Άρθρο 1

Ορισμοί

Για την εφαρμογή των διατάξεων της παρούσας ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

1) «Ανήλικος» είναι το φυσικό πρόσωπο έως δεκαοκτώ ετών, το οποίο τοποθετείται σε μονάδα παιδικής προστασίας και φροντίδας ή πρόκειται να τοποθετηθεί σε ανάδοχο γονέα με δικαστική απόφαση ή με εισαγγελική διάταξη, ή με σύμβαση ή με τις διατάξεις του άρθρου 18 του ν. 4538/2018 ή πρόκειται να υιοθετηθεί και το οποίο έχει εγγραφεί στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων, του άρθρου 5 του ν. 4538/2018.

2) «Υποψήφιος Ανάδοχος Γονέας» είναι το φυσικό πρόσωπο που έχει εγγραφεί, μετά από αίτησή του, στο Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Ανάδοχων Γονέων του άρθρου 6 του ν. 4538/2018 και αφού έχει εφαρμοστεί η διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 9 του ν. 4538/2018.

3) «Υποψήφιος Θετός Γονέας» είναι το φυσικό πρόσωπο που είναι έχει εγγραφεί, μετά από αίτησή του, στο Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Θετών Γονέων του άρθρου 20 του ν. 4538/2018 και αφού έχει εφαρμοστεί η διαδικασία που περιγράφεται στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 20 του ν. 4538/2018.

4) «Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Ανάδοχων Γονέων» είναι το Μητρώο, το οποίο τηρείται στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (εφεξής «ΕΚΚΑ») και στο οποίο είναι εγγεγραμμένοι όλοι οι καταχωρημένοι στα Ειδικά Μητρώα Υποψήφιων Αναδόχων Γονέων των φορέων εποπτείας της αναδοχής, εφόσον ολοκλήρωσαν με επιτυχία τα προγράμματα επιμόρφωσης του άρθρου 14 του ν. 4538/2018.

5) «Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Θετών Γονέων» είναι το Μητρώο, το οποίο τηρείται στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης και στο οποίο έχουν εγγραφεί όλοι οι Υποψήφιοι Θετοί Γονείς που είναι καταχωρημένοι στα Ειδικά Μητρώα Υποψήφιων Θετών Γονέων των υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας, εφόσον ολοκλήρωσαν με επιτυχία τα προγράμματα επιμόρφωσης του άρθρου 24 του ν. 4538/2018.

6) «Φορείς εποπτείας της αναδοχής» είναι οι φορείς που καθορίζονται στην παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4538/2018.

7) «Κοινωνική υπηρεσία αρμόδια για τη διενέργεια έρευνας» είναι η εξειδικευμένη υπηρεσία, όπως ορίζεται με το άρθρο 22 του ν. 4538/2018, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 92 του ν. 4611/2019.

8) «Ατομικό Σχέδιο Οικογενειακής Αποκατάστασης (εφεξής «ΑΣΟΑ»)» είναι το σχέδιο το οποίο συντάσσεται για κάθε ανήλικο εγγεγραμμένο στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων και καταχωρείται στο Ειδικό Μητρώο Ανηλίκων από τη Μονάδα Παιδικής Προστασίας που είναι αρμόδια για την εγγραφή του. Το ΑΣΟΑ περιλαμβάνει αιτιολογημένη πρόταση αποκατάστασης του ανηλίκου, με βάση τις εξατομικευμένες ανάγκες και το βέλτιστο συμφέρον του και επικαιροποιείται κάθε φορά που υπάρχει ουσιαστική μεταβολή της κατάστασης του ανηλίκου και σε κάθε περίπτωση μετά την παρέλευση ενός έτους από την τελευταία υποβολή.

9) «Πληροφοριακό Σύστημα Αναδοχής Υιοθεσίας» (εφεξής ΠΣ) είναι το πληροφοριακό σύστημα που συνίσταται και λειτουργεί στην Η.Δ.Ι.Κ.Α. Α.Ε., σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4538/2018 και της υπ’ αρ. Δ11οικ.13734/538/2019 υπουργικής απόφασης «Ανάπτυξη και λειτουργία Πληροφοριακού συστήματος Ειδικών και Εθνικών Μητρώων Ανηλίκων, Αναδοχής και Υιοθεσίας» (Β’ 1163).

