Με την παρούσα απόφαση εξειδικεύεται το περιεχόμενο και οι όροι της χωρικής και χρονικής υλοποίησης της υλοποίησης του πιλοτικού Προγράμματος Προσωπικού Βοηθού για άτομα με αναπηρία (στο εξής «Πρόγραμμα»), καθορίζονται οι αναγκαίες διαδικασίες και ρυθμίζονται τα συναφή ειδικά, τεχνικά και λεπτομερειακά θέματα.

Η συμμετοχή στο Πρόγραμμα δεν αποστερεί τον Αποδέκτη από την απόλαυση οποιουδήποτε δικαιώματος ή ωφελήματος που απονέμεται κατά τον νόμο σε αυτόν.

Η Προσωπική Βοήθεια αφορά στην υποστήριξη του Αποδέκτη από Προσωπικό Βοηθό της επιλογής του ή κατά περίπτωση του Εκπροσώπου του, για την ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσής του και τη συμπερίληψή του στην κοινωνία, στη βάση των εξατομικευμένων αναγκών και συνθηκών της ζωής του και σύμφωνα με τις ατομικές επιλογές και τα ενδιαφέροντα του, ενδεικτικώς ως προς τα εξής: α) δραστηριότητες καθημερινής ζωής, όπως σίτιση, ένδυση, προσωπική υγιεινή, β) εργασία και σπουδές γ) συμμετοχή σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου και δ) δραστηριότητες συμμετοχής στην κοινωνική ζωή.

Συνίσταται στην από κοινού με τον Αποδέκτη δραστηριότητα του Προσωπικού Βοηθού εντός του χώρου της οικίας του Αποδέκτη και έξω από αυτόν, σύμφωνα με τις οδηγίες και υποδείξεις αυτού, ή κατά περίπτωση του Εκπροσώπου του, και περιλαμβάνει την παροχή κατάλληλης υποστήριξης στον Αποδέκτη κατά το βαθμό που αυτή απαιτείται ως αποτέλεσμα της αναπηρίας και της έκπτωσης λειτουργικότητας που αυτή επιφέρει.

Δεν περιλαμβάνονται στην Προσωπική Βοήθεια: (α) ιατρικές, νοσηλευτικές, θεραπευτικές υπηρεσίες και υπηρεσίες φυσικής αποκατάστασης, (β) εκπαιδευτικές υπηρεσίες και Παράλληλη Στήριξη κατά την έννοια του ν. 3699/2008 (Α' 199), (γ) υπηρεσίες για τις οποίες απαιτείται συγκεκριμένη ειδικότητα ή άδεια άσκησης επαγγέλματος, ακόμα και εάν τυγχάνει να διαθέτει τέτοια άδεια ο Προσωπικός Βοηθός, (δ) υποβοήθηση σε σεξουαλική λειτουργία ή σεξουαλική δραστηριότητα, (ε) αποκλειστικές υπηρεσίες οικιακού βοηθού, (στ) οποιαδήποτε παράνομη ενέργεια.

«Υποψήφιος Προσωπικός Βοηθός» είναι το φυσικό πρόσωπο που υποβάλει αίτηση για να ενταχθεί στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών.

«Προσωπικός Βοηθός» είναι το φυσικό πρόσωπο που έχει εγγραφεί στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών.

«Δικαιούχος Προσωπικός Βοηθός» είναι το φυσικό πρόσωπο που έχει επιλεγεί από Αποδέκτη ή, κατά περίπτωση, τον Εκπρόσωπό του για την παροχή Προσωπικής Βοήθειας, σύμφωνα με τους όρους της παρούσας.

«Αιτών Ωφελούμενος» είναι το φυσικό πρόσωπο στο όνομα του οποίου υποβάλλεται αίτηση για να λάβει Προσωπική Βοήθεια.

«Επιλέξιμος Ωφελούμενος» είναι ο Αιτών Ωφελούμενος που πληροί τα κριτήρια της παρούσας, προκει-μένου να μπορεί να αξιολογηθεί από Ειδική Επιτροπή Αξιολόγησης.

«Αξιολογούμενος» είναι εκείνος ο Επιλέξιμος Ωφελούμενος για τον οποίο Ειδική Επιτροπή θα εκδώσει απόφαση.

«Αποδέκτης» ή «Ωφελούμενος» είναι το άτομο με αναπηρία, για το οποίο έχει κριθεί ότι εμπίπτει σε μία από τις επιλέξιμες κατηγορίες για την παροχή Προσωπικού Βοηθού.

«Εκπρόσωπος» είναι (α) ο δικαστικός συμπαραστάτης του ατόμου με αναπηρία, (β) ο γονέας ή ο Ανάδοχος ή ο Επίτροπος, για τις περιπτώσεις ανηλίκων ατόμων με αναπηρία.

«Ειδική Επιτροπή» είναι η ειδική επιτροπή αξιολόγησης διεπιστημονικού χαρακτήρα που προβλέπεται στην παρ. 3 του άρθρου 36 του ν. 4837/2021.

«Φορείς Υλοποίησης» είναι (α) ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (στο εξής «ΟΠΕΚΑ») και (β) η μονοπρόσωπη ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «Κοινωνία της Πληροφορίας Μονοπρόσωπη Α.Ε.» (στο εξής «ΚτΠ»).

Για τις ανάγκες του Προγράμματος λειτουργούν στον ΟΠΕΚΑ τα ακόλουθα πληροφοριακά συστήματα:

α)

Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης, το οποίο υποστηρίζει την επιχειρησιακή λειτουργία του Προγράμματος και συγκεκριμένα την διαδικασία υποβολής των αιτήσεων ένταξης Ωφελουμένων στο Πρόγραμμα,

την διαδικασία επιλογής τους, την λειτουργία των Ειδικών Επιτροπών Αξιολόγησης Διεπιστημονικού Χαρακτήρα, τις αιτήσεις ένταξης και την λειτουργία του Μητρώου Προσωπικών Βοηθών, την επιλογή Προσωπικού Βοηθού από κάθε Ωφελούμενο, την παρακολούθηση και την πιστοποίηση της παροχής Προσωπικής Βοήθειας καθώς και την καταβολή των αντίστοιχων αποζημιώσεων.

β)

Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης της Κατάρτισης των Προσωπικών Βοηθών. Το Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης της Κατάρτισης των Προσωπικών Βοηθών καλύπτει τις ανάγκες εκπαίδευσης των Προσωπικών Βοηθών και της βεβαίωσης ολοκλήρωσής της.

Στα Πληροφοριακά Συστήματα παρέχεται (α) δικαίωμα πλήρους πρόσβασης στους Φορείς Υλοποίησης και στην Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας και (β) δικαίωμα περιορισμένης πρόσβασης στους Αιτούντες Ωφελούμενους και στους Εκπροσώπους τους, στους Υποψηφίους Προσωπικούς Βοηθούς, στους εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους των Κέντρων Κοινότητας, στους Εργοδότες κατά την έννοια της παρ. 8 του άρθρου 12, στα μέλη των Ειδικών Επιτροπών, υπό τους όρους που ορίζει η νομοθεσία πε ρί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Τα Πληροφοριακά Συστήματα ακολουθούν κανόνες και πρότυπα για τη διασύνδεση και διαλειτουργικότητα με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α' 184) και το άρθρο 47 του ν. 4623/2019 (Α' 134).

Τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που συλλέγονται στα πληροφοριακά συστήματα της παραγράφου 1 χρησιμοποιούνται αποκλειστικώς για τους σκοπούς της υλοποίησης και της αξιολόγησης του Προγράμματος.

Για την εξυπηρέτηση των Αιτούντων Ωφελούμενων και Υποψηφίων Προσωπικών Βοηθών και μελών των Ειδικών Επιτροπών διατίθεται υπηρεσία εξυπηρέτησής τους (helpdesk) για αναφορά, επίλυση προβλημάτων και παροχή οδηγιών.

