλωση, ο Προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου ενημερώνει εντός του επόμενου από τη μεταγραφή μήνα, τη Φορολογική Διοίκηση για τη μη υποβολή δήλωσης. Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. ορίζεται ο τρόπος ενημέρωσης της Φορολογικής Διοίκησης.

Το νηολόγιο αρνείται τη μεταγραφή σύμβασης ή δικαστικής απόφασης ή οποιασδήποτε άλλης πράξης που αφορά εμπράγματα δικαιώματα επί πλοίων, πλην της σύστασης υποθήκης, αν δεν προσκομίζεται σε αυτό αντίγραφο της δήλωσης φόρου μεταβίβασης.

Απαγορεύεται η μεταγραφή συμβολαίου που έχει συνταχθεί κατά παράβαση της περ. ζ) της παρ. 3.

Σε περίπτωση υποβολής τίτλου για μεταγραφή μετά από παρέλευση έτους τουλάχιστον από τη σύνταξή του, τα αναλογικά κατά περίπτωση δικαιώματα που είναι καταβλητέα για τη μεταγραφή, υπολογίζονται με βάση την πραγματική αξία του ακινήτου που μεταβιβάζεται ή του εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου, όπως αυτά περιγράφονται στον τίτλο που μεταγράφεται, κατά τον χρόνο της μεταγραφής. Στις περιπτώσεις αυτές ο προσδιορισμός της αξίας του μεταβιβαζόμενου ακινήτου γίνεται με βάση ειδική έκθεση εκτίμησης της Φορολογικής Διοίκησης που εκδίδεται μετά από αίτηση του προϊσταμένου του κτηματολογικού γραφείου.

Απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαίου που αφορά τη μεταβίβαση με επαχθή αιτία κυριότητας ακινήτου ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος επ' αυτού:

α)

εάν δεν προσκομιστεί δήλωση φόρου μεταβίβασης, και

β)

εάν όλα τα προσδιοριστικά στοιχεία της κυριότητας του μεταβιβαζόμενου ακινήτου ή άλλου εμπράγματου επί αυτού δικαιώματος δεν ανταποκρίνονται πλήρως στη δήλωση.

Στα πρόσωπα που παραβαίνουν τις υποχρεώσεις του άρθρου 50 επιβάλλεται αυτοτελές πρόστιμο ύψους εκατό (100) ευρώ για κάθε παράβαση. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο εάν η διαφορά μεταξύ της αξίας που δηλώθηκε και αυτής που προκύπτει κατ' εφαρμογή του άρθρου 25, δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) ή η διαφορά φόρου δεν υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ.

Ειδικά στα πρόσωπα που παραβαίνουν τις υποχρεώσεις της περ. ζ) της παρ. 3 και της παρ. 9 του άρθρου 50, επιβάλλεται αυτοτελές πρόστιμο ίσο με το δέκα τοις εκατό (10%) του τιμήματος που προκύπτει ότι δεν καταβλήθηκε με χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής, το οποίο δεν μπορεί να υπολείπεται των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ και να υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ για κάθε παράβαση.

Κτήση περιουσίας αιτία θανάτου για την επιβολή του φόρου, είναι η από:

α)

κληρονομία, κληροδοσία, τρόπο ή δωρεά αιτία θανάτου ολόκληρης περιουσίας,

β)

νέμηση,

γ)

σύμβαση ασφάλισης ζωής του κληρονομουμένου, εφόσον δεν ορίζονται στο ασφαλιστήριο οι δικαιούχοι, 

δ)

αυτασφάλιση του κληρονομουμένου, εφόσον αυτή δεν προβλέπεται από νόμο,

ε)

συνένωση επικαρπίας ακινήτων ή κινητών γενικά πραγμάτων με την ψιλή κυριότητα, λόγω θανάτου του επικαρπωτή ή διάλυσης του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας, αν ο επικαρπωτής είναι νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, όταν η κτήση ή μεταβίβαση με επαχθή αιτία της ψιλής κυριότητας αυτών και η κτήση της επικαρπίας ή η παρακράτησή της έγιναν από τις 2 Απριλίου 1980 και εφεξής. Στις περιπτώσεις αυτές θεωρείται ότι η επικαρπία περιέρχεται στον κατά τον χρόνο της συνένωσης ψιλό κύριο από τον επικαρπωτή αιτία θανάτου και η αξία αυτής προσδιορίζεται στην αξία της πλήρους κυριότητας, μετά την αφαίρεση από αυτή του τμήματος της αξίας που αναλογεί στο ποσοστό για το οποίο ο ψιλός κύριος είχε υπαχθεί σε φόρο κατά την απόκτηση της ψιλής κυριότητας.

Η παράλειψη μεταγραφής της αποδοχής κληρονομίας ή κληροδοσίας, σύμφωνα με το άρθρο 1193 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ., π.δ. 456/1984, Α' 164), δεν εμποδίζει την επιβολή του φόρου.

Οι προθεσμίες του Α.Κ. για την αποποίηση της κληρονομίας και την αποδοχή της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, δεν επηρεάζουν την εφαρμογή του παρόντος Μέρους.

Στον φόρο υποβάλλονται:

α)

Η κείμενη στην Ελλάδα οποιασδήποτε φύσεως περιουσία, η οποία ανήκει είτε σε ημεδαπούς είτε σε αλλοδαπούς.

β)

Η κείμενη στην αλλοδαπή ενσώματη ή ασώματη κινητή περιουσία Έλληνα υπηκόου που έχει την κατοικία του οπουδήποτε, καθώς και αλλοδαπού που έχει την κατοικία του στην Ελλάδα, με την επιφύλαξη της εφαρμογής της περ. γ) της παρ. 2 του άρθρου 75.

Ως κείμενη στην Ελλάδα κινητή περιουσία θεωρούνται ιδίως:

α)

Τα πλοία που είναι εγγεγραμμένα στα ελληνικά νηολόγια και τα αεροσκάφη που είναι εγγεγραμμένα στα ελληνικά μητρώα αεροσκαφών.

β)

Η επωνυμία, ο τίτλος και η φήμη επιχείρησης ή επαγγέλματος που ασκούνται στην Ελλάδα.

γ)

Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τα εμπορικά σήματα που είναι καταχωρημένα στην Ελλάδα.

δ)

Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και τα δικαιώματα για τη χρησιμοποίηση συγγραφικού υλικού, διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή εμπορικού σήματος, εφόσον δύνανται να ασκηθούν στην Ελλάδα.

ε)

Οι μετοχές, οι ιδρυτικοί τίτλοι και τα εταιρικά μερίδια οποιασδήποτε μορφής εταιρείας ή νομικής οντότητας που εδρεύει στην Ελλάδα.

στ)

Οι οποιεσδήποτε ενοχικές αξιώσεις που:

στα)

είναι εξασφαλισμένες με υποθήκη σε ακίνητα ή πλοία ή αεροσκάφη, εφόσον αυτά βρίσκονται σύμφωνα με τους ανωτέρω ορισμούς στην Ελλάδα,

στβ)

απορρέουν από συμβάσεις για τα ακίνητα ή πλοία ή αεροσκάφη της υποπερ. στα),

στγ)

απορρέουν από συμβάσεις, οι οποίες έχουν καταρτισθεί στην Ελλάδα μεταξύ Ελλήνων υπηκόων και

στδ)

είναι απαιτητές στην Ελλάδα.

ζ)

Οι κάθε φύσεως απαιτήσεις, εξασφαλισμένες ή μη, καθώς και κάθε άλλο στοιχείο ασώματης κινητής περιουσίας, εφόσον ο αποβιώσας είχε την κατοικία του στην Ελλάδα κατά τον χρόνο του θανάτου του.

η)

Τα τραπεζογραμμάτια και κάθε άλλο είδος χρημάτων, που αποτελούν νόμιμο μέσο πληρωμής στον τόπο της έκδοσής τους, καθώς και οι επιταγές στον κομιστή, εφόσον αυτά βρίσκονται στην Ελλάδα κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου.

θ)

Τα κάθε φύσεως κινητά, εφόσον αυτά βρίσκονται στην Ελλάδα κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου.

Οι τίτλοι και οι αξίες, τα εισοδήματα των οποίων εισέπραξε ο αποβιώσας ή με τους οποίους πραγματοποίησε οποιεσδήποτε συναλλακτικές πράξεις εντός του προηγούμενου του θανάτου του έτους, καθώς επίσης και το τίμημα από την εκποίηση περιουσιακού στοιχείου που πραγματοποίησε ο κληρονομούμενος εντός της προηγούμενης του θανάτου του τριετίας, προκειμένου για κινητό, και εντός της προηγούμενης πενταετίας, προκειμένου για ακίνητο, θεωρούνται ότι ανήκουν στην κληρονομία. Επιτρέπεται η ανταπόδειξη με κάθε νόμιμο μέσο.

Ως τίμημα από την εκποίηση του ακινήτου λαμβάνεται η αντικειμενική αξία αυτού ή, αν πρόκειται για ακίνητο που βρίσκεται σε περιοχή όπου δεν εφαρμόζεται το σύστημα Αντικειμενικού Προσδιορισμού Αξίας Ακινήτων (Α.Π.Α.Α.), η αξία του σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 5, εφόσον η αξία αυτή είναι μεγαλύτερη του τιμήματος που αναγράφεται στο συμβόλαιο. Ως τίμημα από την εκποίηση μετοχών, λοιπών τίτλων κινητών αξιών και συμμετοχών εταιρειών ή άλλων νομικών οντοτήτων μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο ή συμμετοχών σε συνεταιρισμούς, για την εκποίηση των οποίων έχει συνταχθεί συμβόλαιο ή ιδιωτικό έγγραφο από τον κληρονομούμενο, λαμβάνεται η αξία σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 62, εφόσον αυτή είναι μεγαλύτερη του αναγραφόμενου στα ως άνω έγγραφα τιμήματος.

Δεν υποβάλλεται σε φόρο η αποζημίωση από ατύχημα που καταβάλλεται στους νόμιμους δικαιούχους συνεπεία θανάτου του θύματος.

Στην κτήση αιτία θανάτου συνυπολογίζονται οι δωρεές εν ζωή ή αιτία θανάτου και οι γονικές παροχές του κληρονομουμένου προς τον κληρονόμο ή κληροδόχο, εφόσον η φορολογική υποχρέωση για αυτές γεννήθηκε σε χρόνο που το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης δεν έχει παραγραφεί σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 115.

Για τον συνυπολογισμό των κτήσεων της παρ. 1 λαμβάνεται υπόψη η αξία που είχε υπαχθεί σε φόρο κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης αυτών, χωρίς τα απαλλασσόμενα ποσά.

Η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου.

Σε περίπτωση κήρυξης προσώπου ως άφαντου, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο δημοσίευσης στον τύπο της τελεσίδικης απόφασης που κηρύσσει την αφάνεια.

Για απαιτήσεις που έχουν ως αντικείμενο χρηματικά ποσά λαμβάνονται υπόψη τα ποσά αυτά με τους τόκους που οφείλονται κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου.

Οι απαιτήσεις, οι οποίες δηλώνονται από τον δικαιούχο της κτήσης ως εν μέρει εισπράξιμες, υποβάλλονται σε φόρο με βάση τη δηλούμενη αξία τους.

Για μετοχές εταιρειών εισηγμένων στο χρηματιστήριο, ομολογίες, ιδρυτικούς και λοιπούς γενικά τίτλους των εμπορικών εταιρειών, δημόσια χρεόγραφα ή άλλες τέτοιας φύσης αξίες, ως αξία αυτών λαμβάνεται η αξία της προηγούμενης ημέρας του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης. Αν η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων του πρώτου εδαφίου πραγματοποιείται με ιδιωτικό έγγραφο ή συμβόλαιο ή με εγγραφή στο χρηματιστήριο και η διαφορά μεταξύ της αξίας που δηλώθηκε και της ανωτέρω αξίας υπερβαίνει το ποσοστό του τρία τοις εκατό (3%) της τελευταίας, υποβάλλεται τροποποιητική δήλωση για τη διαφορά της αξίας εντός δέκα (10) ημερών από τον χρόνο κατάρτισης του ιδιωτικού εγγράφου ή του συμβολαίου ή της εγγραφής στο χρηματιστήριο.

Για τον προσδιορισμό της αξίας μετοχών εταιρειών μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο λαμβάνονται υπόψη και συνεκτιμώνται πράξεις μεταβίβασης μετοχών της εταιρείας εντός του τελευταίου πριν από τον θάνατο του κληρονομουμένου εξαμήνου, καθώς και η εσωτερική αξία τους, που βρίσκεται με διαίρεση της καθαρής θέσης της εταιρείας δια του αριθμού των μετοχών. Η εσωτερική αξία μπορεί να αυξομειώνεται από τη Φορολογική Διοίκηση λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τα κέρδη που διανεμήθηκαν εντός της τελευταίας πενταετίας, τη φήμη και πελατεία της εταιρείας και κάθε άλλο πρόσφορο στοιχείο, το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στη διαμόρφωση της αγοραίας αξίας. Η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να αυξομειώνει τη συνολική αξία και ανάλογα με τον αριθμό των μετοχών που περιέρχονται σε καθένα κληρονόμο ή κληροδόχο, σε σχέση με το σύνολο των μετοχών της εταιρείας.

Η παρ. 2 εφαρμόζεται και για λοιπούς τίτλους κινητών αξιών εταιρειών ή άλλων νομικών οντοτήτων μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο, συμμετοχές σε εταιρείες ή άλλες νομικές οντότητες μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο, καθώς και συμμετοχές σε συνεταιρισμούς.

Η παρ. 3 του άρθρου 4 του παρόντος Κώδικα εφαρμόζεται ανάλογα και κατά τον προσδιορισμό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων των παρ. 2 και 3 του παρόντος άρθρου.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την εφαρμογή των παρ. 2 και 3 καθορίζεται ο τρόπος προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας:

α)

των μετοχών εταιρειών μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο, λαμβάνοντας υπόψη αποτελέσματα από τους τελευταίους πριν από τη μεταβίβαση ισολογισμούς και την απόδοση των ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας και κάθε άλλο στοιχείο που επηρεάζει αυξητικά ή μειωτικά την αξία τους και

β)

ολόκληρης επιχείρησης, μερίδων ή μεριδίων και ποσοστών συμμετοχής, λαμβάνοντας υπόψη τα καθαρά κέρδη των τελευταίων πέντε (5) ετών, την αμοιβή του επιχειρηματία, το επιτόκιο των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου ετήσιας διάρκειας και τα έτη λειτουργίας της επιχείρησης καθώς και κάθε άλλο στοιχείο που επηρεάζει αυξητικά ή μειωτικά την αξία τους.

Ειδικά για μετοχές, μερίδες ή μερίδια, ποσοστά συμμετοχής ή λοιπούς τίτλους εταιρειών ή λοιπών νομικών προσώπων ή νομικών οντοτήτων που έχουν υποχρέωση καταβολής του ειδικού φόρου επί των ακινήτων του άρθρου 18, εφόσον η δήλωση υποβάλλεται εκπρόθεσμα, ως φορολογητέα αξία για την επιβολή του αναλογούντος φόρου λαμβάνεται η αξία των ακινήτων επί των οποίων οι ως άνω εταιρείες, νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες έχουν εμπράγματο δικαίωμα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας.

Ο προσδιορισμός της αξίας των κινητών της κληρονομίας γίνεται με κάθε αποδεικτικό στοιχείο.

Στην κληρονομία θεωρείται ότι περιλαμβάνονται και τα έπιπλα. Ο υπόχρεος σε φόρο μπορεί να αποδείξει το αντίθετο με κάθε νόμιμο μέσο. Η αξία των επίπλων υπολογίζεται στο ένα τριακοστό (1/30) της αξίας των κτισμάτων που περιλαμβάνονται στην κληρονομία και επιτρέπεται στη Φορολογική Διοίκηση και στον υπόχρεο να αποδείξουν με κάθε νόμιμο μέσο, ότι η αξία είναι μικρότερη ή μεγαλύτερη.

Στα έπιπλα δεν περιλαμβάνονται τα κοσμήματα και τα εν γένει πολύτιμα αντικείμενα, καθώς και κάθε φύσε-ως συλλογές έργων τέχνης, νομισμάτων, γραμματοσήμων και λοιπών αντικειμένων, ο προσδιορισμός της αξίας των οποίων ενεργείται με ιδιαίτερο τρόπο, σύμφωνα με την παρ. 1. Εάν τα περιουσιακά στοιχεία του προηγούμενου εδαφίου είναι ασφαλισμένα κατά κινδύνων κλοπής, πυρκαγιάς και λοιπών κινδύνων, η αξία τους δεν μπορεί να είναι κατώτερη αυτής που αναγράφεται στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

Η αξία των παροχών υπολογίζεται:

α)

για τις διηνεκείς, στο εικοσαπλάσιο της ετήσιας παροχής,

β)

για τις ορισμένου χρόνου, σε πολλαπλάσιο της ετήσιας παροχής, ανάλογα με τα έτη διάρκειας αυτής, το οποίο δεν μπορεί σε κάθε περίπτωση να υπερβεί το δεκαοκταπλάσιο της ετήσιας παροχής,

γ)

για τις ισόβιες και τις αόριστου χρόνου,

γα)

στο δεκαοκταπλάσιο της ετήσιας παροχής, αν εκείνος υπέρ του οποίου συνιστάται η παροχή δεν έχει υπερβεί το εικοστό (20ό) έτος της ηλικίας του,

γβ)

στο δεκαεξαπλάσιο, αν έχει υπερβεί το εικοστό (20ό),

γγ)

στο δεκατετραπλάσιο, αν έχει υπερβεί το τριακοστό (30ό),

γδ)

στο δωδεκαπλάσιο, αν έχει υπερβεί το τεσσαρακοστό (40ό),

γε)

στο εννεαπλάσιο, αν έχει υπερβεί το πεντηκοστό (50ό),

γστ)

στο εξαπλάσιο, αν έχει υπερβεί το εξηκοστό (60ό), 

γζ)

στο τριπλάσιο, αν έχει υπερβεί το εβδομηκοστό (70ό) και

γη)

στο διπλάσιο, αν έχει υπερβεί το ογδοηκοστό (80ό) έτος της ηλικίας του.

Όταν η ισόβια παροχή ορίζεται αδιαίρετη υπέρ περισσοτέρων και εξαρτάται από τη ζωή τους, για τον προσδιορισμό της αξίας αυτής λαμβάνεται υπόψη η ηλικία του μεγαλύτερου, όταν η παροχή παύει με τον θάνατο οποιουδήποτε από τους δικαιούχους, και του νεότερου, όταν η παροχή παύει με τον θάνατο και του τελευταίου. Το ποσό αυτό της παροχής, όταν αυτή παύει με τον θάνατο οποιουδήποτε από τους δικαιούχους κατανέμεται εξίσου μεταξύ τους. Όταν η παροχή παύει με τον θάνατο και του τελευταίου, το ποσό επιμερίζεται ανάλογα με τους αριθμούς που αντιστοιχούν στο πολλαπλάσιο της περ. γ) της παρ. 1 σε συνάρτηση με την ηλικία κάθε δικαιούχου. Ο φόρος υπολογίζεται στο ποσό που προκύπτει για κάθε δικαιούχο, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειάς του με τον διαθέτη.

Σε ισόβια παροχή που εξαρτάται από τη ζωή τρίτου προσώπου, για τον προσδιορισμό της αξίας αυτής, λαμβάνεται υπόψη η ηλικία του μεγαλύτερου, μεταξύ αυτού υπέρ του οποίου συνιστάται η παροχή και του τρίτου προσώπου.

Εάν η παροχή συνίσταται σε είδος, γίνεται αποτίμηση του αντικειμένου της σε χρήμα, αφού ληφθεί υπόψη η μέση τιμή χονδρικής πώλησης στον τόπο εκπλήρωσης της παροχής κατά την τελευταία διετία πριν από τον χρόνο της φορολογίας.

