Σκοπός-Αντικείμενο

Με την παρούσα απόφαση αποσκοπείται η εφαρμογή του άρθρου 13 του ν. 4736/2020 (Α’ 200) «Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/904 σχετικά με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον και λοιπές διατάξεις», όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 107 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) «Ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων - Ενσωμάτωση των Οδηγιών 2018/851 και 2018/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ περί αποβλήτων και της Οδηγίας 94/62/ΕΚ περί συσκευασιών και απορριμμάτων συσκευασιών, πλαίσιο οργάνωσης του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης, διατάξεις για τα πλαστικά προϊόντα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, χωροταξικέςπολεοδομικές, ενεργειακές και συναφείς επείγουσες ρυθμίσεις», καθώς και της παρ. 1 του άρθρου 86 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) «Ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων - Ενσωμάτωση των Οδηγιών 2018/851 και 2018/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Μαΐου 2018 για την τροποποίηση της Οδηγίας 2008/98/ΕΚ περί αποβλήτων και της Οδηγίας 94/62/ΕΚ περί συσκευασιών και απορριμμάτων συσκευασιών, πλαίσιο οργάνωσης του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης, διατάξεις για τα πλαστικά προϊόντα και την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, χωροταξικές - πολεοδομικές, ενεργειακές και συναφείς επείγουσες ρυθμίσεις», ενώ εξειδικεύονται οι αρμοδιότητες και οι υποχρεώσεις όλων των εμπλεκόμενων μερών και καθορίζονται οι βασικοί παράμετροι λειτουργίας του συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών από πλαστικό, αλουμίνιο και γυαλί.

Α. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ορισμοί “απόβλητα”, “αστικά απόβλητα”, “παραγωγός αποβλήτων”, “κάτοχος αποβλήτων”, “διαχείριση αποβλήτων”, “χωριστή συλλογή”, “ανάκτηση”, εναλλακτική διαχείριση», “ανακύκλωση», «Πρόγραμμα Διευρυμένης Παραγωγού», «Έμπορος», «Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης», «Φορέας Συλλογικού Συστήματος Εναλλακτικής Διαχείρισης», «Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (Ε.Ο.Α.Ν.)» του άρθρου 3 του ν. 4819/2021, «συσκευασία», «Διακινητής συσκευασίας», του άρθρου 77 του ν. 4819/2021, και «Πλαστικό προϊόν μιας χρήσης» του άρθρου 2 του ν. 4736/2020.

Β. Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί, με την επιφύλαξη όσων ορίζονται σε ειδικές διατάξεις νόμου:

Γενικές κατευθύνσεις προγράμματος εναλλακτικής διαχείρισης συστήματος επιστροφής εγγύησης

Το πρόγραμμα εναλλακτικής διαχείρισης των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης αποσκοπεί στην κατά προτεραιότητα επιστροφή των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης και ανακύκλωση των υλικών συσκευασίας, καθώς και στη λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων σύμφωνα με τους στόχους και τις γενικές κατευθύνσεις του ν. 4819/2021 και του ν. 4736/2020, όπως ισχύουν, σε συνδυασμό με τις ειδικότερες διατάξεις της παρούσας απόφασης.

Το πρόγραμμα εναλλακτικής διαχείρισης αναφέρεται στη θέσπιση ειδικών μέτρων και στον προσδιορισμό συγκεκριμένων δράσεων και διαδικασιών για την εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης και περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο:

α)

μέτρα για οργάνωση της εναλλακτικής διαχείρισης των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης,

β)

μέτρα για την μείωση της ποσότητας των συσκευασιών επιστροφής εγγύησης στα οικιακά απόβλητα,

γ)

μέτρα για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του καταναλωτή/τελικού χρήστη,

δ)

ειδικές ρυθμίσεις και τεχνικές οδηγίες για τη χωριστή συλλογή και διαλογή, την επεξεργασία και την ανάκτηση των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης.

Οργάνωση των εργασιών εναλλακτικής διαχείρισης συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης

1) Οι εργασίες εναλλακτικής διαχείρισης (συλλογή/ μεταφορά, διαλογή, επεξεργασία και ανάκτηση) πραγματοποιούνται από επιχειρήσεις οι οποίες υποχρεούνται: α) να έχουν συνάψει συμβάσεις συνεργασίας με εγκεκριμένο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και να ενεργούν στο πλαίσιο των συμβατικών τους υποχρεώσεων με το κάθε ΣΣΕΔ,

β)

να παρέχουν στο συνεργαζόμενο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, που έχει την ευθύνη της εποπτείας των σχετικών εργασιών, την απαιτούμενη διευκόλυνση για την άσκηση του έργου του, σύμφωνα με τις ειδικότερες προβλέψεις της παρούσας απόφασης.

2) Το κάθε εγκεκριμένο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών έχει την ευθύνη για την εποπτεία των εργασιών συλλογής/μεταφοράς, διαλογής, επεξεργασίας και ανάκτησης των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης, ως προς την τήρηση των απαιτήσεων της παρούσας απόφασης.

Ανάκτηση και ανακύκλωση

1) Τίθενται οι ακόλουθοι ποσοτικοί στόχοι ανακύκλωσης:

α)

το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2025 καλύπτονται οι κάτωθι ελάχιστοι στόχοι κατά βάρος για ανακύκλωση στα ακόλουθα υλικά που περιέχονται στα απόβλητα συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης:

αα)

το εβδομήντα επτά τοις εκατό (77%) του πλαστικού,

αβ)

το πενήντα τοις εκατό (50%) του αλουμινίου, αγ) το εβδομήντα τοις εκατό (70%) του γυαλιού,

β)

το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2029, ανακυκλώνεται τουλάχιστον το ενενήντα τοις εκατό (90 %) κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας πλαστικού συστήματος επιστροφής εγγύησης,

γ)

το αργότερο έως την 31η Δεκεμβρίου 2030, καλύπτονται οι κάτωθι ελάχιστοι στόχοι κατά βάρος για ανακύκλωση, όσον αφορά τα ακόλουθα συγκεκριμένα υλικά που περιέχονται στα απόβλητα συσκευασίας:

γα)

το ενενήντα τοις εκατό (90 %) του πλαστικού,

γβ)

το εξήντα τοις εκατό (60%) του αλουμινίου,

γγ)

το εβδομήντα πέντε τοις εκατό (75%) του γυαλιού.

2) Ο Ε.Ο.ΑΝ. παρακολουθεί την πορεία υλοποίησης των στόχων ανακύκλωσης των αποβλήτων συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης και θέτει τους κατάλληλους όρους και προϋποθέσεις κατά την έγκριση, τροποποίηση ή ανανέωση των επιχειρησιακών σχεδίων των ΣΣΕΔ συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης. Για τον σκοπό αυτόν ο Ε.Ο.ΑΝ. εισηγείται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας τη λήψη των αναγκαίων μέτρων.

3) Τα μέτρα και οι στόχοι που αναφέρονται στις παρ. 1 και 2 του παρόντος άρθρου δημοσιεύονται από τον Ε.Ο.ΑΝ. και αποτελούν αντικείμενο ενημερωτικής εκστρατείας προς το ευρύ κοινό και τους οικονομικούς παράγοντες.