Τα ανωτέρω πληροφοριακά συστήματα, ιστότοποι και Μητρώα συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας που τίθενται στον ν. 4727/2020.

Ο αριθμός των Ωφελούμενων καθορίζεται σε χίλιους (1. 000) ανά φάση του Προγράμματος.

Επιλέξιμοι Ωφελούμενοι στο Πρόγραμμα είναι πρόσωπα τα οποία: ³

³Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

 

α)

είναι ηλικίας δέκα έξι (16) έως εξήντα πέντε (65) ετών, συμπεριλαμβανομένων όσων γίνονται 16 ή 65 ετών κατά το έτος υποβολής της αίτησης. Η υπέρβαση του ηλικιακού ορίου μετά την υποβολή της αίτησης, δεν αποκλείει τον Ωφελούμενο από την συμμετοχή του στο Πρόγραμμα. ⁴

⁴Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

 

β)

διαθέτουν Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας, από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.Π.Α.) του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.), με συνολικό ποσοστό αναπηρίας ίσο ή μεγαλύτερο του 67 %, που είναι σε ισχύ κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης. Εφόσον οι ενδιαφερόμενοι δεν διαθέτουν πιστοποίηση ΚΕ.Π.Α., δύνανται να υποβάλουν αποφάσεις πιστοποίησης αναπηρίας που είχαν εκδοθεί από υγειονομικές επιτροπές των νομαρχιών που καταργήθηκαν με τον ν. 3863/2010 (Α' 115), εφόσον πρόκειται για πιστοποιήσεις εφ' όρου ζωής, ή ισχύουσες αποφάσεις πιστοποίησης αναπηρίας από τις Ανώτατες Υγειονομικές Επιτροπές, Στρατού (Α. Σ.Υ. Ε.), και Ναυτικού (Α.Ν.Υ. Ε.), Αεροπορίας (Α.Α.Υ.Ε.). Σε όλες τις περιπτώσεις που οι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν συγχρόνως και Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας από το ΚΕ.Π.Α. λαμβάνεται υπόψη μόνο η τελευταία. Όπου γίνεται αναφορά στην παρούσα απόφαση σε γνωμάτευση ΚΕ.Π.Α. νοούνται και οι γνωματεύσεις που γίνονται δεκτές σύμφωνα με το παρόν άρθρο. ⁵

⁵Τροποποίηση A. Δ12α/Γ.Π.οικ.55175 15.06.2022

 

γ)

έχουν την κύρια κατοικία τους εντός των γεωγραφικών ορίων του άρθρου 4 ανά φάση του Προγράμματος. Ως κύρια κατοικία λαμβάνεται υπόψιν η κατά δήλωση του Αιτούντος πραγματική κατοικία του, η οποία και θα αποτελέσει τον χώρο αξιολόγησης. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η αξιολόγηση δύναται να πραγματοποιείται μέσω τηλεδιάσκεψης. Εφεξής, όπου στην παρούσα γίνεται αναφορά σε κατ' οίκον αξιολόγηση νοείται και η αξιολόγηση μέσω τηλεδιάσκεψης. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης του Αιτούντος ως προς την πραγματική κύρια κατοικία του, θα αποκλείεται από το Πρόγραμμα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 8. ⁶

⁶Τροποποίηση A. Δ12α/Γ.Π.οικ.55175 15.06.2022

 

δ)

δεν έχουν κατά κεφαλήν εισόδημα ή έχουν κατά κεφαλήν εισόδημα που δεν υπερβαίνει το ποσό των εξήντα χιλιάδων ευρώ (€ 60.000, 00), σύμφωνα με τα στοιχεία της πιο πρόσφατης εκκαθάρισης φόρου πριν την υποβολή αίτησης. Ως «Κατά Κεφαλήν Εισόδημα» νοείται το πηλίκο της διαίρεσης του Ετήσιου Οικογενειακού Εισοδήματος με το συνολικό αριθμό των προσώπων που εμφανίζονται - ως υπόχρεοι ή Εξαρτώμενα Μέλη - στις φορολογικές δηλώσεις (τελευταία εκκαθάριση), οι οποίες λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του Ετήσιου Οικογενειακού Εισοδήματος. Ως «Ετήσιο Οικογενειακό Εισόδημα» νοείται το άθροισμα των εισοδημάτων από μισθωτή εργασία και συντάξεις, από επιχειρηματική δραστηριότητα, από κεφάλαιο, από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, φορολογούμενο ή απαλλασσόμενο, πραγματικό ή τεκμαρτό, βάσει φορολογικής δήλωσης του προηγούμενου της αίτησης του άρθρου 7 έτους στην οποία ο υποψήφιος είναι υπόχρεος ή Εξαρτώμενο Μέλος. Στο Ετήσιο Οικογενειακό Εισόδημα περιλαμβάνονται και τα εισοδήματα που προκύπτουν από (αυτοτελείς) φορολογικές δηλώσεις συζύγων (ακόμη και εν διαστάσει) οι οποίοι υποβάλλουν ξεχωριστές από τους ανωτέρω υπόχρεους φορολογικές δηλώσεις, εξαιρουμένων των περιπτώσεων λύσης γάμου ή συμφώνου συμβίωσης. Για τον υπολογισμό του συνολικού αριθμού των προσώπων που εμφανίζονται -ως υπόχρεοι ή Εξαρτώμενα Μέλη - στις φορολογικές δηλώσεις, προσμετράται μία μόνο φορά κάθε πρόσωπο που περιλαμβάνεται στις φορολογικές δηλώσεις που λαμβάνονται υπόψη.

Ο έλεγχος των προϋποθέσεων της παρ. 2, πραγματοποιείται με τη διασταύρωση των απαιτούμενων πληροφοριών, οι οποίες αντλούνται από τα δεδομένα που τηρούνται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στο Μητρώο Πολιτών και στο Πληροφοριακό Σύστημα των ΚΕ.Π.Α. Σε περίπτωση έλλειψης τέτοιων δεδομένων, ο Αιτών αναρτά τα έγγραφα που αποδεικνύουν την προϋπόθεση, τα οποία ελέγχονται από την Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας (στο εξής «Γενική Γραμματεία»), η οποία και επιβεβαιώνει στην περίπτωση αυτή, την πλήρωση των προϋποθέσεων.

Πρόσωπο που διαβιεί σε κλειστή δομή, επιτρέπεται να υποβάλει αίτηση, να αξιολογηθεί και να του απονεμηθεί Προσωπική Βοήθεια. Η δυνατότητα να επιλέξει Προσωπικό Βοηθό θα τελεί υπό την αίρεση της μετοίκησης σε αμιγή κατοικία, η οποία επιβεβαιώνεται με έκθεση των δημοτικών κοινωνικών υπηρεσιών. Πρόσωπο που διαβιεί σε Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης δεν δύναται να συμμετέχει στο Πρόγραμμα.

Για την επιλογή των Ωφελουμένων εκδίδεται Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος από τον Υφυπουργό που είναι αρμόδιος για θέματα Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, βάσει της οποίας καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής. Στην πρόσκληση περιλαμβάνονται οι προϋποθέσεις συμμετοχής, οδηγίες συμπλήρωσης και υποβολής της Αίτησης και του Ερωτηματολογίου που τη συνοδεύει, τρόπος ανακοίνωσης αποτελεσμάτων και κάθε άλλη αναγκαία διευκρίνιση.

Η Αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Υποστήριξης, από τον Αιτούντα Ωφελούμενο ή τον Εκπρόσωπό του. Σε κάθε περίπτωση, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και από υπάλληλο Κέντρου Κοινότητας ύστερα από προφορική εξουσιοδότηση και καθ' υπαγόρευση των προαναφερόμενων προσώπων.