'Όταν η παροχή, λόγω θανάτου του δικαιούχου αυτής ή για άλλη αιτία που προβλέπεται από τον νόμο και δεν εξαρτάται από τη βούληση των μερών, παύσει μετά πάροδο τόσου χρόνου, ώστε, αν είχε ληφθεί η παροχή αυτή για τον ορισμένο αυτό χρόνο η αξία της θα ήταν μικρότερη από αυτή που φορολογήθηκε, ως τελικώς φορολογητέα λογίζεται η μικρότερη αυτή αξία. Ο προσδιορισμός του φόρου με βάση το προηγούμενο εδάφιο γίνεται με υποβολή τροποποιητικής δήλωσης σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Εάν στην περίπτωση της παρ. 5, από τη μερίδα του βεβαρημένου έχει εκπέσει για την παροχή ποσό ανώτερο αυτού που προκύπτει λόγω της παύσης, ο βεβαρημένος έχει υποχρέωση υποβολής τροποποιητικής δήλωσης και καταβολής του επιπλέον φόρου για τη διαφορά που προκύπτει.

Σε περίπτωση διαχωρισμού της επικαρπίας από την κυριότητα υπόκειται αμέσως σε φόρο η επικαρπία και η ψιλή κυριότητα υπόκειται σε φόρο σύμφωνα με το άρθρο 66. Για την επιβολή του φόρου εξομοιώνονται με την επικαρπία, η χρήση και η οίκηση. Δεν εξομοιώνεται με την επικαρπία η χρήση από κοινού με τον κύριο ή η συνοίκηση με αυτόν.

Σε διαδοχική επικαρπία κάθε δικαιούχος αυτής υπόκειται σε φόρο κατά τον χρόνο που η επικαρπία περιέρχεται σε αυτόν.

Η αξία της επικαρπίας προσδιορίζεται σε ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητας κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης του επικαρπωτή σύμφωνα με το παρόν άρθρο.

Αν η επικαρπία, λόγω παραίτησης ή με σύμβαση, περιέρχεται στον ψιλό κύριο που έχει υπαχθεί σε φόρο για την ψιλή κυριότητα, επιβάλλεται φόρος στην αξία της πλήρους κυριότητας, μετά την αφαίρεση από αυτήν του τμήματος της αξίας που αναλογεί στο ποσοστό για το οποίο ο ψιλός κύριος είχε υπαχθεί σε φόρο κατά τη μεταβίβαση της ψιλής κυριότητας.

Σε περίπτωση μεταβίβασης για αόριστο χρόνο, με χαριστική αιτία ή αιτία θανάτου, του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρπίας σε άλλο πρόσωπο εκτός του ψιλού κυρίου, η αξία αυτής προσδιορίζεται σε ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητας κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης με βάση την ηλικία του μεγαλύτερου μεταξύ του επικαρπωτή και του προσώπου που αποκτά το δικαίωμα ενάσκησης.

Για τον προσδιορισμό της αξίας της ισόβιας ή αόριστου χρόνου επικαρπίας λαμβάνεται ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητας, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή, το οποίο ορίζεται:

α)

στα οκτώ δέκατα (8/10), αν ο επικαρπωτής δεν έχει υπερβεί το εικοστό (20ό) έτος της ηλικίας του,

β)

στα επτά δέκατα (7/10), αν έχει υπερβεί το εικοστό (20ό),

γ)

στα έξι δέκατα (6/10), αν έχει υπερβεί το τριακοστό (30ό),

δ)

στα πέντε δέκατα (5/10), αν έχει υπερβεί το τεσσαρακοστό (40ό),

ε)

στα τέσσερα δέκατα (4/10), αν έχει υπερβεί το πεντηκοστό (50ό),

στ)

στα τρία δέκατα (3/10), αν έχει υπερβεί το εξηκοστό (60ό),

ζ)

στα δύο δέκατα (2/10), αν έχει υπερβεί το εβδομηκοστό (70ό) και

η)

στο ένα δέκατο (1/10), αν έχει υπερβεί το ογδοηκοστό (80ό) έτος της ηλικίας του.

Σε διαδοχική ισόβια επικαρπία, το ποσοστό του πρώτου εδαφίου ορίζεται ανάλογα με την ηλικία κάθε επικαρπωτή, κατά τον χρόνο που περιέρχεται σε αυτόν η επικαρπία.

Για τον προσδιορισμό της αξίας της επικαρπίας για ορισμένο χρόνο λαμβάνεται ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητας ίσο με το ένα εικοστό (1/20) της αξίας αυτής για κάθε έτος διάρκειας, η οποία δεν μπορεί να είναι ανώτερη από τα οκτώ δέκατα (8/10) της αξίας της πλήρους κυριότητας. Το μέρος του έτους υπολογίζεται ως ακέραιο έτος.

Για τον προσδιορισμό της αξίας της επικαρπίας που συνιστάται αδιαίρετα υπέρ πολλών προσώπων και εξαρτάται από τη ζωή αυτών, το ποσοστό των παρ. 3, 4 και 5 ορίζεται ανάλογα με την ηλικία του νεότερου, όταν η επικαρπία παύει με τον θάνατο και του τελευταίου των προσώπων, και του μεγαλύτερου, όταν η επικαρπία παύσει με τον θάνατο οποιουδήποτε από αυτούς. Το ποσοστό της πλήρους κυριότητας, όταν η επικαρπία παύει με τον θάνατο οποιουδήποτε από τους δικαιούχους, κατανέμεται εξίσου μεταξύ τους. Όταν η επικαρπία παύει με τον θάνατο και του τελευταίου δικαιούχου, το ποσοστό επιμερίζεται μεταξύ των δικαιούχων ανάλογα με τον αριθμό που εκφράζει τον αριθμητή των κλασμάτων της παρ. 6, ο οποίος αφορά την ηλικία κάθε δικαιούχου. Ο φόρος υπολογίζεται στο ποσό που προκύπτει για κάθε δικαιούχο, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειάς του με τον διαθέτη.

Η αξία της επικαρπίας, όταν αυτή εξαρτάται από τη ζωή τρίτου προσώπου, προσδιορίζεται με βάση την ηλικία του μεγαλύτερου μεταξύ του επικαρπωτή και του τρίτου προσώπου.

Εάν η επικαρπία, λόγω θανάτου του επικαρπωτή ή για άλλη αιτία που προβλέπεται από τον νόμο και δεν εξαρτάται από τη βούληση των μερών, παύσει μετά από την πάροδο τόσου χρόνου, ώστε, αν είχε ληφθεί ως επικαρπία για τον ορισμένο αυτό χρόνο, η αξία της θα ήταν μικρότερη από αυτή που φορολογήθηκε, ως τελικώς φορολογητέα λογίζεται η μικρότερη αυτή αξία. Ο προσδιορισμός του φόρου με βάση το προηγούμενο εδάφιο γίνεται με υποβολή τροποποιητικής δήλωσης σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Εάν ο αιτία θανάτου επικαρπωτής, εντός εννέα (9) μηνών από την επαγωγή σε αυτόν της κληρονομίας, παραιτηθεί από την επικαρπία υπέρ του αιτία θανάτου ψιλού κυρίου, εφόσον αυτός είναι το Ελληνικό Δημόσιο, Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή νομικό πρόσωπο κοινωφελούς χαρακτήρα του Κώδικα κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών (ν. 4182/2013, Α' 185), η αξία της επικαρπίας δεν λαμβάνεται υπόψη για την επιβολή του φόρου. Η παραίτηση γίνεται με μονομερή δήλωση ενώπιον συμβολαιογράφου και κοινοποιείται με απόδειξη στον ψιλό κύριο εντός της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου.

α) Η αξία της πραγματικής δουλείας επί κτίσματος ορίζεται ίση με την αξία που προκύπτει από την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5.

β)

Η αξία της πραγματικής δουλείας επί οικοπέδου ή αγροτεμαχίου ορίζεται ίση με ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) της κατά τα άρθρα 3, 4 και 5 αξίας της πλήρους κυριότητας ισοδύναμης επιφάνειας οικοπέδου ή αγροτεμαχίου.

γ)

Η αξία του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επί κοινόκτητων κύριων, βοηθητικών ή ειδικών χώρων κτισμάτων ή επί κοινόκτητου οικοπέδου ορίζεται ίση με την αξία που προκύπτει από την εφαρμογή των άρθρων 4 και 5 στις εξής περιπτώσεις:

γα)

χώρου στάθμευσης σε κοινόχρηστη επιφάνεια υπογείου, πυλωτής, ασκεπούς ορόφου, δώματος ή ακάλυπτου χώρου του οικοπέδου,

γβ)

βοηθητικών ή αποθηκευτικών χώρων κοινόχρηστων κτισμάτων που δεν χρησιμοποιούνται ως χώροι κύριας χρήσης,

γγ)

κοινόχρηστων αθλητικών εγκαταστάσεων, 

γδ)

κατοικίας ή επαγγελματικής στέγης ή ειδικών κτηρίων.

δ)

Η αξία του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επιφάνειας επί του κοινόκτητου ασκεπούς ορόφου, δώματος ή πυλωτής της οικοδομής ή επί του κοινόκτητου ακάλυπτου χώρου οικοπέδου ή αγροτεμαχίου ορίζεται ίση με ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) της αξίας της πλήρους κυριότητας ισοδύναμης επιφάνειας οικοπέδου ή αγροτεμαχίου.

Η ψιλή κυριότητα ακινήτου υποβάλλεται σε φόρο κατά τον χρόνο της συνένωσής της με την επικαρπία και ο φόρος υπολογίζεται επί της αξίας της πλήρους κυριότητας κατά τον χρόνο αυτόν, με την επιφύλαξη της περ. ε) της παρ. 5. Βελτιώσεις που έγιναν στο ακίνητο για τις οποίες δημιουργείται υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης από τον ψιλό κύριο, δεν υπολογίζονται κατά τον καθορισμό της αξίας της πλήρους κυριότητας.

Αν η ψιλή κυριότητα ακινήτου μεταβιβασθεί εκ νέου λόγω κληρονομίας, κληροδοσίας, δωρεάς ή γονικής παροχής πριν από την επάνοδο σε αυτήν της επικαρπίας, δεν οφείλεται φόρος για τη μεταβίβαση αυτή. Κατά τη συνένωση της επικαρπίας με την ψιλή κυριότητα, ο κατά τον χρόνο αυτό ψιλός κύριος υπόκειται στον φόρο της κτήσης αιτία θανάτου, ο οποίος υπολογίζεται στην αξία της πλήρους κυριότητας κατά τον ίδιο χρόνο, με βάση τη συγγενική σχέση του με τον αρχικά κληρονομηθέντα κατά τον διαχωρισμό της επικαρπίας από την ψιλή κυριότητα. Εάν με βάση τη συγγενική σχέση αυτού με εκείνον από τον οποίο περιήλθε η ψιλή κυριότητα αναλογεί μεγαλύτερος φόρος, οφείλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. Βελτιώσεις που έγιναν στο ακίνητο δεν υπολογίζονται κατά τον καθορισμό της αξίας της πλήρους κυριότητας.

α) Σε περίπτωση διανομής ακινήτων που αποκτήθηκαν αιτία θανάτου, επί των οποίων έχει διαχωριστεί από τον κληρονομούμενο η επικαρπία από την κυριότητα και δεν έχει φορολογηθεί η ψιλή κυριότητα σύμφωνα με την περ. ε) της παρ. 5, εφόσον διατηρούνται στα ακίνητα που προέρχονται από τη διανομή τα ίδια δικαιώματα επικαρπωτή και ψιλού κυρίου, η φορολογία εξακολουθεί να αναβάλλεται μέχρι τη συνένωση της επικαρπίας με την ψιλή κυριότητα, με περαιτέρω εφαρμογή της παρ. 2.

β)

Η περ. α) εφαρμόζεται και στην περίπτωση ανταλλαγής ακινήτου που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, στο οποίο έχει διαχωρισθεί από τον κληρονομούμενο η επικαρπία από την κυριότητα και δεν έχει φορολογηθεί η ψιλή κυριότητα, εφόσον στο ακίνητο που υπεισέρχεται στη θέση του ανταλλασσόμενου κληρονομιαίου ακινήτου διατηρούνται τα ίδια δικαιώματα επικαρπωτή και ψιλού κυρίου.

Σε περίπτωση παραχώρησης ακινήτου με αντιπαροχή που έχει αποκτηθεί αιτία θανάτου, επί του οποίου έχει διαχωρισθεί από τον κληρονομούμενο η επικαρπία από την κυριότητα χωρίς να έχει φορολογηθεί η ψιλή κυριότητα, και διατηρούνται τα ίδια δικαιώματα επικαρπωτή και ψιλού κυρίου στα κτίσματα που έχουν ανεγερθεί, τα οποία αναλογούν στα ποσοστά οικοπέδου που παρακρατήθηκαν από τους κληρονόμους, η φορολογία εξακολουθεί να αναβάλλεται μέχρι την επάνοδο της επικαρπίας στην κυριότητα, με την επιφύλαξη της περ. ια) του άρθρου 59. Στην περίπτωση αυτή, ο κατά τον χρόνο της συνένωσης κύριος θα υπαχθεί σε φόρο αιτία θανάτου που υπολογίζεται στην κατά τον ίδιο χρόνο αξία της πλήρους κυριότητας των ποσοστών οικοπέδου που παρακρατήθηκαν με τα νέα κτίσματα που τους αναλογούν. Για τις πράξεις συνένωσης του ακινήτου με όμορα οικόπεδα για ανοικοδόμηση, καθώς και τις μεταβιβάσεις των ποσοστών που συμφωνήθηκαν στον εργολάβο ή σε αυτούς που υποδεικνύονται από αυτόν, δεν οφείλεται φόρος κληρονομίας.

Η ψιλή κυριότητα ακινήτου υπόκειται σε φόρο στις εξής περιπτώσεις:

α)

όταν ο κληρονόμος στον οποίο περιέρχεται η ψιλή κυριότητα, έχει ήδη την επικαρπία με ιδιαίτερο τίτλο,

β)

όταν περιέλθει σε άλλον κληρονόμο ή κληροδόχο, κατόπιν αποποίησης της κληρονομίας ή κληροδοσίας από εκείνον που έχει την επικαρπία με ιδιαίτερο τίτλο,

γ)

όταν μεταβιβασθεί από τον ψιλό κύριο με αντάλλαγμα. Ως μεταβίβαση με αντάλλαγμα νοείται και η διανομή της ψιλής κυριότητας, με την επιφύλαξη των παρ. 3 και 4,

δ)

όταν ο ψιλός κύριος αποκτήσει το δικαίωμα ενάσκησης της επικαρπίας,

ε)

όταν ο ψιλός κύριος, με δήλωση που υποβάλλει οποτεδήποτε στη Φορολογική Διοίκηση, ζητήσει την άμεση φορολόγηση της ψιλής κυριότητας. Στην περίπτωση αυτή χρόνος φορολόγησης είναι ο χρόνος υποβολής της δήλωσης.

Αν το αίτημα για την άμεση φορολόγηση της ψιλής κυριότητας υποβληθεί με εμπρόθεσμη δήλωση, σύμφωνα με το άρθρα 85 και 86, χρόνος φορολογίας είναι ο οριζόμενος στα άρθρα 58 και 59. Ο φόρος των περ. α) έως ε) υπολογίζεται στην αξία της ψιλής κυριότητας, η οποία βρίσκεται με την αφαίρεση της αξίας της επικαρπίας από την αξία της πλήρους κυριότητας κατά τον χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Οι παρ. 1 έως 5 εφαρμόζονται και όταν τα αντικείμενα της αιτία θανάτου κτήσης είναι μετοχές, ομολογίες ή άλλοι τίτλοι κινητών αξιών, χρηματικά ποσά ή απαιτήσεις και κινητά εν γένει με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

προκειμένου για μετοχές, ομολογίες ή τίτλους κινητών αξιών εν γένει και χρηματικά ποσά, αν αυτά είναι κατατεθειμένα σε χρηματοπιστωτικό ή άλλο πιστωτικό ίδρυμα, με την επιφύλαξη του δικαιώματος επικαρπίας,

β)

προκειμένου για απαιτήσεις, αν δοθεί για αυτές ασφάλεια ίση τουλάχιστον με το ποσό του φόρου που αναλογεί στην αξία της πλήρους κυριότητας αυτών.

Ο ψιλός κύριος υποβάλει στη Φορολογική Διοίκηση εμπρόθεσμη δήλωση και εντός της προθεσμίας αυτής καταθέτει τους τίτλους ή τα χρήματα ή χορηγεί ασφάλεια για τις απαιτήσεις. Αν η προθεσμία του προηγούμενου εδαφίου παρέλθει άπρακτη, λογίζεται ως ανατρεπτική της αναβολής της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Σε περίπτωση παρακράτησης ή μεταβίβασης με χαριστική αιτία ή αιτία θανάτου του δικαιώματος οίκησης, ο κύριος του ακινήτου εξομοιώνεται με ψιλό κύριο.

Σε περίπτωση καταπιστεύματος και κάθε άλλης διάταξης που υποχρεώνει τον κληρονόμο ή κληροδόχο να παραδώσει μετά από ορισμένο χρονικό σημείο ή γεγονός σε άλλον την κληρονομία που απέκτησε ή ποσοστό αυτής, ο υπόχρεος σε αποκατάσταση κληρονόμος ή κληροδόχος εξομοιώνεται, για την επιβολή του φόρου, με επικαρπωτή.

Αν κατά τη διάρκεια του καταπιστεύματος ο βεβαρημένος μεταβιβάσει σε τρίτο με τη συναίνεση του καταπιστευματοδόχου το καταπιστευτέο αντικείμενο, ο βεβαρημένος φορολογείται για την αξία της πλήρους κυριότητας αυτού κατά τον χρόνο της μεταβίβασης, με συμψηφισμό του φόρου επικαρπίας. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται και σε περίπτωση μονομερούς ή συμβατικής παραίτησης του καταπιστευματοδόχου από το δικαίωμα προσδοκίας του υπέρ του βεβαρημένου.

Αν κατά τη διάρκεια του καταπιστεύματος ο βεβαρημένος παραιτηθεί συμβατικά από την ενάσκηση του κληρονομικού του δικαιώματος υπέρ του καταπιστευματοδόχου, η παραίτηση λογίζεται ως μεταβίβαση της επικαρπίας προς τον καταπιστευματοδόχο για τον χρόνο διάρκειας του καταπιστεύματος.

Σε περίπτωση οικογενειακού καταπιστεύματος, ο καταπιστευματοδόχος υποχρεούται σε φόρο που υπολογίζεται με βάση τη συγγενική του σχέση:

α)

με τον αρχικό διαθέτη, εφόσον πρόκειται για καταπιστευματοδόχο που ζούσε κατά τον χρόνο του θανάτου του διαθέτη, ή

β)

με τον τελευταίο κάτοχο της περιουσίας, ο οποίος και τον αποκατέστησε σε αυτήν, εφόσον πρόκειται για καταπιστευματοδόχο που διαδέχθηκε τον αρχικό διαθέτη μετά τον θάνατό του. Αν ο φόρος της περ. β) είναι μεγαλύτερος από εκείνον της περ. α) καταβάλλεται ο μικρότερος φόρος.

Ο κατά το άρθρο 1939 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α' 164) υπόχρεος σε αποκατάσταση του περιλιμπανομένου καταβάλλει τον φόρο για την αξία της πλήρους κυριότητας της περιουσίας που έχει καταληφθεί σε αυτόν. Ο καταπιστευματοδόχος στον οποίο περιέρχεται το περιλιμπανόμενο φορολογείται κατά τον χρόνο επαγωγής του καταπιστεύματος βάσει της κατά τον χρόνο αυτόν αξίας της πλήρους κυριότητας του περιλιμπανομένου και της συγγενικής του σχέσης με τον αρχικό διαθέτη.

Για περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στην αλλοδαπή και αποκτώνται και φορολογούνται στην ημεδαπή, εφόσον με τελευταία διάταξη του κληρονομουμένου έχουν τεθεί υπό διαχείριση εμπιστοσύνης (in trust) του αγγλοσαξονικού δικαίου, οι δικαιούχοι των χρηματικών ποσών που εισπράττονται κάθε φορά φορολογούνται για τα ποσά αυτά αμέσως, εκτός εάν απαλλάσσονται από άλλη αιτία, εκείνοι όμως στους οποίους τελικά περιέρχεται η περιουσία φορολογούνται για την πλήρη κυριότητα της περιουσίας κατά τον χρόνο που θα περιέλθει σε αυτούς.

