Οι διατυπώσεις της παρούσας Απόφασης εφαρμόζονται για το φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται ως καύσιμο θέρμανσης της περίπτωσης ιζ΄ καθώς και για το φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται σε άλλες χρήσεις, ήτοι βιομηχανικές, εμπορικές και λοιπές χρήσεις, της περίπτωσης ιη΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 73 του ν.2960/2001. Η παρούσα Απόφαση δεν εφαρμόζεται για το φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται ως καύσιμο κινητήρων για την προώθηση οχημάτων της περίπτωσης ιστ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 73 του ν.2960/2001.

Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης επί του φυσικού αερίου των περιπτώσεων ιζ΄ και ιη΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 73 του ν.2960/2001, καθίσταται απαιτητός κατά τη στιγμή της παράδοσής του προς κατανάλωση από τον διανομέα ή τον αναδιανομέα, συμπεριλαμβανομένης της ιδιοκατανάλωσης αυτών.

Όταν η παράδοση φυσικού αερίου προς κατανάλωση πραγματοποιείται στο εσωτερικό της χώρας από διανομέα ή αναδιανομέα που είναι εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος, αυτός οφείλει να καταγραφεί στη χώρα μας, και να διαθέτει εγκατάσταση σύμφωνα με τις ισχύουσες φορολογικές διατάξεις.

Εξαγωγές προς τρίτες χώρες καθώς και οι ενδοκοινοτικές αποστολές που διενεργούνται σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα σε συνδυασμό με τον Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα, δεν αποτελούν γενεσιουργό αιτία του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 74 του ν.2960/2001.

Ως διανομέας και αναδιανομέας φυσικού αερίου θεωρούνται τα πρόσωπα όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 1 της αρ. ΔΕΦΚ 5036604 ΕΞ 31.8.2011 κοινή υπουργική απόφαση.

Για τις ανάγκες εφαρμογής της παρούσας Απόφασης ισχύουν και οι λοιποί ορισμοί του άρθρου 1 της αρ. ΔΕΦΚ 5036604 ΕΞ 31.8.2011 κοινή υπουργική απόφαση.

Ο Ε.Φ.Κ. επί του φυσικού αερίου υπολογίζεται βάσει των συντελεστών των περιπτώσεων ιζ΄ και ιη΄, της παρ. 1, του άρθρου 73 σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 109 του ν. 2960/2001, όπως ισχύει.

Ο Ε.Φ.Κ. επί του φυσικού αερίου της περίπτωσης ιη) που χρησιμοποιείται για άλλες χρήσεις εκτός από αυτές που καθορίζονται στις περιπτώσεις ιστ) και ιζ), του άρθρου 73, του ν. 2960/2001, επιβάλλεται με τον συντελεστή που καθορίζεται βάσει της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου. Για τον προσδιορισμό του συντελεστή ΕΦΚ, ο οποίος εφαρμόζεται για τις παραδόσεις προς κατανάλωση κάθε έτους, λαμβάνεται υπόψη η συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου του αμέσως προηγούμενου έτους (1/1 έως 31/12).

Για την εφαρμογή της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται τα ακόλουθα:

α)

Ο Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου και οι λοιποί διαχειριστές δικτύων διανομής κατά τα οριζόμενα στο ν. 4001/2011, όπως ισχύει, αποστέλλουν, μέχρι την 20η Ιανουαρίου κάθε έτους, έγγραφη βεβαίωση στους καταναλωτές φυσικού αερίου της περ. ιη΄, με ετήσια κατανάλωση μεγαλύτερη από 36.000 GJ (10.000 Mwh), αναφορικά με την συνολική κατανάλωση τους που πραγματοποιήθηκε το αμέσως προηγούμενο έτος (1/1 έως 31/12). Οι εν λόγω καταναλωτές, μέχρι την 25η Ιανουαρίου κάθε έτους, οφείλουν να προσκομίζουν την ανωτέρω βεβαίωση στους διανομείς ή αναδιανομείς τους, προκειμένου για τον προσδιορισμό του συντελεστή Ε.Φ. Κ. που αντιστοιχεί στην κατανάλωσή τους.