Υπόδειγμα της Αίτησης και του Ερωτηματολογίου που τη συνοδεύει παρατίθενται στο Παράρτημα Ι της παρούσας. Στην περίπτωση που η αίτηση υποβάλλεται από Εκπρόσωπο, συνυποβάλλεται το δικαιολογητικό που αποδεικνύει τη σχέση αυτή. ⁷

⁷Τροποποίηση A. Δ12α/Γ.Π.οικ.55175 15.06.2022; Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

Η οριστική υποβολή της Αίτησης και του Ερωτηματολογίου επέχει (α) θέση Υπεύθυνης Δήλωσης κατά την έννοια του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ως προς την ακρίβεια των στοιχείων που υποβλήθηκαν και (β) θέση δήλωσης συναίνεσης του αιτούντος προσώπου για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την τυχόν διενέργεια κατ' οίκον επισκέψεων από τους υπαλλήλους της Διεύθυνσης Επιθεώρησης και Ελέγχων του ΟΠΕΚΑ, προς τον σκοπό ελέγχου και εποπτείας της παρεχόμενης Προσωπικής Βοήθειας.

Οι Επιλέξιμοι Ωφελούμενοι αξιολογούνται από τις Ειδικές Επιτροπές κατά την σειρά που ορίζεται στις επόμενες παραγράφους. Οι αξιολογήσεις ολοκληρώνονται με την συμπλήρωση 1.000 Ωφελουμένων ανά φάση υλοποίησης και δύναται να παρατείνονται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 7 του άρθρου 14 της παρούσας, έως την συμπλήρωση τουλάχιστον 1.800 ωφελουμένων που έχουν συνδεθεί με Προσωπικό Βοηθό. ⁸

⁸Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023; Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

Οι Επιλέξιμοι Ωφελούμενοι αξιολογούνται τηρουμένης τις ακόλουθης ποσόστωσης: ⁹

⁹Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023; Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

 

α)

Εξήντα τοις εκατό (60 %) άτομα με κινητική αναπηρία. ¹⁰

¹⁰Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023; Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

 

β)

Τριάντα πέντε τοις εκατό (35 %) άτομα με νοητική ή/και αναπτυξιακή ή/και ψυχική αναπηρία. ¹¹

¹¹Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023; Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

 

γ)

Πέντε τοις εκατό (5 %) άτομα με αναπηρία όρασης ή αναπηρία ακοής ή συνδυασμό των δύο (τυφλοί, κωφοί και τυφλοκωφοί). ¹²

¹²Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023; Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

Η υπαγωγή κάθε Αιτούντα στις κατηγορίες της παρ. 5 θα γίνεται σύμφωνα με την δηλωθείσα από τον Αιτούντα ως κύρια αναπηρία του. Η δήλωση αυτή θα πρέπει να αντιστοιχεί στα πιστοποιούμενα στην γνωμάτευση αναπηρίας. Η αντιστοιχία αυτή θα επιβεβαιώνεται από τις Ειδικές Επιτροπές Αξιολόγησης. Σε περίπτωση ουσιωδώς ψευδούς δήλωσης του αιτούντος, θα αποκλείεται από το Πρόγραμμα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 8.

Η επιλογή των Αξιολογούμενων θα γίνει από αλγόριθμο που θα διασφαλίζει την ανωνυμοποίηση των αιτήσεων και την αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος.

Η αξιολόγηση της ανάγκης των Επιλέξιμων Ωφελούμενων για Προσωπικό Βοηθό γίνεται από την οικεία Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής του, ή κατ' εξαίρεση μέσω τηλεδιάσκεψης, κατόπι ν επαλήθευσης της ταυτότητάς του. ¹³

¹³Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

Σε περίπτωση που ο Αιτών διαθέτει Εκπρόσωπο/ ους, παρίσταται υποχρεωτικώς στην διαδικασία της αξιολόγησης τουλάχιστον ένας από αυτούς. Είναι επιτρεπτή η παρουσία διερμηνέα νοηματικής ή άλλης γλώσσας, φυσικώς ή με ηλεκτρονικά μέσα, εφόσον το επιθυμεί ο Αιτών και με δική του πρωτοβουλία και ευθύνη. Είναι επιτρεπτή η παρουσία άλλου προσώπου που μπορεί να διευκολύνει την επικοινωνία, ελλείψει Εκπροσώπου ή διερμηνέα, κατά την κρίση της Ειδικής Επιτροπής. ¹⁴

¹⁴Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει:

(α) συνέντευξη με τον Αξιολογούμενο και τυχόν παριστάμενους Εκπροσώπους του σχετικά με την αναπηρία του, τη διάρθρωση της καθημερινότητάς του και γενικώς των ατομικών συνθηκών ζωής του.

(β) αξιολόγηση λειτουργικότητας του άρθρου 9.

Η αξιολόγηση ολοκληρώνεται με την κατάταξη του Αξιολογούμενου σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες, σύμφωνα με την ανάγκη του για Προσωπική Βοήθεια:

(α) καμία ανάγκη, που αντιστοιχεί σε μηδέν πόντους,

(β) περιστασιακή -μη καθημερινή ανάγκη, που αντιστοιχεί σε μηδέν πόντους,

(γ) πολύ μικρή ανάγκη, που αντιστοιχεί σε μηδέν πόντους,

(δ) μικρή ανάγκη, που αντιστοιχεί σε έναν πόντο,

(ε) μέτρια ανάγκη, που αντιστοιχεί σε δύο πόντους,

(στ) μεγάλη ανάγκη, που αντιστοιχεί σε τρεις πόντους, (ζ) απόλυτη και διαρκής εξάρτηση, που αντιστοιχεί σε τέσσερις πόντους.

Τα μέλη της Ειδικής Επιτροπής κατατάσσουν τον αιτούντα ως «Μη επιλέξιμο» εφόσον κρίνουν ότι έχει προβεί σε ψευδή δήλωση στην Αίτηση ή στο Ερωτηματολόγιο για σημαντικό ζήτημα, ή ότι ο εμφανιζόμενος ως Αιτών δεν ταυτοποιείται. Η κατάταξη σε αυτήν την κατηγορία αντιστοιχεί σε μηδέν πόντους.

Το κάθε μέλος της Ειδικής Επιτροπής κατατάσσει τον Επιλέξιμο Ωφελούμενο σε μία από τις κατηγορίες των παρ. 4 και 5, κατά την επιστημονική και προσωπική του κρίση, συνεκτιμώντας ελεύθερα:

(α) τα στοιχεία της Αίτησης και του Ερωτηματολογίου, (β) την Γνωστοποίηση Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας του ΚΕ.Π.Α.,

(γ) την αξιολόγηση λειτουργικότητας του άρθρου 9,

(δ) τα λεκτικά και μη λεκτικά δεδομένα που προκύπτουν από την συνέντευξη με τον αιτούντα και τους τυχόν παριστάμενους Εκπροσώπους του και την παρατήρησή του περιβάλλοντός του.

Η τελική κατάταξη του Αξιολογούμενου προκύπτει ως μέσος όρος της καταχώρισης κάθε μέλους της Ειδικής Επιτροπής, σύμφωνα με τους πόντους που αναφέρονται στις παρ. 4 και 5, στρογγυλοποιούμενος σε ακέραιο αριθμό.

Στην περίπτωση αξιολογούμενου με νοητική ή/και αναπτυξιακή ή/και ψυχική αναπηρία, κάθε μέλος της Ειδικής Επιτροπής κατατάσσει τον αιτούντα και σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες: ¹⁵

¹⁵Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

 

(α) δύναται να καθοδηγεί ο ίδιος τον Προσωπικό Βοηθό του, ¹⁶

¹⁶Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

 

(β) δεν δύναται να καθοδηγεί ο ίδιος τον Προσωπικό Βοηθό του. ¹⁷

¹⁷Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

 

Για τους σκοπούς του Προγράμματος, η κατάταξη του αιτούντος στις κατηγορίες α' και β' είναι η πλειοψηφούσα μεταξύ των μελών. Υφιστάμενες κατατάξεις στις ανωτέρω κατηγορίες σε άτομα χωρίς νοητική ή/ και αναπτυξιακή ή/και ψυχική αναπηρία, θεωρούνται μη γεγραμμένες. ¹⁸

¹⁸Τροποποίηση A. 47373/2023 10.05.2023

Κατά την κατ' οίκον επίσκεψη πραγματοποιείται συνέντευξη του Αξιολογούμενου από τα μέλη της Ειδικής Επιτροπής με τη χρήση του Προγράμματος Αξιολόγησης της Αναπηρίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (World Health Organization Disability assessment Schedule- WHODAS 2. 0). Οι αξιολογητές συμπληρώνουν ηλεκτρονικά και σε πραγματικό χρόνο το ειδικό ερωτηματολόγιο αξιολόγησης WH ODAS 2. 0., που παρατίθεται στο Παράρτημα Ι Ι και το οποίο στηρίζεται στην αυτοαξιολόγηση υπό την καθοδήγηση των αξιολογητών εφόσον χρειαστεί.