4) Οι φορείς ΣΣΕΔ συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης υποχρεούνται στην επίτευξη κατ’ ελάχιστον των ποσοτικών στόχων της παρ. 1, με αναγωγή στις ποσότητες συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης των υπόχρεων παραγωγών που έχουν ενταχθεί σε αυτά. Ο Ε.Ο.ΑΝ. μπορεί να ορίζει υψηλότερους στόχους στην απόφαση έγκρισης, προκειμένου να διασφαλίζεται η επίτευξη των εθνικών στόχων.

Συσκευασιών - Ρυθμίσεις για τους φορείς ΣΣΕΔ

1) Το κάθε εγκεκριμένο Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) Συστήματος Επιστροφής Εγγύησης Συσκευασιών έχει ως σκοπό την εφαρμογή συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, φέρει την οργανωτική ευθύνη λειτουργίας του και είναι πανελλαδικής εμβέλειας.

1α) Οι υπόχρεοι παραγωγοί συσκευασιών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 14 του άρθρου 2 της παρούσας απόφασης υποχρεούνται να συμβάλλονται με εγκεκριμένο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών για την εκπλήρωση της νομικής υποχρέωσής τους, όπως ορίζεται στην παρούσα.

2) Οι φορείς ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών έχουν ως σκοπό την οργάνωση και λειτουργία ΣΣΕΔ εγκεκριμένου από τον Ε.Ο.ΑΝ. και επιτρέπεται η λειτουργία περισσοτέρων του ενός φορέων ΣΣΕΔ για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης.

3) Ο εγκεκριμένος φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών δύναται να αποτελεί και εγκεκριμένο φορέα ΣΣΕΔ για τις συσκευασίες που δεν εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης, αρκεί να μπορεί να εφαρμόζει μέθοδο διακριτού υπολογισμού των ποσοτικών στόχων των συσκευασιών που εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης σε σχέση με τις συσκευασίες που δεν εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης.

4) Ο Φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών έχει σκοπό να επιτύχει τους ποσοτικούς στόχους χωριστής συλλογής, προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης.

5) Τα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών σχεδιάζονται κατά τρόπο ώστε να αποφεύγονται εμπόδια στο εμπόριο ή στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, διασφαλίζουν τα δικαιώματα βιομηχανικού και εμπορικού απορρήτου, καθώς και την ίση μεταχείριση των υπόχρεων παραγωγών προϊόντων, ανεξάρτητα από την προέλευση ή το μέγεθός τους, χωρίς να προκαλούν δυσανάλογη διοικητική επιβάρυνση στους παραγωγούς, συμπεριλαμβανομένων των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που παράγουν μικρές ποσότητες προϊόντων.

6) Μέτοχοι ή εταίροι φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών μπορούν να είναι αποκλειστικά:

α)

οι υπόχρεοι παραγωγοί συσκευασιών της παρ. 14 του άρθρου 2 για τα προϊόντα που αφορούν αυτό το ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, β) τα νομικά πρόσωπα τα οποία οργανώνονται αποκλειστικά από υπόχρεους παραγωγούς συσκευασιών της παρ. 14 του άρθρου 2 με σκοπό την οργάνωση φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και για τα οποία ισχύουν κατ’ αντιστοιχία οι όροι και περιορισμοί των παρ. 7 έως και 12 του παρόντος άρθρου που ισχύουν για τους φορείς ΣΣΕΔ. Ειδικότερα για τις συσκευασίες, στα νομικά αυτά πρόσωπα μπορεί να συμμετέχουν και νομικά πρόσωπα τα οποία κατ’ επάγγελμα αναπτύσσουν, κατασκευάζουν, επεξεργάζονται, μεταποιούν ή εισάγουν συσκευασίες,

γ)

οι Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, οι Φορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) και η ΚΕΔΕ σε συνεργασία με τους υπόχρεους παραγωγούς συσκευασιών της παρ. 14 του άρθρου 2, σε ποσοστό μικρότερο του 50%. Οι φορείς της παρούσας περίπτωσης δεν επιτρέπεται να μετέχουν για τους σκοπούς της παρούσας σε αστική εταιρεία.

7) Η ιδιότητα του μετόχου ή εταίρου φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του μετόχου, του μέλους οργάνου διοίκησης ή στελέχους που κατέχει θέση ευθύνης και προΐσταται σε τμήμα, διεύθυνση ή γενική διεύθυνση επιχείρησης, η οποία εκτελεί εργασίες επεξεργασίας ή συλλογής και μεταφοράς αποβλήτων ή εν γένει εναλλακτική διαχείριση αποβλήτων συσκευασιών ή προϊόντων. Το ασυμβίβαστο δεν ισχύει:

α)

για τους Ο.Τ.Α. α’ βαθμού, τους ΦοΔΣΑ και την ΚΕΔΕ, β) για τις περιπτώσεις μετόχου ή εταίρου φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, στις οποίες το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών της επιχείρησης αφορά σε δραστηριότητες που τον καθιστούν υπόχρεο παραγωγό.

8) Απαγορεύεται η κατοχή μετοχών ή μερίδων φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών από πρόσωπα που:

α)

τελούν σε πτώχευση, παύση εργασιών, αναγκαστική διαχείριση ή αναστολή εργασιών ή έχει κινηθεί σε βάρος τους διαδικασία κήρυξης σε πτώχευση, εκκαθάρισης, αναγκαστικής διαχείρισης, αναστολής εργασιών ή παρόμοια διαδικασία,

β)

έχουν καταδικαστεί τελεσίδικα για αδίκημα του άρθρου 25 του ν. 1882/1990 (Α’ 43) ή του άρθρου 66 του ν. 4174/2013 (Α’ 170) ή του άρθρου 157 του ν. 2960/2001 (Α’ 265) ή για παράβαση των διατάξεων που προστατεύουν από τον αθέμιτο ανταγωνισμό ή προστατεύουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό ή για αδίκημα της παρ. 1 του άρθρου 37 του ν. 4042/2012 (Α’ 24) ή του άρθρου 66 του ν. 4819/2021 (Α’ 129) ή του άρθρου 28 του ν. 1650/ 1986 (Α’ 160).

9) Το ασυμβίβαστο της παρ. 7 και τα κωλύματα της περ. β’ της παρ. 8 ισχύουν και για την ιδιότητα μέλους του διοικητικού συμβουλίου ή άλλου οργάνου διοίκησης ή στελέχους που κατέχει θέση ευθύνης και προΐσταται σε τμήμα, διεύθυνση ή γενική διεύθυνση του φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών. Το ασυμβίβαστο της παρ. 7 για μέλη διοικητικού συμβουλίου ή άλλου οργάνου διοίκησης ή στελέχους που κατέχει θέση ευθύνης και προΐσταται σε τμήμα, διεύθυνση ή γενική διεύθυνση φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών ισχύει και όταν σύζυγος ή συγγενής εξ αίματος σε ευθεία γραμμή και σε πλάγια γραμμή μέχρι και δευτέρου βαθμού ή εξ αγχιστείας μέχρι και δευτέρου βαθμού των ανωτέρω προσώπων είναι και μέτοχος, μέλος οργάνου διοίκησης ή στέλεχος που κατέχει θέση ευθύνης και προΐσταται σε τμήμα, διεύθυνση ή γενική διεύθυνση επιχείρησης, η οποία αναλαμβάνει εργασίες επεξεργασίας ή συλλογής και μεταφοράς αποβλήτων. Το ασυμβίβαστο των παρ. 7 και 9 παρατείνεται για ένα (1) έτος μετά την αποχώρηση από τον φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών για οποιονδήποτε λόγο. Η εξαίρεση της περ. β’ της παρ. 7 δεν ισχύει για τα ασυμβίβαστα της παρούσας.

