Στις τέως επαρχίες ή τις νήσους που έχουν ήδη καθορισθεί λατομικές περιοχές ή θέσεις συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/1985, πριν από την έναρξη της διαδικασίας καθορισμού και νέων λατομικών περιοχών θα πρέπει να προηγείται από την Επιτροπή καθορισμού λατομικών περιοχών αναλυτική και εμπεριστατωμένη εκτίμηση των αναγκών του Νομού σε αδρανή υλικά και μόνο εφόσον, από την εκτίμηση αυτή, προκύψει ότι οι ανάγκες αυτές για τα προσεχή τριάντα χρόνια δεν καλύπτονται από τα λατομεία που λειτουργούν εντός των λατομικών περιοχών ή των θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/1985 που έχουν ήδη καθορισθεί ή την ενεργοποίηση των εντός αυτών αδιάθετων λατομικών χώρων, θα συνεχίζεται η διαδικασία συμπλήρωσης του σχεδιασμού των λατομικών περιοχών ή των θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/1985.

Για την ανωτέρω εκτίμηση τα στοιχεία των προβλεπόμενων αναγκών σε αδρανή υλικά θα πρέπει να λαμβάνονται από τις υπηρεσίες που προγραμματίζουν, επιβλέπουν ή αδειοδοτούν δημόσια ή ιδιωτικά έργα (αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΟ.ΜΕ.ΔΙ., Δ/νση Τεχνικών Έργων της οικείας Περιφέρειας, Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων του νομού κ.λπ.) καθώς και από τυχόν υφιστάμενες μελέτες (Επιμελητηρίων κ.λπ.) που περιλαμβάνουν τέτοια στοιχεία όπως επίσης και τυχόν υφιστάμενα ιστορικά στοιχεία των καταναλώσεων προηγούμενων ετών (π.χ. της τελευταίας δεκαετίας).

Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει να συγκρίνονται με το άθροισμα α) των απολήψιμων αποθεμάτων των λατομείων αδρανών υλικών που λειτουργούν εντός των αντίστοιχων λατομικών περιοχών ή των θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/85 και β) των απολήψιμων αποθεμάτων των τυχόν αδιάθετων λατομικών χώρων εντός αυτών.

Η Επιτροπή εντοπίζει αρχικά, με βάση κυρίως τους γεωλογικούς χάρτες, την ύπαρξη κατάλληλων πετρωμάτων οι θέσεις των οποίων σημειώνονται σε τοπογραφικά σχεδιαγράμματα υπό κλίμακα 1:50.000, ώστε να διευκολύνεται η ορθή επιλογή λατομικών περιοχών και να γίνεται ορθολογικότερη κατανομή τους σε σχέση με τα κέντρα κατανάλωσης.

Για τον προσδιορισμό των περιοχών διερεύνησης αξιοποιούνται όλα τα διαθέσιμα ψηφιακά δεδομένα των αρμοδίων υπηρεσιών και -εφόσον τούτο είναι εφικτότα δεδομένα αναλύονται σε ειδικάκατάλληλα υπολογιστικά συστήματα γεωγραφικών πληροφοριών (GIS). Κατά την εν λόγω διαδικασία αξιοποιούνται όλες οι υφιστάμενες δομές της χώρας ( κτηματολόγιο, θεσμοθετημένες χρήσεις γης, υπόβαθρα απεικόνισης γης κ.λπ.), όσο και άλλα ψηφιακά γεωχωρικά δεδομένα (μοντέλα ανάγλυφου, γεωλογία, οδικό/υδρογραφικό δίκτυο, διαδικτυακοί διαδραστικοί χάρτες κ.λπ.), τα οποία συνδυάζονται και αναλύονται με βάση τα τεθέντα νομικά κριτήρια, ώστε το τελικό χαρτογραφικό αποτέλεσμα να διευκολύνει τη λήψη ασφαλούς τεκμηριωμένης απόφασης.