Το WHODAS 2. 0 αποδίδει το επίπεδο λειτουργικότητας σε έξι τομείς της ζωής:

α)

Γνωσιακή Λειτουργία - κατανόηση και επικοινωνία,

β)

Κινητικότητα - κίνηση και ευκολία στη μετακίνηση,

γ)

Αυτοφροντίδα - φροντίδα ατομικής υγιεινής, ντύσιμο, φαγητό και ανεξάρτητη διαμονή,

δ)

Συναναστροφές/Κοινωνικές επαφές - αλληλεπίδραση με άλλα άτομα,

ε)

Δραστηριότητες ζωής - οικιακές ευθύνες, ελεύθερος χρόνος, εργασία και σχολείο,

στ)

Συμμετοχή - ένταξη στις δραστηριότητες της κοινότητας, συμμετοχή στην κοινωνία.

Ο μηνιαίος προϋπολογισμός που προβλέπεται για το σύνολο των αμοιβών των Προσωπικών Βοηθών, κα-τανέμεται μεταξύ των Ωφελουμένων ως εξής:

(α) στους Ωφελούμενους που κατατάγηκαν στην περ. δ' της παρ. 4 του άρθρου 8, αντιστοιχεί μηνιαίως ποσό ύψους Χ

(β) στους Ωφελούμενους που κατατάγηκαν στην περ. ε' της παρ. 4 του άρθρου 8, αντιστοιχεί μηνιαίως ποσό ύψους 2 Χ

(γ) στους Ωφελούμενους που κατατάγηκαν στην περ. στ' της παρ. 4 του άρθρου 8, αντιστοιχεί μηνιαίως ποσό ύψους 4 Χ

(δ) στους Ωφελούμενους που κατατάγηκαν στην περ. ζ' της παρ. 4 του άρθρου 8, αντιστοιχεί μηνιαίως ποσό ύψους 8Χ

όπου το Χ προκύπτει από την ακόλουθη εξίσωση:

(AxX) + (2 x Bx X) + (4 x ΓχΧ) + (8 x ΔχΧ) = Ψ

όπου:

Α: το πλήθος των Ωφελουμένων που κατατάγηκαν στην περ. δ' της παρ. 4 του άρθρου 8

Β: το πλήθος των Ωφελουμένων που κατατάγηκαν στην περ. ε' της παρ. 4 του άρθρου 8

Γ: το πλήθος των Ωφελουμένων που κατατάγηκαν στην περ. στ' της παρ. 4 του άρθρου 8

Δ: το πλήθος των Ωφελουμένων που κατατάγηκαν στην περ. ζ' της παρ. 4 του άρθρου 8

Ψ: Ο μηνιαίος προϋπολογισμός που προβλέπεται για το σύνολο των καταβολών της παρ. 10 του άρθρου 14.

Οι ώρες που απονέμονται μηνιαίως σε κάθε Ωφελούμενο, προκύπτουν ως πηλίκο του ποσού που κατανέμεται ανά Ωφελούμενο σύμφωνα με την παρ. 1 προς την ωριαία αποζημίωση της παρ. 3 του άρθρου 14.

Με απόφαση του Τμήματος Ελέγχου και Διαχείρισης Πληρωμών και Μεταβολών της Διεύθυνσης Αναπηρικών Επιδομάτων και Οικονομικών Ενισχύσεων της Κεντρικής Υπηρεσίας του ΟΠΕΚΑ, η οποία βασίζεται (α) στην απόφαση της Ειδικής Επιτροπής, (β) στην κατανομή της παρ. 1 και (γ) στον υπολογισμό της παρ. 2 και η οποία παράγεται αυτοματοποιημένα απονέμονται ή μη στον κάθε Αξιολογούμενο συγκεκριμένες ώρες ανά μήνα για την αξιοποίησή του για την λήψη Προσωπικής Βοήθειας.

Σε περίπτωση κατάταξης του Αξιολογούμενου στην κατηγορία β’ της παρ. 8 του άρθρου 8 και σε κάθε περίπτωση ύπαρξης Εκπροσώπου, το συμφωνητικό της παρ. 1 του άρθρου 14 καταρτίζεται μεταξύ του Εκπροσώπου και του Προσωπικού Βοηθού. Σε περίπτωση μη ορισμού Εκπροσώπου, οι ωφελούμενοι της ως άνω κατηγορίας καταρτίζουν το συμφωνητικό της παρ. 1 του άρθρου 14 με Προσωπικό Βοηθό της επιλογής τους και δηλώνουν υποχρεωτικά σε αυτό πρόσωπο επαφής της επιλογής τους και τα στοιχεία επικοινωνίας αυτού. Το πρόσωπο επαφής τελεί σε σχέση συγγένειας έως β’ βαθμού ή γάμου ή συμφώνου συμβίωσης με τον ωφελούμενο ή υπήρξε ανάδοχος γονέας ή Επίτροπος αυτού μέχρι την ενηλικίωσή του. Με το πρόσωπο επαφής δύναται να επικοινωνεί ο αντισυμβαλλόμενός τους και ο ΟΠΕΚΑ με σκοπό τη διασφάλιση της ομαλής παροχής της υπηρεσίας. ¹⁹

¹⁹Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

Κατά της απόφασης της παρ. 3 επιτρέπεται η άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής κατά τα οριζόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 46 του ν. 4520/2018 (Α' 30).

Μετά την έκδοση εγκριτικής απόφασης της παρ. 3 του άρθρου 10, οι Ωφελούμενοι ή οι κατά περίπτωση Εκπρόσωποί τους αποκτούν πρόσβαση στο Μητρώο Προσωπικών Βοηθών του άρθρου 12, για το σκοπό αναζήτησης, επικοινωνίας και επιλογής ενός ή περισσότερων Προσωπικών Βοηθών, για τις πάγιες και έκτακτες ανάγκες τους.

Ο Ωφελούμενος επιλέγει μεταξύ είτε (α) ωριαίας Προσωπικής Βοήθειας από έναν ή περισσότερους Προσωπικούς Βοηθούς και κατανέμει ελεύθερα σε αυτούς τις ώρες Προσωπικής Βοήθειας που του έχουν διατεθεί, είτε (β) Προσωπικής Βοήθειας από έναν Προσωπικό Βοηθό, που παρέχεται σε καθεστώς συνοίκησης.

Η παροχή Προσωπικής Βοήθειας σε καθεστώς συνοίκησης προϋποθέτει ότι το ποσό που έχει απονεμηθεί μηνιαίως στον Ωφελούμενο με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 10 είναι ίσο ή μεγαλύτερο από το άθροισμα της μηνιαίας αποζημίωσης και της οικονομικής ενίσχυσης της παρ. 4 του άρθρου 14. Το υπερβάλλον ποσό θεωρείται μη αναλωθέν κατά την έννοια της παρ. 7 του άρθρου 14.

Δεν επιτρέπεται η παροχή Προσωπικής Βοήθειας από πρόσωπο που συνδέεται με τον Ωφελούμενο με σχέση γάμου, συμφώνου συμβίωσης, συγγένεια α' ή β' βαθμού. Δεν επιτρέπεται η παροχή Προσωπικής Βοήθειας από σύνοικο του Ωφελούμενου, εκτός αν παρέχει Προσωπική Βοήθεια υπό καθεστώς συνοίκησης, κατά την έννοια της παρ. 2. Ο έλεγχος της προϋπόθεσης αυτής πραγματοποιείται με διασταύρωση με τα δεδομένα που τηρούνται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στο Μητρώο Πολιτών και στο Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης.

