I. ΓΕΝΙΚΑ
Για την αναγνώριση και έγκριση χρήσης, καθώς και τη διατήρηση της νομικής υπόστασης των κατά τα ανωτέρω δεξαμενών, σύμφωνα με την αριθ. OIML R 71:2008 Σύσταση του Διεθνούς Οργανισμού Νομικής Μετρολογίας, διενεργούνται 1) αρχικός έλεγχος - επαλήθευση και 2) μεταγενέστεροι, κατά τη χρήση, έλεγχοι - επαληθεύσεις.
II. ΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ - ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ
Διενεργείται σε δύο στάδια, περιλαμβάνοντας 1) τον (μακροσκοπικό) έλεγχο - επιθεώρηση της δεξαμενής και 2) την (αρχική) ογκομέτρηση (αρχική διακρίβωση).
A. Μακροσκοπικός έλεγχος - Επιθεώρηση
1. Κατά τον (μακροσκοπικό) έλεγχο - επιθεώρηση, η αποπερατωθείσα κατασκευή ελέγχεται για τη συμφωνία της σε σχέση με τα οικεία λεπτομερή σχέδια, τα οποία υποβάλλονται από τον ενδιαφερόμενο επιτηδευματία (Παράρτημα Ε’).
Ειδικότερα, λαμβάνεται προς τούτο υπόψη η ομοιογένεια της κατασκευής, η τυχόν ύπαρξη μονίμων παραμορφώσεων, το άκαμπτο και η σταθερότητα της όλης δομής, η τυχόν ύπαρξη ρωγμών, η πρόσβαση για την εκτέλεση της ογκομέτρησης, η (τυχόν) ύπαρξη άλλων στοιχείων/κατασκευών, συσκευών και εξαρτημάτων εντός της δεξαμενής (διάταξη μέτρησης του ύψους της στάθμης, πλάκα αναφοράς κ.λπ.), ο τύπος της οροφής της δεξαμενής (σταθερή ή πλωτή), το υλικό κατασκευής δεξαμενής και ο τύπος των τυχόν επιχρισμάτων, ως και η επάρκεια των στοιχείων αναγνώρισης.
Οι δεξαμενές πρέπει να έχουν δοκιμασθεί ως προς την αντοχή σε πίεση, να έχουν ελεγχθεί ως προς τη στεγανότητά τους και να έχουν καθαρισθεί, εν όψει του κατά τα ανωτέρω μακροσκοπικού ελέγχου - επιθεώρησης και (της εν συνεχεία) ογκομέτρησής τους.
Γενικά, εφαρμόζονται οι οδηγίες που διαλαμβάνονται στο πρότυπο API 653 για την επιθεώρηση των δεξαμενών.
2. Για τον διενεργηθέντα μακροσκοπικό έλεγχο - εξέταση και επιθεώρηση της δεξαμενής, συντάσσεται σχετικό φύλλο ελέγχου στο οποίο καταγράφονται λεπτομερώς τα εξετασθέντα στοιχεία, τα σχετικά ευρήματα και αποτελέσματα του ελέγχου, ως και οι τυχόν παρατηρήσεις.
Το εν λόγω φύλλο ελέγχου υποβάλλεται στις Υπηρεσίες Ελέγχου κατά τα ειδικότερον οριζόμενα στις σχετικές διατάξεις (παρ. Β.2β) του άρθρου 4 της παρούσας.
B. Ογκομέτρηση (αρχική διακρίβωση)
Διενεργείται, μετά τον κατά τα ανωτέρω μακροσκοπικό έλεγχο-εξέταση και επιθεώρηση της δεξαμενής και εφόσον τα αποτελέσματα αυτού, βάσει του οικείου φύλλου ελέγχου, είναι ικανοποιητικά, με την εφαρμογή της κατάλληλης κατά περίπτωση μεθόδου.
Όσον αφορά την εφαρμοζόμενη μέθοδο ακολουθούνται τα οικεία πρότυπα της σειράς ΕΛΟΤ ISO (άρθρο 4, παρ. 2α της παρούσας).
III. Μεταγενέστερος έλεγχος (κατά τη χρήση) - επαλήθευση στοιχείων
Περιλαμβάνονται εν προκειμένω οι (εκάστοτε διενεργούμενοι) περιοδικοί έλεγχοι (ανά πενταετία) ως και οι έλεγχοι για την ανανέωση της έγκρισης χρήσης της δεξαμενής.
Διενεργείται επίσης σε δύο στάδια περιλαμβάνοντας 1) το (μακροσκοπικό) έλεγχο - επιθεώρηση της δεξαμενής και 2) την επανογκομέτρηση.