Μετά την αρχική επιλογή των χώρων, που αποτελούν αντικείμενο μελέτης της επιτροπής, η Επιτροπή μεταβαίνει στους χώρους αυτούς για την διαπίστωση των προϋποθέσεων που πρέπει να πληρούνται προκειμένου να γίνουν επιλογές-προτάσεις.

Κατά την επιτόπια μετάβαση διενεργείται απαραιτήτως δειγματοληψία για την εξέταση της καταλληλότητας των πετρωμάτων. Η καταλληλότητα του πετρώματος αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιλογή της λατομικής περιοχής. Για το λόγο αυτό, ενδείκνυται η εξέταση της δυνατότητας εντάξεως περιοχών, όπου έχουν ήδη αναπτυχθεί λατομικές δραστηριότητες στο παρελθόν ή εξακολουθούν να υπάρχουν λατομεία, καθώς με τον τρόπο αυτό περιορίζονται και οι νέες επεμβάσεις στο περιβάλλον.

Η επιλογή δασικών εκτάσεων για τον καθορισμό τους ως λατομικών περιοχών ή θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/85 θα πρέπει να γίνεται μόνον εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχουν κατάλληλες μη δασικές εκτάσεις για το σκοπό αυτό και με στόχο τη μέγιστη δυνατή προστασία του δασικού πλούτου.

Τα λαμβανόμενα δείγματα, με ευθύνη των εκπροσώπων του Ινστιτούτου Γεωλογικών Μεταλλευτικών Ερευνών και Μελετών και της Δ/νσης Τεχνικών Έργων της οικείας Περιφέρειας, αποστέλλονται στα αντίστοιχα εργαστήρια για τον έλεγχο της καταλληλότητάς τους.

Εξυπακούεται ότι η Επιτροπή ερευνά και πιθανές θέσεις που υποδεικνύονται από την αρμόδια Υπηρεσία της οικείας Περιφέρειας, βάσει των στοιχείων που διαθέτει.

Η τελική επιλογή των λατομικών περιοχών γίνεται σύμφωνα με τα αυστηρά κριτήρια που θεσπίζονται από τον Ν. 2115/93 και συγκεκριμένα στην παρ. 4 του άρθρου 3 και στην παρ. 1 του άρθρου 4, όπως τροποποιήθηκαν με το άρθρο 17 του Ν. 3335/2005

Πρόσθετα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την επιλογή των λατομικών περιοχών είναι:

α. Η υφιστάμενη κατάσταση των λατομικών περιοχών, σύμφωνα με το προαναφερόμενα στην παράγραφο 2 της παρούσας καθώς και η δυνατότητα κάλυψης αναγκών σε αδρανή υλικά γειτονικών νομών ή νήσων στους οποίους υπάρχει έλλειψη αδρανών υλικών λόγω αδυναμίας καθορισμού λατομικών περιοχών.

β. Οι ανάγκες του Νομού σε αδρανή υλικά και οι δυνατότητες ικανοποιήσεως τους σε τοπικό επίπεδο, για μακρό χρονικό διάστημα χωρίς να δεσμεύονται μεγάλες εκτάσεις, έτσι ώστε μετά την ενεργοποίηση όλων των χώρων στο Νομό, να επιτυγχάνεται επάρκεια υλικών και ομαλή τροφοδοσία της αγοράς στα πλαίσια του υγιούς ανταγωνισμού.

γ. Η προστασία του περιβάλλοντος και της αισθητικής του χώρου έτσι ώστε η κάλυψη των αναγκών σε αδρανή υλικά και η λειτουργία των λατομικών επιχειρήσεων να επιτυγχάνεται με το μικρότερο δυνατό περιβαλλοντικό κόστος (στάθμιση αγαθών).

δ. Η ορθολογική χωροταξική κατανομή των λατομικών περιοχών ως προς τα κέντρα κατανάλωσης, ώστε να ελαχιστοποιείται το κόστος μεταφοράς.

ε. Ο κυκλοφοριακός φόρτος, τον οποίο προκαλεί η διακίνηση λατομικών προϊόντων.

στ. Τα έργα υποδομής που θα απαιτηθούν με το μικρότερο δυνατό κόστος.