10) «Διαδικτυακή Πύλη Anynet» είναι το κεντρικό σημείο πρόσβασης πολιτών και εξουσιοδοτημένων χρηστών στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Πληροφοριακού Συστήματος Αναδοχής και Υιοθεσίας.

11) «Υποσύστημα Διαχείρισης Αιτήσεων Αναδοχής και Υιοθεσίας» είναι το πληροφοριακό υποσύστημα το οποίο παρέχει σε πολίτες τη δυνατότητα υποβολής ηλεκτρονικής αίτησης εγγραφής και παρακολούθησης της εξέλιξής της.

12) «Σύνδεση» ενός παιδιού το οποίο βρίσκεται σε καθεστώς κοινωνικής προστασίας και υποψηφίων γονέων είναι η διαδικασία μέσω της οποίας συνεξετάζονται οι ανάγκες και τα ειδικά χαρακτηριστικά του παιδιού καθώς και οι δυνατότητες και επιθυμίες των υποψηφίων γονέων, ώστε να προκύψει η καλύτερη εξατομικευμένη πρόταση για την οικογενειακή αποκατάσταση του παιδιού, με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του.

Η έναρξη της ανωτέρω διαδικασίας πραγματοποιείται μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αναδοχής και Υιοθεσίας, το οποίο διατρέχει τα στοιχεία του Εθνικού Μητρώου Ανηλίκων και τα στοιχεία του Εθνικού Μητρώου Υποψηφίων Αναδόχων Γονέων ή του Εθνικού Μητρώου Υποψηφίων Θετών Γονέων, έτσι ώστε κάθε ανήλικος εγγεγραμμένος στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων να δύναται να συνδεθεί με υποψήφιο γονέα, εγγεγραμμένο στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Αναδόχων ή Υποψηφίων Θετών Γονέων. Η συνέχεια και η ολοκλήρωση της διαδικασίας βασίζεται στη δεοντολογία, τις επιστημονικές αρχές και τη συνεργασία των αρμόδιων κοινωνικών λειτουργών που είναι υπεύθυνοι για το παιδί και τους υποψήφιους γονείς.

Άρθρο 2 Ρυθμιστικό Πεδίο

Οι διατάξεις της παρούσας εφαρμόζονται σε ανηλίκους, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων με ΑΣΟΑ Αναδοχής ή Υιοθεσίας και σε υποψήφιους αναδόχους και υποψήφιους θετούς γονείς, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Αναδόχων και στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Θετών Γονέων, αντιστοίχως.

Ειδικότερα για τις αιτήσεις, για τις οποίες η κοινωνική έρευνα ολοκληρώθηκε με θετικό πόρισμα μετά την 15η Απριλίου 2019, ήτοι μετά την έναρξη λειτουργίας του Πληροφοριακού Συστήματος Αναδοχής και Υιοθεσίας, η εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο τελείται κατόπιν ολοκλήρωσης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων των άρθρων 14 και 24 του ν. 4538/2018.

Εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης: α) η υιοθεσία τέκνου συζύγου και β) η συγγενική αναδοχή. Περαιτέρω, δύναται να εξαιρεθούν, κατόπιν σχετικής απόφασης Εισαγγελέα, οι περιπτώσεις επείγουσας τοποθέτησης σε υποψήφιους αναδόχους του Εθνικού Μητρώου των ανηλίκων, οι οποίοι φιλοξενούνται με εισαγγελική εντολή σε νοσοκομεία, χωρίς να αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας.

Άρθρο 3

Βασικές Αρχές

Οι βασικές αρχές και αξίες που διέπουν τη διαδικασία της σύνδεσης είναι ιδίως οι ακόλουθες:

α): η εξυπηρέτηση, επιδίωξη και προστασία των βέλτιστου συμφέροντος του ανηλίκου,
β): το δικαίωμα του ανήλικου για ένα κατάλληλο περιβάλλον που επιτρέπει τη σωματική, πνευματική, ψυχική, ηθική και κοινωνική ανάπτυξή του,
γ): η υποχρέωση του κράτους να λάβει όλα τα μέτρα για την παροχή υποστήριξης στον ανήλικο και σε αυτούς που έχουν την επιμέλειά του,
δ): το δικαίωμα του ανήλικου να γνωρίζει τους γονείς του και ει δυνατό να ανατραφεί από αυτούς και να μην αποχωρίζεται από αυτούς, ούτε από τα αδέλφια του με τις επιφυλάξεις της κείμενης νομοθεσίας,
ε): το δικαίωμα του ανηλίκου που στερείται προσωρινά ή οριστικά το οικογενειακό του περιβάλλον σε προστασία και βοήθεια από το κράτος,
στ): το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης της γνώμης του ανηλίκου για κάθε θέμα που το αφορά και επομένως το δικαίωμα στη δυνατότητα να ακούγεται σε οποιαδήποτε διοικητική ή δικαστική διαδικασία που το αφορά, είτε άμεσα, είτε έμμεσα,
ζ): η προώθηση της αποϊδρυματοποίησης,
η): η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση των αιτημάτων για αναδοχή και υιοθεσία.

Άρθρο 4

Αρμόδιοι Φορείς

Οι αρμόδιοι φορείς για τη λειτουργία της διαδικασίας σύνδεσης είναι οι εξής:

α): οι κοινωνικές υπηρεσίες αρμόδιες για τη διενέργεια έρευνας, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ν. 4538/2018,
β): οι φορείς εποπτείας, όπως ορίζονται στο άρθρο 13 του ν. 4538/2018,
γ): το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), στο πλαίσιο των ισχυουσών αρμοδιοτήτων του σχετικά με τη λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Αναδοχής και Υιοθεσίας,
δ): η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων,
ε): τα Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου (Ν.Π.Ι.Δ.) μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα, τα οποία λειτουργούν ως Μονάδες Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας, σύμφωνα με τον ν. 4538/2018,
στ): η Η.Δ.Ι.Κ.Α. Α.Ε. στην οποία συνίσταται και λειτουργεί «Πληροφοριακό Σύστημα Αναδοχής Υιοθεσίας» σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4538/2018 και της υπ’ αρ. Δ11οικ.13734/538/2019 υπουργικής απόφασης «Ανάπτυξη και λειτουργία Πληροφοριακού συστήματος Ειδικών και Εθνικών Μητρώων Ανηλίκων, Αναδοχής και Υιοθεσίας» (Β’ 1163).

Μέρος Ι - ΑΝΑΔΟΧΗ

Άρθρο 5 Πρόταση σύνδεσης

Το Πληροφοριακό Σύστημα Αναδοχής - Υιοθεσίας (εφεξής «Π.Σ.») περιλαμβάνει τα Εθνικά Μητρώα Ανηλίκων και Υποψήφιων Ανάδοχων Γονέων, όπως ορίζονται στο άρθρο 1 της παρούσας. Η ταξινόμηση των εγγραφών στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων, καθώς και στο Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Αναδόχων Γονέων ακολουθεί τη χρονολογική σειρά εγγραφής.

Το Π.Σ. εκτελεί μία φορά το 24ωρο προγραμματισμένη διαδικασία, κατά την οποία, για κάθε εγγραφή παιδιού με ΑΣΟΑ Αναδοχής, αναζητείται η κατάλληλη εγγραφή υποψηφίων αναδόχων γονέων. Κριτήρια αναζήτησης αποτελούν οι απαντήσεις που δόθηκαν στα ερωτηματολόγια για τον ανήλικο και για τους υποψήφιους αναδόχους γονείς, αντιστοίχως.

Εφόσον προκύψει κατάλληλη σύνδεση, τόσο η εγγραφή των υποψηφίων αναδόχων γονέων, όσο και του ανήλικου επισημαίνεται στο Π.Σ. (ως «πρόταση σύνδεσης») και αποστέλλεται ηλεκτρονικό μήνυμα στον κοινωνικό λειτουργό, στον οποίο έχει ανατεθεί η αίτηση των υποψηφίων αναδόχων γονέων καθώς και στον κοινωνικό λειτουργό, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τον ανήλικο. Το ίδιο μήνυμα κοινοποιείται και στο ΕΚΚΑ, στο πλαίσιο των ισχυουσών αρμοδιοτήτων του σχετικά με τη λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Αναδοχής και Υιοθεσίας.