α) Για ακίνητα που έχουν κηρυχθεί αναγκαστικά απαλλοτριωτέα εντός πενταετίας από την κτήση τους και αυτά εξακολουθούν να ανήκουν στον δικαιούχο της κτήσης ή στους κατά κληρονομία ή κληροδοσία διαδόχους αυτού, διενεργείται νέος προσδιορισμός του φόρου, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58). Κατά τον νέο προσδιορισμό του φόρου, αντί της αξίας του ακινήτου σύμφωνα με τα άρθρα 3, 4 και 5, λαμβάνεται το τίμημα της απαλλοτρίωσης που έχει προσδιορισθεί οριστικά. Στο τίμημα προστίθεται ανάλογη αξία για την κάρπωση του ακινήτου από τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου μέχρι τον χρόνο κατά τον οποίο ο κληρονόμος ή ο κληροδόχος ή οι ως άνω διάδοχοί τους στερήθηκαν τη νομή τους.

β)

Για τον υπολογισμό της αξίας της κάρπωσης εφαρμόζεται το άρθρο 65 για την επικαρπία ορισμένου χρόνου, με βάση την αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου. Αν το ακίνητο κατά το χρονικό διάστημα από τον θάνατο του κληρονομουμένου μέχρι τον χρόνο κατά τον οποίο στερήθηκαν τη νομή του οι δικαιούχοι των προηγούμενων εδαφίων ήταν απρόσοδο, δεν προστίθεται αξία κάρπωσης.

γ)

Ο φόρος που οφείλεται σύμφωνα με τις περ. α) και β) είναι αυτός που προκύπτει από τον νέο προσδιορισμό του φόρου και δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος από τον φόρο που αναλογεί στην αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου. Ο επιπλέον φόρος που προσδιορίστηκε εκπίπτει ή επιστρέφεται εφόσον καταβλήθηκε.

Τα οριζόμενα στην παρ. 1 εφαρμόζονται ανάλογα και για περιουσιακά στοιχεία τα οποία, λόγω φυσικής καταστροφής, ιδίως σεισμού, πλημμύρας, ή λόγω πολεμικού γεγονότος, έχουν υποστεί μείωση της αξίας τους κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον κατά τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, εφόσον μεταξύ του χρόνου αυτού και των κατά περίπτωση ως άνω γεγονότων δεν παρήλθε πενταετία. Στην περίπτωση αυτή λαμβάνεται υπόψη ως φορολογητέα αξία

η αξία του περιουσιακού στοιχείου κατά τον χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά το κατά περίπτωση γεγονός του πρώτου εδαφίου, με την προσθήκη της αξίας της κάρπωσης και της αποζημίωσης που οφείλεται λόγω αυτού.

α) Τα χρηματικά ποσά και γενικά οι αξίες που είναι κατατεθειμένες σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες σε αδιαίρετους ή ενωμένους λογαριασμούς (Comptes indivis ou Collectifs avec solidarité) θεωρούνται για την επιβολή του φόρου ότι ανήκουν κατά ίσα μέρη σε καθέναν από τους καταθέτες.

β)

Τα χρηματικά ποσά, οι τίτλοι και τα κάθε φύσεως αντικείμενα που φυλάσσονται μέσα σε χρηματοκιβώτια θεωρούνται, για την επιβολή του φόρου, ότι ανήκουν κατά ίσα μέρη σε καθέναν από τους από κοινού μισθωτές χρηματοκιβωτίων. Το πρώτο εδάφιο εφαρμόζεται και για τα κιβωτίδια που παραδίδονται σφραγισμένα ή κλεισμένα για φύλαξη.

Η Φορολογική Διοίκηση και οι υπόχρεοι σε φόρο επιτρέπεται να αμφισβητήσουν τα τεκμήρια της παρ. 1 με κάθε νόμιμο μέσο.

Ακίνητα που δεν έχουν περιέλθει στην κατοχή του υπόχρεου σε φόρο δεν λαμβάνονται υπόψη για την επιβολή του φόρου, εφόσον μεταβιβασθούν από αυτόν στο Ελληνικό Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα.

Μετοχές, ομολογίες και λοιποί τίτλοι παραστατικοί αξιών δεν λαμβάνονται υπόψη για την επιβολή του φόρου, εφόσον μεταβιβασθούν από τον υπόχρεο σε φόρο στο Ελληνικό Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα.

Απαιτήσεις που χαρακτηρίζονται από τον υπόχρεο σε φόρο ως μη εισπράξιμες καθ' ολοκληρία, δεν λαμβάνονται υπόψη για την επιβολή του φόρου, εφόσον εκχωρηθούν από τον υπόχρεο σε φόρο στο Ελληνικό Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα.

Τα περιουσιακά στοιχεία των παρ. 1 έως 3 δύνανται να μεταβιβασθούν ή εκχωρηθούν στο Ελληνικό Δημόσιο μέχρι τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής κατά της πράξης προσδιορισμού του φόρου σύμφωνα με το άρθρο 72 του Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Η κατά περίπτωση μεταβίβαση ή εκχώρηση των περιουσιακών στοιχείων των παρ. 1, 2 και 3 δεν υπόκειται σε οποιοδήποτε τέλος μεταγραφής, φόρο, τέλος, δικαίωμα ή εισφορά υπέρ του ελληνικού Δημοσίου ή τρίτου. Τα δικαιώματα των συμβολαιογράφων και κτηματολογικών γραφείων περιορίζονται στο ένα πέμπτο (1/5) αυτών που καθορίζονται κάθε φορά και βαρύνουν αυτόν που μεταβιβάζει ή εκχωρεί.

Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

Από την αξία της κληρονομιαίας περιουσίας και από κάθε μερίδα κατ' αναλογία, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά από τον διαθέτη, εκπίπτουν:

α)

τα βέβαια και εκκαθαρισμένα χρέη του κληρονομουμένου που υφίστανται κατά τον χρόνο του θανάτου αυτού και αποδεικνύονται:

αα)

από δημόσιο έγγραφο ή δικαστική απόφαση προγενέστερη του θανάτου του κληρονομουμένου, ακόμη και αν η απόφαση αυτή τελεσιδίκησε μεταγενέστερα, 

αβ)

από ιδιωτικό έγγραφο το οποίο απέκτησε βέβαιη χρονολογία πριν από τον θάνατο του κληρονομουμένου, 

αγ)

από τα λογιστικά αρχεία του κληρονομουμένου ή των δανειστών αυτού, εφόσον αυτά τηρούνται κατά τις διατάξεις των σχετικών νόμων και εφόσον πρόκειται για εμπορικά χρέη του κληρονομουμένου.

β)

Τα χρέη του κληρονομουμένου από φόρους, τέλη ή άλλα δικαιώματα προς το Ελληνικό Δημόσιο, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ακόμη και αν ο τίτλος στον οποίο βασίζεται ο προσδιορισμός ή η βεβαίωση αυτών οριστικοποιήθηκε και τελεσιδίκησε μετά τον θάνατο του κληρονομουμένου.

γ)

Τα χρέη από νοσήλεια που ανάγονται στους τελευταίους έξι (6) μήνες της ασθένειας του κληρονομουμένου και υφίστανται κατά τον θάνατό του.

Χρέη του κληρονομουμένου που αναγνωρίζονται μόνο με τη διαθήκη και κάθε άλλο χρέος προς τους κληρονόμους ή κληροδόχους ή προς ανιόντες, κατιόντες, συζύγους, μέρη συμφώνου συμβίωσης και αδελφούς των κληρονόμων ή κληροδόχων δεν εκπίπτουν.

Τα χρέη της παρ. 2 και κάθε άλλο χρέος που δεν περιλαμβάνεται στην παρ. 1, εκπίπτουν με δήλωση του υπόχρεου, ολικά ή μερικά, σύμφωνα με τις παρ. 4 και 5.

Τα χρέη της παρ. 3 εκπίπτουν εφόσον από τα στοιχεία που προσκομίζονται αποδεικνύονται η ύπαρξη και το ύψος τους. Η δήλωση της παρ. 3 μπορεί να υποβληθεί: 

α)

μέχρι την κατά περίπτωση παραγραφή του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για κοινοποίηση πράξης προσδιορισμού του φόρου, εφόσον δεν έχει εκδοθεί εντολή ελέγχου ή 

β)

εφόσον έχει εκδοθεί εντολή ελέγχου, κατά περίπτωση, μέχρι την έκδοση πράξης διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου ή μέχρι τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής κατά της πράξης προσδιορισμού του φόρου σύμφωνα με το άρθρο 72 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Αν το χρέος κατέστη βέβαιο και εκκαθαρισμένο μετά την παρέλευση του χρόνου των περ. α) και β) της παρ. 4, η δήλωση μπορεί να υποβληθεί εντός ενός (1) έτους αφότου το χρέος κατέστη βέβαιο και εκκαθαρισμένο. Σε κάθε περίπτωση, η δήλωση της παρ. 3 δεν μπορεί να υποβληθεί πέραν της δεκαετίας από την υποβολή της αρχικής δήλωσης και, εφόσον δεν έχει υποβληθεί δήλωση, από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της.

Τα κληροδοτήματα εκπίπτουν από το ενεργητικό της κληρονομικής μερίδας του βεβαρημένου.

Κληροδοτήματα υπέρ των προσώπων και περιουσιών της παρ. 3 του άρθρου 75 εκπίπτουν όταν εκτελεσθούν. Δεν εκπίπτουν κληροδοτήματα υπέρ κρατικών ή κοινωφελών σκοπών και εν γένει υπέρ σκοπών της παρ. 3 του άρθρου 75, αν δεν επισυναφθεί στην υποβαλλόμενη δήλωση βεβαίωση για την καταβολή του κληροδοτήματος μαζί με τους τόκους υπερημερίας από τους εκτελεστές ή διαχειριστές του κληροδοτήματος ή του τετιμημένου ιδρύματος ή του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, εφόσον καταλείπεται υπέρ του ελληνικού Δημοσίου. Αν το κληροδότημα καταβληθεί μετά την υποβολή της δήλωσης, γίνεται νέος προσδιορισμός του φόρου, σύμφωνα με τη βεβαίωση του προηγούμενου εδαφίου και τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Κληροδοτήματα των άρθρων 1972, 1973 και 1974 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α' 164), των οποίων το ποσό ή το αντικείμενο δεν είναι καθορισμένο από τον διαθέτη, εκπίπτουν όταν αυτό καθορισθεί. Μέχρι τον καθορισμό του ποσού ή του αντικειμένου των κληροδοτημάτων για την επιβολή του φόρου αυτά θεωρούνται ότι τελούν σε αναβλητική προθεσμία.

Κληροδοτήματα με αναβλητική αίρεση ή προθεσμία, στα οποία περιλαμβάνονται και τα υπέρ άδηλων προσώπων, καθώς και οι παροχές της περ. ζ) του άρθρου 59, εφόσον τη νομή αυτών έχει ο βεβαρημένος, εκπίπτουν από τη μερίδα του κατά τον χρόνο πλήρωσης της αίρεσης ή της λήξης της προθεσμίας.

Όταν τα κληροδοτήματα των παρ. 2, 3 και 4 εκτελούνται για ποσό διαφορετικό από αυτό που ορίστηκε στη διαθήκη και σε χρόνο κατά τον οποίο επήλθε μεταβολή των νομισματικών συνθηκών, το ποσό του κληροδοτήματος που πρέπει να εκπέσει, αναπροσαρμόζεται με βάση τη σχέση κληρονομικής μερίδας και κληροδοσίας που τη βαρύνει, ως αν αυτό να εκτελείτο κατά τον χρόνο της φορολογίας της κληρονομίας.

Κληροδοτήματα με προθεσμία, για τα οποία, χωρίς να αναβάλλεται η κτήση του δικαιώματος, αναστέλλεται η άσκηση αυτού, εκπίπτουν από τη μερίδα του βεβαρημένου, με την επιφύλαξη της παρ. 2 του άρθρου 84.

Χρέη που βαρύνουν ειδικώς ακίνητα που βρίσκονται στην αλλοδαπή δεν εκπίπτουν από την περιουσία που υπόκειται σε φόρο στην Ελλάδα.

Χρέη που βαρύνουν ειδικώς ακίνητα που βρίσκονται στην ημεδαπή εκπίπτουν από την περιουσία που υπόκειται σε φόρο στην Ελλάδα.

Χρέη της ημεδαπής που δεν βαρύνουν ειδικώς ακίνητα στην ημεδαπή ή αλλοδαπή, εκπίπτουν κατ' αναλογία από την αξία της περιουσίας που υπόκειται και αυτής που δεν υπόκειται σε φόρο στην Ελλάδα.

Χρέη της αλλοδαπής που δεν βαρύνουν ειδικώς ακίνητα ημεδαπής ή αλλοδαπής, επιμερίζονται ανάλογα με την αξία των κινητών και ακινήτων της αλλοδαπής. Το ποσό που αναλογεί στην αξία των κινητών που φορολογούνται στην Ελλάδα δεν αναγνωρίζεται για έκπτωση κατά το μέρος που υπερβαίνει την αξία τους.

Χρέη που βαρύνουν περιουσία που αποκτάται ολικά ή μερικά από κάποιο πρόσωπο κατά ψιλή κυριότητα και από άλλο κατά επικαρπία, επιμερίζονται μεταξύ επικαρπωτή και ψιλού κυρίου ανάλογα με την αξία της επικαρπίας και της ψιλής κυριότητας κατά τον χρόνο της επαγωγής και εκπίπτουν για τον υπολογισμό του φόρου κατά τον χρόνο της φορολογίας καθενός, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά από τον διαθέτη.

Αν στην κληρονομία περιλαμβάνονται περιουσιακά στοιχεία που εξαιρούνται από τον φόρο, τα χρέη που τη βαρύνουν επιμερίζονται ανάλογα με την αξία των στοιχείων που φορολογούνται και αυτών που δεν φορολογούνται και εκπίπτουν μόνο εκείνα που αναλογούν στην αξία των στοιχείων που υπόκεινται σε φόρο.

Απαλλάσσονται από τον φόρο οι κτήσεις, εφόσον δικαιούχοι είναι:

α)

το Ελληνικό Δημόσιο και οι λογαριασμοί που δημιουργούνται υπέρ του ελληνικού Δημοσίου,

β)

οι αλλοδαποί με τον όρο της αμοιβαιότητας, εφόσον προβλέπεται απαλλαγή τους από τον φόρο με διεθνείς συμβάσεις. Αν στη νομοθεσία του αλλοδαπού κράτους δεν προβλέπεται πλήρης απαλλαγή αλλά υπαγωγή σε ελαφρύτερη φορολογία με τον όρο της αμοιβαιότητας, η φορολογητέα στην Ελλάδα κληρονομική μερίδα ή κληροδοσία φυσικού ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας που έχει την ιθαγένεια του ξένου αυτού κράτους, υπόκειται σε ελαφρύτερο φόρο αντίστοιχο προς εκείνο που επιβάλλεται από το ξένο αυτό κράτος, ¹¹

¹¹Τροποποίηση 5259/2025, Άρθρο 111

γ)

κοινωφελή ιδρύματα και αυτοτελείς περιουσίες, που είναι καταχωρισμένα στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Κοινωφελών Ιδρυμάτων και Περιουσιών, καθώς και ιδρύματα ή νομικές οντότητες, που υφίστανται ή έχουν συσταθεί νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.), εφόσον επιδιώκουν αποδεδειγμένα κοινωφελείς σκοπούς στην Ελλάδα. ¹²

¹²Προσθήκη 5259/2025, Άρθρο 111

Επιπλέον απαλλάσσονται από τον φόρο:

α)

Εξαιρετικά, η κτήση πλοίων, μετοχών ή μεριδίων ημεδαπών ή αλλοδαπών εταιρειών που έχουν στην ιδιοκτησία τους πλοία υπό ελληνική ή ξένη σημαία άνω των χιλίων πεντακοσίων (1.500) κόρων ολικής χωρητικότητας, καθώς και η κτήση μετοχών ή μεριδίων εταιρειών χαρτοφυλακίου (holding companies) που κατέχουν, άμεσα ή μέσω ενδιάμεσων εταιρειών χαρτοφυλακίου, μετοχές ή μερίδια των ως άνω πλοιοκτητριών εταιρειών.

β)

Η χρηματική κατάθεση σε πιστωτικό ίδρυμα σε ευρώ ή σε ξένο νόμισμα στο όνομα δύο (2) ή περισσοτέρων δικαιούχων από κοινού, καθώς και οι κοινοί λογαριασμοί λοιπών χρηματοπιστωτικών προϊόντων της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, ανεξάρτητα από την κατοικία των συνδικαιούχων, μετά τον θάνατο οποιουδήποτε εξ αυτών για όλους τους επιζώντες συνδικαιούχους, στους οποίους περιέρχεται αυτοδίκαια, και μέχρι τον τελευταίο από αυτούς. Η απαλλαγή αυτή δεν ισχύει για χρηματικές καταθέσεις και λογαριασμούς που τηρούνται σε μη συνεργάσιμα στον φορολογικό τομέα κράτη και σε κράτη που δεν έχουν συνάψει και δεν εφαρμόζουν με την Ελλάδα σύμβαση διοικητικής συνδρομής στον φορολογικό τομέα ή δεν έχουν υπογράψει και δεν εφαρμόζουν με την Ελλάδα την Πολυμερή Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών Χρηματοοικονομικών Λογαριασμών που έχει κυρωθεί με τον ν. 4428/2016 (Α' 190).

γ)

Η κινητή περιουσία στην αλλοδαπή Έλληνα υπηκόου που είναι εγκατεστημένος σε αυτή για πέντε (5) τουλάχιστον συναπτά έτη. Η απαλλαγή αυτή δεν εφαρμόζεται για περιουσίες δημοσίων υπαλλήλων, στρατιωτικών και υπαλλήλων επιχειρήσεων που εδρεύουν στην Ελλάδα, εφόσον τα πρόσωπα αυτά εγκαταστάθηκαν στην αλλοδαπή λόγω της ιδιότητάς τους. ¹³

¹³ Τροποποίηση 5222/2025, Άρθρο 241

δ)

Τα περιουσιακά στοιχεία που είχαν περιέλθει στον κληρονομούμενο αιτία δωρεάς από τους γονείς του ή γονικής παροχής και κληρονομούνται από αυτούς.

ε)

Η απόκτηση περιουσιακών στοιχείων για τα οποία εφαρμόζεται η παρ. 1 του άρθρου 79 μέχρι του ποσού των τετρακοσίων χιλιάδων (400.000) ευρώ ανά δικαιούχο, εφόσον δικαιούχοι είναι σύζυγος ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης και ανήλικα τέκνα του κληρονομουμένου. Εφόσον παρέχεται η απαλλαγή αυτή, κατά τον υπολογισμό του φόρου δεν ισχύει το πρώτο αφορολόγητο κλιμάκιο της κλίμακας της ίδιας παραγράφου και περιορίζονται αντίστοιχα τα επόμενα κλιμάκια. Η απαλλαγή για τον επιζώντα σύζυγο ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης παρέχεται, εφόσον η συμβίωση είχε διάρκεια τουλάχιστον πέντε (5) ετών.

στ)

Η κληρονομιά η οποία περιέρχεται σε σύζυγο ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης, τέκνα, γονείς ή αδέλφια στρατιωτικού, κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 2084/1992 (Α' 165), που απεβίωσε κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας, σε εκτέλεση υπηρεσίας και εξαιτίας αυτής.

ζ)

Τα περιουσιακά στοιχεία των κληρονομούμενων, που απεβίωσαν λόγω του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023.