ζ. Η μορφολογία του εδάφους με γνώμονα την εξασφάλιση της δυνατότητας ορθολογικής εκμετάλλευσης λατομείων.

Διευκρινίζεται ότι καθορισμός λατομικών περιοχών είναι δυνατόν να γίνει σε οποιαδήποτε κατάλληλη, για το σκοπό αυτό, έκταση, ανεξαρτήτως ιδιοκτήτου.

Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης των υπό εξέταση περιοχών και τη λήψη της προβλεπόμενης γνώμης του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, καθώς και της έγκρισης του Υπουργού Πολιτισμού, κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του άρθρου 10 του ν. 3028/2002 (ΦΕΚ 153 Α’), η Επιτροπή εισηγείται αρμοδίως στο Περιφερειάρχη, με ειδικώς συντασσόμενη έκθεσή της για τον καθορισμό ή τη συμπλήρωση του σχεδιασμού των λατομικών περιοχών ή των θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του ν. 1515/1985 στο Νομό.

Η έκθεση που θα συνταχθεί πρέπει να περιλαμβάνει: α. Την υφισταμένη κατάσταση των λατομικών περιοχών ή των θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/1985 και των λατομείων που τροφοδοτούν την αγορά.

β. Όλα τα στοιχεία που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή και ιδιαιτέρως τις αιτιολογημένες γνώμες των μελών της, τα οποία εκφράζουν αποκλειστικά τις γνώμες των Υπηρεσιών που εκπροσωπούν και αναφέρονται μόνον στα θέματα αρμοδιότητάς τους.

γ. Τις περιοχές στις οποίες έγινε αυτοψία και οι οποίες εξετάσθηκαν από πλευράς καταλληλότητας.

δ. Τις περιοχές που αποκλείσθηκαν και την αιτιολογία αποκλεισμού τους.

ε. Τις περιοχές που κρίθηκαν κατάλληλες και προτείνονται ως λατομικές ή θέσεις συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/85.

Οι περιοχές αυτές θα σημειωθούν σε τοπογραφικά σχεδιαγράμματα υπό κλίμακα 1:5.000, στα οποία ορίζεται το Φύλλο Χάρτη κλίμακας 1:50.000 της Γ.Υ.Σ. στο οποίο εμπίπτουν οι περιοχές αυτές, απεικονίζονται τα όρια τους με ορθογώνιες, επίπεδες καρτεσιανές συντεταγμένες (χ και ψ) στο Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς του 1987, με ελλειψοειδές αναφοράς το GRS 80 και προβολικό σύστημα την εγκάρσια μερκατορική προβολή.

Στο υπόμνημα του εν λόγω σχεδιαγράμματος θα πρέπει να αναφέρονται και οι ορθογώνιες αζιμουθιακές συντεταγμένες (στην προβολή Hatt (χ,ψ)) των ορίων των περιοχών, εξαρτημένες από το Εθνικό Τριγωνομετρικό Δίκτυο και να ορίζεται το Κέντρο Φύλλου Χάρτη κλίμακας 1:100.000 μέσα στο οποίο εμπίπτουν αυτές, με τα στοιχεία του, δηλαδή με το γεωγραφικό μήκος και το γεωγραφικό πλάτος από Αθήνα.

Οι τεχνικές προδιαγραφές του σχεδιαγράμματος, σε ό,τι αφορά το γεωδαιτικό και προβολικό σύστημα αναφοράς, το τριγωνομετρικό και υψομετρικό δίκτυο και τις απαραίτητες μετατροπές συντεταγμένων, εναρμονίζονται πλήρως με τις αντίστοιχες προδιαγραφές που προβλέπονται από την απόφαση του τέως Υπουργού Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων με αριθμό 71154/4228/12-7-1995 (ΦΕΚ 639 Δ’/19-7-1995), όπως αυτή κάθε φορά ισχύει.