Σε περίπτωση που στη Μονάδα Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας, στην οποία φιλοξενείται ο ανήλικος, δεν υπηρετεί κοινωνικός λειτουργός, τότε ειδοποιείται από τη Μονάδα η αρμόδια υπηρεσία του φορέα εποπτείας, σύμφωνα με το άρθρο 13 του ν. 4538/2018, ώστε να οριστεί κοινωνικός λειτουργός για τη διαδικασία της σύνδεσης.

Άρθρο 6 Επεξεργασία της πρότασης σύνδεσης

Συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών λειτουργών: εντός προθεσμίας πέντε (5) εργάσιμων ημερών από τη λήψη του ηλεκτρονικού μηνύματος της παρ. 3 του άρθρου 5 της παρούσης, πραγματοποιείται η πρώτη διά ζώσης συνάντηση μεταξύ του κοινωνικού λειτουργού, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τον ανήλικο, και του κοινωνικού λειτουργού, στον οποίο έχει ανατεθεί η αίτηση των υποψηφίων αναδόχων γονέων. Στη συνάντηση αυτή οι κοινωνικοί λειτουργοί παρουσιάζουν τα προφίλ του ανηλίκου και των υποψηφίων αναδόχων γονέων αντίστοιχα, χωρίς κοινοποίηση των φακέλων. Η συνάντηση αυτή έχει ως σκοπό την εκατέρωθεν ενημέρωση και δεν οδηγεί στη λήψη απόφασης σχετικά με τη συνέχιση ή μη της διαδικασίας σύνδεσης.

Συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών λειτουργών και των υποψηφίων αναδόχων γονέων: εντός προθεσμίας πέντε (5) εργάσιμων ημερών από τη συνάντηση της προηγούμενης παραγράφου, πραγματοποιείται δεύτερη συνάντηση μεταξύ των δύο κοινωνικών λειτουργών και των υποψηφίων αναδόχων γονέων. Κατά τη συνάντηση αυτή, ο κοινωνικός λειτουργός που εκπροσωπεί τον ανήλικο θέτει στη διάθεση των υποψηφίων αναδόχων γονέων και του κοινωνικού λειτουργού που τους εκπροσωπεί όλα τα στοιχεία του ανήλικου και παρουσιάζει με τον πλέον πρόσφορο τρόπο την προσωπικότητα, τις δραστηριότητες, τα ενδιαφέροντα, την κατάσταση υγείας του και ό,τι άλλο κρίνει απαραίτητο για την ενημέρωση των υποψηφίων αναδόχων γονέων. Οι υποψήφιοι γονείς, επικουρούμενοι από τον κοινωνικό λειτουργό τους, παρουσιάζουν συνοπτικά τις δυνατότητες και τις προσδοκίες τους στον κοινωνικό λειτουργό του ανηλίκου.

Σε περίπτωση σημαντικής χιλιομετρικής απόστασης ή άλλης αντικειμενικής δυσκολίας, οι συναντήσεις του σταδίου επεξεργασίας της πρότασης σύνδεσης δύνανται να πραγματοποιηθούν διαδικτυακά.

Κατά την ολοκλήρωση του παρόντος σταδίου, η συμφωνία ή διαφωνία των δύο μερών ως προς την πρόταση σύνδεσης καταχωρείται στο Π.Σ. από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Συγκεκριμένα, ο κοινωνικός λειτουργός της αίτησης μεριμνά για την καταχώρηση τόσο του δικού του πορίσματος όσο και εκείνου του κοινωνικού λειτουργού του ανηλίκου. Στην ειδικότερη περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των υποψηφίων γονέων και του κοινωνικού τους λειτουργού, υπερισχύει η άποψη των υποψηφίων γονέων.

Αν και τα δύο μέρη συμφωνούν με την πρόταση σύνδεσης, η συμφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «έγκριση» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Αν έστω ένα από τα δύο μέρη διαφωνεί, η διαδικασία διακόπτεται. Στην περίπτωση αυτή, η διαφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «απόρριψη» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Βάσει αυτοματοποιημένης διαδικασίας του Π.Σ., η μεν εγγραφή των υποψηφίων αναδόχων γονέων επιστρέφει στην προηγούμενη κατάσταση της στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Αναδόχων Γονέων, διατηρώντας την αρχική της ταξινόμηση, η δε εγγραφή του ανηλίκου επιστρέφει στην προηγούμενη κατάσταση της στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων.