10) Αν συντρέξει κάποιο από τα ασυμβίβαστα της παρ. 7 του παρόντος άρθρου ή από τα κωλύματα της παρ. 8 του παρόντος άρθρου στο πρόσωπο μετόχου ή εταίρου φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, το πρόσωπο αυτό υποχρεούται να μεταβιβάσει τις μετοχές ή τα μερίδια που κατέχει σε πρόσωπα των περ. α’ ή β’ της παρ. 6 του παρόντος άρθρου, τα οποία εκδηλώνουν σχετικό ενδιαφέρον, μέσα σε τέσσερις (4) μήνες από τον χρόνο που γεννάται το ασυμβίβαστο ή το κώλυμα. Αν συντρέξει κάποιο από τα ασυμβίβαστα ή τα κωλύματα της παρ. 6 του παρόντος άρθρου στο πρόσωπο μέλους διοικητικού συμβουλίου ή άλλου οργάνου διοίκησης ή διευθυντικού στελέχους ή στελέχους με θέση ευθύνης που προΐσταται σε τμήμα, διεύθυνση ή γενική διεύθυνση φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών οφείλει μέσα σε τρεις (3) μήνες να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες για τη συμμόρφωσή του με τις παρ. 6, 7 και 8 του παρόντος άρθρου.

11) Οι φορείς ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών απαγορεύεται να εκτελούν οι ίδιοι εργασίες εναλλακτικής διαχείρισης και να διαθέτουν σχετικές για τον σκοπό αυτόν άδειες. Αν, εξαιτίας έλλειψης επιχειρηματικού ενδιαφέροντος από τον ιδιωτικό ή τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, καθίσταται αδύνατη η συλλογή και μεταφορά ή η επεξεργασία αποβλήτων, η εκτέλεση τέτοιων εργασιών επιτρέπεται ύστερα από προηγούμενη έγκριση του Ε.Ο.ΑΝ. Η έγκριση του Ε.Ο.ΑΝ. δίνεται με απόφαση του Δ.Σ. μέσα σε τρεις (3) μήνες από την υποβολή τεκμηριωμένου αιτήματος, μετά την άπρακτη πάροδο της οποίας το αίτημα θεωρείται εγκεκριμένο. Εξαιρούνται της απαγόρευσης τα περιφερειακά κέντρα διαλογής φιαλών που λειτουργούν στο πλαίσιο συστήματος επιστροφής εγγύησης της παρ. 1 του άρθρου 86 του ν. 4819/2021.

12) Η διανομή κερδών από τον φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών στους μετόχους ή τους εταίρους του απαγορεύεται.

13) Με την επιφύλαξη του ν. 4412/2016 (Α’ 147), η προμήθεια αγαθών, η λήψη ή η ανάθεση υπηρεσιών και η ανάθεση έργων και μελετών από τους φορείς ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών διενεργούνται σύμφωνα με Κανονισμό Προμηθειών, Υπηρεσιών, Έργων και Μελετών του φορέα, ο οποίος καταρτίζεται σύμφωνα με κατευθυντήριες οδηγίες που εκδίδει ο Ε.Ο.ΑΝ. Οι κατευθυντήριες οδηγίες αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο του Ε.Ο.ΑΝ. και διέπονται από τις αρχές της δημοσιότητας, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των ενδιαφερομένων.

Οι φορείς ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών έχουν την υποχρέωση να υποβάλουν προς έγκριση στον Ε.Ο.ΑΝ. τον Κανονισμό Προμηθειών, Υπηρεσιών, Έργων και Μελετών, το αργότερο μέσα σε δύο (2) μήνες από την ανάρτηση των ανωτέρω κατευθυντήριων οδηγιών, καθώς και ύστερα από κάθε σχετική τροποποίησή τους. Η έγκριση του Ε.Ο.ΑΝ. δίνεται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου μέσα σε δύο (2) μήνες από την υποβολή του Κανονισμού Προμηθειών, Υπηρεσιών, Έργων και Μελετών. Αν ο Ε.Ο.ΑΝ. δεν απαντήσει εντός της ανωτέρω προβλεπόμενης προθεσμίας, ο Κανονισμός θεωρείται εγκεκριμένος.

14) Ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών υποχρεούται να υποβάλει ετησίως στον Ε.Ο.ΑΝ. για αξιολόγηση έκθεση προγραμματισμού για τα επόμενα τρία (3) έτη, στην οποία περιλαμβάνονται κατ’ ελάχιστο:

α)

αναλυτικός ετήσιος προϋπολογισμός και σχέδιο προϋπολογισμού των επόμενων τριών (3) ετών,

β)

προγραμματισμός των εργασιών εναλλακτικής διαχείρισης, ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών για τα επόμενα τρία (3) έτη, με αναφορά στη γεωγραφική ανάπτυξη, τις απαιτούμενες επενδύσεις και συνεργασίες και τις εκτιμώμενες ανακτηθείσες ποσότητες,

γ)

αναλυτικό ετήσιο πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, που περιλαμβάνει τουλάχιστον τις δράσεις, τον σκοπό, τα μέσα υλοποίησης και τον προϋπολογισμό του κόστους. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης ο Ε.Ο.ΑΝ. μπορεί να αξιώσει την από κοινού διεξαγωγή ενημερωτικών δράσεων και προγραμμάτων ευαισθητοποίησης με άλλους φορείς ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, λαμβάνοντας υπόψη τις ενδεχόμενες συνέργειες ή επικαλύψεις με άλλα προγράμματα ενημέρωσης ή ευαισθητοποίησης.

Η έκθεση υποβάλλεται στον Ε.Ο.ΑΝ. έως την 30ή Νοεμβρίου του προηγούμενου έτους.

Το ειδικότερο περιεχόμενο της έκθεσης, ο τρόπος αξιολόγησης και δημοσιοποίησής της και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας μπορεί να εξειδικεύονται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ε.Ο.ΑΝ.

15) Ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών υποχρεούται να υποβάλει στον Ε.Ο.ΑΝ. για αξιολόγηση λεπτομερή ετήσια απολογιστική έκθεση κατ’ αντιστοιχία με το εγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο, στην οποία περιλαμβάνονται κατ’ ελάχιστο στοιχεία σχετικά με:

α)

τον φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, ιδίως αναφορικά με τη μετοχική και εταιρική του σύνθεση, αλλαγές στο καταστατικό, διαχείριση ασυμβιβάστων και κωλυμάτων, σχετική οργανωτική διάρθρωση και στελέχωση,

β)

τον βαθμό ανάπτυξης της εμβέλειας του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών σε σχέση με τα απόβλητα που διαχειρίζεται και τη γεωγραφική του κάλυψη,

γ)

τις εφαρμοζόμενες μεθόδους εναλλακτικής διαχείρισης, τις σχετικές με κάθε μέθοδο υφιστάμενες υποδομές και τον εξοπλισμό και την απόδοση κάθε μεθόδου, ιδίως τις ποσότητες που ανακτώνται και συλλέγονται,

δ)

την επίδοση του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών σε σχέση με τους στόχους που υποχρεούται να πετύχει και το μερίδιο συμμετοχής των διαφορετικών μεθόδων εναλλακτικής διαχείρισης, ανάλογα με το μερίδιο ποσοτήτων των συμβεβλημένων υπόχρεων ανά κατηγορία προϊόντος,

ε)

τις εφαρμοζόμενες μεθόδους παρακολούθησης και επιβεβαίωσης των δηλούμενων ποσοτήτων και τον τρόπο διασφάλισης της αξιοπιστίας αυτών,

στ)

τους συμβεβλημένους υπόχρεους παραγωγούς συσκευασιών,

ζ)

τους συνεργάτες του φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών για την εκτέλεση των εργασιών εναλλακτικής διαχείρισης, ανά εργασία και μέθοδο,

η)

τις δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης ανά δράση, το κοινό στο οποίο απευθύνεται, το είδος της, το κόστος υλοποίησης και την αποτελεσματικότητά της, και θ) τα οικονομικά στοιχεία, ιδίως τα έσοδα από εισφορές υπόχρεων και από άλλες πηγές, το επενδυτικό και λειτουργικό κόστος ανά μέθοδο εναλλακτικής διαχείρισης, καθώς και το κόστος ανά τόνο ανακυκλούμενων αποβλήτων (αποδοτικότητα), τις δανειακές υποχρεώσεις τους, τα στοιχεία των αυτοελέγχων, συμπεριλαμβανομένων των τακτικών ανεξάρτητων ελέγχων που υποστηρίζουν τους αυτοελέγχους, το συνολικό κόστος ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, το διοικητικό κόστος σύμφωνα με την παρ. 13, λοιπά έξοδα, καθώς και αποθεματικό στο οποίο δεν περιλαμβάνεται η διαφορά της τρέχουσας αξίας των παγίων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων από την αναπόσβεστη αξία τους.

Με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ε.Ο.ΑΝ. δύναται να καθορίζεται μέγιστο ποσοστό επιτρεπτού ειδικού αποθεματικού για τα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών.

Η έκθεση υποβάλλεται στον Ε.Ο.ΑΝ. έως την 30ή Απριλίου του επόμενου έτους με βάση τα έως τότε διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία και αναρτάται αμελλητί, με την ένδειξη «υπό αξιολόγηση», στην ιστοσελίδα του φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και στην ιστοσελίδα του Ε.Ο.ΑΝ. Με την οριστικοποίηση των οικονομικών αποτελεσμάτων του φορέα, υποβάλλονται αμελλητί στον Ε.Ο.ΑΝ. και τα οικονομικά αυτά στοιχεία. Μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της έκθεσης, η αξιολόγηση αυτή αναρτάται αμελλητί στην ιστοσελίδα του φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και στην ιστοσελίδα του Ε.Ο.ΑΝ.

Το ειδικότερο περιεχόμενο της έκθεσης, ο τρόπος υποβολής, αξιολόγησης και δημοσιοποίησής της και κάθε άλλο θέμα σχετικό με την εφαρμογή της παρούσας δύναται να εξειδικεύονται με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ε.Ο.ΑΝ.

16) Ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών υποχρεούται να υποβάλει αληθή και τεκμηριωμένα στοιχεία στον Ε.Ο.ΑΝ. αναφορικά με τις ποσότητες των αποβλήτων, ανά είδος και κατηγορία αυτών, που οδηγήθηκαν προς επεξεργασία στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, καθώς και τη μεθοδολογία συγκέντρωσης των στοιχείων αυτών.

17) Το διοικητικό κόστος των φορέων ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών δεν υπερβαίνει το αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του σκοπού τους με τρόπο οικονομικά αποδοτικό. Ο Ε.Ο.ΑΝ. ελέγχει και αξιολογεί το διοικητικό κόστος λειτουργίας των φορέων ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών κατά την εξέταση των επιχειρησιακών τους σχεδίων, κατά τη διαδικασία έγκρισης, ανανέωσης ή τροποποίησης των ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και κατά την υποβολή των ετήσιων εκθέσεων των φορέων και μπορεί να θέτει σχετικούς όρους στην απόφαση έγκρισης.

Για την αξιολόγηση του διοικητικού κόστους, ο Ε.Ο.ΑΝ. μπορεί να καθορίσει το εύλογο διοικητικό κόστος ή στοιχεία αυτού με μελέτη που ανατίθεται σε εταιρία εγνωσμένου κύρους. Ως «διοικητικό κόστος» θεωρείται ιδίως: α) το κόστος μισθοδοσίας, β) η αποζημίωση μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, γ) τα μισθώματα και τα κοινόχρηστα, δ) το κόστος αναλωσίμων, ε) τα αναγκαία έξοδα υποδοχής και φιλοξενίας, και στ) το κόστος λήψης αναγκαίων υπηρεσιών, όπως λογιστικής υποστήριξης, νομικών και συμβουλευτικών υπηρεσιών, όπως και υπηρεσιών φύλαξης και καθαριότητας.

Στο διοικητικό κόστος δεν περιλαμβάνονται το έκτακτο κόστος για δικαστικές υποθέσεις, το κόστος των σχετικών δικηγορικών αμοιβών και το κόστος των αυτοελέγχων, συμπεριλαμβανομένων των τακτικών ανεξάρτητων ελέγχων που υποστηρίζουν τους αυτοελέγχους.

Κατά την εξέταση του διοικητικού κόστους αξιολογούνται, ιδίως, η διάθεση χωρίς αιτιολογία υψηλών ποσών σε μία ή περισσότερες από τις κατηγορίες διοικητικού κόστους και οι χωρίς αιτιολογία μεγάλες διακυμάνσεις ανά κατηγορία κόστους μεταξύ των ετών.

18) Σε περίπτωση μη επίτευξης του ποσοτικού στόχου κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 και για τις χρονικές περιόδους που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης) από φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών που έχει συμπληρώσει ένα (1) έτος λειτουργίας, όπως διαπιστώνεται κατά την αξιολόγηση της ετήσιας απολογιστικής του έκθεσης της παρ. 15 του παρόντος άρθρου, ο Ε.Ο.ΑΝ. απευθύνει σύσταση συμμόρφωσης και, σε περίπτωση που εξακολουθεί η μη επίτευξη του ποσοτικού στόχου κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 και για τις χρονικές περιόδους που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης) για πλέον του ενός πλήρους ημερολογιακού έτους, πρόστιμο αναλογικό της απόκλισης από τον στόχο. Ειδικότερα, εφόσον η μη επίτευξη του ποσοτικού στόχου κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 και για τις χρονικές περιόδους που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης) συνεχίζεται για δεύτερο συνεχόμενο έτος, επιβάλλεται πρόστιμο το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό των χρηματικών εισφορών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής περιόδου που ισούται με το 20% της απόκλισης από τον στόχο. Εφόσον η μη επίτευξη του ποσοτικού στόχου κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 και για τις χρονικές περιόδους που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης) εξακολουθεί για τρίτο συνεχόμενο έτος, επιβάλλεται πρόστιμο το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό των χρηματικών εισφορών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής περιόδου που ισούται με το 40% της απόκλισης από τον στόχο. Εφόσον η μη επίτευξη του ποσοτικού στόχου κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 και για τις χρονικές περιόδους που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης) εξακολουθεί για τέταρτο συνεχόμενο έτος, επιβάλλεται πρόστιμο, το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό των χρηματικών εισφορών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής περιόδου που ισούται με το 100% της απόκλισης από τον στόχο.