Υπόκεινται σε αυτοτελή φορολόγηση, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 79, οι κτήσεις, εφόσον δικαιούχοι είναι:

α)

τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι ιεροί ναοί, οι ιερές μονές, το Ιερό Κοινό του Πανάγιου Τάφου, η Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά, το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, η Εκκλησία της Κύπρου, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας και

β)

τα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα νομικά πρόσωπα, τα οποία υφίστανται ή συνιστώνται νόμιμα στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.), τα λοιπά αντίστοιχα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα με τον όρο της αμοιβαιότητας, εφόσον επιδιώκουν αποδεδειγμένα σκοπούς εθνικούς ή θρησκευτικούς ή φιλανθρωπικούς ή εκπαιδευτικούς ή πολιτιστικούς ή γενικά επωφελείς για την κοινωνία εν όλω ή εν μέρει, πλην των προσώπων της περ. γ) της παρ. 1 του άρθρου 75. ¹⁴

¹⁴Τροποποίηση 5259/2025, Άρθρο 111

Κατοικία ή οικόπεδο που αποκτάται αιτία θανάτου από σύζυγο ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή τέκνο του κληρονομουμένου κατά πλήρη κυριότητα, εξ ολοκλήρου ή κατά ποσοστό εξ αδιαιρέτου, απαλλάσσεται από τον φόρο, εφόσον ο κληρονόμος ή κληροδόχος ή ο σύζυγος αυτού ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή οποιοδήποτε από τα ανήλικα τέκνα αυτού δεν έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε κατοικία ή ιδανικό μερίδιο κατοικίας που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε οικόπεδο οικοδομήσιμο ή σε ιδανικό μερίδιο οικοπέδου, στα οποία αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές τους ανάγκες και βρίσκονται σε δημοτική ενότητα ή δημοτική κοινότητα με πληθυσμό άνω των τριών χιλιάδων (3.000) κατοίκων.

Οι στεγαστικές ανάγκες θεωρείται ότι καλύπτονται, αν το συνολικό εμβαδόν των ανωτέρω ακινήτων και των λοιπών αντίστοιχων κληρονομιαίων ακινήτων είναι εβδομήντα (70) τ.μ. ή ενενήντα (90) τ.μ. για τον δικαιούχο με αναπηρία τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), προσαυξανόμενα κατά είκοσι πέντε (25) τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά τριάντα (30) τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα, των οποίων την επιμέλεια έχει ο δικαιούχος και κατά σαράντα πέντε (45) τ.μ. για κάθε προστατευόμενο τέκνο του δικαιούχου της απαλλαγής με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%), ανεξάρτητα από την ηλικία του.

Το αιτία θανάτου αποκτώμενο οικόπεδο ή το οικόπεδο στο οποίο έχει ανεγερθεί η αιτία θανάτου αποκτώμενη κατοικία, πρέπει να είναι οικοδομήσιμο και αυτό να βεβαιώνεται από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης ή με αντίστοιχη βεβαίωση μηχανικού. Για την έννοια του οικοπέδου έχουν εφαρμογή οι σχετικές πολεοδομικές διατάξεις.

Η απαλλαγή χορηγείται με τις προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου και στην περίπτωση που ο κληρονόμος ή ο κληροδόχος είναι κύριος ποσοστού εξ αδιαιρέτου κατοικίας ή οικοπέδου και κληρονομεί και το υπόλοιπο ποσοστό, ώστε να γίνεται κύριος ολόκληρου του ακινήτου, καθώς και στην περίπτωση συνένωσης ψιλής κυριότητας και επικαρπίας.

Για τη χορήγηση της απαλλαγής, υποβάλλεται εμπρόθεσμη δήλωση κληρονομίας από τον υπόχρεο στην οποία πρέπει να διατυπώνεται ρητά αίτημα για απαλλαγή από τον φόρο για απόκτηση πρώτης κατοικίας και να γίνεται ρητή μνεία ότι η κατοικία ή το οικόπεδο δεν θα μεταβιβασθεί ή επιβαρυνθεί με εμπράγματο δικαίωμα, πλην της σύστασης υποθήκης, για μία πενταετία από την απόκτησή του. Η ρητή αυτή μνεία πρέπει να περιλαμβάνεται και στις πράξεις αποδοχής της κληρονομίας ή κληροδοσίας.

Ενότητα Β.

Ύψος απαλλαγής

Η απαλλαγή παρέχεται για ποσό αξίας:

α)

κατοικίας μέχρι διακοσίων χιλιάδων (200.000) ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο ή κληροδόχο και μέχρι διακοσίων πενήντα χιλιάδων (250.000) ευρώ για κάθε έγγαμο ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης και διαζευγμένο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί ή χήρο ή άγαμο γονέα που έχουν την επιμέλεια των τέκνων τους. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα τους, εφόσον στον δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται μία μόνο κατοικία εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου. Στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως είκοσι (20) τ.μ., εφόσον βρίσκονται στο ίδιο ακίνητο και αποκτώνται ταυτόχρονα.

β)

Οικοπέδου μέχρι πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ για κάθε ανήλικο ή άγαμο κληρονόμο ή κληροδόχο και μέχρι εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ για κάθε έγγαμο ή μέρος του συμφώνου συμβίωσης και διαζευγμένο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί ή χήρο ή άγαμο γονέα που έχουν την επιμέλεια των τέκνων τους. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα τους και κατά δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα τους, εφόσον στον δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται ένα μόνο οικόπεδο εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου.

Την απαλλαγή του άγαμου δικαιούται και ο σύζυγος που βρίσκεται σε διάσταση και έχει κατατεθεί αίτηση ή αγωγή διαζυγίου τουλάχιστον έξι (6) μήνες πριν από τον χρόνο της αιτία θανάτου κτήσης. Εάν ο σύζυγος έχει την επιμέλεια των ανήλικων τέκνων της οικογένειας, δικαιούται την απαλλαγή του έγγαμου. Αν δεν λυθεί ο γάμος με διαζύγιο εντός πέντε (5) ετών από την αιτία θανάτου κτήση, αίρεται η χορηγηθείσα απαλλαγή και καταβάλλεται ο φόρος σύμφωνα με την παρ. 3 της Ενότητας Ε' του παρόντος άρθρου.

Ενότητα Γ.

Δικαιούχοι απαλλαγής

Δικαιούχοι της απαλλαγής είναι οι Έλληνες και οι πολίτες των άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.).

Ενότητα Δ.

Χορήγηση απαλλαγής για απόκτηση νέου ακινήτου

Η απαλλαγή από τον φόρο της κτήσης αιτία θανάτου παρέχεται για μία φορά. Δεν απαλλάσσεται ο κληρονόμος ή ο κληροδόχος που έτυχε απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης ή γονικής παροχής ή κληρονομιάς.

Παρέχεται απαλλαγή από τον φόρο για την απόκτηση νέου ακινήτου, με τις λοιπές προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου, εφόσον ο κληρονόμος ή ο κληροδόχος, πριν ή κατά την υποβολή του αιτήματος για νέα απαλλαγή, υποβάλει δήλωση και καταβάλει εφάπαξ το ποσό του φόρου που επιμεριστικά αναλογεί στην αξία του πρώτου ακινήτου κατά τον χρόνο της χορήγησης της νέας απαλλαγής, με τους φορολογικούς συντελεστές του χρόνου χορήγησης της πρώτης απαλλαγής, εκτός εάν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου ή στο καταβληθέν τίμημα κατά τον χρόνο χορήγησης της πρώτης απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.

Με τις προϋποθέσεις της παρ. 2 της παρούσας Ενότητας παρέχεται απαλλαγή και στην περίπτωση που ο σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή οποιοδήποτε από τα ανήλικα τέκνα του κληρονόμου ή κληροδόχου έχουν ήδη τύχει της απαλλαγής για άλλο ακίνητο.

Ενότητα Ε.

Άρση απαλλαγής

Η απαλλαγή παρέχεται με τον όρο ότι η κατοικία ή το οικόπεδο θα παραμείνει στην κυριότητα του κληρονόμου ή κληροδόχου για μία τουλάχιστον πενταετία. Αν πριν από την πάροδο της πενταετίας μεταβιβασθεί η κατοικία ή το οικόπεδο ή συσταθεί σε αυτό οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα, πλην υποθήκης, ο κληρονόμος ή κληροδόχος έχει υποχρέωση, πριν από τη μεταβίβαση ή τη σύσταση του εμπράγματου δικαιώματος, να υποβάλει δήλωση και να καταβάλει εφάπαξ ολόκληρο το ποσό του φόρου που αναλογεί επιμεριστικά στην αξία του ακινήτου του χρόνου μεταβίβασης ή στο δηλούμενο τίμημα της μεταβίβασης, εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο της αξίας του ακινήτου, εκτός αν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο της κτήσης αιτία θανάτου είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. Η υποχρέωση του πρώτου εδαφίου της παρούσας δεν ισχύει για τη μεταβίβαση από τον κληρονόμο ή κληροδόχο σε εργολάβο των συμφωνηθέντων χιλιοστών οικοπέδου σε εκτέλεση των όρων εργολαβικού προσυμφώνου.

Απαγορεύεται πριν από την πάροδο πενταετίας η σύνταξη συμβολαίου μεταβίβασης κυριότητας ακινήτου ή σύστασης εμπράγματου δικαιώματος επί αυτού, πλην υποθήκης, σε κατοικία ή οικόπεδο, για το οποίο έχει χορηγηθεί απαλλαγή από τον φόρο κληρονομίας κατά τις Ενότητες Α' Β' και Γ, αν δεν προσαρτηθεί από τον συμβολαιογράφο που συντάσσει το συμβόλαιο δήλωση για την άρση της απαλλαγής της αιτία θανάτου κτήσης για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο και αποδεικτικό καταβολής ολόκληρου του ποσού του φόρου που επιμεριστικά αναλογεί στην αξία αυτού.

Αν χορηγήθηκε απαλλαγή χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του παρόντος άρθρου, σε βάρος του κληρονόμου ή κληροδόχου επιβάλλονται ο φόρος που αναλογεί στην αξία του ακινήτου του χρόνου διαπίστωσης της παράβασης καθώς και τα πρόστιμα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58). Αν η αξία που απαλλάχθηκε από τον φόρο αποτελεί τμήμα της συνολικής αξίας της κατοικίας ή του οικοπέδου, ο φόρος και τα πρόστιμα επιβάλλονται στο τμήμα της αξίας που προσδιορίζεται με βάση τη σχέση της αξίας που απαλλάχθηκε προς τη συνολική αξία του χρόνου απαλλαγής.

Ενότητα ΣΤ.

Εξουσιοδοτική διάταξη

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζονται ο τρόπος διαπίστωσης των προϋποθέσεων της απαλλαγής του παρόντος άρθρου και τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Το υπόλοιπο της κληρονομικής μερίδας, μετά τις εκπτώσεις των άρθρων 71 έως 76, υποβάλλεται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση το άρθρο 79.

Προκειμένου για κληροδότημα που καταβάλλεται από τον βεβαρημένο ελεύθερο φόρου, ο φόρος υπολογίζεται στο άθροισμα του καταβλητέου κληροδοτήματος και του φόρου που αναλογεί σε αυτό.

Οι δικαιούχοι της κτήσης, ανάλογα με τη συγγενική τους σχέση προς τον κληρονομούμενο, κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες.

Στην Α' κατηγορία υπάγονται: 

α)

ο σύζυγος του κληρονομουμένου ή το πρόσωπο που έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης με τον κληρονομούμενο, 

β)

το πρόσωπο το οποίο είχε συνάψει σύμφωνο συμβίωσης με τον κληρονομούμενο κατά τις διατάξεις του ν. 3719/2008 (Α' 241) και το οποίο λύθηκε με τον θάνατο αυτού, εφόσον η συμβίωση είχε διάρκεια τουλάχιστον δύο (2) ετών, 

γ)

οι κατιόντες πρώτου βαθμού, ήτοι: 

γα)

τέκνα από νόμιμο γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης των περ. α) και β), 

γβ)

τέκνα χωρίς γάμο έναντι της μητέρας, αναγνωρισθέντα εκούσια ή δικαστικά έναντι του πατέρα, 

γγ)

τέκνα αναγνωρισμένα με επιγενόμενο γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης ή δικαστικά έναντι και των δύο γονέων, 

δ)

οι κατιόντες εξ αίματος δεύτερου βαθμού και 

ε)

οι ανιόντες εξ αίματος πρώτου βαθμού.

Στη Β' κατηγορία υπάγονται: 

α)

οι κατιόντες εξ αίματος τρίτου και επόμενων βαθμών, 

β)

οι ανιόντες εξ αίματος δεύτερου και επόμενων βαθμών, 

γ)

τα εκούσια ή δικαστικά αναγνωρισθέντα τέκνα έναντι των ανιόντων του πατέρα που τα αναγνώρισε, 

δ)

οι κατιόντες του αναγνωρισθέντος έναντι του αναγνωρίσαντος και των ανιόντων αυτού, 

ε)

οι αδελφοί, αμφιθαλείς ή ετεροθαλείς, 

στ)

οι συγγενείς εξ αίματος τρίτου βαθμού εκ πλαγίου, 

ζ)

οι πατριοί και οι μητριές, 

η)

τα τέκνα από προηγούμενο γάμο του συζύγου ή προηγούμενο σύμφωνο συμβίωσης αυτού,

θ)

τα τέκνα εξ αγχιστείας, γαμπροί ή νύφες και 

ι)

οι ανιόντες εξ αγχιστείας, πεθεροί - πεθερές.

Στη Γ' κατηγορία υπάγεται οποιοσδήποτε άλλος εξ αίματος ή εξ αγχιστείας συγγενής του κληρονομουμένου ή εξωτικός.

Σε περίπτωση υιοθεσίας, η κατάταξη στην οικεία κατηγορία του υιοθετηθέντος ή των συγγενών αυτού έναντι του υιοθετήσαντος ή των συγγενών αυτού γίνεται με βάση τη συγγενική σχέση που προκύπτει κατά τον Αστικό Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α' 164). Κατ' εξαίρεση, η Φορολογική Διοίκηση μπορεί, για τον υπολογισμό του φόρου, να μην λάβει υπόψη τον βαθμό συγγένειας που προκύπτει από την υιοθεσία, εάν διαπιστώσει ότι αυτή έγινε για να καταστρατηγηθούν οι διατάξεις του παρόντος Μέρους.

Σε περίπτωση σχολάζουσας κληρονομίας, ο φόρος υπολογίζεται στο σύνολο της αξίας της με βάση τους συντελεστές της Γ' κατηγορίας της παρ. 1 του άρθρου 79 με την επιφύλαξη του άρθρου 81 για τον νέο προσδιορισμό του φόρου.

Η αιτία θανάτου κτήση των κάθε φύσεως περιουσιακών στοιχείων υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τις εξής ανά κατηγορία φορολογικές κλίμακες:

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α'

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β'

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Γ'

Όταν ο κληρονόμος ή κληροδόχος έχει αναπηρία κατά ποσοστό εξήντα επτά τοις εκατό (67%) τουλάχιστον, ο φόρος που αναλογεί σύμφωνα με το άρθρο 78 και την παρ. 1 του παρόντος άρθρου μειώνεται κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%).

Αν στο ίδιο πρόσωπο συντρέχουν οι προϋποθέσεις μείωσης του φόρου κατά την παρ. 2 και της απαλλαγής κατά το άρθρο 76, οφείλεται ο μικρότερος φόρος που προκύπτει από την εφαρμογή των διατάξεων αυτών.

Η αιτία θανάτου κτήση χρηματικών ποσών και των λοιπών περιουσιακών στοιχείων από τα πρόσωπα της παρ. 3 του άρθρου 75 υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται αυτοτελώς με συντελεστή πέντε δέκατα τοις εκατό (0,5%).

Για την απόκτηση δικαιωμάτων μεταλλειοκτησίας και δικαιωμάτων που απορρέουν από άδεια μεταλλευτικών ερευνών, ο φόρος υπολογίζεται σε πεντακόσια (500) ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο ή κλάσμα αυτού επί της εκτάσεως του μεταλλείου ή του χώρου της άδειας μεταλλευτικών ερευνών.

Για τα περιουσιακά στοιχεία για τα οποία ο φόρος υπολογίζεται αυτοτελώς, δεν εφαρμόζονται τα άρθρα 57 και 91.

Σε περίπτωση σχολάζουσας κληρονομίας, εφόσον έχει γίνει οριστικός προσδιορισμός της αξίας των στοιχείων της κτήσης αιτία θανάτου στο όνομα της σχολάζουσας κληρονομίας, η αξία αυτή ισχύει και έναντι των κληρονόμων κατά την υποβολή δήλωσης και τον προσδιορισμό του φόρου στο όνομά τους. Οι κληρονόμοι δικαιούνται να αμφισβητήσουν την πράξη προσδιορισμού του φόρου συμπεριλαμβανομένης της αξίας των στοιχείων της κτήσης αιτία θανάτου σε βάρος της σχολάζουσας κληρονομίας, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58) και τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α' 97), εκτός εάν έχει εκδοθεί απόφαση διοικητικού δικαστηρίου στο όνομα της σχολάζουσας κληρονομίας που αποφαίνεται επί της ουσίας της διαφοράς. Ο κληρονόμος μπορεί σε κάθε περίπτωση να συνεχίζει εκκρεμείς διαδικασίες και δίκες της σχολάζουσας κληρονομίας.

Σε περίπτωση σχολάζουσας κληρονομίας, εφόσον δεν έχει γίνει ακόμα οριστικός προσδιορισμός της αξίας της στο όνομα αυτής και υποβληθεί δήλωση από τους κληρονόμους, κατά τον νέο προσδιορισμό του φόρου, ως αξία των στοιχείων της κτήσης αιτία θανάτου λαμβάνεται αυτή που αναγράφεται στη δήλωση των κληρονόμων.

Εφόσον ο φόρος που προσδιορίστηκε σε βάρος της σχολάζουσας κληρονομίας είναι ανώτερος από εκείνον που προκύπτει από τον προσδιορισμό που έγινε με βάση τη δήλωση των κληρονόμων, η διαφορά του φόρου εκπίπτει και το υπόλοιπο ποσό αποτελεί τον φόρο που βαρύνει τους κληρονόμους. Στο υπόλοιπο αυτό συμψηφίζεται ο φόρος που καταβλήθηκε από τον κηδεμόνα της σχολάζουσας κληρονομίας. Ο επιπλέον φόρος που καταβλήθηκε επιστρέφεται στους κληρονόμους.

Σε περίπτωση συνυπολογισμού στην κτήση αιτία θανάτου προγενέστερων δωρεών και γονικών παροχών σύμφωνα με το άρθρο 57, από τον φόρο εκπίπτει ο φόρος που αναλογεί σε αυτές κατά τον χρόνο του συνυπολογισμού.

Σε δωρεές και γονικές παροχές που διέπονται ως προς τη φορολογία από προϊσχύσασες διατάξεις, εάν ο φόρος που προσδιορίστηκε για αυτές είναι μεγαλύτερος από τον φόρο που αναλογεί κατά την παρ. 1, εκπίπτει ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.

Ο φόρος που οφείλεται μετά τον συνυπολογισμό και τις εκπτώσεις των παρ. 1 και 2 δεν μπορεί σε κάθε περίπτωση να είναι μικρότερος από αυτόν που αναλογεί στην κτήση αιτία θανάτου χωρίς τον συνυπολογισμό αυτών των δωρεών και γονικών παροχών.

Από τον φόρο που προκύπτει για το σύνολο της αξίας της κληρονομιαίας περιουσίας εκπίπτει ο φόρος που αποδεδειγμένα καταβλήθηκε ή αυτός που οριστικά και τελεσίδικα προσδιορίστηκε ή βεβαιώθηκε σε ένα ή περισσότερα αλλοδαπά κράτη για την κινητή περιουσία που βρίσκεται σε αυτά και μέχρι του ποσού του φόρου που αναλογεί για την περιουσία που βρίσκεται σε καθένα αλλοδαπό κράτος. Για την εξεύρεση του ποσού που εκπίπτει, ο φόρος που προκύπτει για το σύνολο της αξίας της κληρονομιαίας περιουσίας, σύμφωνα με το παρόν Μέρος, επιμερίζεται ανάλογα με τα μέρη αυτής που βρίσκονται στην Ελλάδα και σε καθένα αλλοδαπό κράτος. Ο φόρος που οφείλεται μετά τις ανωτέρω εκπτώσεις δεν μπορεί να είναι μικρότερος από τον φόρο που αναλογεί στα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στην Ελλάδα χωρίς τον συνυπολογισμό των στοιχείων της αλλοδαπής που φορολογούνται στην Ελλάδα.