Β) Σε περίπτωση που καταναλωτής φυσικού αερίου διαθέτει περισσότερες από μία εγκαταστάσεις, συνδεδεμένες σε διαφορετικά δίκτυα διανομής και η συνολική ετήσια κατανάλωση του είναι μεγαλύτερη από 36.000 GJ (10.000 Mwh), οφείλει να αιτηθεί στον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου και τους λοιπούς διαχειριστές δικτύων διανομής κατά τα οριζόμενα στο ν. 4001/2011, μέχρι την 10η Ιανουαρίου κάθε έτους, την χορήγηση της βεβαίωσης της περίπτωσης α' της παρούσας παραγράφου. Οι ως άνω Διαχειριστές, χορηγούν τις βεβαιώσεις μέχρι την 20η Ιανουαρίου κάθε έτους, τις οποίες προσκομίζει ο καταναλωτής στους διανομείς ή αναδιανομείς του, μέχρι την 25η Ιανουαρίου κάθε έτους, προκειμένου για τον προσδιορισμό του συντελεστή Ε.Φ.Κ. που αντιστοιχεί στη συνολική, από όλες τις εγκαταστάσεις του, κατανάλωση. 

γ)

Για τον προσδιορισμό του συντελεστή Ε.Φ.Κ. που αφορά σε νέο καταναλωτή φυσικού αερίου, όπου δεν υπάρχουν στοιχεία κατανάλωσης προηγούμενου έτους, λαμβάνεται υπόψη η εκτιμώμενη κατανάλωση του τρέχοντος έτους που δηλώνεται εγγράφως από τον ίδιο στον διανομέα ή αναδιανομέα του. Η ως άνω δήλωση αποστέλλεται από τον καταναλωτή και στην αρμόδια Ελεγκτική Υπηρεσία Τελωνείων (ΕΛ.Υ.Τ.), η οποία με το πέρας του έτους πραγματοποιεί έλεγχο για την επαλήθευση της ορθής επιβολής του ΕΦΚ.

δ)

Η βεβαίωση της περίπτωσης α΄ της παρούσας παραγράφου δεν αποστέλλεται σε καταναλωτές φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 61 του ν. 4389/2016 (ΦΕΚ 94/Α΄). Σε περίπτωση μονάδας παραγωγής ή συμπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, στην οποία χρησιμοποιείται φυσικό αέριο και για λοιπές χρήσεις πέραν της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, η ετήσια κατανάλωση του οποίου υπερβαίνει τις 36.000 GJ (10.000 Mwh), δηλώνεται εγγράφως, μέχρι την 25η Ιανουαρίου κάθε έτους, στους διανομείς ή αναδιανομείς, η συνολική κατανάλωση που πραγματοποιήθηκε το αμέσως προηγούμενο έτος (1/1 έως 31/12) για τις εν λόγω χρήσεις, προκειμένου για τον προσδιορισμό του συντελεστή Ε.Φ.Κ.. Η ως άνω δήλωση αποστέλλεται από τους ανωτέρω καταναλωτές και στην αρμόδια Ελεγκτική Υπηρεσία Τελωνείων (ΕΛ.Υ.Τ.), η οποία με το πέρας του έτους πραγματοποιεί έλεγχο για την επαλήθευση της ορθής επιβολής του ΕΦΚ.

ε)

Για τους καταναλωτές φυσικού αερίου, για τους οποίους δεν προσκομίζεται στον διανομέα ή αναδιανομέα έγγραφη βεβαίωση ή δήλωση ετήσιας κατανάλωσης, εφαρμόζεται ο υψηλότερος συντελεστής ΕΦΚ φυσικού αερίου της περίπτωσης ιη'.