Α. Μακροσκοπικός έλεγχος - Επιθεώρηση
Επιθεωρείται και εξετάζεται μακροσκοπικά η (όλη) κατασκευή, ελέγχεται οπτικά η εξωτερική της εμφάνιση, ιδίως δε ορισμένα γεωμετρικά στοιχεία (όπως διάμετρος πυθμένα, κλίση κ.λπ.), προς διαπίστωση της συμφωνίας της ή μη με τα αρχικώς υποβληθέντα σχέδια.
Γενικά, εφαρμόζονται οι οδηγίες που διαλαμβάνονται στο πρότυπο API 653 για την επιθεώρηση των δεξαμενών. Σε περίπτωση διαπιστώσεως τροποποιήσεων, αλλαγών και αποκλίσεων εν γένει σε σχέση με τα αρχικώς υποβληθέντα σχέδια, υποβάλλονται εκ μέρους του ενδιαφερομένου επιτηδευματία νέα τροποποιημένα αναλόγως σχέδια και ακολουθείται η διαδικασία για την εξ’ υπαρχής αναγνώριση της δεξαμενής.
Β. Επανογκομέτρηση
1. Η επανογκομέτρηση διενεργείται εν όλω (ανανέωση έγκρισης χρήσης) ή εν μέρει (περιοδικοί έλεγχοι), εφόσον τα αποτελέσματα του προηγηθέντος μακροσκοπικού ελέγχου, βάσει του οικείου φύλλου ελέγχου, είναι ικανοποιητικά.
2. Ανεξαρτήτως χρονικού ορίου, επανογκομέτρηση πρέπει να διενεργείται σε κάθε περίπτωση:
α. Μετακίνησης της δεξαμενής.
β. Αλλαγής των συνθηκών λειτουργίας και χρήσης της δεξαμενής.
γ. Κατασκευαστικού χαρακτήρα τροποποιήσεων ή αλλαγών [όπως π.χ. αλλαγή της πλάκας αναφοράς (dipping datum plate), προσθήκη θύρας πρόσβασης, τροποποίηση στο σχήμα τυχόν βυθισμένων, αντικειμένου ρύθμισης του όγκου της δεξαμενής (deadwood), συσκευών γενικά και εξαρτημάτων, αλλαγή του σημείου αναφοράς μέτρησης του ύψους της στάθμης του ρευστού κ.λπ.].
δ. Ένδειξης υποχώρησης του εδάφους και αλλαγής στο σχήμα της δεξαμενής.
ε. Ένδειξης φθοράς ή αλλοίωσης του υλικού κατασκευής της δεξαμενής λόγω διάβρωσης.
στ. Όπου σε περιοδικό ή άλλο έλεγχο υπάρχουν σαφείς ενδείξεις αναντιστοιχίας του αρχικού πίνακα ογκομέτρησης της δεξαμενής με τα αποτελέσματα του ελέγχου.
IV. ΜΕΘΟΔΟΙ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗΣ
1. Για την ογκομέτρηση εφαρμόζονται διάφορες μέθοδοι σύμφωνα με τα οικεία διεθνή πρότυπα. Η επιλογή της μεθόδου υπαγορεύεται από τη χωρητικότητα της δεξαμενής, το σχήμα της, τη θέση της σε σχέση με το έδαφος, τις συνθήκες χρήσης κ.λπ.
Έτσι, για την ογκομέτρηση χρησιμοποιούνται:
α. Γεωμετρικές μέθοδοι
Συνίστανται στην άμεση ή έμμεση μέτρηση των εξωτερικών ή εσωτερικών διαστάσεων της δεξαμενής, των διαφόρων συσκευών σ’ αυτή που επηρεάζουν τον όγκο, ως και της (τυχόν) πλωτής οροφής κ.λπ.
Οι γεωμετρικές μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δεξαμενές κανονικού γεωμετρικού σχήματος, χωρίς παραμορφώσεις, ονομαστικής χωρητικότητας 50 m3 και άνω.
Εν προκειμένω, οι ακολουθούμενες μέθοδοι είναι οι εξής, όπως περιγράφονται στα οικεία πρότυπα ΕΛΟΤ ISO όπως αυτά ισχύουν:
Εθνικό Πρότυπο
Τίτλος στην Αγγλική
Τίτλος στην Ελληνική
ΕΛΟΤ ISO 7507-1
Petroleum and liquid petroleum products - Calibration of vertical cylindrical tanks - Part 1: Strapping method
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου - Βαθμονόμηση κατακόρυφων κυλινδρικών δεξαμενών - Μέρος 1: Μέθοδος με ταινία περιτύλιξης.