Άρθρο 7 Περίοδος προσαρμογής

Εντός εύλογης προθεσμίας από την καταχώρηση στο Π.Σ. της συμφωνίας των δύο μερών, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 6, της παρούσας, πραγματοποιείται η πρώτη συνάντηση των υποψηφίων αναδόχων γονέων με τον ανήλικο, στο χώρο διαμονής του ανηλίκου. Η συνάντηση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου προσαρμογής μεταξύ του ανηλίκου και των υποψηφίων αναδόχων γονέων.

Η περίοδος προσαρμογής διαρκεί κατ’ ελάχιστον δύο (2) ημερολογιακές εβδομάδες και κατά μέγιστο έναν (1) ημερολογιακό μήνα, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν ειδικής τεκμηρίωσης, με λήψη υπόψη της γνώμης του ανηλίκου. Κατά τη διάρκεια της περιόδου προσαρμογής πραγματοποιούνται τουλάχιστον δέκα (10) συναντήσεις, σε διακριτές ημέρες. Στην περίπτωση ανηλίκων κάτω των δύο (2) ετών, οι συναντήσεις αυτές πραγματοποιούνται σε συνεχόμενες ημέρες. Η μία εκ των δέκα (10) τουλάχιστον συναντήσεων πραγματοποιείται στην οικία των υποψηφίων αναδόχων γονέων, εφόσον αυτό καθίσταται δυνατό. Ο προγραμματισμός των συναντήσεων προσαρμόζεται κάθε φορά στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες του ανηλίκου, με ευθύνη του φορέα παιδικής προστασίας στον οποίο διαμένει.

Οι ανωτέρω συναντήσεις πραγματοποιούνται υπό την εποπτεία του κοινωνικού λειτουργού του ανηλίκου, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη του ανηλίκου, κατά τρόπο που συνάδει με την ηλικία και την ωριμότητά του. Η συνάντηση στην οικία των υποψηφίων αναδόχων γονέων πραγματοποιείται παρουσία των δύο κοινωνικών λειτουργών. Σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας παρουσία του κοινωνικού λειτουργού του παιδιού, την ευθύνη έχει ο φορέας εποπτείας του τόπου κατοικίας των υποψηφίων γονέων. Ο κοινωνικός λειτουργός των υποψηφίων αναδόχων γονέων δύναται να παρίσταται στις συναντήσεις, οι οποίες πραγματοποιούνται στο χώρο διαμονής του ανηλίκου, εφόσον αυτό κρίνεται εφικτό.

Άρθρο 8 Τελική απόφαση επί της πρότασης σύνδεσης

Εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την ολοκλήρωση της περιόδου προσαρμογής, κατά την έννοια του άρθρου 7 της παρούσης, η τελική συμφωνία ή διαφωνία των δύο μερών ως προς την πρόταση σύνδεσης καταχωρείται στο Π.Σ. από τον κοινωνικό λειτουργό του αίτησης. Συγκεκριμένα, ο κοινωνικός λειτουργός της αίτησης μεριμνά για την καταχώρηση τόσο του δικού του πορίσματος όσο και εκείνου του κοινωνικού λειτουργού του ανηλίκου. Η γνώμη του ανηλίκου, σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 7 της παρούσης, πρέπει να αποτυπώνεται στο πόρισμα του κοινωνικού λειτουργού του. Στην ειδικότερη περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των υποψηφίων γονέων και του κοινωνικού τους λειτουργού, υπερισχύει η άποψη των υποψηφίων γονέων.

Αν και τα δύο μέρη συμφωνούν με την πρόταση σύνδεσης, η συμφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «έγκριση» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Η καταχώρηση της έγκρισης έχει ως συνέπεια τη μεταβολή της κατάστασης της πρότασης σύνδεσης στο Π.Σ. (μετατρέπεται σε «επιτυχή αναδοχή»). Κατόπιν της ολοκλήρωσης της διαδικασίας σύνδεσης ανηλίκου και υποψηφίων αναδόχων γονέων, ακολουθεί η σύναψη σύμβασης αναδοχής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην κείμενη νομοθεσία και η τοποθέτηση του ανηλίκου στην ανάδοχη οικογένεια.