Η Γενική Γραμματεία τηρεί ηλεκτρονικό Μητρώο Προσωπικών Βοηθών (στο εξής «Μητρώο»). Το Μητρώο εντάσσεται στο Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης.

Στο Μητρώο προεγγράφονται οι Υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί με αίτησή τους, κατόπιν Πρόσκλησης Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος από την Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας, βάσει της οποίας καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής. Στην πρόσκληση περιλαμβάνονται οι προϋποθέσεις συμμετοχής, οδηγίες συμπλήρωσης και υποβολής της αίτησης και κάθε άλλη αναγκαία διευκρίνιση.

Η οριστική εγγραφή στο Μητρώο γίνεται από το Τμήμα Ατόμων με Αναπηρία, της Διεύθυνσης Πολιτικών Ατόμων με Αναπηρία, της Γενικής Διεύθυνσης Κοινωνικής Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις των επόμενων παραγράφων.

Η οριστική εγγραφή στο Μητρώο γίνεται εφόσον στο πρόσωπο του Υποψηφίου Προσωπικού Βοηθού πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

α)

είναι τουλάχιστον 18 ετών και όχι μεγαλύτερος των 67 ετών,

β)

δεν έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για: αα) εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, και τα εγκλήματα σχετικά με την οικογένεια των άρθρων 360 και 360 Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95), ββ) εγκλήματα του ν. 3500/2006 (Α' 232) για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, γγ) εμπορία ανθρώπων σύμφωνα με το άρθρο 323 Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019) και τον ν. 4251/2014 (Α' 80), δδ) εμπορία ναρκωτικών σύμφωνα με τον ν. 4139/2013 (Α' 74), εε) τα εγκλήματα των άρθρων 299, 306, 308 έως 312 και 324 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, στστ) τα εγκλήματα των άρθρων 300 και 301 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019), ζζ) τα εγκλήματα του άρθρου 38 του ν. 4624/2019 (Α' 137). Η απαγόρευση εκτείνεται και στις περιπτώσεις που εκκρεμεί ποινική δίωξη ή βρίσκεται σε ισχύ οριστική ή τελεσίδικη καταδικαστική απόφαση, η οποία δεν έχει καταστεί αμετάκλητη.

γ)

Εάν πρόκειται για πολίτη χώρας εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρίσκεται νόμιμα στην Ελλάδα και να έχει το δικαίωμα να εργασθεί,

δ)

έχει καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας,

ε)

έχει ολοκληρώσει επιτυχώς το πρόγραμμα κατάρτισης της παρ. 1 του άρθρου 13,

στ)

διαθέτει πιστοποιητικό υγείας σε ισχύ της υπό στοιχεία Υ1γ/Γ.Π/οικ 35797/2012 (Β' 1199) υπουργικής απόφασης,

ζ)

Διαθέτει βεβαίωση ψυχιάτρου περί μη ύπαρξης ψυχικής νόσου,

η)

δεν έχει διαγραφεί οριστικά από το Μητρώο λόγω παράβασης των υποχρεώσεών του.

Ο έλεγχος των προϋποθέσεων της παραγράφου 3, πραγματοποιείται και με ηλεκτρονική διασταύρωση με τα δεδομένα που τηρούνται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και το Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης της Κατάρτισης των Προσωπικών Βοηθών.

Για την παροχή Προσωπικής Βοήθειας σε Ωφελούμενους για τους οποίους έχει κριθεί ότι δεν δύνανται να καθοδηγούν τον Προσωπικό Βοηθό τους οι ίδιοι, απαιτείται ο Προσωπικός Βοηθός να διαθέτει είτε (α) τίτλο σπουδών ή κατάρτιση σχετική με ιατρικές, παραϊατρικές και κοινωνικές επιστήμες ή σχετική με την αναπηρία, είτε (β) προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία στην παροχή υπηρεσιών προς άτομα με αναπηρία τουλάχιστον ενός έτους. Σε περίπτωση που δεν υφίσταται στο Μητρώο διαθέσιμος Προσωπικός Βοηθός που να πληροί τις ως άνω προϋποθέσεις, τα συμφωνητικά δύναται να συνάπτονται με Προσωπικούς Βοηθούς της επιλογής του Ωφελούμενου ή, κατά περίπτωση, του Εκπροσώπου αυτού, που έχουν εγγραφεί στο οικείο Μητρώο, ανεξαρτήτως πλήρωσης των ως άνω απαιτήσεων, τηρουμένων των όρων του άρθρου 11 της παρούσας. Συμφωνητικά που έχουν συναφθεί με Προσωπικούς Βοηθούς, ανεξαρτήτως πλήρωσης ή μη των απαιτήσεων του πρώτου εδαφίου, παραμένουν νόμιμα και ισχυρά. ²⁰

²⁰Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

Για την εγγραφή στο Μητρώο ο Υποψήφιος Προσωπικός Βοηθός υποβάλλει ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Υποστήριξης του άρθρου 5 τα ακόλουθα δικαιολογητικά:

α)

Αίτηση που επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986 (Α' 178) ως προς τα δηλωθέντα στοιχεία.

β)

αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο.

γ)

Επί πολιτών χωρών εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα δικαιολογητικά που κατά περίπτωση τεκμηριώνουν ότι βρίσκεται νόμιμα στη Χώρα και έχει το δικαίωμα να εργαστεί.

δ)

Απόσπασμα ποινικού Μητρώου τύπου Α'. Επί αλλοδαπών απαιτείται απόσπασμα ποινικού Μητρώου που εκδίδεται από την αρμόδια αρχή της χώρας καταγωγής του ενδιαφερόμενου και επιπλέον απόσπασμα ποινικού Μητρώου από το Αυτοτελές Τμήμα Ποινικού Μητρώου της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

ε)

Υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α' 178) απευθυνόμενη στην Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας με το ακόλουθο περιεχόμενο: «δεν εκκρεμεί εις βάρος μου μήνυση ή έγκληση ενώπιον αρμόδιας αρχής ούτε έχω καταδικαστεί με οριστική ή τελεσίδικη απόφαση για αα) εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας, οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, και τα εγκλήματα σχετικά με την οικογένεια των άρθρων 360 και 360 Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α' 95), ββ) εγκλήματα του ν. 3500/2006 (Α' 232) για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, γγ) εμπορία ανθρώπων σύμφωνα με το άρθρο 323 Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019) και τον ν. 4251/2014 (Α' 80), δδ) εμπορία ναρκωτικών σύμφωνα με τον ν. 4139/2013 (Α' 74), εε) τα εγκλήματα των άρθρων 299, 306, 308 έως 312 και 324 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, στστ) τα εγκλήματα των άρθρων 300 και 301 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019), ζζ) τα εγκλήματα του άρθρου 38 του ν. 4624/2019 (Α' 137).

στ)

Επί αλλοδαπού, υπεύθυνη δήλωση ότι γνωρίζει επαρκώς την ελληνική γλώσσα και τυχόν πιστοποιητικό γλωσσομάθειας.

Η διαγραφή από το Μητρώο γίνεται:

α)

Με αίτηση του εγγεγραμμένου οποτεδήποτε.

β)

Αν έχει εκλείψει οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις της παρ. 3,

γ)

Λόγω παράβασης των υποχρεώσεων του εγγεγραμμένου και μετά από τήρηση της διαδικασίας του άρθρου 15.

Στο Μητρώο δύναται να εγγραφούν και φυσικά πρόσωπα που απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας σε νομικά πρόσωπα και ατομικές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες εξατομικευμένης υποστήριξης ευάλωτων ομάδων, όπως ενδεικτικώς υπηρεσίες προσωπικού βοηθού, συνοδού ή φροντιστή (στο εξής «Εργοδότης»). Στις περιπτώσεις αυτές ο Υποψήφιος Προσωπικός Βοηθός καταχωρεί τα στοιχεία ταυτοποίησης του Εργοδότη του και ο Εργοδότης επιβεβαιώνει την σχέση και τα στοιχεία του.