Σε περίπτωση που ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών εξακολουθεί και δεν επιτυγχάνει τουλάχιστον το 80% του ποσοτικού στόχου κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 και για τις χρονικές περιόδους που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης), όπως διαπιστώνεται κατά την αξιολόγηση της ετήσιας απολογιστικής του έκθεσης της παρ. 15 του παρόντος άρθρου, ο Ε.Ο.ΑΝ. ανακαλεί την έγκρισή του. Εφόσον επιτυγχάνει άνω του 80% του ποσοτικού στόχου κατά βάρος του συνόλου των αποβλήτων συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης (όπως ορίζεται στο άρθρο 7 και για τις χρονικές περιόδους που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης), επιβάλλεται πρόστιμο το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό των χρηματικών εισφορών της προηγούμενης ετήσιας διαχειριστικής περιόδου που ισούται με το 100% της απόκλισης από τον στόχο.

Τα ποσά που περιέρχονται στον Ε.Ο.ΑΝ. από την επιβολή των προστίμων της παρούσας χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά για τη χρηματοδότηση δράσεων που αποσκοπούν στην επίτευξη των στόχων του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών το οποίο επιβλήθηκε το πρόστιμο.

19) Οι φορείς ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών υποχρεούνται να ελέγχουν αν οι συμβεβλημένοι με αυτούς υπόχρεοι παραγωγοί προϊόντων τηρούν τους όρους των συμβάσεων ένταξής τους στο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών. Για τον σκοπό αυτόν προβαίνουν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για να διασφαλίσουν την τήρηση των όρων της σύμβασης, ιδίως αυτών που αφορούν στις δηλωθείσες ποσότητες και την έγκαιρη καταβολή των εισφορών. Οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται να δίνουν όλα τα πληροφοριακά στοιχεία, όπως ισοζύγια αποθήκης και ποσότητες πωληθέντων προϊόντων, θεωρημένα από ορκωτό λογιστή.

20) Εφόσον ανακληθεί ή δεν ανανεωθεί η απόφαση έγκρισης λειτουργίας του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών από τον Ε.Ο.ΑΝ., ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών λύεται και τίθεται σε εκκαθάριση. Στην περίπτωση αυτή, το ποσό που απομένει, μετά από την εξόφληση των οφειλών του συστήματος προς τρίτους, περιέρχεται στον Ε.Ο.ΑΝ., ο οποίος υποχρεούται να το διαθέσει για την επίτευξη των σχετικών στόχων. Με απόφαση του Ε.Ο.ΑΝ. καθορίζονται ο τρόπος κατανομής του ποσού της παρούσας μεταξύ των ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα λαμβανομένων υπόψη ιδίως των επιδόσεων των υφιστάμενων ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και των ποσοτήτων των συμβεβλημένων υπόχρεων.

21) Οι φορείς ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών διασφαλίζουν τη δυνατότητα συμμετοχής στο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών των ενδιαφερομένων υπόχρεων παραγωγών συσκευασιών, οι οποίοι πληρούν τους όρους και τις απαιτήσεις του συστήματος, που απορρέουν από τον παρόντα και την απόφαση έγκρισης του συστήματος.

Έγκριση λειτουργίας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών

1) Για την έκδοση απόφασης έγκρισης οργάνωσης και λειτουργίας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, ο ενδιαφερόμενος καταθέτει στον Ε.Ο.ΑΝ. φάκελο, ο οποίος περιλαμβάνει:

α)

στοιχεία για τον φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και

β)

πενταετές επιχειρησιακό σχέδιο για την οργάνωση και λειτουργία του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών.

Το περιεχόμενο του φακέλου για την έγκριση οργάνωσης και λειτουργίας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, καθορίζεται στο Παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης. Ο Ε.Ο.ΑΝ. αποφαίνεται επί του αιτήματος εντός τεσσάρων (4) μηνών από την υποβολή του, μετά την άπρακτη πάροδο της οποίας το αίτημα θεωρείται εγκεκριμένο.

Εάν κατά την εξέταση του φακέλου παρατηρηθούν ελλείψεις ή απαιτηθούν διευκρινίσεις, ο ενδιαφερόμενος καλείται να απαντήσει το αργότερο εντός δύο (2) μηνών από την έγγραφη ενημέρωσή του και ο Ε.Ο.ΑΝ. αποφαίνεται εντός δύο (2) μηνών από την υποβολή των συμπληρώσεων ή διευκρινίσεων. Η διαδικασία δύναται να επαναληφθεί άλλη μία φορά. Κατόπιν της ολοκλήρωσης της εξέτασης του φακέλου και των συμπληρώσεων ή διευκρινίσεων, ο Ε.Ο.ΑΝ. απορρίπτει ή εγκρίνει αιτιολογημένα το αίτημα.

Η απόφαση έγκρισης της οργάνωσης και λειτουργίας του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών έχει πενταετή διάρκεια και τίθεται σε ισχύ με την ανάρτησή της στον διαδικτυακό τόπο «ΔΙΑΥΓΕΙΑ».

Ο εγκεκριμένος φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών δύναται να αποτελεί και εγκεκριμένο φορέα ΣΣΕΔ για τις συσκευασίες που δεν εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης, αρκεί να μπορεί να εφαρμόζει μέθοδο διακριτού υπολογισμού των ποσοτικών στόχων των συσκευασιών που εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης σε σχέση με τις συσκευασίες που δεν εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης.

2) Για την ανανέωση της έγκρισης οργάνωσης και λειτουργίας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών απαιτείται ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών να έχει τηρήσει τους όρους έγκρισης και λειτουργίας του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών χωρίς ουσιώδη απόκλιση, να τεκμηριώνονται επαρκώς οι μη ουσιώδεις αποκλίσεις. Τεκμαίρεται ότι συνιστά ουσιώδη απόκλιση η απόκλιση που υπερβαίνει το 30% οιουδήποτε στόχου έχει τεθεί με την προηγούμενη απόφαση έγκρισης. Για την απόδειξη της τήρησης αυτών, ο φορέας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών καταθέτει στον Ε.Ο.ΑΝ. φάκελο, τουλάχιστον τρεις (3) μήνες πριν τη λήξη της απόφασης έγκρισης, ο οποίος περιλαμβάνει:

α)

στοιχεία για τον φορέα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών,

β)

συνοπτική αποτίμηση προηγούμενης περιόδου λειτουργίας του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, αρχής γενομένης από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της προηγούμενης απόφασης έγκρισής του και,

γ)

επιχειρησιακό σχέδιο για την οργάνωση και λειτουργία του κατά την αμέσως επόμενη πενταετή περίοδο.