Αν έστω ένα από τα δύο μέρη διαφωνεί, η διαδικασία διακόπτεται. Στην περίπτωση αυτή, η διαφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «απόρριψη» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Βάσει αυτοματοποιημένης διαδικασίας του Π.Σ., η μεν εγγραφή των υποψηφίων αναδόχων γονέων επιστρέφει στην προηγούμενη κατάστασή της στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Αναδόχων Γονέων, διατηρώντας την αρχική της ταξινόμηση, η δε εγγραφή του ανηλίκου επιστρέφει στην προηγούμενη κατάσταση της στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων.

Αν οι υποψήφιοι ανάδοχοι γονείς απορρίψουν τρεις (3) προτάσεις σύνδεσης, ο κοινωνικός λειτουργός, στον οποίο έχει ανατεθεί η αίτησή τους, οφείλει να διερευνήσει περαιτέρω τους λόγους απόρριψης και δύναται να προβεί σε συμπληρωματική κοινωνική έρευνα, η οποία δύναται να οδηγήσει σε αναθεώρηση των δηλωθέντων προτιμήσεων των υποψηφίων αναδόχων γονέων.

Αν ο κοινωνικός λειτουργός του ανηλίκου απορρίψει τρεις (3) προτάσεις σύνδεσης για τον ανήλικο, τότε οφείλει να ενημερώσει με ηλεκτρονικό μήνυμα το ΕΚΚΑ και να προβεί σε διερεύνηση της δυνατότητας αναθεώρησης της πρότασης οικογενειακής αποκατάστασης του ανηλίκου.

Σε περίπτωση παραμονής του ανηλίκου στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων, χωρίς πρόταση σύνδεσης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του εξαμήνου από την έναρξη ισχύος της παρούσης, ο κοινωνικός του λειτουργός ενημερώνει τη Μονάδα Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας, η οποία οφείλει να προβεί σε αναθεώρηση του ΑΣΟΑ του ανηλίκου, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τη δυνατότητα εναλλακτικών μορφών αποκατάστασής του.

Μέρος ΙΙ - ΥΙΟΘΕΣΙΑ

Άρθρο 9 Πρόταση σύνδεσης

Το Π.Σ. περιλαμβάνει τα Εθνικά Μητρώα Ανηλίκων και Υποψήφιων Θετών Γονέων, όπως ορίζονται στο άρθρο 1 της παρούσας. Η ταξινόμηση των εγγραφών στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων, καθώς και στο Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Θετών Γονέων ακολουθεί τη χρονολογική σειρά εγγραφής.

Το Π.Σ. εκτελεί μία φορά το 24ωρο προγραμματισμένη διαδικασία, κατά την οποία, για κάθε εγγραφή παιδιού με ΑΣΟΑ Υιοθεσίας, αναζητείται η κατάλληλη εγγραφή υποψηφίων θετών γονέων. Κριτήρια αναζήτησης αποτελούν οι απαντήσεις που δόθηκαν στα ερωτηματολόγια για τον ανήλικο και για τους υποψήφιους θετούς γονείς, αντιστοίχως.

Εφόσον προκύψει κατάλληλη σύνδεση, τόσο η εγγραφή των υποψηφίων θετών γονέων, όσο και του ανήλικου επισημαίνεται στο Π.Σ. (ως «πρόταση σύνδεσης») και αποστέλλεται ηλεκτρονικό μήνυμα στον κοινωνικό λειτουργό, στον οποίο έχει ανατεθεί η αίτηση των υποψηφίων θετών γονέων καθώς και στον κοινωνικό λειτουργό, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τον ανήλικο. Το ίδιο μήνυμα κοινοποιείται και στο ΕΚΚΑ, στο πλαίσιο των ισχυουσών αρμοδιοτήτων του, σχετικά με τη λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Αναδοχής και Υιοθεσίας.

Άρθρο 10 Επεξεργασία της πρότασης σύνδεσης

Συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών λειτουργών: εντός προθεσμίας πέντε (5) εργάσιμων ημερών από τη λήψη του ηλεκτρονικού μηνύματος της παρ. 3 του άρθρου 9 της παρούσης, πραγματοποιείται η πρώτη διά ζώσης συνάντηση μεταξύ του κοινωνικού λειτουργού, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τον ανήλικο, και του κοινωνικού λειτουργού, στον οποίο έχει ανατεθεί η αίτηση των υποψηφίων θετών γονέων. Στη συνάντηση αυτή οι κοινωνικοί λειτουργοί παρουσιάζουν τα προφίλ του ανηλίκου και των υποψηφίων θετών γονέων αντίστοιχα, χωρίς κοινοποίηση των φακέλων. Η συνάντηση αυτή έχει ως σκοπό την εκατέρωθεν ενημέρωση και δεν οδηγεί στη λήψη απόφασης σχετικά με τη συνέχιση ή μη της διαδικασίας σύνδεσης.