Για την εφαρμογή της παρ. 8 πληρούνται οι προϋποθέσεις των παρ. 1 έως και 7 στο πρόσωπο του Υποψήφιου Προσωπικού Βοηθού και επιπλέον απαιτείται ο Εργοδότης διά του νομίμου εκπροσώπου να υποβάλει:

α)

αίτηση,

β)

Αποδεικτικό ότι απασχολεί με καθεστώς εξαρτημένης εργασίας τους εργαζομένους τους που είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο. Ως αποδεικτικό θεωρείται η σχετική βεβαίωση που εκδίδεται από το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

γ)

Αποδεικτικό ενημερότητας για οφειλές στο Δημόσιο και στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ).

δ)

Τα δικαιολογητικά δ' και ε' της παρ. 6 στο πρόσωπο του νομίμου εκπροσώπου του Εργοδότη.

Εφόσον το περιεχόμενο των στοιχείων των δικαιολογητικών της περ. β' και γ' της παρ. 9 αποδεικνύονται με διασύνδεση με το Κέντρο Διαλειτουργικότητας, η υποβολή των δικαιολογητικών παραλείπεται.

Οι Προσωπικοί Βοηθοί δηλώνουν κατ' ελάχιστο:

α)

τις κατηγορίες αναπηρίας για τις οποίες προτίθενται να παρέχουν Προσωπική Βοήθεια,

β)

εάν προτίθενται να παρέχουν Προσωπική Βοήθεια υπό καθεστώς συνοίκησης κατά την έννοια της παρ. 2 του άρθρου 11,

γ)

τον Δήμο κατοικίας τους,

δ)

φύλο,

ε)

ηλικία,

στ)

τις γλώσσες που χρησιμοποιούν ευχερώς, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής νοηματικής γλώσσας και της γραφής Braille,

ζ)

προσωπικά ενδιαφέροντα.

Οι Προσωπικοί Βοηθοί δύναται να δηλώνουν πιστοποιημένη σχετική επαγγελματική εμπειρία, στοιχεία της εκπαίδευσής καθώς και να αναρτούν τυχόν συστατικές επιστολές.

Προκειμένου οι Υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί να εγγραφούν οριστικώς στο Μητρώο, πρέπει να έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς πρόγραμμα εκπαίδευσης, το οποίο περιλαμβάνει κατ' ελάχιστο:

α)

ζητήματα του θεσμικού πλαισίου Προσωπικής Βοήθειας,

β)

δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία,

γ)

βασικά στοιχεία της αναπηρίας και τρόποι υποστήριξης ανά τύπο αναπηρίας.

Η εκπαίδευση πραγματοποιείται ασύγχρονα μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης της Κατάρτισης των Προσωπικών Βοηθών.

Για την εκπαίδευση των Αποδεκτών και των Εκπροσώπων τους παρέχεται δημοσίως ενημερωτικό υλικό στο Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης.

Ο Αποδέκτης ή κατά περίπτωση ο Εκπρόσωπός του, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 10, συνάπτει ιδιωτικό συμφωνητικό με τον Δικαιούχο Προσωπικό Βοηθό ή στην περίπτωση της παρ. 8 του άρθρου 12 με τον Εργοδότη, για την αμοιβαία υπαγωγή τους στο Πρόγραμμα, βάσει Υποδείγματος που παρέχεται στο Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης. Ο Δικαιούχος Προσωπικός Βοηθός ή στην περίπτωση της παρ. 8 του άρθρου 12 ο Εργοδότης υποχρεούται να το αναρτήσει στο Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης και να δηλώσει τα γενικά στοιχεία της συμφωνίας τους. Ο Αποδέκτης ή κατά περίπτωση ο Εκπρόσωπός του υποχρεούται να επιβεβαιώσει τα στοιχεία αυτά. Αμφότεροι δηλώνουν υπευθύνως κατά την έννοια του άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι δεν τελούν μεταξύ τους σε σχέση γάμου, συμφώνου συμβίωσης, συγγένειας α' ή β' βαθμού. Ειδικώς στην περίπτωση παροχής ωριαίας Προσωπικής Βοήθειας, αμφότεροι δηλώνουν υπευθύνως κατά την έννοια του -άρθρου 8 του ν. 1599/1986 ότι δεν είναι σύνοικοι. Στην περίπτωση που ως Προσωπικός Βοηθός αναλαμβάνει ο Εκπρόσωπος του Ωφελούμενου, όταν αυτό επιτρέπεται σύμφωνα με τους περιορισμούς της παρ. 4 του άρθρου 11, αντί συμφωνητικού, υποβάλλεται σχετική δήλωση.

 

Οποιοδήποτε από τα μέρη μπορεί να υπαναχωρήσει αζημίως, ενημερώνοντας τουλάχιστον δέκα ημέρες πρωτύτερα το άλλο μέρος με έγγραφο ή ηλεκτρονικό μέσο. Η υπαναχώρηση υποβάλλεται στον ΟΠΕΚΑ μέσω του Πληροφοριακού Σύστημα Υποστήριξης από το πρόσωπο που υπαναχωρεί. Η μη τήρηση της προθεσμίας του πρώτου εδαφίου από μέρους του Δικαιούχου Προσωπικού Βοηθού δύναται να επιφέρει την διαγραφή του από το Μητρώο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 15.

 

Στην περίπτωση ωριαίας παροχής Προσωπικής Βοήθειας, αυτή δύναται να παρέχεται έως 8 ώρες ημερησίως και έως 40 ώρες εβδομαδιαίως ανά Δικαιούχο Προσωπικό Βοηθό. Ο κάθε Δικαιούχος Προσωπικός Βοηθός δικαιούται έως οχτώ ημέρες ανά μήνα να απέχει από παροχή Προσωπικής Βοήθειας. Σε κάθε περίπτωση, ο συνολικός αριθμός ωρών παροχής Προσωπικής Βοήθειας, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 184 ώρες ανά πλήρη μήνα. Η αποζημίωσή του Δικαιούχου Προσωπικού Βοηθού ανέρχεται σε έξι ευρώ μικτά ανά πραγματική ώρα Προσωπικής Βοήθειας. ²¹

²¹Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

 

Στην περίπτωση παροχής Προσωπικής Βοήθειας σε καθεστώς συνοίκησης, ο κάθε Δικαιούχος Προσωπικός Βοηθός δικαιούται να απέχει από την παροχή Προσωπικής Βοήθειας έως μία ημέρα ανάπαυσης ανά πλήρη εβδομάδα. Η αποζημίωσή του Δικαιούχου Προσωπικού Βοηθού ανέρχεται σε χίλια διακόσια ευρώ μικτά μηνιαίως (€ 1.200) και περιλαμβάνει και τις ημέρες ανάπαυσης. Ο Αποδέκτης δικαιούται οικονομική ενίσχυση διακοσίων πενήντα ευρώ (€ 250) μηνιαίως και οφείλει να παρέχει στον Προσωπικό Βοηθό του δικό του επιπλωμένο δωμάτιο και διατροφή.

 

Ο Δικαιούχος Προσωπικός Βοηθός οφείλει να καταχωρεί στο Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης τις ημέρες και σε περίπτωση ωριαίας παροχής Προσωπικής Βοήθειας και τις συγκεκριμένες ώρες παροχής Προσωπικής Βοήθειας κάθε εβδομάδας που διανύθηκε, έως την Τετάρτη της επόμενης εβδομάδας. Ο Αποδέκτης ή κατά περίπτωση ο Εκπρόσωπός του οφείλει να επιβεβαιώνει τα δεδομένα αυτά έως την ακόλουθη Κυριακή. Σε περίπτωση που ως Προσωπικός Βοηθός αναλαμβάνει ο Εκπρόσωπος του Ωφελούμενου, η έγκριση του προηγούμενου εδαφίου β' παραλείπεται.