Το περιεχόμενο του φακέλου για την έγκριση οργάνωσης και λειτουργίας ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών καθορίζεται στο Παράρτημα I της παρούσας απόφασης και τροποποιείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Σημεία επιστροφής

1) Τα σημεία επιστροφής αποτελούν οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης προϊόντων σε συσκευασίες συστήματος επιστροφής εγγύησης. Τέτοια σημεία δύνανται να αποτελέσουν και οι παραχωρούμενοι για τον σκοπό της υλοποίησης του συστήματος επιστροφής εγγύησης κοινόχρηστοι χώροι ή άλλοι κατάλληλοι χώροι των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, όπως ορίζεται στην περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 ή και φυσικών ή νομικών προσώπων για την εκπλήρωση των σκοπών του παρούσας απόφασης. Οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης προϊόντων σε συσκευασίες συστήματος επιστροφής εγγύησης υποχρεούνται να συνεργάζονται με το ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και να επιτελούν τη λειτουργία σημείου επιστροφής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 2 έως και 7 του παρόντος άρθρου.

Τα σημεία επιστροφής είναι τα σημεία, στα οποία οι καταναλωτές μπορούν να επιστρέψουν τις συσκευασίες συστήματος επιστροφής εγγύησης, ώστε να λάβουν την επιστροφή του εγγυοδοτικού αντιτίμου.

Υπάρχουν δύο είδη υποδομής των σημείων επιστροφής: αα) η αυτόματη: με μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και ββ) η μη αυτόματη: με χειρωνακτική διαδικασία.

Η υποχρέωση επιστροφής των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης ισχύει ανεξάρτητα από το αν η συσκευασία συστήματος επιστροφής εγγύησης πωλήθηκε από την ίδια επιχείρηση λιανικής πώλησης ή από άλλον.

2) Το κατάστημα επιχείρησης λιανικής πώλησης με επιφάνεια πωλήσεων μικρότερη ή ίση των διακοσίων (200) τετραγωνικών μέτρων, που διαθέτει προς πώληση τις συσκευασίες ποτών από αλουμίνιο έως 1 λίτρο, γυαλί έως 1,3 λίτρα, πλαστικό έως 3 λίτρα, οι οποίες χρησιμοποιούνται για μπύρα, κρασί, νερό, υγρά αναψυκτικά, χυμούς και τα νέκταρ, στιγμιαία ποτά, γάλα, δύναται να προβαίνει σε χειροκίνητο τρόπο παραλαβής των εν λόγω συσκευασιών και επιστροφής εγγύησης, ενώ εθελοντικά, το εν λόγω κατάστημα επιχείρησης λιανικής πώλησης (με επιφάνεια μικρότερη ή ίση των διακοσίων (200) τετραγωνικών μέτρων) μπορεί να τοποθετεί μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών.

3) Το κατάστημα επιχείρησης λιανικής πώλησης με επιφάνεια πωλήσεων μεγαλύτερη των διακοσίων (200) τετραγωνικών μέτρων, που διαθέτει προς πώληση τις συσκευασίες ποτών από αλουμίνιο έως 1 λίτρο, γυαλί έως 1,3 λίτρα, πλαστικό έως 3 λίτρα, οι οποίες χρησιμοποιούνται για μπύρα, κρασί, νερό, υγρά αναψυκτικά, χυμούς και τα νέκταρ, στιγμιαία ποτά, γάλα, υποχρεούται να διαθέτει μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών.

3α) Το κατάστημα επιχείρησης λιανικής πώλησης με επιφάνεια πωλήσεων μεγαλύτερη των διακοσίων (200) τετραγωνικών μέτρων, που διαθέτει προς πώληση τις συσκευασίες ποτών από αλουμίνιο έως 1 λίτρο, γυαλί έως 1,3 λίτρα, πλαστικό έως 3 λίτρα, οι οποίες χρησιμοποιούνται για μπύρα, κρασί, νερό, υγρά αναψυκτικά, χυμούς και τα νέκταρ, στιγμιαία ποτά, γάλα, εξαιρείται από την υποχρέωση να διαθέτει μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών μόνο στην περίπτωση που υπάρχει ήδη μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών σε απόσταση ακτίνας μικρότερης των πεντακοσίων (500) μέτρων από την είσοδο του καταστήματος. Στην περίπτωση αυτή, η τοποθέτηση του μηχανήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών από το κατάστημα επιχείρησης λιανικής πώλησης είναι εκούσια και εθελοντική.

4) Ο ΟΤΑ Α’ βαθμού, για τον σκοπό της υλοποίησης του συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, υποχρεούται να παραχωρήσει τη χρήση κοινόχρηστου χώρου έως τριάντα (30) τετραγωνικών μέτρων για την τοποθέτηση/λειτουργία κάθε ενός μηχανήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και την αναγκαία ηλεκτρολογική παροχή χωρίς κανένα αντίτιμο για συνεργαζόμενο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, στην περίπτωση που εντός των ορίων του ΟΤΑ Α’ βαθμού δεν υπάρχει κατάστημα επιχείρησης λιανικής πώλησης με επιφάνεια πωλήσεων μεγαλύτερη των διακοσίων (200) τετραγωνικών μέτρων, που διαθέτει προς πώληση τις συσκευασίες ποτών (από αλουμίνιο έως 1 λίτρο, γυαλί έως 1,3 λίτρα, πλαστικό έως 3 λίτρα, οι οποίες χρησιμοποιούνται για μπύρα, κρασί, νερό, υγρά αναψυκτικά, χυμούς και τα νέκταρ, στιγμιαία ποτά, γάλα)) ή στην περίπτωση που ακόμα δεν έχει τοποθετηθεί/λειτουργεί μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών σε κατάστημα επιχείρησης λιανικής πώλησης με επιφάνεια πωλήσεων μεγαλύτερη των διακοσίων (200) τετραγωνικών μέτρων, που διαθέτει προς πώληση τις συσκευασίες ποτών (από αλουμίνιο έως 1 λίτρο, γυαλί έως 1,3 λίτρα, πλαστικό έως 3 λίτρα, οι οποίες χρησιμοποιούνται για μπύρα, κρασί, νερό, υγρά αναψυκτικά, χυμούς και τα νέκταρ, στιγμιαία ποτά, γάλα). Σε κάθε περίπτωση, ο ΟΤΑ Α’ βαθμού έχει τη δυνατότητα να παραχωρήσει τη χρήση κοινόχρηστου χώρου έως τριάντα (30) τετραγωνικών μέτρων για την τοποθέτηση/λειτουργία κάθε ενός μηχανήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών και την αναγκαία ηλεκτρολογική παροχή χωρίς κανένα αντίτιμο για συνεργαζόμενο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών αλλά και να εφαρμόσει τα οριζόμενα στην παράγραφο 24 του άρθρου 8 της παρούσας απόφασης για την οργάνωση της εναλλακτικής διαχείρισης των δημοτικών αποβλήτων συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης, με στόχο την προώθηση των ποσοτικών στόχων ανακύκλωσης, όπως ορίζονται στο άρθρο 7, εντός των ορίων του ΟΤΑ Α’ βαθμού. Η χωροθέτηση του σημείου τοποθέτησης/λειτουργίας του κάθε ενός μηχανήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών γίνεται με απόφαση της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής του του ΟΤΑ Α’ βαθμού, σύμφωνα με τα οριζόμενα για τις Γωνιές Ανακύκλωσης.