στ)

Ο Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου και οι λοιποί διαχειριστές δικτύων διανομής κατά τα οριζόμενα στο ν. 4001/2011, τηρούν ηλεκτρονικό αρχείο με τις βεβαιώσεις που προβλέπονται στις περιπτώσεις (α) και (β) της παρούσας παραγράφου, το οποίο είναι ανά πάσα στιγμή διαθέσιμο στην αρμόδια Ε.ΛΥ.Τ.

Η βεβαίωση και είσπραξη του Ε.Φ.Κ. επί του φυσικού αερίου σε πρόσωπα μη δικαιούχα απαλλαγής από τον Ε.Φ.Κ. διενεργείται με την κατάθεση συγκεντρωτικής Δήλωσης Ε.Φ.Κ. (Δ.Ε.Φ.Κ.), η οποία υποβάλλεται το αργότερο μέχρι την εικοστή (20η) ημέρα του επόμενου μήνα από την έκδοση του σχετικού φορολογικού στοιχείου (εκκαθαριστικός λογαριασμός φυσικού αερίου).

Ειδικά για την πρώτη εφαρμογή της παρούσας, ο Ε.Φ.Κ. θα υπολογίζεται για τις ποσότητες φυσικού αέριου που παραδόθηκαν προς κατανάλωση, από την 1η Σεπτεμβρίου 2011.

Υπόχρεοι της υποβολής της ως άνω Δ.Ε.Φ.Κ. είναι οι διανομείς και οι αναδιανομείς φυσικού αερίου κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 1 της αρ. ΔΕΦΚ 5036604 ΕΞ 31.8.2011 κοινή υπουργική απόφαση.

Η κατά τα ανωτέρω Δ.Ε.Φ. Κ. συνοδεύεται από συγκεντρωτική κατάσταση επί της οποίας προσδιορίζονται η χρονική περίοδος κατανάλωσης του φυσικού αερίου, η μονάδα μέτρησης σε gigajoule και KWh και οι ποσότητες φυσικού αερίου που παραδόθηκαν προς κατανάλωση, ανά χρήση φυσικού αερίου (περιπτώσεις ιζ΄ και ιη΄ της παρ. 1 του άρθρου 73 του ν. 2960/2001) και ανά συντελεστή ΕΦΚ.

Με τον ειδικό φόρο κατανάλωσης βεβαιώνεται και εισπράττεται κατά την ίδια χρονική στιγμή ο φόρος προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.) καθώς και το ειδικό τέλος 5‰ όπως προβλέπεται από τον ν.2093/1992 και τον ν.2960/2001. Το τέλος αυτό διευκρινίζεται ότι αποτελεί έσοδο του κρατικού προϋπολογισμού (ν.3697/2008). Ο Φ.Π.Α. υπολογίζεται με τους οικείους κατά περίπτωση φορολογικούς συντελεστές επί του ποσού του Ε.Φ.Κ.

Ως αρμόδια αρχή βεβαίωσης και είσπραξης του Ε.Φ.Κ. και των λοιπών φορολογικών επιβαρύνσεων επί του παραδιδόμενου φυσικού αερίου σε πρόσωπα μη δικαιούχα απαλλαγής από τον Ε.Φ.Κ. ορίζεται η κατά τόπο αρμόδια Τελωνειακή Αρχή της έδρας του διανομέα ή του αναδιανομέα. Ειδικότερα για την Νομαρχία Αττικής και Θεσσαλονίκης ως αρμόδιες Τελωνειακές Αρχές ορίζονται το Δ΄ Τελωνείο Ε.Σ. Πειραιά και ΣΤ΄ Τελωνείο Θεσσαλονίκης αντίστοιχα. ²

²Προσθήκη ΔΕΦΚΦ Α 1186607 ΕΞ 2016/20.12.201601.01.2017; Τροποποίηση ΔΕΦΚΦ Α 1186607 ΕΞ 2016/20.12.201601.01.2017