 

Δεν θα γίνονται αποδεκτές επιβεβαιώσεις κατά το μέρος που υπερβαίνουν (α) το ποσό που έχει απονεμηθεί μηνιαίως στον Αποδέκτη και (β) τα όρια που θέτουν οι παρ. 3 και 4.

 

Κεφάλαιο που έχει απονεμηθεί σε Ωφελούμενους με την απόφαση της παρ. 3 του άρθρου 10 και δεν αναλώνεται, όπως αυτό διαπιστώνεται με πράξη του Διοικητή του Ο.Π.Ε.Κ.Α. ή διαθέσιμο κεφάλαιο στο πλαίσιο του προγράμματος, εντός του προϋπολογισμού του έργου, όπως αυτό διαπιστώνεται από τους φορείς υλοποίησης, διατίθεται για την αύξηση του πλήθους των Ωφελουμένων εντός των ορίων της παρ. 1 του άρθρου 6 της παρούσας. Οι Ωφελούμενοι της περίπτωσης αυτής προκύπτουν με την διαδικασία της παρ. 7 του άρθρου 7, από το σύνολο των Επιλέξιμων Ωφελούμενων των δύο φάσεων του Προγράμματος, οι οποίοι δεν έχουν αξιολογηθεί, λαμβανομένων ιδίως υπόψη του αριθμού των επιλέξιμων αιτήσεων και του βαθμού υλοποίησης του Προγράμματος ανά φάση αυτού. Η αξιολόγηση δύναται να πραγματοποιείται με τηλεδιάσκεψη ή κατ’ οίκον, εφόσον υπάρχει η δυνατότητα συγκρότησης Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης στην Περιφερειακή Ενότητα του τόπου διαμονής του Επιλέξιμου Ωφελούμενου. Η συμμετοχή των προσώπων αυτών στο Πρόγραμμα διαρκεί μέχρι την ολοκλήρωση του πιλοτικού προγράμματος σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 4 της παρούσας. ²²

²²Τροποποίηση A. Δ12α/3328/2025 12.03.2025

 

Παροχή Προσωπικής Βοήθειας που αντιστοιχεί σε ποσό μεγαλύτερο του ποσού που έχει απονεμηθεί στον Αποδέκτη ή υπερβαίνει τα όρια που θέτουν οι παρ. 3 και 4, ή παροχή υπηρεσίας ή έργου με περιεχόμενο άλλο από το περιγραφόμενο στο άρθρο 2, επαφίεται σε συμφωνία μεταξύ των μερών, τηρουμένων των ισχυόντων νόμων και αποζημιώνεται από τον Αποδέκτη με ίδιους πόρους.

 

Σε περίπτωση παροχής Προσωπικής Βοήθειας σε καθεστώς συνοίκησης, για διάστημα μικρότερο του μήνα, η αποζημίωση και η οικονομική ενίσχυση της παρ. 4 μειώνονται ώστε να αντιστοιχεί αναλογικώς στις ημέρες παροχής Προσωπικής Βοήθειας.

Ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. καταβάλει τα χρήματα απολογιστικά ανά μήνα, σε τραπεζικό λογαριασμό πιστωτικού ιδρύματος που λειτουργεί στην Ελλάδα, του οποίου δικαιούχος ή συνδικαιούχος είναι: ²³

²³Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

α)

Για την παροχή Προσωπικής Βοήθειας, ο Δικαιούχος Προσωπικός Βοηθός, ²⁴

²⁴Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

β)

για την περίπτωση της παρ. 8 του άρθρου 12 ο Εργοδότης και ²⁵

²⁵Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

γ)

για την οικονομική ενίσχυση της παρ. 4, ο Αποδέκτης ή ο συμβεβλημένος Εκπρόσωπός του, ως ακολούθως: ²⁶

²⁶Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Τα συνολικά ποσά της παροχής Προσωπικής Βοήθειας στους δικαιούχους Προσωπικούς Βοηθούς καθώς και της οικονομικής ενίσχυσης της παρ. 4 μεταφέρονται με ηλεκτρονική πληρωμή (eps) μέσω του πληροφοριακού συστήματος epde με χρέωση του λογαριασμού της ΣΑΤΑ και πίστωση του λογαριασμού Ταμειακής Διαχείρισης που τηρεί ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. για το έργο στην Τράπεζα της Ελλάδος ή/και λογαριασμών που τηρεί ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. σε εμπορικές τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα και υποστηρίζουν μαζικές πληρωμές μέσω έκδοσης και εξαργύρωσης εργοσήμου και μέσω ΔΙΑΣ ή ΕΛΤΑ ή απευθείας μέσω των εμπορικών τραπεζών, και καταβάλλονται στους δικαιούχους.

Στην περίπτωση της παρ. 8 του άρθρου 12 τα ποσά καταβάλλονται με ηλεκτρονική πληρωμή (eps) μέσω του πληροφοριακού συστήματος epde με χρέωση του λογαριασμού της ΣΑΤΑ και πίστωση του λογαριασμού του «Εργοδότη» στη βάση των απαιτούμενων δικαιολογητικών.

Για τον σκοπό αυτό, οι ανωτέρω δικαιούχοι δηλώνουν διεθνή αριθμό τραπεζικού λογαριασμού (ΙΒΑΝ) πιστωτικού ιδρύματος που λειτουργεί στην Ελλάδα. ²⁷

²⁷Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Υποστήριξης παράγονται αυτοματοποιημένα αναλυτικές καταστάσεις πληρωμής α) Δικαιούχων προσωπικών βοηθών, β) Αποδεκτών και γ) Εργοδοτών με όλα τα απαραίτητα στοιχεία (Ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, ΑΜΚΑ, ΑΦΜ, αριθμό εγκριτικής απόφασης, ΙΒΑΝ, χρονικό διάστημα πληρωμής (ώρες, ημέρες, μεικτό ποσό, καθαρό ποσό, κρατήσεις), οι οποίες παράγονται ηλεκτρονικά με τα στοιχεία που προκύπτουν από (α) τα στοιχεία του ιδιωτικού συμφωνητικού μεταξύ του Αποδέκτη ή κατά περίπτωση του Εκπροσώπου του και του Δικαιούχου Προσωπικού Βοηθού ή κατά περίπτωση του Εργοδότη, (β) την εγκριτική απόφαση του αρμοδίου οργάνου του Ο.Π.Ε.Κ.Α. της παρ. 3 του άρθρου 10, (γ) τα όρια που τίθενται με την παρούσα και (δ) τις επιβεβαιώσεις της παρ. 5 του παρόντος.

Παράγεται επίσης, συγκεντρωτική κατάσταση πληρωμής όλων των ανωτέρω, με το συνολικό ποσό των αποζημιώσεων των Δικαιούχων Προσωπικών Βοηθών ή/και των Εργοδοτών και των οικονομικών ενισχύσεων των Αποδεκτών, την κατανομή των πληρωμών ανά τράπεζα (αριθμός πιστώσεων και ποσά) και την αμοιβή της τράπεζας, εφόσον συντρέχει τέτοια περίπτωση, για την υλοποίηση της πληρωμής. ²⁸

²⁸Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Η ως άνω συγκεντρωτική κατάσταση πληρωμής, μετά την εκτύπωσή της, διαβιβάζεται με υπογραφή από την αρμόδια Υπηρεσία Πληροφορικής ή τον ανάδοχο του έργου στον Ο.Π.Ε.Κ.Α., βεβαιώνοντας για την ορθότητα και πληρότητά τόσο αυτής όσο και των αναλυτικών καταστάσεων πληρωμής σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το Πρόγραμμα και της οδηγίες των Φορέων Υλοποίησης και εν συνεχεία, υπογράφεται από τον Προϊστάμενο του Τμήματος Ελέγχων και Διαχείρισης Πληρωμών και Μεταβολών της Διεύθυνσης Αναπηρικών Επιδομάτων και Οικονομικών Ενισχύσεων του Ο.Π.Ε.Κ.Α. και τον Προϊστάμενο της ίδιας Διεύθυνσης ή τους νόμιμους αναπληρωτές τους και αποστέλλονται μαζί με το τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών για την υποπερίπτωση των Εργοδοτών, στη Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών του Ο.Π.Ε.Κ.Α.. ²⁹