ΕΛΟΤ ISO 7507-2
Petroleum and liquid petroleum products - Calibration of vertical cylindrical tanks - Part 2: Optical-reference-line method
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου - Βαθμονόμηση κατακόρυφων κυλινδρικών δεξαμενών - Μέρος 2: Γραμμική Μέθοδος Οπτικής Αναφοράς.
ΕΛΟΤ ISO 7507-3
Petroleum and liquid petroleum products - Calibration of vertical cylindrical tanks - Part 3: Optical-triangulation method
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου - Βαθμονόμηση κατακόρυφων κυλινδρικών δεξαμενών - Μέρος 3: Τριγωνική Οπτική Μέθοδος.
ΕΛΟΤ ISO 7507-4
Petroleum and liquid petroleum products - Calibration of vertical cylindrical tanks - Part 4: Internal electro-optical distanceranging method.
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου - Βαθμονόμηση κατακόρυφων κυλινδρικών δεξαμενών - Μέρος 4: Μέθοδος εσωτερικής ηλεκτρο-οπτικής μέτρησης της απόστασης.
ΕΛΟΤ ISO 7507-5
Petroleum and liquid petroleum products - Calibration of vertical cylindrical tanks - Part 5: External electro-optical distanceranging method.
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου - Βαθμονόμηση κατακόρυφων κυλινδρικών δεξαμενών - Μέρος 5: Μέθοδος εξωτερικής ηλεκτρο-οπτικής μέτρησης της απόστασης.
ΕΛΟΤ ISO 12917-1
Petroleum and liquid petroleum products - Calibration of horizontal cylindrical tanks - Part 1: Manual methods.
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου - Βαθμονόμηση οριζόντιων κυλινδρικών δεξαμενών - Μέρος 1: Μη Αυτόματοι Μέθοδοι.
ΕΛΟΤ ISO 12917-2
Petroleum and liquid petroleum products - Calibration of horizontal cylindrical tanks - Part 2: Internal electro-optical distanceranging method.
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου
- -
-
Βαθμονόμηση οριζόντιων κυλινδρικών δεξαμενών - Μέρος 2: Μέθοδος εσωτερικής ηλεκτρο-οπτικής μέτρησης της απόστασης.
ΕΛΟΤ ISO 4512
Petroleum and liquid petroleum products - Equipment for measurement of liquid levels in storage tanks - Mnual Methods.
Πετρέλαιο και Υγρά Προϊόντα Πετρελαίου - Εξοπλισμός Μέτρησης στάθμης Υγρών σε δεξαμενές αποθήκευσης - Μη Αυτόματοι Μέθοδοι.
β. Ογκομετρική μέθοδος
Συνίσταται στην απ’ ευθείας μέτρηση του όγκου κατά τη σταδιακή πλήρωση (ή τη σταδιακή κένωση) της δεξαμενής με την προσθήκη (ή την αφαίρεση) διακριτών ποσοτήτων καταλλήλου μη πτητικού υγρού (συνήθως, ύδατος) που μετρώνται με τη βοήθεια καταλλήλου μετρητικού προτύπου.
Εναλλακτικά, αντί του όγκου, μπορεί να μετράται το βάρος των κατά τα ανωτέρω διακριτών ποσοτήτων.
H ογκομετρική μέθοδος που περιλαμβάνεται στο Μέρος (2) του παρόντος Παραρτήματος χρησιμοποιείται γενικά για την ογκομέτρηση (σταθερών) δεξαμενών:
- i)
-
υπόγειων οποιουδήποτε τύπου υπό την αποκλειστική βεβαίως προϋπόθεση ότι επιτρέπεται η χρήση τους από τις ισχύουσες σχετικές διατάξεις,
- ii)
-
επίγειων ή υπέργειων με ονομαστική χωρητικότητα μέχρι 100 m3, και
- iii)
-
δεξαμενών στις οποίες ως εκ του σχήματός τους δεν ενδείκνυνται οι γεωμετρικές μέθοδοι.
γ. Συνδυαστικές μέθοδοι
Συνίστανται στη χρησιμοποίηση των γεωμετρικών μεθόδων για την ογκομέτρηση του κελύφους της δεξαμενής και των ογκομετρικών μεθόδων για την ογκομέτρηση του τμήματος που αντιστοιχεί στον πυθμένα αυτής ή γενικότερα του κατώτατου τμήματος για το οποίο ο όγκος δεν μπορεί να προσδιορισθεί με ικανοποιητική ακρίβεια με την εφαρμογή των γεωμετρικών μεθόδων. δ. Άλλες μετρολογικά αποδεκτές μέθοδοι.
2. Ο ογκομετρικός πίνακας καταρτίζεται σύμφωνα με το εφαρμοσθέν κατά την ογκομέτρηση πρότυπο.