Για την έκπτωση κατά την παρ. 1 ως φόρος που προσδιορίστηκε ή βεβαιώθηκε ή καταβλήθηκε στην αλλοδαπή λογίζεται αυτός που βαρύνει την περιουσία που φορολογείται στην Ελλάδα και προσδιορίστηκε ή βεβαιώθηκε ή καταβλήθηκε υπέρ του αλλοδαπού κράτους ή, προκειμένου για ομοσπονδιακό κράτος, και ο υπέρ των ομόσπονδων κρατών ή πολιτειών φόρος.

Ο φόρος που προσδιορίστηκε ή βεβαιώθηκε ή καταβλήθηκε στην αλλοδαπή μετατρέπεται σε ευρώ με βάση την επίσημη τιμή στην Ελλάδα του ξένου νομίσματος, στο οποίο προσδιορίστηκε ή βεβαιώθηκε ή καταβλήθηκε αυτός, κατά τον χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Η αίτηση για την έκπτωση του φόρου που προσδιορίστηκε ή βεβαιώθηκε ή καταβλήθηκε στην αλλοδαπή με βάση βεβαίωση της αλλοδαπής φορολογικής αρχής, υποβάλλεται εντός πενταετίας από τον οριστικό προσδιορισμό του φόρου αυτού.

Ο υπόχρεος σε φόρο, σύμφωνα με το άρθρο 56, και, σε περίπτωση υπόχρεου που είναι ανήλικος ή δικαιοπρακτικά ανίκανος, ο νόμιμος εκπρόσωπος που ενεργεί για λογαριασμό του, υποβάλλει δήλωση για την περιουσία που αποκτάται αιτία θανάτου.

Κληρονόμος βεβαρημένος με κληροδότημα υπό προθεσμία, για το οποίο δεν αναβάλλεται η κτήση του δικαιώματος αλλά αναστέλλεται η άσκηση αυτού, υποβάλλει δήλωση για το κληροδότημα, ενεργώντας για λογαριασμό του κληροδόχου.

Για την εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 64 υποβάλλει δήλωση ο βεβαρημένος για τη διαφορά που προκύπτει υπέρ αυτού λόγω διακοπής της παροχής.

Σε περίπτωση σχολάζουσας κληρονομίας, υποβάλλει δήλωση ο κηδεμόνας αυτής. Μετά την αναγνώριση των κληρονόμων, αυτοί υποβάλλουν νέα δήλωση με βάση την οποία γίνεται νέος προσδιορισμός του φόρου, σύμφωνα με το άρθρο 81 του παρόντος και τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Ο εκτελεστής διαθήκης, πριν από τη σύσταση, μετάθεση ή αλλοίωση δικαιώματος επί αντικειμένου της κτήσης αιτία θανάτου, υποβάλλει δήλωση, εφόσον αυτή δεν έχει υποβληθεί από τους υπόχρεους σε δήλωση.

Εάν ο υπόχρεος σε δήλωση έχει κηρυχθεί σε κατάσταση πτώχευσης μετά την επαγωγή της κληρονομίας, υποβάλλει δήλωση ο σύνδικος, μετά τη ρητή ή σιωπηρή αποδοχή της κληρονομίας από τον πτωχό, εφόσον αυτή δεν έχει υποβληθεί από τον πτωχό.

Εάν για αντικείμενα της κτήσης αιτία θανάτου κρίθηκε μεταγενέστερα, λόγω πλήρωσης της αίρεσης ή λόγω συμβιβασμού ή μετά από δικαστική απόφαση, ότι ανήκουν σε άλλον από τον αρχικό δικαιούχο, αυτός που από την αιτία αυτή καθίσταται δικαιούχος, υποβάλλει δήλωση, με βάση την οποία γίνεται νέος προσδιορισμός του φόρου, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Σε περίπτωση θανάτου του υπόχρεου σε δήλωση, υποβάλλουν δήλωση οι κληρονόμοι του.

Αν συντάσσεται συμβόλαιο, η δήλωση συμπληρώνεται από τον συμβολαιογράφο που θα καταρτίσει τη συμβολαιογραφική πράξη. Οι υπόχρεοι σε δήλωση προσκομίζουν στον συμβολαιογράφο όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για την ορθή σύνταξη της δήλωσης από αυτόν και στη Φορολογική Διοίκηση τα νόμιμα δικαιολογητικά.

Δεν υποβάλλουν δήλωση τα πρόσωπα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 75.

Η δήλωση, αρχική ή νέα, υποβάλλεται:

α)

εντός εννέα (9) μηνών, αν ο κληρονομούμενος απεβίωσε στην ημεδαπή και

β)

εντός ενός (1) έτους, αν ο κληρονομούμενος απεβίωσε στην αλλοδαπή ή αν ο κληρονόμος ή ο κληροδόχος διέμενε στην αλλοδαπή κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου. Στις περιπτώσεις αυτές, αν τα κληρονομιαία αντικείμενα περιέλθουν στην κατοχή του κληρονόμου ή του κληροδόχου εντός των πρώτων εννέα (9) μηνών της ετήσιας προθεσμίας, η προθεσμία του έτους μειώνεται σε εννέα (9) μήνες από την κατάληψη των περιουσιακών αυτών στοιχείων.

Σε μεταβίβαση με αντάλλαγμα της ψιλής κυριότητας που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, η δήλωση υποβάλλεται πριν από τη μεταβίβαση αυτή.

Οι προθεσμίες που προβλέπονται στο παρόν Μέρος υπολογίζονται σύμφωνα με τα άρθρα 241 έως και 246 του Αστικού Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α' 164).

Η προθεσμία για την υποβολή δήλωσης αρχίζει:

α)

από τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, για τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους,

β)

από τη δημοσίευση της διαθήκης, για τους εκ διαθήκης κληρονόμους ή κληροδόχους,

γ)

από τον χρόνο που κατά περίπτωση ορίζεται στο άρθρο 59,

δ)

από τη δημοσίευση στον τύπο της τελεσίδικης απόφασης που κηρύσσει την αφάνεια, σε περίπτωση αφάνειας,

ε)

από τον χρόνο που έλαβαν γνώση του διορισμού τους οι νόμιμοι εκπρόσωποι, οι κηδεμόνες κληρονομίας, οι εκτελεστές διαθήκης και οι σύνδικοι πτωχεύσεως,

στ)

από την αναγνώρισή τους οι κληρονόμοι, σε περίπτωση σχολάζουσας κληρονομίας,

ζ)

από τον θάνατο του υπόχρεου σε δήλωση, αν αυτός δεν υπέβαλε δήλωση.

Ο φόρος που προσδιορίζεται κατόπιν δήλωσης του υπόχρεου, καταβάλλεται σε δώδεκα (12) ισόποσες διμηνιαίες δόσεις. Κάθε δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη των πεντακοσίων (500) ευρώ, εκτός της τελευταίας. Η πρώτη δόση καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα του επόμενου μήνα από τον προσδιορισμό του φόρου και οι υπόλοιπες δόσεις μέχρι την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα των διμήνων που ακολουθούν.

Αν ο υπόχρεος σε φόρο είναι ανήλικος κατά τον χρόνο υποβολής της δήλωσης, ο αριθμός των δόσεων διπλασιάζεται.

Αν ο υπόχρεος σε φόρο καταβάλει το σύνολο του φόρου που προσδιορίστηκε κατόπιν δήλωσης, εντός της προθεσμίας καταβολής της πρώτης διμηνιαίας δόσης, ανεξάρτητα από το ύψος αυτού, παρέχεται έκπτωση σε ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%).

Σε κινητές αξίες και λοιπά κινητά εν γένει πράγματα που έχουν κατατεθεί σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και λοιπά φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες, ο φόρος που αναλογεί επιμεριστικά στην αξία τους καταβάλλεται πριν από την ανάληψή τους και τη χορήγηση του πιστοποιητικού του άρθρου 102.

Εφόσον στην περίπτωση της παρ. 4 δεν διασφαλίζεται από τα κληρονομιαία αντικείμενα που απομένουν στην κατοχή του κληρονόμου ή κληροδόχου η καταβολή του υπόλοιπου φόρου της κληρονομικής του μερίδας και δεν παρέχεται εμπράγματη ασφάλεια ή εγγυητική επιστολή αναγνωρισμένου στην Ελλάδα χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, καταβάλλεται ολόκληρος ο φόρος που αναλογεί στη μερίδα του κληρονόμου ή κληροδόχου πριν από τη χορήγηση του πιστοποιητικού της Φορολογικής Διοίκησης σύμφωνα με τα άρθρα 102 και 106. Σε κάθε άλλη περίπτωση που οφείλεται φόρος που αναλογεί σε μετρητά και εν γένει κινητά πράγματα, εφόσον δεν διασφαλίζεται η καταβολή του από την περιουσία του υπόχρεου, παρέχεται ασφάλεια με την υποβολή της δήλωσης. Εφόσον δεν παρέχεται ασφάλεια, καταβάλλεται αμέσως ολόκληρος ο φόρος με σχετική μνεία στη δήλωση για την καταβολή.

Για ακίνητο που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, η καταβολή του φόρου σε δόσεις, σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2, επιτρέπεται μόνο αν το ακίνητο βρίσκεται στην κυριότητα του υπόχρεου σε φόρο κληρονόμου. Προκειμένου το ακίνητο αυτό να μεταβιβασθεί αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής ή να επιβαρυνθεί με εμπράγματα δικαιώματα από τις ίδιες αιτίες, απαιτείται η καταβολή ολόκληρου του φόρου που αναλογεί σε αυτό, πριν από τη χορήγηση του πιστοποιητικού σύμφωνα με τα άρθρα 102 και 106. Αν ο οφειλόμενος φόρος αφορά και σε λοιπά περιουσιακά στοιχεία, η πίστωση του επιμεριστικά αναλογούντος φόρου στο μεταβιβαζόμενο ακίνητο γίνεται σε εξόφληση των κατά σειρά ανεξόφλητων δόσεων κατά την καταβολή, ανεξάρτητα από το εάν αυτές είναι ληξιπρόθεσμες, χωρίς να γίνεται επιμερισμός του φόρου αυτού σε όλες τις δόσεις του ποσού που έχει προσδιοριστεί.

Με πράξη της Φορολογικής Διοίκησης επιτρέπεται η εξόφληση του συνόλου ή μέρους του οφειλόμενου φόρου κληρονομίας από οφειλέτη που βρίσκεται σε αδυναμία να τον καταβάλει με μετρητά, μετά από αίτησή του, με μεταβίβαση στο Ελληνικό Δημόσιο της πλήρους κυριότητας ολόκληρου αξιόλογου κληρονομιαίου ή άλλου ακινήτου, το οποίο βρίσκεται εντός σχεδίου πόλης και

δεν βαρύνεται με οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα, αγωγή ή άλλο βάρος. Σε καμία περίπτωση δεν αποδίδεται στον οφειλέτη η τυχόν διαφορά μεταξύ της αξίας του ακινήτου που προσφέρεται και του φόρου κληρονομίας που οφείλεται. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται η διαδικασία εξόφλησης του φόρου και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου.

Σε περίπτωση επιβολής φόρου με αντικείμενο κινητά μνημεία ή εικαστικά ή άλλα έργα τέχνης, ο φόρος που αναλογεί σε αυτά μπορεί να καταβάλλεται από τον υπόχρεο σε είδος με τη μεταβίβαση ίσης αξίας κινητών μνημείων ή εικαστικών ή άλλων έργων τέχνης στο Ελληνικό Δημόσιο. Η αξία των περιουσιακών αυτών στοιχείων καθορίζεται από ειδική εκτιμητική επιτροπή. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού καθορίζονται η σύνθεση της ειδικής εκτιμητικής επιτροπής, η διαδικασία, οι όροι, οι προϋποθέσεις και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου.

Κτήση περιουσίας αιτία δωρεάς για την επιβολή του φόρου είναι:

α)

αυτή που προέρχεται από δωρεά η οποία συνιστάται κατά τον Αστικό Κώδικα (π.δ. 456/1984, Α' 164) με την επιφύλαξη της δωρεάς αιτία θανάτου ολόκληρης περιουσίας της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 54,

β)

αυτή που προέρχεται από κάθε παροχή, παραχώρηση ή μεταβίβαση οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου χωρίς αντάλλαγμα, ακόμη και αν δεν καταρτίσθηκε έγγραφο.

Ως δωρεά για την επιβολή του φόρου κατά το παρόν Τμήμα θεωρείται:

α)

η απαλλοτρίωση περιουσίας με σκοπό τη σύσταση προσόδου ή διατροφής μεταξύ ανιόντων, κατιόντων ή συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης,

β)

τα ποσά ή συντάξεις που οφείλονται λόγω θανάτου του ασφαλισμένου από τον ασφαλιστή σε αυτόν υπέρ του οποίου έγινε η ασφάλιση, εφόσον η ασφάλεια έγινε ή μεταφέρθηκε στην Ελλάδα,

γ)

η ασφάλεια που έγινε στην αλλοδαπή και δεν μεταφέρθηκε στην Ελλάδα, εφόσον αυτός υπέρ του οποίου έγινε η ασφάλεια είναι Έλληνας υπήκοος, ανεξάρτητα από την κατοικία του, ή αλλοδαπός που έχει την κατοικία του στην Ελλάδα κατά τον χρόνο του θανάτου αυτού που ασφαλίστηκε,

δ)

η αποζημίωση ή το βοήθημα που καταβάλλεται εφάπαξ ή περιοδικά από ασφαλιστικό ταμείο ή οργανισμό λόγω θανάτου του ασφαλισμένου σε πρόσωπα άλλα από εκείνα που απαλλάσσονται σύμφωνα με την περ. β) της Ενότητας Β' του άρθρου 97, ανεξάρτητα από τον χαρακτήρα κτήσης του δικαιούμενου ποσού που αναφέρεται στους κανονισμούς του ταμείου ή οργανισμού,

ε)

τα ποσά που καταβάλλονται από νομικά πρόσωπα, επιπλέον εκείνων που προβλέπονται από τις ισχύουσες διατάξεις, σε μέλη διοικητικού συμβουλίου τους, λόγω λύσης της μεταξύ τους σχέσης,

στ)

η συνένωση επικαρπίας ακινήτων ή κινητών εν γένει πραγμάτων με την ψιλή κυριότητα λόγω συμπλήρωσης του χρόνου διάρκειας της επικαρπίας, όταν η κτήση ή μεταβίβαση με επαχθή αιτία της ψιλής κυριότητας αυτών και η κτήση της επικαρπίας ορισμένου χρόνου ή η παρακράτησή της για ορισμένο χρόνο γίνεται από την 1η Ιανουαρίου 2006 και εφεξής, είτε από φυσικό είτε από νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα. Στις περιπτώσεις αυτές θεωρείται ότι η επικαρπία περιέρχεται στον κατά τον χρόνο της συνένωσης ψιλό κύριο από τον επικαρπωτή αιτία δωρεάς και η αξία αυτής προσδιορίζεται στην αξία της πλήρους κυριότητας, μετά την αφαίρεση από αυτή του τμήματος της αξίας που αναλογεί στο ποσοστό για το οποίο ο ψιλός κύριος είχε υπαχθεί σε φόρο κατά την απόκτηση της ψιλής κυριότητας.

Η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να χαρακτηρίσει ως δωρεά, ολικά ή μερικά, κάθε παραχώρηση περιουσίας που γίνεται εικονικά με τον τύπο σύμβασης με αντάλλαγμα, και υποκρύπτει δωρεά κατά την έννοια της παρ. 1. Κατά την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου, αν πρόκειται για ακίνητα ή πλοία ή για μετοχές εταιρειών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο ή για λοιπούς μη εισηγμένους στο Χρηματιστήριο τίτλους κινητών αξιών ή συμμετοχές σε εταιρείες ή συνεταιρισμούς ή άλλες νομικές οντότητες και έχει επιβληθεί φόρος για τη μεταβίβαση αυτή, από τον αναλογούντα φόρο δωρεάς εκπίπτει ο φόρος μεταβίβασης ή ο φόρος υπεραξίας που είχε προσδιοριστεί.

Σε περίπτωση αγοράς ακινήτου ή ανέγερσης οικοδομής, από πρόσωπο που δεν αποδεικνύει την οικονομική του δυνατότητα, ως αξία για την επιβολή του φόρου της άτυπης δωρεάς λαμβάνεται για την περίπτωση αγοράς ακινήτου, η μεγαλύτερη μεταξύ αντικειμενικής και τιμήματος, και για την ανέγερση οικοδομής, η μεγαλύτερη μεταξύ αντικειμενικής και συνολικής δαπάνης που πραγματοποιήθηκε, όπως αυτή προκύπτει από τα νόμιμα παραστατικά.

Για την επιβολή του φόρου δεν θεωρούνται ως δωρεές ή γονικές παροχές, οι δωρεές ή γονικές παροχές χρηματικών ποσών που είχαν συσταθεί αποκλειστικά για την αγορά ή ανέγερση ακινήτων, η οποία εξαιρείτο και δεν υπαγόταν στην περ. γ) του άρθρου 17 του ν. 2238/1994 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος, Α' 151), μέχρι του ποσού το οποίο εξαιρείτο.6. Για την επιβολή του φόρου δεν θεωρείται δωρεά η κτήση περιουσίας που συνιστά εισόδημα κατά τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167).

Για την επιβολή του φόρου δεν θεωρείται δωρεά η κτήση περιουσίας που συνιστά εισόδημα κατά τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α’ 167).

Δεν θεωρούνται δωρεές, για την επιβολή του φόρου, οι παροχές με τη μορφή καταβολής από τον εργοδότη των δαπανών νοσηλείας του εργαζομένου ή συγγενικού του προσώπου κατά την έννοια της περ. στ) του άρθρου 2 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε., ν. 4172/2013, Α' 167) και με τους ειδικότερους όρους και τις προϋποθέσεις της περ. κβ) της παρ. 1 του άρθρου 14 του Κ.Φ.Ε.. ¹⁵

¹⁵ Προσθήκη 5222/2025, Άρθρο 242

Ενότητα Β. Κτήση αιτία γονικής παροχής

Κτήση περιουσίας αιτία γονικής παροχής για την επιβολή του φόρου είναι η παροχή περιουσίας στο τέκνο από οποιονδήποτε γονέα του, σύμφωνα με το άρθρο 1509 του Αστικού Κώδικα, είτε για τη δημιουργία ή τη διατήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας, είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος, μέχρι το ποσό που δεν υπερβαίνει το μέτρο το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις.

Σε φόρο υποβάλλεται:

α)

η κείμενη στην Ελλάδα οποιασδήποτε φύσεως περιουσία που δωρίζεται,

β)

η κείμενη στην αλλοδαπή κινητή γενικά περιουσία Έλληνα υπηκόου που δωρίζεται,

γ)

η κείμενη στην αλλοδαπή κινητή γενικά περιουσία αλλοδαπού υπηκόου που δωρίζεται σε ημεδαπό ή σε αλλοδαπό που έχει την κατοικία του στην Ελλάδα,

δ)

η κινητή περιουσία που παραδίδεται πριν από τον θάνατο του ανιόντος στους κατιόντες με σύμβαση νέμησης.

Ως κείμενη στην Ελλάδα κινητή περιουσία θεωρείται η κινητή περιουσία της παρ. 2 του άρθρου 55 που εφαρμόζεται ανάλογα.

Η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο της σύνταξης του εγγράφου της δωρεάς ή της γονικής παροχής. Προκειμένου για μεταβίβαση κινητών, αν η παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής έγινε χωρίς να συνταχθεί συμβόλαιο, ή αν το συμβόλαιο συντάχθηκε μετά την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο της παράδοσης.

Σε περίπτωση δωρεάς αιτία θανάτου, η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο θανάτου του δωρητή, εφόσον δεν υπάρχει άλλη αναβλητική αίρεση.

Σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου αιτία δωρεάς με ιδιωτικό έγγραφο (ανώμαλη δικαιοπραξία), η φορολογική υποχρέωση γεννάται κατά τον χρόνο υποβολής της φορολογικής δήλωσης.

Τα άρθρα 3, 4, 5, 60 έως 66, 68 και 70, καθώς και η περ. γ) του άρθρου 72 σχετικά με την έκπτωση βαρών εφαρμόζονται ανάλογα και στις κτήσεις αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής.

Σε περίπτωση παραχώρησης χωρίς αντάλλαγμα χρηματικού ποσού για την κάλυψη του τιμήματος αγοράς από τον δωρεοδόχο μετοχών εταιρειών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο ή λοιπών τίτλων κινητών αξιών και μεριδίων συμμετοχών εταιρειών ή άλλων νομικών οντοτήτων μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο ή συμμετοχών σε συνεταιρισμούς, για τα οποία συντάχθηκε συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο, για την επιβολή του φόρου δωρεάς, λαμβάνεται η αξία που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του άρθρου 62, εφόσον αυτή είναι μεγαλύτερη του αναγραφόμενου τιμήματος στα ως άνω έγγραφα.

Δωρεές εν ζωή και γονικές παροχές κατά πλήρη κυριότητα οι οποίες:

α)

ακυρώνονται ή αναγνωρίζονται ως άκυρες εν όλω ή εν μέρει ή ανατρέπονται τα αποτελέσματά τους λόγω ανάκλησης με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, λογίζονται και φορολογούνται ως δωρεές ή γονικές παροχές επικαρπίας των αντικειμένων των δωρεών ή γονικών παροχών για τον χρόνο από την παράδοση αυτών μέχρι την τελεσιδικία της απόφασης και γίνεται νέος προσδιορισμός του φόρου σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58). Αν με την ίδια απόφαση διατάσσεται η επιστροφή των αντικειμένων των δωρεών ή γονικών παροχών με τους καρπούς αυτών και αποδεικνύεται αυτή με εκτέλεση της απόφασης ή με συμβολαιογραφική πράξη, εκπίπτει και επιστρέφεται ολόκληρος ο φόρος που προσδιορίστηκε και καταβλήθηκε.

β)

Ανακαλούνται με συμφωνία των μερών:

βα)

εντός μιας πενταετίας από τη σύστασή τους, φορολογούνται για τη σύστασή τους, και δεν φορολογούνται για την ανάκληση ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών,

ββ)

μετά την πάροδο πενταετίας, φορολογούνται για τη σύστασή τους, καθώς και για την ανάκληση, ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών.

Οι περ. α) και β) της παρ. 1 εφαρμόζονται ανάλογα και σε περίπτωση ανάκλησης δωρεών εν ζωή και γονικών παροχών επικαρπίας.

Δωρεές και γονικές παροχές ψιλής κυριότητας, που φορολογήθηκαν σύμφωνα με την περ. ε) της παρ. 5 του άρθρου 66 οι οποίες:

α)

ακυρώνονται ή αναγνωρίζονται ως άκυρες εν όλω ή εν μέρει ή ανατρέπονται τα αποτελέσματά τους λόγω ανάκλησης με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, δεν υπόκεινται σε φόρο, ο φόρος δε που προσδιορίστηκε ή καταβλήθηκε εκπίπτει ή επιστρέφεται κατά περίπτωση και δεν φορολογούνται ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών,

β)

ανακαλούνται με συμφωνία των μερών, φορολογούνται για τη σύστασή τους σύμφωνα με την περ. ε) της παρ. 5 του άρθρου 66, και δεν φορολογούνται ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών.

Δωρεές αιτία θανάτου αμετάκλητες, καθώς και δωρεές και γονικές παροχές ψιλής κυριότητας, των οποίων αναβλήθηκε η φορολογία και ακυρώνονται ή αναγνωρίζονται ως άκυρες εν όλω ή εν μέρει ή ανατρέπονται τα αποτελέσματά τους λόγω ανάκλησης με τελεσίδικη δικαστική απόφαση ή ανακαλούνται με συμφωνία των μερών οποτεδήποτε, δεν υπόκεινται σε φόρο για τη σύσταση καθώς και για την ακύρωση ή ανάκλησή τους.

Η επανάληψη συμβολαίου δωρεάς ή γονικής παροχής μεταξύ των ίδιων προσώπων ή των ειδικών ή καθολικών διαδόχων τους για το ίδιο ακίνητο, για οποιονδήποτε λόγο, καθώς και η διόρθωση συμβολαίου, εφόσον δεν αναφέρεται στο όνομα των συμβαλλομένων, στην έκταση ή στη θέση και στην περιγραφή του ακινήτου, δεν δημιουργεί υποχρέωση καταβολής φόρου. Αν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι η έκταση του ακινήτου που μεταβιβάστηκε είναι μεγαλύτερη από αυτήν που περιγράφεται στο αρχικό συμβόλαιο, οφείλεται φόρος μόνο για την αξία της επιπλέον έκτασης. Δεν οφείλεται φόρος, όταν η επιπλέον έκταση δεν υπερβαίνει το ποσοστό δύο τοις εκατό (2%) της έκτασης που αναγράφεται στο συμβόλαιο που επαναλαμβάνεται και η αξία του ποσοστού αυτού δεν υπερβαίνει τα χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ. Αν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι η έκταση του ακινήτου που μεταβιβάστηκε είναι μικρότερη από αυτήν που περιγράφεται στο αρχικό συμβόλαιο, δεν οφείλεται φόρος.

Σε περίπτωση απόκτησης με γονική παροχή εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα, με τους όρους και τις προϋποθέσεις του άρθρου 76:

α)

κατοικίας, δεν υπόκειται σε φόρο ποσό μέχρι διακόσιες χιλιάδες (200.000) ευρώ για κάθε ενήλικο άγαμο δικαιούχο. Το ποσό αυτό ανέρχεται σε διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000) ευρώ, προκειμένου για έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης, διαζευγμένο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί ή χήρο ή άγαμο γονέα που έχει την επιμέλεια των τέκνων του, και προσαυξάνεται κατά είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα,

β)

οικοπέδου, δεν υπόκειται σε φόρο ποσό μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ για κάθε άγαμο δικαιούχο. Το ποσό αυτό ανέρχεται σε εκατό χιλιάδες (100.000) ευρώ, προκειμένου για έγγαμο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης ή διαζευγμένο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί ή χήρο ή άγαμο γονέα που έχει την επιμέλεια των τέκνων του, και προσαυξάνεται κατά δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα. Στο ποσό της απαλλαγής περιλαμβάνεται και η αξία μιας θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και ενός αποθηκευτικού χώρου, για επιφάνεια εκάστου έως είκοσι τετραγωνικά μέτρα (20 τ.μ.), εφόσον βρίσκονται στην ίδια οικοδομή και αποκτώνται ταυτόχρονα. Αν η κατοικία ή το οικόπεδο ανήκει από κοινού στους δύο γονείς, παρέχεται απαλλαγή, εφόσον η απόκτηση γίνεται ταυτόχρονα και με το ίδιο συμβολαιογραφικό έγγραφο.

Αν ο δικαιούχος της απαλλαγής ή ο σύζυγος ή το μέρος του συμφώνου συμβίωσης ή τα ανήλικα τέκνα του είναι κύριοι κατοικίας ή οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτών και μεταβιβάσουν με επαχθή ή χαριστική αιτία την επικαρπία ή το δικαίωμα της οίκησης ή ιδανικό μερίδιο επί της κατοικίας ή του οικοπέδου, το εμβαδόν των οποίων πληρούσε κατά τον χρόνο της μεταβίβασης τις στεγαστικές τους ανάγκες, δεν παρέχεται απαλλαγή πριν από την παρέλευση πέντε (5) ετών από τη μεταβίβαση της επικαρπίας, της οίκησης ή του ιδανικού μεριδίου. Το ανωτέρω χρονικό διάστημα απαιτείται και όταν μεταβιβάζεται η ψιλή κυριότητα οικοπέδου ή ιδανικού μεριδίου αυτού.

Το υπόλοιπο της περιουσίας, πλην των χρηματικών ποσών που αποκτάται αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής, το οποίο απομένει μετά την αφαίρεση των εκπτώσεων και απαλλαγών των άρθρων 94, 96 και 97, υποβάλλεται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται σύμφωνα με τα άρθρα 78 και 79, τα οποία εφαρμόζονται ανάλογα.

Από τον φόρο που προκύπτει εκπίπτουν:

α)

ο φόρος που αναλογεί στις προγενέστερες δωρεές και γονικές παροχές, που συνυπολογίζονται σύμφωνα με το άρθρο 91, με ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 82, και

β)

ο φόρος που αποδεδειγμένα καταβλήθηκε ή οριστικά και τελεσίδικα προσδιορίστηκε στην αλλοδαπή για τις δωρεές και γονικές παροχές κινητών που έγιναν εκεί, με ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 83.

Ειδικά η γονική παροχή ή η δωρεά προς τα πρόσωπα που υπάγονται στην Α' κατηγορία της παρ. 1 του άρθρου 78 οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου, καθώς και η γονική παροχή ή η δωρεά χρηματικών ποσών προς τα ως άνω πρόσωπα, η οποία διενεργείται με μεταφορά χρημάτων μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, υπόκεινται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), μετά την αφαίρεση εφάπαξ αφορολογήτου ποσού οκτακοσίων χιλιάδων (800.000) ευρώ. Οι δωρεές και γονικές παροχές του προηγούμενου εδαφίου δεν συνυπολογίζονται στην αιτία θανάτου κτήση περιουσίας μεταξύ των ίδιων προσώπων.

Η αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής κτήση χρηματικών ποσών, πλην των οριζομένων στην παρ. 1, υπόκειται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%), για δικαιούχους που υπάγονται στην Α' κατηγορία, με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), για δικαιούχους που υπάγονται στη Β' κατηγορία και με συντελεστή σαράντα τοις εκατό (40%), για δικαιούχους που υπάγονται στη Γ' κατηγορία.

Για την αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής μεταβίβαση μετοχών, ομολογιών, ιδρυτικών και λοιπών

εν γένει τίτλων εμπορικών εταιρειών εισηγμένων στο χρηματιστήριο, δημοσίων χρεογράφων ή άλλων τέτοιας φύσης αξιών, καθώς και μετοχών και λοιπών τίτλων κινητών αξιών, εταιρικών μερίδων ή μεριδίων, ποσοστών συμμετοχής σε εταιρείες ή άλλες νομικές οντότητες μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο ή σε κοινωνία αστικού δικαίου που ασκεί επιχείρηση ή επάγγελμα, καθώς και συνεταιριστικών μερίδων απαιτείται η σύνταξη ιδιωτικού εγγράφου, το οποίο συνυποβάλλεται με την οικεία δήλωση, ή συμβολαίου.

Υπόχρεοι για την υποβολή της δήλωσης είναι οι συμβαλλόμενοι στη δωρεά ή γονική παροχή. Δεν υποβάλλεται δήλωση, εφόσον δικαιούχοι είναι πρόσωπα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 75.

Ειδικά για τις χρηματικές δωρεές προς τα πρόσωπα της παρ. 3 του άρθρου 75 που δεν υπερβαίνουν τα χίλια (1.000) ευρώ ανά δωρητή κατ' έτος, εφόσον αποδεικνύεται η σύστασή τους και δεν είναι γνωστά στον δωρεοδόχο τα πλήρη στοιχεία του δωρητή ή αυτός είναι αλλοδαπός και δεν διαθέτει Α.Φ.Μ. στην Ελλάδα, επιτρέπεται η υποβολή δήλωσης από τον δωρεοδόχο για το συνολικό ποσό των δωρεών χωρίς την αναγραφή των στοιχείων των δωρητών.

Εάν συντάσσεται συμβόλαιο, η δήλωση συμπληρώνεται από τον συμβολαιογράφο που συντάσσει αυτό. Οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται να προσκομίσουν στον συμβολαιογράφο όλα τα αναγκαία στοιχεία που απαιτούνται για την ορθή σύνταξη της δήλωσης από αυτόν και στη Φορολογική Διοίκηση τα νόμιμα δικαιολογητικά.

Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. εξειδικεύονται οι εξαιρέσεις της παρούσας παραγράφου.

Η δήλωση, ανεξάρτητα από το εάν οφείλεται φόρος, εφόσον καταρτίζεται συμβόλαιο, υποβάλλεται πριν από τη σύνταξη του οικείου συμβολαίου της δωρεάς ή γονικής παροχής. Προκειμένου για δωρεές ή γονικές παροχές που δεν έγιναν αμέσως αποδεκτές, υποβάλλεται νέα δήλωση από αυτόν που αποδέχεται, πριν από την κατάρτιση του συμβολαίου αποδοχής.

Αν δεν συντάχθηκε συμβόλαιο για τη σύσταση της δωρεάς ή γονικής παροχής ή αυτό συντάχθηκε στην αλλοδαπή, αλλά όχι ενώπιον Ελληνικής Προξενικής Αρχής, η δήλωση γι' αυτήν υποβάλλεται εντός έξι (6) μηνών από την παράδοση στον δωρεοδόχο του αντικειμένου της δωρεάς ή γονικής παροχής.

Σε περίπτωση δωρεάς αιτία θανάτου, η δήλωση υποβάλλεται εντός έξι (6) μηνών από τον θάνατο του δωρητή.

Σε περίπτωση ασφάλειας που υπόκειται σε φόρο δωρεάς, η δήλωση υποβάλλεται εντός έξι (6) μηνών από τον θάνατο του ασφαλισμένου.

Σε όσες περιπτώσεις η φορολογική υποχρέωση γεννάται σε χρόνο μεταγενέστερο από τη σύσταση της δωρεάς ή γονικής παροχής, υποβάλλεται νέα δήλωση εντός έξι (6) μηνών από τη γένεση της φορολογικής υποχρέωσης.

Ο συμβολαιογράφος δεν επιτρέπεται να συντάξει συμβόλαιο δωρεάς ή γονικής παροχής, αν έχει παρέλθει χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών (3) μηνών από την ημέρα υποβολής της δήλωσης. Σε περιοχές όπου, σύμφωνα με το άρθρο 4, εφαρμόζεται το σύστημα Α.Π.Α.Α., επιτρέπεται να συντάσσεται συμβόλαιο και μετά την προθεσμία του προηγουμένου εδαφίου, εφόσον μέχρι τη σύνταξη του συμβολαίου δεν έχει τροποποιηθεί ο Α.Π.Α.Α. στη συγκεκριμένη περιοχή.

Όπου στις διατάξεις του παρόντος Μέρους για τη φορολογία των κτήσεων αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής ορίζεται ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων για τις κτήσεις αιτία θανάτου, νοείται αντί του κληρονομουμένου ο δωρητής ή ο γονέας, αντί του χρόνου θανάτου του κληρονομουμένου ο χρόνος κατάρτισης της σύμβασης ή, προκειμένου για άτυπες δωρεές ή γονικές παροχές, ο χρόνος παράδοσης των αντικειμένων των δωρεών ή γονικών παροχών, προκειμένου για δωρεές αιτία θανάτου, ο χρόνος θανάτου του δωρητή, αντί της κτήσης αιτία θανάτου η κτήση αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής και αντί του δικαιούχου αιτία θανάτου ο δωρεοδόχος ή το τέκνο.

Στη φορολογία δωρεών και γονικών παροχών εφαρμόζονται ανάλογα οι παρ. 1 έως 6 και 8 του άρθρου 87.

Με την επιφύλαξη των παρ. 4, 5 και 6 του άρθρου 87 και της παρ. 1 του άρθρου 106, η Φορολογική Διοίκηση υποχρεούται μετά από αίτηση του υπόχρεου σε φόρο να χορηγεί σε αυτόν πιστοποιητικό, στο οποίο βεβαιώνεται η υποβολή της φορολογικής δήλωσης καθώς και η ολική ή μερική εκπλήρωση των υποχρεώσεών του ή η απαλλαγή του σύμφωνα με το παρόν Μέρος.

Το πιστοποιητικό της παρ. 1 ισχύει αποκλειστικά για ένα έτος από την έκδοσή του. Κατά τη διάρκεια της ισχύος του επιτρέπεται η έκδοση αντιγράφου του μόνο σε περίπτωση αποδεδειγμένης απώλειας ή καταστροφής του πρωτοτύπου. Κατ' εξαίρεση το πιστοποιητικό ισχύει για δύο (2) έτη για τα πρόσωπα της παρ. 3 του άρθρου 75.

Σε υποθέσεις για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννάται από 1ης.1.2015 και εφεξής, το πιστοποιητικό της παρ. 1 απαιτείται για πέντε (5) επιπλέον έτη από τη λήξη του έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης. Δεν απαιτείται πιστοποιητικό μετά την παρέλευση δέκα (10) ετών από το τέλος του έτους εντός του οποίου λήγει η προθεσμία για την υποβολή της δήλωσης.

Η Φορολογική Διοίκηση δικαιούται να αρνηθεί τη χορήγηση πιστοποιητικού για κινητά περιουσιακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δήλωση του υπόχρεου σε φόρο, εφόσον η αξία αυτών που δηλώθηκαν είναι εμφανώς κατώτερη από την πραγματική και δεν διασφαλίζεται η καταβολή του φόρου που αναλογεί στην πραγματική αξία αυτών από τα περιουσιακά στοιχεία της κτήσης αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής που απομένουν στην κατοχή του υπόχρεου, αν δεν παρασχεθεί προηγουμένως η ασφάλεια της παρ. 5 του άρθρου 87.

Απαγορεύεται οποιαδήποτε ενέργεια κατόπιν αίτησης των δικαιούχων της κτήσης σύμφωνα με το άρθρο 53 ή των διαδόχων τους που έχει υποβληθεί ενώπιον οποιασδήποτε δημόσιας ή δημοτικής αρχής, καθώς και κατόπιν αγωγής ή αίτησης ή ενδίκου μέσου που ασκήθηκε ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου σχετικά με το αντικείμενο της κτήσης, εφόσον δεν προσκομίζεται πιστοποιητικό της Φορολογικής Διοίκησης ότι υποβλήθηκε η κατά το νόμο δήλωση ή εκδόθηκε πράξη προσδιορισμού φόρου. Η απαγόρευση ισχύει και κατά τη μεταγραφή οποιουδήποτε συμβολαίου ή πράξης δημόσιας αρχής ή δικαστικής απόφασης. Εάν η μεταγραφή γίνεται συνεπεία ενέργειας τρίτου που έχει έννομο συμφέρον και δεν έχει υποβληθεί η δήλωση, ο προϊστάμενος του κτηματολογικού γραφείου ενημερώνει σχετικά τη Φορολογική Διοίκηση εντός του επόμενου από τη μεταγραφή μήνα.

Η ένσταση για την παράλειψη προσκόμισης του πιστοποιητικού σύμφωνα με την παρ. 1 προτείνεται από τους ενδιαφερόμενους σε κάθε στάση της δίκης και εξετάζεται αυτεπάγγελτα από τα δικαστήρια και τις δημόσιες και δημοτικές αρχές. Με την υποβολή της ένστασης αναστέλλεται η πρόοδος της δίκης και κάθε άλλη ενέργεια μέχρι να προσκομιστεί το πιστοποιητικό. Τα δικαστήρια και οι δημόσιες και δημοτικές αρχές λαμβάνουν τα απαιτούμενα ασφαλιστικά μέτρα καθώς και τα μέτρα που είναι αναγκαία για τη συντήρηση των επίδικων αντικειμένων ή εκείνων στα οποία αφορά η αίτηση μέχρι την προσκόμιση του πιστοποιητικού της παρ. 1. Αν ανασταλεί η πρόοδος της δίκης λόγω μη προσκόμισης από τον υπόχρεο του πιστοποιητικού της παρ. 1, καθένας που νόμιμα μετέχει στη δίκη μπορεί να υποβάλει στη Φορολογική Διοίκηση αντίγραφο του εισαγωγικού δικογράφου και να επισπεύσει τη συζήτηση της υπόθεσης, εφόσον προσκομίσει βεβαίωση της Φορολογικής Διοίκησης για την υποβολή του δικογράφου.