²⁹Τροποποίηση A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Η Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, κατόπιν ελέγχου των ανωτέρω καταστάσεων, εκκαθαρίζει τη δαπάνη και εκδίδει τα αντίστοιχα Χρηματικά Εντάλματα. ³⁰

³⁰Προσθήκη A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Στις περιπτώσεις που ο Αποδέκτης ή κατά περίπτωση ο Εκπρόσωπός του, συνάπτει ιδιωτικό συμφωνητικό με τον Δικαιούχο Προσωπικό Βοηθό σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4, ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. καταβάλει τις αποζημιώσεις των παραγράφων αυτών, εφαρμοζόμενων αναλογικώς της περ. β' της παρ. 3 του άρθρου 20 και του άρθρου 21 του ν. 3863/2010. Για τους σκοπούς αναλογικής εφαρμογής και μόνο για αυτήν, ως εργοδότης νοείται ο Ο.Π.Ε.Κ.Α. και ως ασφαλισμένος νοείται ο Δικαιούχος Προσωπικός Βοηθός. ³¹

³¹Προσθήκη A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Οι αποζημιώσεις αυτές δεν κατάσχονται εις χείρας του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τους δήμους, τις περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα των Ο.Τ. Α. α' και β' βαθμού, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα. ³²

³²Προσθήκη A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Η οικονομική ενίσχυση της παρ. 4 καταβάλλεται από τον Ο.Π.Ε.Κ.Α., νοείται ως προνοιακή παροχή σε χρήμα σε άτομα με αναπηρία κατά την έννοια του ν. 4520/2018 και εφαρμόζεται το άρθρο 81 του ν. 4611/2019. ³³

³³Προσθήκη A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Όταν ο Αποδέκτης ή κατά περίπτωση ο Εκπρόσωπός του συμβάλλεται με Εργοδότη, ο Εργοδότης εκδίδει τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών για τον Ο.Π.Ε.Κ.Α.. ³⁴

³⁴Προσθήκη A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Ο Αποδέκτης υποχρεούται να καλύπτει με ίδιους πόρους (α) τυχόν έξοδα μετακίνησης κατά την διάρκεια της παροχής Προσωπικής Βοήθειας και (β) σε περίπτωση ταξιδιού, έξοδα διαμονής και διατροφής του Προσωπικού Βοηθού του. ³⁵

³⁵Προσθήκη A. Δ12α/5934/2024 27.11.2024

Η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας ελέγχει και εποπτεύει την τήρηση των υποχρεώσεων των εγγεγραμμένων στο Μητρώο και, επί παράβασης αυτών, επιβάλλει την κύρωση της προσωρινής ή της οριστικής, κατά περίπτωση, διαγραφής από το Μητρώο.

Οι Αποδέκτες, οι Εκπρόσωποί τους και οι Δικαιούχοι Προσωπικοί Βοηθοί δύνανται να αποστέλλουν στη Γενική Γραμματεία παράπονα σχετιζόμενα με τη συμπεριφορά και την εν γένει σχέση με τον αντισυμβαλλόμενό τους, με τη μορφή Δελτίου Υποβολής Παραπόνων που διατίθεται στο Πληροφοριακό Σύστημα Υποστήριξης. Σε περίπτωση που υπάρξει υπόνοια ή γίνει κάποια καταγγελία για τέλεση ποινικού αδικήματος, διαβιβάζει τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του στον αρμόδιο Εισαγγελέα.

Ο Γενικός Γραμματέας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας αξιολογεί τα παράπονα των Αποδεκτών, τα οποία κατατίθενται εγγράφως από τον ίδιο τον Αποδέκτη ή νόμιμο εκπρόσωπό του, καθώς και πληροφορίες που περιέρχονται στην αντίληψή του με οποιονδήποτε άλλο τρόπο. Μετά από προηγούμενη ακρόαση του ενδιαφερομένου, δύναται να επιβάλει την κύρωση της προσωρινής ή της οριστικής διαγραφής από το Μητρώο και ως εκ τούτου παύει το δικαίωμα συμμετοχής του στο Πρόγραμμα και επέρχεται η λύση της συμβατικής σχέσης μεταξύ αυτού και του Αποδέκτη. Η οριστική διαγραφή από το Μητρώο επιβάλλεται σε περιπτώσεις σοβαρών παραβάσεων των υποχρεώσεων του Προσωπικού Βοηθού, στις οποίες συγκαταλέγονται, ιδίως, η παρατεταμένη αδικαιολόγητη αποχή από τα καθήκοντά του, κάθε σοβαρή προσβολή της προσωπικότητας του Αποδέκτη και γενικά κάθε πράξη ή παράλειψη που δηλώνει έλλειψη του ήθους, που είναι αναγκαίο για την παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών.

Οι Αποδέκτες, οι Εκπρόσωποί τους καθώς και οι Δικαιούχοι Προσωπικοί Βοηθοί υποχρεούνται να αποδέχονται και να διευκολύνουν επιτόπιους ελέγχους στο χώρο παροχής Προσωπικής Βοήθειας από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα του ΟΠΕΚΑ και της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας. Σε περίπτωση άρνησης ή παρακώλυσης με οποιονδήποτε τρόπο του ελεγκτικού έργου, η οποία καταγράφεται λεπτομερώς σε σχετικό πόρισμα των ελεγκτικών οργάνων, επιβάλλεται, κατά περίπτωση στον μεν Ωφελούμενο η κύρωση της διακοπής λήψης παροχής Προσωπικής Βοήθειας, στον δε Προσωπικό Βοηθό η κύρωση της οριστικής διαγραφής από το Μητρώο.

Προκειμένου να διερευνηθούν τα αποτελέσματα της υλοποίησης του Προγράμματος ιδίως ως προς: α) την κάλυψη της ανάγκης υποστήριξης των Ωφελούμενων στην καθημερινότητά τους ανά ηλικιακή ομάδα, είδος αναπηρίας, καθεστώς απασχόλησης, τύπο νοικοκυριού κ. α., β) την -σε σύγκριση με την προηγούμενη κατάσταση- ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης τους, συμμετοχή τους στην κοινωνία και βελτίωση της ποιότητάς ζωής τους, γ) την καταλληλότητα των Προσωπικών Βοηθών, δ) τη λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος Υποστήριξης και ε) τον εν γένει μηχανισμό λειτουργίας του προγράμματος, οι Ωφελούμενοι, οι Εκπρόσωποί τους και οι Προσωπικοί Βοηθοί, συμπληρώνουν υποχρεωτικώς ερωτηματολόγια αξιολόγησης του Προγράμματος. Τα ερωτηματολόγια περιλαμβάνουν δομημένες ερωτήσεις επί της συνολικής λειτουργίας του Προγράμματος και είναι διαθέσιμα μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Υποστήριξης. Επιπλέον, οι Ωφελούμενοι συμπληρώνουν υποχρεωτικώς το εργαλείο αξιολόγησης λειτουργικότητας του άρθρου 9.

Για τον ίδιο σκοπό, αναζητούνται στατιστικά σημαντικοί συσχετισμοί μεταξύ δεδομένων που συγκεντρώθηκαν κατά την υλοποίηση του Προγράμματος.

Η Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας συγκεντρώνει τα ανωτέρω στοιχεία στο πλαίσιο υποβολής της έκθεσης αξιολόγησης αποτελεσμάτων της παρ. 5 του άρθρου 36 του ν. 4837/2021 για την αξιοποίηση συμπερασμάτων ενόψει της καθολικής εφαρμογής του Προσωπικού Βοηθού για άτομα με αναπηρία σε όλη τη Χώρα.