Απαλλάσσεται από τον Ε.Φ.Κ και το Φ.Π.Α το φυσικό αέριο που παραδίδεται από τον διανομέα ή τον αναδιανομέα σε Διπλωματικές και Προξενικές Αποστολές υπό τον όρο της αμοιβαιότητας, σε αναγνωρισμένους από την Ελλάδα Διεθνείς Οργανισμούς, σύμφωνα με τα οριζόμενα από τη Συμφωνία ίδρυσης ή τη Σύμβαση έδρας τους, στις Ένοπλες Δυνάμεις των άλλων κρατών μελών της Συνθήκης της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, τις εγκατεστημένες στην Ελλάδα Αμερικανικές Δυνάμεις και στο προσωπικό τους.

Οι απαλλαγές από τον Ε.Φ.Κ και το Φ.Π.Α του φυσικού αερίου που παραδίδεται από τον διανομέα ή αναδιανομέα σε Διπλωματικές και Προξενικές Αποστολές ή το προσωπικό τους καθώς και στους αναγνωρισμένους διεθνείς οργανισμούς παρέχεται μόνο εφόσον η διανομή φυσικού αερίου πραγματοποιείται μέσω μετρητών, η εγκατάσταση και η χρήση των οποίων δηλώνεται από τα ανωτέρω δικαιούχα απαλλαγής πρόσωπα στην αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Εξωτερικών.

Οι απαλλαγές από τον Ε.Φ.Κ και το Φ.Π.Α του φυσικού αερίου που παραδίδεται από τον διανομέα ή τον αναδιανομέα στις Ένοπλες Δυνάμεις των άλλων κρατών μελών της Συνθήκης της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας ή τις εγκατεστημένες στην Ελλάδα Αμερικανικές Δυνάμεις και το προσωπικό τους παρέχεται μόνο εφόσον η διανομή φυσικού αερίου πραγματοποιείται μέσω μετρητών, η εγκατάσταση και η χρήση των οποίων δηλώνεται από τα ανωτέρω δικαιούχα απαλλαγής πρόσωπα στους οικείους διανομείς ή αναδιανομείς.

Στην ανωτέρω αρχή του Υπουργείου Εξωτερικών και στους διανομείς ή αναδιανομείς δηλώνεται κατά περίπτωση κάθε μεταβολή ή αλλαγή των μετρητών ή των χρηστών αυτών.

Για την εφαρμογή των ως άνω παραγράφων κατατίθεται από τον διανομέα ή τον αναδιανομέα συγκεντρωτική Δήλωση Ε.Φ.Κ με απαλλαγή από τον Ε.Φ.Κ. και το Φ.Π.Α. για την ποσότητα φυσικού αερίου που παραδίδεται από αυτόν στα ανωτέρω δικαιούχα απαλλαγής πρόσωπα.

Η ως άνω Δ.Ε.Φ.Κ. υποβάλλεται το αργότερο μέχρι την εικοστή (20η) ημέρα του επόμενου μήνα από την έκδοση του σχετικού φορολογικού στοιχείου (εκκαθαριστικός λογαριασμός φυσικού αερίου).

Η κατά τα ανωτέρω Δ.Ε.Φ.Κ. συνοδεύεται από συγκεντρωτική κατάσταση επί της οποίας προσδιορίζονται η χρονική περίοδος μέτρησης, η μονάδα μέτρησης και οι ποσότητες φυσικού αερίου που παραδόθηκαν στα πρόσωπα της παραγράφου 1 του ιδίου άρθρου.