Συνεργασία μεταξύ των κοινωνικών λειτουργών και των υποψηφίων θετών γονέων: εντός προθεσμίας πέντε (5) εργάσιμων ημερών από τη συνάντηση της προηγούμενης παραγράφου, πραγματοποιείται δεύτερη συνάντηση μεταξύ των δύο κοινωνικών λειτουργών και των υποψηφίων θετών γονέων. Κατά τη συνάντηση αυτή, ο κοινωνικός λειτουργός που εκπροσωπεί τον ανήλικο θέτει στη διάθεση των υποψηφίων θετών γονέων και του κοινωνικού λειτουργού που τους εκπροσωπεί, όλα τα στοιχεία του ανήλικου και παρουσιάζει με τον πλέον πρόσφορο τρόπο την προσωπικότητα, τις δραστηριότητες, τα ενδιαφέροντα, την κατάσταση υγείας του και ό,τι άλλο κρίνει απαραίτητο για την ενημέρωση των υποψηφίων θετών γονέων. Οι υποψήφιοι γονείς, επικουρούμενοι από τον κοινωνικό λειτουργό τους, παρουσιάζουν συνοπτικά τις δυνατότητες και τις προσδοκίες τους στον κοινωνικό λειτουργό του ανηλίκου.

Αν και τα δύο μέρη συμφωνούν με την πρόταση σύνδεσης, η συμφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «έγκριση» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Αν έστω ένα από τα δύο μέρη διαφωνεί, η διαδικασία διακόπτεται. Στην περίπτωση αυτή, η διαφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «απόρριψη» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Βάσει αυτοματοποιημένης διαδικασίας του Π.Σ., η μεν εγγραφή των υποψηφίων θετών γονέων επιστρέφει στην προηγούμενη κατάσταση της στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Θετών Γονέων, διατηρώντας την αρχική της ταξινόμηση, η δε εγγραφή του ανηλίκου επιστρέφει στην προηγούμενη κατάσταση της στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων.

Άρθρο 11 Περίοδος προσαρμογής

Εντός εύλογης προθεσμίας από την καταχώρηση στο Π.Σ. της συμφωνίας των δύο μερών, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 10, της παρούσας, πραγματοποιείται η πρώτη συνάντηση των υποψηφίων θετών γονέων με τον ανήλικο, στο χώρο διαμονής του ανηλίκου. Η συνάντηση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου προσαρμογής μεταξύ του ανηλίκου και των υποψηφίων θετών γονέων.

Η περίοδος προσαρμογής διαρκεί κατ’ ελάχιστον δύο (2) ημερολογιακές εβδομάδες και κατά μέγιστο έναν (1) ημερολογιακό μήνα, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν ειδικής τεκμηρίωσης, με λήψη υπόψη της γνώμης του ανηλίκου. Κατά τη διάρκεια της περιόδου προσαρμογής πραγματοποιούνται τουλάχιστον δέκα (10) συναντήσεις, σε διακριτές ημέρες. Στην περίπτωση ανηλίκων κάτω των δύο (2) ετών, οι συναντήσεις αυτές πραγματοποιούνται σε συνεχόμενες ημέρες. Η μία εκ των δέκα (10) τουλάχιστον συναντήσεων πραγματοποιείται στην οικία των υποψηφίων θετών γονέων, εφόσον αυτό καθίσταται δυνατό. Ο προγραμματισμός των συναντήσεων προσαρμόζεται κάθε φορά στις ανάγκες και ιδιαιτερότητες του ανηλίκου, με ευθύνη του φορέα παιδικής προστασίας στον οποίο διαμένει.