5) Τα σημεία επιστροφής που δεν υποχρεούνται στην τοποθέτηση μηχανήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο παρόν άρθρο, δύναται να εφαρμόζουν τη χειρωνακτική επιστροφή εγγύησης συσκευασιών, που είναι η διαδικασία για την παραλαβή συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης και την επιστροφή του εγγυοδοτικού αντιτίμου, χωρίς τη χρήση μηχανήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών. α) Σε περίπτωση χειρωνακτικής επιστροφής εγγύησης συσκευασιών σε σημείο επιστροφής, ο φορέας του σημείου επιστροφής υποχρεούται να διασφαλίζει ότι η σήμανση της συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης, η οποία έχει οριστεί από τον Ε.Ο.ΑΝ., είναι ευανάγνωστη και η συσκευασία πρέπει να μην έχει αλλάξει σε σχήμα και μορφή.

6) Οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης προϊόντων σε συσκευασίες συστήματος επιστροφής εγγύησης, που αποτελούν σημείο επιστροφής, υποχρεούνται να διαθέτουν σύμβαση συνεργασίας με εγκεκριμένο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών: αα) στην οποία περιγράφονται οι αναλυτικοί όροι συνεργασίας και οι υποχρεώσεις κάθε συμβαλλόμενου μέρους, ββ) η οποία είναι εγκεκριμένη από τον Ε.Ο.ΑΝ. στο πλαίσιο έγκρισης του επιχειρησιακού σχεδίου του ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών.

7) Το μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών πρέπει να εξασφαλίζει: αα) Την αυτόματη αναγνώριση, αποδοχή και παροχή εγγυοδοτικού αντιτίμου μόνο για τις συσκευασίες που εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης, ββ) την αυτόματη επεξεργασία των επιστρεφόμενων συσκευασιών που εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης για τις οποίες παρέχεται εγγυοδοτικό αντίτιμο, ώστε να μην μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν για την παραλαβή νέου εγγυοδοτικού αντιτίμου, με συνέπεια την ανάγκη συμπίεσης των συσκευασιών από αλουμίνιο, το θρυμματισμό των συσκευασιών από γυαλί και τη συμπίεση ή τεμαχισμό των συσκευασιών από πλαστικό, γγ) την αναγνώριση των συσκευασιών του συστήματος επιστροφής εγγύησης στην Ελλάδα, δδ) τη διασφάλιση του ελέγχου της γνησιότητας των κουπονιών εγγυοδοτικού αντιτίμου που εξαργυρώνονται από τους ανακυκλωτές μέσω του συστήματος επιστροφής εγγύησης.

8) Οι τεχνικές προδιαγραφές των μηχανημάτων επιστροφής εγγύησης συσκευασιών που μπορούν να χρησιμοποιούνται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης: αα) ορίζονται με απόφαση του ΔΣ του Ε.Ο.ΑΝ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 7 του παρόντος άρθρου, ββ) ελέγχονται αναφορικά με την εναρμόνιση συγκεκριμένων μοντέλων μηχανημάτων επιστροφής εγγύησης συσκευασιών συγκεκριμένων Οίκων Κατασκευής από τον Ε.Ο.ΑΝ., ώστε να γίνεται η αποδοχή χρήσης στο σύστημα επιστροφής εγγύησης από το ΔΣ του Ε.Ο.ΑΝ.

Εγγυοδοτικό αντίτιμο

1) Το εγγυοδοτικό αντίτιμο χρεώνεται από τον κάθε διακινητή συσκευασιών, σε κάθε επίπεδο διακίνησης, μέχρι να φθάσει το προϊόν στον χρήστη ή τον τελικό καταναλωτή.

2) Το εγγυοδοτικό αντίτιμο που εισπράττεται από τον παραγωγό (που συσκευάζει αγαθά ή αναθέτει σε τρίτο τη συσκευασία αγαθών για λογαριασμό του) ή τον εισαγωγέα (ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνική πώλησης) στην ελληνική αγορά του προϊόντος σε συσκευασία που εντάσσεται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης (πρώτο επίπεδο διακίνησης) αποδίδεται στον ΕΟΑΝ, ενώ ο ΕΟΑΝ αποδίδει την αξία του εγγυοδοτικού αντιτίμου στο κάθε σημείο επιστροφής βάσει των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης που πιστοποιημένα έχουν παραληφθεί και για τις οποίες έχει πιστοποιημένα αποδοθεί εγγυοδοτικό αντίτιμο.

3) Το ύψος του εγγυοδοτικού αντιτίμου ορίζεται: αα) σε 0,10 € για κάθε μία (1) συσκευασία ποτών συστήματος επιστροφής εγγύησης από αλουμίνιο, γυαλί και πλαστικό έως και 0,5 λίτρα, ββ) σε 0,15 € για κάθε μία (1) συσκευασία ποτών συστήματος επιστροφής εγγύησης από αλουμίνιο, γυαλί και πλαστικό μεγαλύτερη από 0,5 λίτρα και έως το μέγιστο μέγεθος συσκευασίας που έχει ενταχθεί στο σύστημα επιστροφής εγγύησης.

4) Η καταβολή του εγγυοδοτικού αντιτίμου των συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης αποτελεί εξαιρούμενη συναλλαγή από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας και αναγράφεται ξεχωριστά στις αποδείξεις και τιμολόγια σε κάθε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού.

5) Το ύψος του εγγυοδοτικού αντιτίμου δεν μεταβάλλεται και παραμένει το ίδιο, όπως καθορίζεται από την παρούσα απόφαση, σε κάθε πώληση και μεταπώληση προϊόντων σε συσκευασίες επιστροφής εγγύησης.

6) Οι παραγωγοί συσκευασιών συστήματος επιστροφής εγγύησης, υποχρεούνται να αναγράφουν τον αριθμό του ΕΜΠΑ στα παραστατικά πώλησης, τα οποία αναφέρονται στα άρθρα 8 έως 14 του ν. 4308/2014 (Α’ 251).

7) Το εγγυοδοτικό αντίτιμο πληρώνεται κατά την πώληση του προϊόντος και θα επιστρέφεται στο σημείο επιστροφής των συσκευασιών.

8) Απαγορεύεται να επιστρέφεται το εγγυοδοτικό αντίτιμο χωρίς να έχει επιστραφεί η συσκευασία επιστροφής σε σημείο συλλογής που διαθέτει σύμβαση συνεργασίας με εγκεκριμένο ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών.

9) Δεν οφείλεται η επιστροφή του εγγυοδοτικού αντιτίμου εάν: αα) ο γραμμωτός κώδικας ή η ειδική σήμανση στην συσκευασία συστήματος επιστροφής εγγύησης, που έχει ορίσει ο Ε.Ο.ΑΝ., δεν είναι καταχωρισμένος για χρήση στο σύστημα επιστροφής εγγύησης στην Ελλάδα ββ) ο γραμμωτός κώδικας ή η σήμανση της συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης δεν πληρεί τις προδιαγραφές που έχει ορίσει ο Ε.Ο.ΑΝ.