Ως αρμόδια αρχή για την απαλλαγή από τον Ε.Φ.Κ και τον Φ.Π.Α του παραδιδόμενου από τον διανομέα ή αναδιανομέα φυσικού αερίου στα δικαιούχα απαλλαγής πρόσωπα της παραγράφου 1 του ιδίου άρθρου ορίζεται η κατά τόπο αρμόδια Τελωνειακή Αρχή της έδρας του διανομέα ή αναδιανομέα. Ειδικότερα για τη Νομαρχία Αττικής και Θεσσαλονίκης ως αρμόδιες Τελωνειακές Αρχές ορίζονται το Δ΄ Τελωνείο Ε.Σ. Πειραιά και το ΣΤ΄ Τελωνείο Θεσσαλονίκης αντίστοιχα.

Οι διανομείς και οι αναδιανομείς φυσικού αερίου οφείλουν να προσαρμόσουν τα μηχανογραφικά τους συστήματα ώστε τα εκδιδόμενα παραστατικά πωλήσεων (φορολογικά στοιχεία) φυσικού αερίου να φέρουν σε ιδιαίτερη θέση τις εκάστοτε επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τον Ε.Φ.Κ. και το ειδικό τέλος 5‰, όπως αυτό προβλέπεται από τις διατάξεις του ν. 2093/1992 σε συνδυασμό με τις διατάξεις του ν. 2960/2001.

Στα τηρούμενα από τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (ν. 4308/2014) σχετικά λογιστικά αρχεία, οι διανομείς και οι αναδιανομείς οφείλουν να καταχωρούν σε ιδιαίτερους λογαριασμούς του λογιστικού τους συστήματος τον οφειλόμενο Ε.Φ.Κ., το Φ.Π.Α. που αναλογεί στο ποσό  του Ε.Φ.Κ. με βάση τον οικείο συντελεστή Φ.Π.Α. και το ειδικό τέλος 5‰, τα οποία πρόκειται να αποδοθούν στις αρμόδιες προς τούτο Τελωνειακές Αρχές, προκειμένου οι Ελεγκτικές Υπηρεσίες να προβαίνουν σε ελεγκτικές επαληθεύσεις των καταχωρήσεων και διασταυρωτικούς ελέγχους σε σχέση με τις υποβληθείσες Δ.Ε.Φ.Κ. και τα εκδιδόμενα παραστατικά πωλήσεων (φορολογικά στοιχεία) φυσικού αερίου. Οι διανομείς και οι αναδιανομείς που σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4308/2014 τηρούν απλογραφικό σύστημα για την παρακολούθηση των συναλλαγών τους, καταχωρούν σε ιδιαίτερες στήλες τον οφειλόμενο Ε.Φ.Κ., το ειδικό τέλος 5‰ και τον αναλογούντα Φ.Π.Α.

Οι διανομείς και οι αναδιανομείς φυσικού αερίου οφείλουν να διατηρούν στο αρχείο τους, κατά περίπτωση, όλα τα σχετικά έγγραφα και δικαιολογητικά στα οποία δηλώνονται τα δικαιούχα απαλλαγής πρόσωπα του άρθρου 3 της παρούσας Απόφασης και τα στοιχεία των μετρητών φυσικού αερίου που χρησιμοποιούνται από τα πρόσωπα αυτά.

Οι διανομείς και οι αναδιανομείς υποχρεούνται να δέχονται τους ελέγχους των αρμοδίων αρχών εποπτείας και ελέγχου και να συμμορφώνονται προς τις υποδείξεις τους.

Παράλληλα και για τη διασφάλιση των συμφερόντων του Δημοσίου κατατίθεται από τους διανομείς και τους αναδιανομείς στην κατά τόπο αρμόδια Τελωνειακή Αρχή της έδρας τους, εγγύηση χρηματική, τραπεζική ή Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο, το ύψος της οποίας θα ανέρχεται στο 10% του Ε.Φ.Κ. που αναλογεί στις ποσότητες φυσικού αερίου που παραδόθηκαν κατά το προηγούμενο έτος και η οποία κάθε χρόνο αναπροσαρμόζεται ανάλογα.