Οι ανωτέρω συναντήσεις πραγματοποιούνται υπό την εποπτεία του κοινωνικού λειτουργού του ανηλίκου, λαμβάνοντας υπόψη τη γνώμη του ανηλίκου, κατά τρόπο που συνάδει με την ηλικία και την ωριμότητά του. Η συνάντηση στην οικία των υποψηφίων θετών γονέων πραγματοποιείται παρουσία των δύο κοινωνικών λειτουργών. Σε περίπτωση αντικειμενικής αδυναμίας παρουσία του κοινωνικού λειτουργού του παιδιού, την ευθύνη έχει ο φορέας εποπτείας του τόπου κατοικίας των υποψηφίων γονέων. Ο κοινωνικός λειτουργός των υποψηφίων θετών γονέων δύναται να παρίσταται στις συναντήσεις, οι οποίες πραγματοποιούνται στο χώρο διαμονής του ανηλίκου, εφόσον αυτό κρίνεται εφικτό.

Άρθρο 12 Τελική απόφαση επί της πρότασης σύνδεσης

Εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την ολοκλήρωση της περιόδου προσαρμογής, κατά την έννοια του άρθρου 7 της παρούσας, η τελική συμφωνία ή διαφωνία των δύο μερών ως προς την πρόταση σύνδεσης καταχωρείται στο Π.Σ. από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Συγκεκριμένα, ο κοινωνικός λειτουργός της αίτησης μεριμνά για την καταχώρηση τόσο του δικού του πορίσματος όσο και εκείνου του κοινωνικού λειτουργού του ανηλίκου. Η γνώμη του ανηλίκου, σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 7 της παρούσας, πρέπει να αποτυπώνεται στο πόρισμα του κοινωνικού λειτουργού του. Στην ειδικότερη περίπτωση διαφωνίας μεταξύ των υποψηφίων γονέων και του κοινωνικού τους λειτουργού, υπερισχύει η άποψη των υποψηφίων γονέων.

Αν και τα δύο μέρη συμφωνούν με την πρόταση σύνδεσης, η συμφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «έγκριση» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Η καταχώρηση της έγκρισης έχει ως συνέπεια τη μεταβολή της κατάστασης της πρότασης σύνδεσης στο Π.Σ. (μετατρέπεται σε «επιτυχής υιοθεσία»). Κατόπιν της ολοκλήρωσης της διαδικασίας σύνδεσης ανηλίκου και υποψηφίων θετών γονέων, ακολουθεί η τοποθέτηση του ανηλίκου στην θετή οικογένεια και η υποβολή αίτησης για υιοθεσία στο αρμόδιο δικαστήριο.

Αν έστω ένα από τα δύο μέρη διαφωνεί, η διαδικασία διακόπτεται. Στην περίπτωση αυτή, η διαφωνία δηλώνεται στο Π.Σ. ως «απόρριψη» από τον κοινωνικό λειτουργό της αίτησης. Βάσει αυτοματοποιημένης διαδικασίας του Π.Σ., η μεν εγγραφή των υποψηφίων θετών γονέων επιστρέφει στην προηγούμενη κατάστασή της στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Θετών Γονέων, διατηρώντας την αρχική της ταξινόμηση, η δε εγγραφή του ανηλίκου επιστρέφει στην προηγούμενη κατάστασή της στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων.

Αν οι υποψήφιοι θετοί γονείς απορρίψουν τρεις (3) προτάσεις σύνδεσης, ο κοινωνικός λειτουργός, στον οποίο έχει ανατεθεί η αίτησή τους, οφείλει να διερευνήσει περαιτέρω τους λόγους απόρριψης και δύναται να προβεί σε συμπληρωματική κοινωνική έρευνα, η οποία δύναται να οδηγήσει σε αναθεώρηση των δηλωθέντων προτιμήσεων των υποψηφίων θετών γονέων.

Σε περίπτωση παραμονής του ανηλίκου στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων, χωρίς πρόταση σύνδεσης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του εξαμήνου από την έναρξη ισχύος της παρούσας, ο κοινωνικός του λειτουργός ενημερώνει τη Μονάδα Παιδικής προστασίας και Φροντίδας, η οποία οφείλει να προβεί σε αναθεώρηση του ΑΣΟΑ του ανηλίκου, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τη δυνατότητα εναλλακτικών μορφών αποκατάστασής του.

Άρθρο 13

Μεταβατική διάταξη

Η ισχύς των προθεσμιών, οι οποίες προβλέπονται με την παρούσα, άρχεται από την 20η Σεπτεμβρίου 2020.