Επίσης θα πρέπει να αναφέρονται: 1) το συνολικό εμβαδόν της προτεινόμενης έκτασης, 2) τα εφαρμοσθέντα κριτήρια επιλογής, 3) οι γνωμοδοτήσεις για την καταλληλότητα του πετρώματος, 4) η εκτίμηση για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον, 5) ο τρόπος προσπέλασης, 6) το ιδιοκτησιακό καθεστώς της έκτασης, 7) ο κατ' εκτίμηση αριθμός των λατομικών μονάδων που μπορούν να εγκατασταθούν και 8) οποιοδήποτε άλλο σχετικό στοιχείο, παρατηρήσεις κ.λπ., προκειμένου να τεκμηριώνεται πλήρως η απόφαση του Περιφερειάρχη, περί καθορισμού λατομικών περιοχών

Σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατό να προταθούν, από την Επιτροπή, λατομικές περιοχές ή θέσεις συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/85 σε συγκεκριμένη τέως επαρχία ή νήσο, η έκθεση πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένη και να περιέχει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, ώστε, βάσει αυτής, να δύναται ο αρμόδιος Περιφερειάρχης να εκδίδει αιτιολογημένη απόφαση περί μη καθορισμού λατομικών περιοχών.

Οι περιπτώσεις του β' εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 3 του Ν. 2115/93 παραπέμπονται για εξέταση στην Επιτροπή αφού προηγουμένως διαπιστωθεί από την αρμόδια Αρχή της Περιφέρειας ότι ο αιτών είναι ιδιοκτήτης ή πρόσωπο στο οποίο ο ιδιοκτήτης παραχώρησε το δικαίωμα εκμετάλλευσης σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 1 του Ν. 1428/1984 της έκτασης για την οποία αιτείται τον καθορισμό της ως λατομικής περιοχής ή θέσης συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/85 ή διαθέτει κάποιας μορφής δέσμευση της έκτασης ( π.χ. προσύμφωνο αγοράς ή μίσθωσης της έκτασης για την συγκεκριμένη χρήση), η οποία θα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την απόκτηση του δικαιώματος εκμεταλλεύσεως (όπως αυτό ορίζεται από το άρθρο 2 του Ν. 1428/84) από μέρους του.

Η Επιτροπή στη συνέχεια δεν αντιμετωπίζει τα εν λόγω αιτήματα ανεξάρτητα και μεμονωμένα αλλά σε συσχετισμό με τον γενικότερο σχεδιασμό του συστήματος των λατομικών περιοχών ή θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/85 στο νομό.

Για την εύρυθμη λειτουργία της η Επιτροπή εξυπηρετείται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες της οικείας Περιφέρειας, ενώ στο έργο της παρέχουν την συνδρομή τους οι συναρμόδιες Υπηρεσίες με παροχή στοιχείων, χαρτών κ.λπ., καθώς και ειδικοί επιστήμονες (π.χ. τοπογράφος μηχανικός) της Περιφερειακής Ενότητας. Αλληλογραφία που είναι ενδεχόμενο να διεξαχθεί υπογράφεται είτε από την αρμόδια Υπηρεσία είτε από τον εκπρόσωπο του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, με την ιδιότητα του ως Προέδρου της Επιτροπής.

Β. Για την αξιολόγηση των προτάσεων της Επιτροπής για τον καθορισμό λατομικών περιοχών είναι απαραίτητη η τήρηση της διαδικασίας Περιβαλλοντικού Προελέγχου (ΠΠ), ώστε να διακριβωθεί αν αναμένονται σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και, στην θετική περίπτωση, να εφαρμόζεται η διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης.

Για την διαδικασία Περιβαλλοντικού Προελέγχου (ΠΠ), καθώς και Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης, ισχύουν τα αναφερόμενα στην με αριθμό πρωτ. Δ10/ Φ6.12.ΓΕΝ./27761/4770/7-12-2011 Εγκύκλιο.

Γ. Ο Περιφερειάρχης υποχρεούται να ενημερώνει ανά εξάμηνο το Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για την πρόοδο των εργασιών καθορισμού λατομικών περιοχών ή θέσεων συγκέντρωσης λατομικών επιχειρήσεων του Ν. 1515/85 και την εγκατάσταση λατομείων εντός αυτών.