Για το πρώτο έτος άσκησης της δραστηριότητας κατατίθεται εγγύηση ίση με το 10% του Ε.Φ.Κ. που αναλογεί στο φυσικό αέριο που κατά τη δήλωση του ενδιαφερομένου πρόκειται να παραδοθεί. ³

³Προσθήκη ΔΕΦΚΦ Α 1186607 ΕΞ 2016/20.12.201601.01.2017; Τροποποίηση ΔΕΦΚΦ Α 1186607 ΕΞ 2016/20.12.201601.01.2017

Αρμόδια για τον έλεγχο Αρχή είναι η Ελεγκτική Υπηρεσία Τελωνείων (ΕΛ.Υ.Τ.), στη χωρική δικαιοδοσία της οποίας βρίσκεται η εγκατάσταση του διανομέα ή αναδιανομέα φυσικού αερίου. Σε περίπτωση που ο διανομέας ή αναδιανομέας, διαθέτει περισσότερες από μία εγκαταστάσεις, οι οποίες εμπίπτουν στη χωρική αρμοδιότητα διαφορετικών ελεγκτικών Αρχών, ως αρμόδια για τον έλεγχο Αρχή ορίζεται η Ελεγκτική Υπηρεσία Τελωνείων (ΕΛ.Υ.Τ.) στη χωρική δικαιοδοσία της οποίας βρίσκεται η έδρα του.

Η αρμόδια Τελωνειακή Αρχή στην οποία έχουν υποβληθεί οι Δηλώσεις Ε.Φ.Κ. αποστέλλει αντίγραφα αυτών στην Ελεγκτική Υπηρεσία Τελωνείων (ΕΛ.Υ.Τ.) Αττικής, η οποία αρμοδίως προβαίνει στους σχετικούς ελέγχους.

Η ΕΛ.Υ.Τ. Αττικής αρμοδίως προβαίνει σε ελέγχους για τη διαπίστωση τήρησης από τους διανομείς και τους αναδιανομείς φυσικού αερίου των οριζομένων στην παρούσα όρων και προϋποθέσεων, καθώς και στις σχετικές διασταυρώσεις των ποσοτήτων φυσικού αερίου βάσει των Δηλώσεων Ε.Φ.Κ. και των στοιχείων που της αποστέλλονται κατ΄ εφαρμογή του άρθρου 3 της αρ. ΔΕΦΚ 5036604 ΕΞ 31.8.2011 κοινή υπουργική απόφαση.

Η ΕΛ.Υ.Τ. Αττικής πραγματοποιεί ετήσιο τακτικό έλεγχο των διανομέων και των αναδιανομέων φυσικού αερίου. Ο έλεγχος πραγματοποιείται με τη σύμπραξη υπαλλήλου της οικείας Υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ), εφόσον κρίνεται ότι απαιτούνται τεχνικές γνώσεις και η συμμετοχή του κρίνεται απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη διενέργεια του ελέγχου. Η αρμόδια αρχή ελέγχου προβαίνει στη σύνταξη σχετικής Έκθεσης, αντίγραφο της οποίας αποστέλλεται αρμοδίως στις σχετικές Διευθύνσεις 33η Ελέγχου Τελωνείων και Ε.Φ.Κ. του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς και σε άλλες συναρμόδιες υπηρεσίες εφόσον τούτο κρίνεται απαραίτητο.

Η ΕΛΥΤ Αττικής δύναται να διενεργήσει έκτακτο έλεγχο σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο, οι δε διανομείς και αναδιανομείς φυσικού αερίου υποχρεούνται να δέχονται τους ως άνω ελέγχους και να συμμορφώνονται προς τις υποδείξεις της.

Ανεξάρτητα από την καταβολή των φορολογικών επιβαρύνσεων, δύναται να εφαρμοστούν και οι διατάξεις περί λαθρεμπορίας του ν.2960/2001, εφόσον συντρέχει προς τούτο περίπτωση.