Οι παρ. 1 και 2 δεν εφαρμόζονται σε περίπτωση αίτησης για έκδοση κληρονομητηρίου.

Απαγορεύεται στον δικαιούχο της κτήσης αιτία θανάτου σύμφωνα με το άρθρο 54 η χορήγηση απογράφου δικαστικής απόφασης που επιδικάζει οποιαδήποτε απαίτηση στον αρχικό δανειστή, αν δεν προσκομιστεί στον γραμματέα του αρμόδιου δικαστηρίου το πιστοποιητικό του άρθρου 102. Σε περίπτωση παράβασης της παρούσας επιβάλλονται τα πρόστιμα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58).

Απαγορεύεται η παραχώρηση τίτλων ιδιοκτησίας κατά τη διαδικασία του αναδασμού προς τους κυρίους των αναδιανεμητέων ακινήτων, εφόσον δεν προσκομίζεται το πιστοποιητικό του άρθρου 102. Η απαγόρευση του πρώτου εδαφίου ισχύει και για την παραχώρηση των τίτλων ιδιοκτησίας προς τους τελευταίους δικαιούχους, εφόσον από την κήρυξη του αναδασμού μέχρι την έκδοση των οριστικών τίτλων μεσολαβήσει μεταβίβαση των ακινήτων αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής.

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, εταιρείες και γενικά κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που διακατέχει με οποιαδήποτε ιδιότητα ή οφείλει από οποιαδήποτε αιτία χρήματα, αξίες ή άλλα κινητά γενικά πράγματα, τα οποία αποτελούν αντικείμενο της κατά το άρθρο 53 κτήσης δεν επιτρέπεται να τα αποδώσουν ή να καταβάλουν τα οφειλόμενα γι' αυτά ποσά ή τόκους στους δικαιούχους, αν δεν τους προσκομιστεί το πιστοποιητικό του άρθρου 102 στο οποίο βεβαιώνεται, εκτός των άλλων, ότι καταβλήθηκε ο φόρος που αναλογεί ή ότι δεν οφείλεται φόρος. Η απόδοση των περιουσιακών στοιχείων μπορεί να διενεργείται και με παρακράτηση του φόρου από τα πρόσωπα του πρώτου εδαφίου που τα κατέχουν. Στην περίπτωση αυτή ο φόρος αποδίδεται από τα πρόσωπα αυτά το αργότερο μέχρι την επόμενη ημέρα από την απόδοση των περιουσιακών στοιχείων στους δικαιούχους.

Η παρ. 1 εφαρμόζεται ανάλογα και για τους κληρονόμους και τους εκτελεστές διαθήκης για τα κληροδοτήματα που οφείλουν.

Οι ελληνικές ασφαλιστικές εταιρείες και τα υποκαταστήματα και πρακτορεία αλλοδαπών ασφαλιστικών εταιρειών στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται να καταβάλουν οποιοδήποτε χρηματικό ποσό για αμοιβή ή αποζημίωση που οφείλεται λόγω του θανάτου αυτού που ασφαλίσθηκε, αν δεν τους προσκομιστεί το πιστοποιητικό του άρθρου 102 σύμφωνα με την παρ. 1 του παρόντος.

Κατ' εξαίρεση, επιτρέπεται η απόδοση χρηματικών ποσών μέχρι χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ ανά δικαιούχο χωρίς την προσκόμιση πιστοποιητικού, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός που καταβάλλει το ποσό ενημερώνει σχετικά, χωρίς καμία καθυστέρηση, τη Φορολογική Διοίκηση.

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κάθε φύσεως εταιρείες, και κάθε νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα δεν επιτρέπεται, εάν δεν τους προσκομισθεί το πιστοποιητικό του άρθρου 102, να προβαίνουν:

(α) σε οποιαδήποτε εγγραφή στα λογιστικά αρχεία τους για μετοχές που έχουν εκδοθεί από αυτά, ομολογίες και κάθε φύσεως τίτλους οριστικούς ή προσωρινούς, ή σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια, εφόσον οι τίτλοι αυτοί αποτελούν αντικείμενο της κτήσης κατά το άρθρο 53.

(β) σε μεταβίβαση ή μετατροπή ονομαστικών τίτλων ή άυλων ονομαστικών μετοχών σε ανώνυμους τίτλους, εφόσον αυτοί περιλαμβάνονται στην κατά το άρθρο 53 κτήση.

Η εταιρεία «Ελληνικό Κεντρικό Αποθετήριο Τίτλων ΑΕ» (ΕΛ.Κ.Α.Τ.) δεν επιτρέπεται να προβαίνει σε οποιαδήποτε καταχώριση στα αρχεία της ή σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια για άυλες ανώνυμες μετοχές, εφόσον οι μετοχές αυτές αποτελούν αντικείμενο της κατά το άρθρο 53 κτήσης, αν δεν της προσκομισθεί το πιστοποιητικό του άρθρου 102.

Οι ελληνικές ασφαλιστικές εταιρείες και τα υποκαταστήματα και πρακτορεία αλλοδαπών ασφαλιστικών εταιρειών στην Ελλάδα υποχρεούνται, μόλις λάβουν γνώση του θανάτου του δικαιούχου της γενομένης ασφάλισης κοσμημάτων και λοιπών γενικά πολύτιμων αντικειμένων καθώς και των κάθε φύσεως συλλογών έργων τέχνης, νομισμάτων, γραμματοσήμων και λοιπών γενικά αντικειμένων, κατά οποιουδήποτε κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της κλοπής ή πυρκαγιάς, να αποστείλουν στη Φορολογική Διοίκηση αντίγραφο του οικείου ασφαλιστηρίου συμβολαίου.

Απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαίου με το οποίο μεταβιβάζεται η κυριότητα αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής ή συνιστώνται εμπράγματα δικαιώματα από τις ίδιες αιτίες σε ακίνητο ή κινητό που αποκτήθηκε αιτία θανάτου ή δωρεάς ή γονικής παροχής, καθώς και η σύνταξη συμβολαίου με το οποίο εξοφλείται ή εκχωρείται εν όλω ή εν μέρει απαίτηση που αποκτήθηκε από κάποια από τις ως άνω αιτίες, αν ο συμβολαιογράφος δεν προσαρτήσει στο συμβόλαιο που συντάσσει το πιστοποιητικό του άρθρου 102 και δεν κάνει μνεία για αυτό στο συμβόλαιο. Κατά τη σύνταξη συμβολαίου με το οποίο μεταβιβάζεται η κυριότητα με επαχθή αιτία ή συνιστώνται από την ίδια αιτία εμπράγματα δικαιώματα σε ακίνητο που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής, δεν απαιτείται προσάρτηση του πιστοποιητικού του άρθρου 102. Στην περίπτωση αυτή ο συμβολαιογράφος μνημονεύει υποχρεωτικά στο συμβόλαιο που συντάσσει την υποβληθείσα, κατά περίπτωση, δήλωση φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, καθώς και τα στοιχεία αυτής.

Στα συμβόλαια δωρεάς, γονικής παροχής και αποδοχής κληρονομιάς προσαρτάται αντίγραφο της δήλωσης. Εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) εργάσιμων για τις δημόσιες υπηρεσίες ημερών από τη σύνταξη του συμβολαίου, ο συμβολαιογράφος υποχρεούται να ενημερώσει τη Φορολογική Διοίκηση για τον αριθμό και την ημερομηνία σύνταξης του συμβολαίου και τον τρόπο καταβολής του ποσού, εφόσον πρόκειται για χρηματική δωρεά ή γονική παροχή, με υποβολή αντιγράφου αυτού.

Στα συμβόλαια δωρεάς ή γονικής παροχής γίνεται μνεία του τόπου της γέννησης του δωρητή ή του γονέα, του βαθμού συγγένειας του δικαιούχου προς τον δικαιοπάροχο, με ιδιαίτερη μνεία αν η συγγένεια είναι εξ αίματος ή αγχιστείας ή υιοθεσίας, καθώς και του χρόνου τέλεσης αυτής, στην τελευταία περίπτωση. Επιπλέον γίνεται μνεία:

α)

των προγενέστερων δωρεών ή γονικών παροχών που ο ίδιος δικαιοπάροχος έκανε στον ίδιο δικαιούχο και της αξίας αυτών και

β)

ότι ο συμβολαιογράφος ζήτησε γι' αυτά πληροφορίες από τους συμβαλλομένους και τους υπενθύμισε τις έννομες συνέπειες σε περίπτωση ανακρίβειας της δήλωσής τους.

Ο συμβολαιογράφος ευθύνεται για την ορθή συμπλήρωση της δήλωσης με βάση τα στοιχεία που προσκόμισαν οι υπόχρεοι σε δήλωση, τον τίτλο κτήσης και την περιγραφή του ακινήτου στο συμβόλαιο που συντάσσεται. Δεν έχει ευθύνη για όσα στοιχεία δεν έχουν περιέλθει σε γνώση του και δεν περιλαμβάνονται στο συμβολαιογραφικό έγγραφο. Στον συμβολαιογράφο που παραβαίνει τις υποχρεώσεις του παρόντος άρθρου και τις υποχρεώσεις των άρθρων 107 και 110, επιβάλλεται ανά παράβαση αυτοτελές πρόστιμο εκατό (100) ευρώ. Πρόστιμο δεν επιβάλλεται όταν η διαφορά μεταξύ της αξίας που δηλώθηκε και αυτής που προσδιορίσθηκε οριστικά ή με βάση τα άρθρα 3 και 5 δεν υπερβαίνει το δέκα τοις εκατό (10%) και η διαφορά φόρου δεν υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ.

Κατά τους μήνες Ιανουάριο, Απρίλιο, Ιούλιο και Οκτώβριο υποχρεούνται να αποστέλλουν στη Φορολογική Διοίκηση:

α)

Οι γραμματείς των οικείων δικαστηρίων αντίγραφα των διαθηκών που δημοσιεύθηκαν κατά το προηγούμενο τρίμηνο, των πρακτικών συμβιβασμού ακύρωσης διαθήκης που συντάχθηκαν, των κληρονομητηρίων, των αποφάσεων με βάση τις οποίες αναγνωρίζονται οριστικά δικαιώματα κληρονόμου, κληροδόχου ή δωρεοδόχου αιτία θανάτου ή ακυρώνεται διαθήκη ή συμβόλαιο δωρεάς ή κηρύσσεται κάποιος σε αφάνεια, καθώς και αντίγραφα των εκθέσεων σφράγισης και αποσφράγισης των περιουσιών αυτών που απεβίωσαν.

β)

Οι συμβολαιογράφοι αντίγραφα των εκθέσεων απογραφής κληρονομιαίων περιουσιών που έγιναν κατά το προηγούμενο τρίμηνο, των δωρεών εν ζωή ή αιτία θανάτου και των γονικών παροχών καθώς και κάθε άλλου εγγράφου που αφορά σε κτήση αιτία θανάτου ή δωρεάς ή γονικής παροχής ή με το οποίο ορίζεται ότι σύμβαση που χαρακτηρίστηκε διαφορετικά είναι δωρεά.

γ)

Οι δήμαρχοι και οι ληξίαρχοι πίνακα όσων απεβίωσαν κατά το προηγούμενο τρίμηνο, με συνοπτικές πληροφορίες για τον τόπο της γέννησης και της κατοικίας τους και για το ονοματεπώνυμο, την ηλικία, τη συγγένεια και την κατοικία των κληρονόμων τους.

Τις υποχρεώσεις της παρ. 1 έχουν και οι Ελληνικές Προξενικές Αρχές για τους κατοίκους εξωτερικού.

Χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κάθε φύσεως εταιρείες και γενικά κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που εκμισθώνει θυρίδες θησαυροφυλακίου υποχρεούνται:

α)

να δηλώνουν τα στοιχεία σχετικά με τις μισθώσεις αυτές στη Φορολογική Διοίκηση,

β)

να τηρούν αλφαβητικό ευρετήριο στο οποίο αναγράφονται το όνομα, το επώνυμο ή η επωνυμία, το επάγγελμα και η κατοικία ή η έδρα κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας όλων των μισθωτών της θυρίδας, καθώς και ο αριθμός της θυρίδας που μισθώθηκε,

γ)

να τηρούν βιβλίο, στο οποίο αναγράφονται το όνομα, το επώνυμο, το επάγγελμα, η διεύθυνση κατοικίας και η ιδιότητα κάθε προσώπου που κάθε φορά προβαίνει στο άνοιγμα θυρίδας, καθώς και η ημέρα και ώρα κατά την οποία εμφανίστηκαν για τον σκοπό αυτό, καθώς και να απαιτούν από τα πρόσωπα αυτά να υπογράφουν στο βιβλίο. Αν αυτός που προβαίνει στο άνοιγμα της θυρίδας δεν είναι προσωπικά ούτε αποκλειστικά ο μισθωτής αυτής, οφείλει να βεβαιώνει κάθε φορά και πριν από το άνοιγμα της θυρίδας ιδιοχείρως στο ανωτέρω βιβλίο ότι γνωρίζει ότι ο μισθωτής ή οι συμμισθωτές της θυρίδας βρίσκονται στη ζωή. Αν είναι αγράμματος, η βεβαίωση υπογράφεται από δύο (2) μάρτυρες.

Οι εκμισθωτές θυρίδων υποχρεούνται να μην επιτρέπουν την ανάληψη των κινητών πραγμάτων που περιλαμβάνονται στην κτήση αιτία θανάτου και τα οποία φυλάσσονται σε θυρίδες που οι ίδιοι έχουν εκμισθώσει, αν προηγουμένως δεν γίνει απογραφή του περιεχομένου τους και δεν τους προσκομισθεί το πιστοποιητικό του άρθρου 102. Η απογραφή γίνεται σύμφωνα με τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (π.δ. 503/1985, Α' 182), με την παρουσία των ενδιαφερομένων και εκπροσώπου της Φορολογικής Διοίκησης.

Οι παρ. 1 και 2 εφαρμόζονται ανάλογα και στους σφραγισμένους φακέλους ή κλεισμένα κιβωτίδια που παραδίδονται για φύλαξη σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κάθε φύσεως εταιρείες και γενικά σε κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που δέχεται τέτοιες καταθέσεις ή θεματοφυλακές.

Πριν από κάθε ανάληψη χρημάτων από αδιαίρετο ή ενωμένο λογαριασμό του άρθρου 69, αυτός που αναλαμβάνει τα χρήματα υποχρεούται να βεβαιώσει υπεύθυνα ότι οι άλλοι συγκύριοι του λογαριασμού βρίσκονται στη ζωή ή απεβίωσαν.

Σε περίπτωση θανάτου ενός από τους καταθέτες αδιαίρετου ή ενωμένου λογαριασμού, αυτοί στους οποίους έχει ανοιχθεί ο λογαριασμός υποχρεούνται, εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από τη γνωστοποίηση σε αυτούς του θανάτου, να γνωστοποιήσουν στη Φορολογική Διοίκηση τη διαμονή τους και πίνακα των ποσών και αξιών που υφίστανται κατά την ημέρα του θανάτου, σε πίστωση των συγκυρίων του λογαριασμού.

Κατά τη διενέργεια αποσφράγισης ή απογραφής αντικειμένων που ανήκουν σε κτήση αιτία θανάτου σύμφωνα με το άρθρο 54 ή σε δωρεά αιτία θανάτου και βρίσκονται στην ημεδαπή, παρίσταται και υπάλληλος της Φορολογικής Διοίκησης.

Οι αρχές ή οι συμβολαιογράφοι, οι οποίοι διενεργούν την αποσφράγιση ή απογραφή, καθώς και όσοι ζητούν τη διενέργειά της, υποχρεούνται πριν από κάθε ενέργεια, να γνωστοποιήσουν εγγράφως και με απόδειξη στη Φορολογική Διοίκηση, τον τόπο, την ημέρα και ώρα της διενέργειας αυτής. Η μετά την ανωτέρω γνωστοποίηση μη παράσταση υπαλλήλου της Φορολογικής Διοίκησης δεν κωλύει την διενέργεια της αποσφράγισης ή απογραφής.

Στην έκθεση που συντάσσεται κατά την αποσφράγιση ή απογραφή γίνεται απαραίτητα μνεία της ώρας και ημέρας της διενέργειας αυτής και προσαρτάται το αποδεικτικό της γνωστοποίησης στη Φορολογική Διοίκηση.

Οι δανειστές της κληρονομίας ή οι διάδοχοί τους έχουν υποχρέωση να παραδίδουν στους κληρονόμους του οφειλέτη κατόπιν αίτησής τους τα αποδεικτικά έγγραφα του χρέους. Στα έγγραφα

αυτά πρέπει να αναφέρεται ο σκοπός για τον οποίο εκδόθηκαν.

Τα πρόσωπα της παρ. 1 υποχρεούνται επιπλέον να εκδίδουν χωρίς επιβάρυνση του αιτούντος βεβαίωση για το ποσό του χρέους και ότι αυτό δεν έχει εξοφληθεί κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου. Για όσους δεν γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση η βεβαίωση υπογράφεται από το πρόσωπο που υποδεικνύεται από αυτούς και από δύο (2) άλλους μάρτυρες. Στη βεβαίωση πρέπει να γίνεται μνεία ότι αυτός που την εκδίδει γνωρίζει τις έννομες συνέπειες της ανακρίβειας του περιεχομένου της και να βεβαιώνεται το γνήσιο της υπογραφής του.

Όποιος αρνείται να παραδώσει τα αναφερόμενα στην παρ. 1 έγγραφα ή/και να εκδώσει τη βεβαίωση της παρ. 2, υποχρεούται σε αποζημίωση του κληρονόμου για τη ζημία που επήλθε σε αυτόν από την άρνησή του.

Σε περίπτωση υποβολής τίτλου για μεταγραφή μετά από παρέλευση έτους τουλάχιστον από τη σύνταξή του, τα αναλογικά κατά περίπτωση δικαιώματα που είναι καταβλητέα για τη μεταγραφή, υπολογίζονται με βάση την πραγματική αξία του ακινήτου που μεταβιβάζεται ή του εμπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου, όπως αυτά περιγράφονται στον τίτλο που μεταγράφεται, κατά τον χρόνο της μεταγραφής. Στις περιπτώσεις αυτές ο προσδιορισμός της αξίας του μεταβιβαζόμενου ακινήτου γίνεται με βάση ειδική έκθεση εκτίμησης της Φορολογικής Διοίκησης που εκδίδεται μετά από αίτηση του Προϊσταμένου του κτηματολογικού γραφείου.

Η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να ζητήσει την εκτίμηση από Εκτιμητή του Μητρώου Πιστοποιημένων Εκτιμητών της αγοραίας αξίας των ακόλουθων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον αυτά αποτελούν αντικείμενο φορολογίας:

α)

των ακινήτων και των εμπράγματων δικαιωμάτων επί αυτών που εμπίπτουν στα άρθρα 3 και 5,

β)

των μετοχών εταιρειών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο ή λοιπών τίτλων κινητών αξιών ανωνύμων εταιρειών ή συμμετοχών σε εταιρείες ή νομικές οντότητες μη εισηγμένες στο Χρηματιστήριο ή συνεταιρισμούς, τα οποία δεν εμπίπτουν στην παρ. 5 του άρθρου 62, και 

γ)

λοιπών κινητών μεγάλης αξίας, έργων τέχνης ή συλλογών αντικειμένων αξίας καθώς και γενικά πολύτιμων αντικειμένων του άρθρου 63.

Οι πιστοποιημένοι εκτιμητές επιλαμβάνονται και μετά από αίτηση του υπόχρεου σε φόρο ή προδικαστική απόφαση δικαστηρίου. Το πόρισμα του πιστοποιημένου εκτιμητή επέχει θέση έκθεσης πραγματογνωμοσύνης. Εάν ο υπόχρεος σε φόρο που ζήτησε την εκτίμηση των αντικειμένων της φορολογίας από πιστοποιημένο εκτιμητή υποβάλλει δήλωση στη Φορολογική Διοίκηση στην αξία που καθορίστηκε από τον εκτιμητή και επισυνάψει σε αυτή τη σχετική έκθεση εκτίμησης, θεωρείται ότι αποδέχθηκε στο σύνολό της την έκθεση εκτίμησης και απαλλάσσεται από τους τόκους και τα πρόστιμα λόγω ανακρίβειας του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α' 58) που επιμεριστικά αναλογούν στα στοιχεία που εκτιμήθηκαν.

Στην περίπτωση που την εκτίμηση περιουσιακών στοιχείων ζητήσει η Φορολογική Διοίκηση ή Δικαστήριο, για τα θέματα που αφορούν την αμοιβή του πιστοποιημένου εκτιμητή, εφαρμόζονται κατά περίπτωση η υπο-παρ. Γ6 του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α' 107) και ο Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α' 97).

Στην περίπτωση που αναβλήθηκε η φορολογία κάποιων περιουσιακών στοιχείων σε υποθέσεις

των Τμημάτων Ι και ΙΙ του παρόντος Μέρους και κατά τον χρόνο της φορολογίας αυτών εφαρμόζονται διαφορετικοί φορολογικοί συντελεστές από αυτούς που ίσχυαν κατά τον χρόνο της φορολογίας των λοιπών περιουσιακών στοιχείων, ο φόρος που αναλογεί σε αυτά εξευρίσκεται: 

α)

με υπολογισμό του φόρου στο σύνολο της φορολογητέας κληρονομικής μερίδας ή κληροδοσίας ή δωρεάς ή γονικής παροχής με βάση τους φορολογικούς συντελεστές της λήξης της αναβολής της φορολογίας και την αξία, την οποία κάθε περιουσιακό στοιχείο είχε κατά τον χρόνο της φορολογίας του, και

β)

με έκπτωση του φόρου που αναλογεί με βάση τους συντελεστές του χρόνου λήξης της αναβολής φορολογίας στην αξία της περιουσίας που φορολογήθηκε από τον φόρο που προκύπτει σύμφωνα με την περ. α.

Αν ο φόρος που προσδιορίστηκε για αυτή την περιουσία που φορολογήθηκε είναι ανώτερος από τον φόρο που εκπίπτει σύμφωνα με την περ. β) της παρ. 1 εκπίπτει ο ανώτερος αυτός φόρος. Ο φόρος που τελικά οφείλεται δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να είναι κατώτερος από τον φόρο που αναλογεί στα περιουσιακά στοιχεία για τα οποία αναβλήθηκε η φορολογία χωρίς συνυπολογισμό των στοιχείων που φορολογήθηκαν προγενέστερα με διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές.

Κατά τη χορήγηση της απαλλαγής του άρθρου 76, τα πρόσωπα τα οποία έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης κατά τις διατάξεις του ν. 3719/2008 (Α' 241), αντιμετωπίζονται ως σύζυγοι, εφόσον το σύμφωνο συμβίωσης είχε καταρτισθεί τουλάχιστον δύο (2) έτη πριν από την αιτία θανάτου κτήση.

Για γονικές παροχές που έχουν συσταθεί μέχρι τις 18.2.2017 και αφορούν ακίνητα που βρίσκονται σε νησιά με πληθυσμό, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, κάτω από τρεις χιλιάδες εκατό (3.100) κατοίκους, ο φόρος που προκύπτει μειώνεται κατά σαράντα τοις εκατό (40%), εφόσον το τέκνο είναι μόνιμος κάτοικος των νησιών αυτών.

Σε υποθέσεις για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννήθηκε μέχρι και την 31η.12.2008, το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης για την επιβολή των φόρων του παρόντος Μέρους έχει παραγραφεί. Στις υποθέσεις του προηγούμενου εδαφίου δεν απαιτείται το πιστοποιητικό του άρθρου 102 και δεν εφαρμόζονται οι κατά περίπτωση υποχρεώσεις του παρόντος Τμήματος ΙΙΙ σχετικά με αυτό. Αντί του πιστοποιητικού προσκομίζεται:

α)

για τις κτήσεις αιτία θανάτου, ληξιαρχική πράξη θανάτου από την οποία να προκύπτει ότι ο θάνατος του κληρονομουμένου ή δωρητή αιτία θανάτου επήλθε μέχρι και την 31η.12.2008, καθώς και υπεύθυνη δήλωση του υπόχρεου ότι δεν συντρέχει περίπτωση μετάθεσης του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης,

β)

για τις δωρεές εν ζωή και γονικές παροχές, αντίγραφο του οικείου συμβολαίου που συντάχθηκε μέχρι και την 31η.12.2008 ή βεβαίωση του συμβολαιογράφου που συνέταξε το συμβόλαιο ότι αυτό συντάχθηκε μέχρι και την 31η.12.2008 καθώς και υπεύθυνη δήλωση του υπόχρεου ότι δεν συντρέχει περίπτωση μετάθεσης του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Σε υποθέσεις για τις οποίες η φορολογική υποχρέωση γεννήθηκε από 1ης.1.2009 μέχρι τις 31.12.2014, το πιστοποιητικό της παρ. 1 απαιτείται για όσο χρόνο η Φορολογική Διοίκηση δεν έχει εκπέσει του δικαιώματος για κοινοποίηση πράξης προσδιορισμού φόρου και προστίμου σύμφωνα με τις παρ. 1 και 3 του άρθρου 102 του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών,

Γονικών Παροχών Προικών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια (ν. 2961/2001, Α' 266).

Σε φόρο υποβάλλονται:

α)

τα κέρδη από τα λαχεία, περιλαμβανομένου του αμοιβαίου λαχειοφόρου ιπποδρομιακού στοιχήματος (SWEEPSTAKE) που κυκλοφορούν στην Ελλάδα,

β)

τα κέρδη από το τυχερό παίγνιο «Στοίχημα» της περ. γ) του άρθρου 25 του ν. 4002/2011 (Α' 180) περιλαμβανομένων:

βα)

των στοιχημάτων προκαθορισμένης ή μη απόδοσης της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 2433/1996 (Α' 180), 

ββ)

των στοιχημάτων προκαθορισμένης ή μη απόδοσης που διεξάγουν αδειοδοτημένοι πάροχοι δυνάμει του άρθρου 45 του ν. 4002/2011 (Α' 180), και

βγ)

του αμοιβαίου στοιχήματος επί ιπποδρομιών που διεξάγεται σύμφωνα με τον ν. 4338/2015 (Α' 131),

γ)

τα κέρδη από τα τυχερά παίγνια που διεξάγονται σε παικτικές συνεδρίες από αδειοδοτημένους παρόχους, δυνάμει των άρθρων 39 και 45 του ν. 4002/2011, ήτοι τα κέρδη από τα τυχερά παίγνια που διεξάγονται με παιγνιομηχανήματα, τα τυχερά παίγνια καζίνο και το πόκερ και οι παραλλαγές του. Ως παικτική συνεδρία νοείται το χρονικό διάστημα από τη στιγμή που ο παίκτης εισάγει την ατομική κάρτα παίκτη σε παιγνιομηχάνημα ή από τη στιγμή που συνδέεται με το κεντρικό πληροφοριακό σύστημα (ΚΠΣ) ενός παρόχου τυχερών παιγνίων στο διαδίκτυο, μέχρι που, κατά περίπτωση ως ανωτέρω, είτε εξάγει την ατομική κάρτα παίκτη από το παιγνιομηχάνημα είτε αποσυνδέεται από το ΚΠΣ του διαδικτυακού παρόχου. Σε κάθε περίπτωση, έκαστη παικτική συνεδρία λήγει με την πάροδο εικοσιτεσσάρων (24) ωρών από τη στιγμή που ο παίκτης εισάγει την ατομική κάρτα παίκτη σε παιγνιομηχάνημα ή από τη στιγμή που συνδέεται με το ΚΠΣ διαδικτυακού παρόχου. Στην περίπτωση συμμετοχής του παίκτη σε τουρνουά πόκερ, ο φόρος παρακρατείται αυτοτελώς κατά την απόδοση των κερδών (επάθλων) του τουρνουά,

δ)

τα κέρδη από τα τυχερά παίγνια που διεξάγονται από την εταιρεία Οργανισμός Προγνωστικών Αγώνων Ποδοσφαίρου (Ο.Π.Α.Π.) Α.Ε. δυνάμει του άρθρου 27 του ν. 2843/2000 (Α' 219), εκτός αυτών των περ. β) και γ) της παρούσας παραγράφου,

ε)

τα κέρδη από τις λαχειοφόρες ομολογίες και τις λαχειοφόρες αγορές, τα οποία προκύπτουν από κληρώσεις που γίνονται στην Ελλάδα, καθώς και οι κάθε είδους παροχές που προσφέρονται σε όσους συμμετέχουν σε παιχνίδια ή διαγωνισμούς ραδιοφωνικούς, τηλεοπτικούς και λοιπούς παρεμφερείς οποιασδήποτε μορφής που διενεργούνται στην Ελλάδα,

στ)

τα έσοδα από έπαθλα που λαμβάνουν ερασιτέχνες ιδιοκτήτες δρομώνων ίππων. Φυσικό πρόσωπο που έχει στην ιδιοκτησία ή συνιδιοκτησία του μέχρι πέντε (5) δρόμωνες ίππους ή ποσοστιαία μερίδια κυριότητας δρομώνων ίππων που αθροιστικά αποτελούν πέντε (5) δρόμωνες ίππους, τεκμαίρεται ότι είναι ερασιτέχνης ως προς τη δραστηριότητά του αυτή. Οι κύριοι δρομώνων ίππων που δεν είναι ερασιτέχνες φορολογούνται για τη δραστηριότητα τους αυτή σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α' 167).

Κέρδος από τυχερό παίγνιο των περ. β), γ) και δ) της παρ. 1 είναι το ποσό που καταβάλλεται ή πιστώνεται στον παίκτη ως αποτέλεσμα του τυχερού παιγνίου, μετά την αφαίρεση του ποσού που κατέβαλε για τη συμμετοχή του στο παίγνιο αυτό.

Αν αντικείμενο του φόρου είναι κινητό ή ακίνητο ή άλλο περιουσιακό στοιχείο, για τον υπολογισμό του φόρου, λαμβάνεται υπόψη η αξία του που εξευρίσκεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 3, 4, 5, 60 έως 66 και 68.

Δεν φορολογούνται τα κέρδη από λαχειοφόρες ομολογίες πω) με ειδικούς νόμους εξαιρούνται από τη φορολόγηση.

Απαλλάσσονται από τον φόρο τα χρηματικά ή κάθε είδους έπαθλα που προσφέρονται μέσω προγράμματος δημοσίων κληρώσεων στους τυχερούς που πραγματοποιούν συναλλαγές με τη χρήση μέσων πληρωμής με κάρτα ή με άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, για την αγορά αγαθών ή τη λήψη υπηρεσιών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 70 του ν. 4446/2016 (Α' 240).

Όποιος ενεργεί την πληρωμή των κερδών ή καταβάλλει τις παροχές ή τα έσοδα από έπαθλα που υπόκεινται σε φορολογία σύμφωνα με τα άρθρα 116 έως 118, υποβάλλει δήλωση για λογαριασμό του υπόχρεου σε φόρο.

Η δήλωση υποβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από την καταβολή του κέρδους ή της παροχής στον δικαιούχο. Ειδικά για τα έσοδα της περ. στ) της παρ. 1 του άρθρου 116, η δήλωση υποβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του δεύτερου μήνα από την καταβολή του επάθλου.

Ο φόρος που αναλογεί στη δήλωση παρακρατείται και καταβάλλεται στη Φορολογική Διοίκηση από αυτόν που ενεργεί την πληρωμή των κερδών ή καταβάλλει τις παροχές ή τα έσοδα από έπαθλα.

Τα άρθρα 102 έως 107 και 110, 112 και 115 εφαρμόζονται αναλογικά και κατά περίπτωση για τη φορολογία κτήσης κερδών από τυχερά παίγνια.

Οι φόροι του παρόντος Κώδικα με εξαίρεση τον φόρο του Μέρους Α' του Βιβλίου Δεύτερου, όταν δεν προβλέπεται η τμηματική καταβολή τους, καταβάλλονται εντός προθεσμίας τριών (3) εργάσιμων ημερών από την υποβολή της δήλωσης ή την έκδοση της πράξης άμεσου ή διοικητικού προσδιορισμού του φόρου. Η καταβολή του φόρου αποδεικνύεται από αποδεικτικό καταβολής που εκδίδεται από τη Φορολογική Διοίκηση. Με απόφαση του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζονται ο τύπος και το περιεχόμενο του αποδεικτικού καταβολής.

Τα άρθρα 3, 4 και 5 εφαρμόζονται αναλόγως και για τον προσδιορισμό της εισφοράς του ν. 960/1979 (Α' 194).

Κατά την εφαρμογή του Μέρους Β' του Βιβλίου Τρίτου του παρόντος Κώδικα δεν προσδιορίζεται φόρος από τη Φορολογική Διοίκηση, εφόσον το συνολικό ποσό του φόρου που αναλογεί ανά υπόχρεο δεν υπερβαίνει τα τριάντα (30) ευρώ.

Για την εφαρμογή του τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 98 δεν συνυπολογίζονται προγενέστερες δωρεές και γονικές παροχές που έχουν διενεργηθεί μέχρι και τις 30.9.2021 σύμφωνα με το άρθρο 91.

Δεν θίγονται από την εφαρμογή του Μέρους Α' του Βιβλίου Τρίτου του παρόντος Κώδικα, οι διατάξεις περί απαλλαγής των μελών του Αυτόνομου Οικοδομικού Οργανισμού Αξιωματικών του Στρατού Ξηράς, Θαλάσσης και Αέρος για τα ακίνητα που μεταβιβάζονται από αυτόν προς τα μέλη του.

Δεν θίγονται από την εφαρμογή του Μέρους Β' του Βιβλίου Τρίτου του παρόντος Κώδικα:

α)

Οι κείμενες διατάξεις για τη φορολογία Ισραηλιτικών γαμικών συμφώνων (κε τουμπά) και περιουσιών Ισραηλιτών που χάθηκαν κατά τον πόλεμο και δεν άφησαν κληρονόμους,

β)

οι διμερείς συμβάσεις με άλλα κράτη σχετικά με τη φορολογία κληρονομιών προσώπων που έχουν αποβιώσει και έχουν κυρωθεί με νόμο,

γ)

ειδικές διατάξεις για απαλλαγές ή μειώσεις από τον φόρο κληρονομιών και δωρεών που έχουν θεσπιστεί μετά την ισχύ της ενότητας Β του άρθρου 25 του ν. 3842/2010 (Α' 58).

α. Ποσοστό των εσόδων από τις κατηγορίες φόρων των περ. β και δ του άρθρου 120 χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση αθλητικών ομάδων και την επιχορήγηση των Ειδικών Επιτροπών του άρθρου 53 του ν. 2725/1999 (Α' 121), κατόπιν κοινής απόφασης των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Με την ίδια απόφαση δύναται να καθορίζονται οι δικαιούχοι, ο τρόπος κατανομής της εν λόγω χρηματοδότησης και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.

β. Ειδικώς για τη χρηματοδότηση Αθλητικών Ανωνύμων Εταιρειών (Α.Α.Ε.), Τμημάτων Αμειβομένων Αθλητών (Τ.Α.Α.) και ερασιτεχνικών αθλητικών σωματείων, ποσοστό έως πενήντα τοις εκατό (50%) του ποσού που προβλέπεται στην απόφαση της περ. α καταβάλλεται, εφόσον δεν έχουν επιβληθεί τελεσιδίκως κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος κατ' επανάληψη κυρώσεις για περισσότερες παραβατικές συμπεριφορές των ιδίων ή των φιλάθλων τους, όπως αυτές τυποποιούνται στις πειθαρχικές διατάξεις της οικείας αθλητικής ομοσπονδίας. Το ποσοστό της χρηματοδότησης που δεν καταβάλλεται κατ' εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου διατίθεται αποκλειστικά για την κατασκευή, τη συντήρηση, τη βελτίωση και τη λειτουργία αθλητικών υποδομών στα Εθνικά Αθλητικά Κέντρα που τελούν υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. Με κοινή απόφαση του αρμόδιου για τον αθλητισμό Υπουργού και του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξειδικεύονται οι παραβατικές συμπεριφορές που συνεπάγονται την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, καθορίζονται τα ειδικότερα ποσοστά απομείωσης της χρηματοδότησης αναλόγως με τον αριθμό, την ένταση και τη βαρύτητα των παραβατικών συμπεριφορών και καθορίζονται όλα τα ειδικότερα τεχνικά ή λεπτομερειακά ζητήματα που αφορούν στη διαδικασία εφαρμογής της παρούσας παραγράφου.

γ. Η ισχύς της περ. β' της παρούσας παραγράφου αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Με αποφάσεις του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή των άρθρων 1 έως 122 του παρόντος Κώδικα με την επιφύλαξη των περιπτώσεων όπου υφίστανται εξουσιοδοτικές διατάξεις στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ή άλλα όργανα.

Όπου στις κείμενες διατάξεις γίνεται παραπομπή ή αναφορά σε κωδικοποιούμενη με τον παρόντα Κώδικα διάταξη:

α)

των άρθρων 23A και 23 του ν. 3427/2005 (Α' 312) ή του Περιουσιολογίου Ακινήτων και της Δήλωσης στοιχείων ακινήτων,

β)

των παρ. 1 έως 7 του άρθρου 41 του ν. 1249/1982 (Α' 43), με την εξαίρεση των παρ. 1Α έως και 1Ε του ίδιου άρθρου,

γ)

του άρθρου 41 Α του ν. 1249/1982 περί προσδιορισμού αξίας κτισμάτων και γης,

δ)

του άρθρου 32 του ν. 3842/2010 περί προσδιορισμού αξίας ακινήτων,

ε)

των άρθρων 1 έως 8 του ν. 4223/2013 (Α' 287) ή στον ΕΝ.Φ.Ι.Α.,

στ)

των άρθρων 15 έως 17 του ν. 3091/2002 (Α' 330) ή στον Ειδικό Φόρο επί των Ακινήτων,

ζ)

των άρθρων 1 έως 20 του ν. 1587/1950 (Α' 294), ο οποίος κύρωσε τον α.ν. 1521/1950 (Α' 245), ή στη νομοθεσία περί μεταβιβάσεως ακινήτων,

η)

του άρθρου 1 του ν. 1078/1980 (Α' 238) ή στη νομοθεσία για την απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης πρώτης κατοικίας,

θ)

του άρθρου 48 του ν. 2873/2000 (Α' 285) ή στη νομοθεσία για την απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης πρώτης κατοικίας στη Θράκη,

ι)

του άρθρου 13 του ν. 634/1977 (Α' 186) ή στη νομοθεσία για την απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων συμβάσεων αγοράς ή ανταλλαγής γεωργικών και κτηνοτροφικών εκτάσεων,

ια)

των άρθρων 1 έως 122 του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών προικών και κερδών από τυχερά παίγνια, που κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του ν. 2961/2001 (Α' 266) ή στη νομοθεσία περί φορολογίας κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών από λαχεία, όπως οι ανωτέρω νόμοι, άρθρα και επιμέρους διατάξεις αυτών έχουν τροποποιηθεί ή αντικατασταθεί ή συμπληρωθεί και ισχύουν, εφεξής νοείται η αντίστοιχη διάταξη του παρόντος Κώδικα ή ο παρών Κώδικας.

Κανονιστικές αποφάσεις ή άλλες διοικητικές πράξεις που έχουν εκδοθεί κατ' εξουσιοδότηση των κωδικοποιούμενων με τον παρόντα Κώδικα διατάξεων της παρ. 9 εξακολουθούν να ισχύουν.

Κανονιστικές αποφάσεις ή άλλες διοικητικές πράξεις οι οποίες, τροποποιούν ή αντικαθιστούν αποφάσεις ή πράξεις που αναφέρονται στην παρ. 10, μετά τη δημοσίευση του παρόντος Κώδικα, εκδίδονται εφεξής κατ' εφαρμογή αυτού.

Διαδικαστικές πράξεις που διενεργούνται ή πράξεις που εκδίδονται ή ενέργειες που λαμβάνουν χώρα μετά την ισχύ του παρόντος Κώδικα διέπονται από αυτόν.