10) Στην περίπτωση των χώρων εστίασης ή άλλων χώρων που πραγματοποιείται η κατανάλωση του προϊόντος συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης εντός του χώρου, δεν δύνανται να χρεώνουν το εγγυοδοτικό αντίτιμο στους καταναλωτές, σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 4, ενώ οι φορείς των χώρων αυτών καταβάλλουν το εγγυοδοτικό αντίτιμο στο διανομέα του του προϊόντος συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης. Το εγγυοδοτικό αντίτιμο για αυτές τις συσκευασίες επιστρέφεται όταν παραληφθούν οι επιστρεφόμενες συσκευασίες τους. Οι χώροι εστίασης ή άλλοι χώροι που πραγματοποιείται η κατανάλωση του προϊόντος συσκευασίας συστήματος επιστροφής εγγύησης εντός του χώρου δεν αποτελούν σημεία επιστροφής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρούσα απόφαση.

11) Η επιστροφή της αξίας του εγγυοδοτικού αντιτίμου στο σημείο επιστροφής γίνεται με μορφή κουπονιού αντίστοιχης χρηματικής αξίας, χωρίς να επιτρέπεται η καταβολή χρημάτων.

12) H οικονομική διαχείριση των ποσών εγγυοδοτικού αντιτίμου που καταβάλλονται για συσκευασίες συστήματος εγγυοδοτικού αντιτίμου αλλά δεν επιστρέφονται επειδή δεν ανακυκλώνονται οι συσκευασίες στα σημεία επιστροφής, ορίζεται ως ακολούθως:

α)

Τα ποσά εγγυοδοτικού αντιτίμου που αφορούν σε συσκευασίες συστήματος εγγυοδοτικού αντιτίμου που δεν επιστρέφονται στα σημεία επιστροφής αποδίδονται στον Ε.Ο.ΑΝ. και κατατίθενται σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό του Ε.Ο.ΑΝ.

β)

Το ΔΣ του Ε.Ο.ΑΝ. αποφασίζει για τους πλέον πρόσφορους και αποδοτικούς τρόπους διάθεσης του χρηματικού ποσού που συγκεντρώνεται ανά ημερολογιακό έτος, με στόχο την επίτευξη των ποσοτικών στόχων ανακύκλωσης που ορίζονται στο άρθρο 7 της παρούσας απόφασης.

13) Το ΔΣ του Ε.Ο.ΑΝ. αποφασίζει για τη μέθοδο ελέγχου της γνησιότητας των κουπονιών εγγυοδοτικού αντιτίμου που εξαργυρώνονται από τους καταναλωτές μέσω του συστήματος επιστροφής εγγύησης, με ανάπτυξη ειδικού λογισμικού σύμφωνα με τις ακόλουθες κατευθυντήριες οδηγίες: αα) την ανάπτυξη ειδικού λογισμικού για τα μηχανήματα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών που είναι αποδεκτά από τον Ε.Ο.ΑΝ. για πώληση στην Ελλάδα, με βάση το οποίο θα αποστέλλονται αυτόματα και on line σε ένα κεντρικό σύστημα όλες οι αναλυτικές πληροφορίες για κάθε ένα κουπόνι εγγυοδοτικού αντιτίμου που εκδίδεται από κάθε ένα μηχάνημα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών (όπως το ποσό, η ημερομηνία και ώρα έκδοσης, το σημείο επιστροφής, ο γραμμωτός κώδικας του κουπονιού, ο σειριακός αριθμός του μηχανήματος ανακύκλωσης κ.α.), όπου οι αναλυτικές τεχνικές προδιαγραφές του ειδικού λογισμικού για τα μηχανήματα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών που είναι αποδεκτά από τον Ε.Ο.ΑΝ. για πώληση στην Ελλάδα θα αποφασιστούν με απόφαση του ΔΣ του Ε.Ο.ΑΝ., ββ) την ανάπτυξη ειδικού λογισμικού από τα σημεία εξαργύρωσης του κουπονιών εγγυοδοτικού αντιτίμου, με βάση το οποίο θα διαβάζονται αυτόματα όλες οι αναλυτικές πληροφορίες για κάθε κουπόνι εγγυοδοτικού αντιτίμου που προσκομίζεται για εξαργύρωση (όπως το ποσό, η ημερομηνία και ώρα έκδοσης, το σημείο λειτουργίας, ο γραμμωτός κώδικας του κουπονιού, ο σειριακός αριθμός του μηχανήματος ανακύκλωσης κ.α.), με ταυτόχρονο έλεγχο των πληροφοριών με τις πληροφορίες που έχουν καταχωρηθεί σε ένα κεντρικό σύστημα σχετικά με όλα τα εκδοθέντα κουπόνια εγγυοδοτικού αντιτίμου, όπου οι τεχνικές προδιαγραφές του ειδικού λογισμικού για τα σημεία εξαργύρωσης θα αποφασιστούν με απόφαση του ΔΣ του Ε.Ο.ΑΝ.

Σήμανση

1) Η συσκευασία πρέπει να φέρει την ειδική σήμανση, ότι η συσκευασία εντάσσεται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης, είτε επί της ίδιας της συσκευασίας είτε στην ετικέτα.

2) Η σήμανση πρέπει να είναι ευδιάκριτη, ευανάγνωστη και ανθεκτική.

3) Τα εγκεκριμένα ΣΣΕΔ συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών υποχρεούνται να πιστοποιούν ότι τα μηχανήματα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών που χρησιμοποιούν διαθέτουν τις κατάλληλες τεχνικές προδιαγραφές για την αναγνώριση των συσκευασιών που είναι ενταγμένες στο σύστημα επιστροφής εγγύησης στην Ελλάδα.

4) Τα μηχανήματα επιστροφής εγγύησης συσκευασιών πρέπει να διαθέτουν κατάληλλες τεχνικές προδιαγραφές ώστε να μην αποδίδουν εγγυοδοτικό αντίτιμο, όπως ορίζεται στην παρούσα απόφαση, για τις συσκευασίες που δεν είναι ενταγμένες στο σύστημα επιστροφής εγγύησης στην Ελλάδα.

5) Η ειδική σήμανση για τις συσκευασίες του συστήματος επιστροφής εγγύησης προσδιορίζεται από τον Ε.Ο.ΑΝ., ενώ η νόμιμη χρήση της σήμανσης ελέγχεται επίσης από τον Ε.Ο.ΑΝ.

6) Στην ειδική σήμανση των συσκευασιών που εντάσσονται στο σύστημα επιστροφής εγγύησης περιλαμβάνονται, τουλάχιστον, τα ακόλουθα στοιχεία: αα) το σύμβολο που υποδεικνύει ότι η συσκευασία συμμετέχει στο σύστημα επιστροφής εγγύησης στην Ελλάδα, ββ) ο γραμμωτός κώδικας της συσκευασίας, γγ) η αξία του εγγυοδοτικού αντιτίμου, δδ) το υλικό συσκευασίας.

Λαμβάνεται υπόψη ότι η αρίθμηση και οι συντομογραφίες, στις οποίες βασίζεται το σύστημα αναγνώρισης, περιλαμβάνονται στην απόφαση της Επιτροπής 97/129/ ΕΚ της 28ης Ιανουαρίου 1997 «για τον καθορισμό συστήματος αναγνώρισης των υλικών συσκευασίας σύμφωνα με την οδηγία 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασιών» όπως έχει τροποποιηθεί με την οδηγία 851/2018/ΕΕ, καθώς και από τον ν. 4819/2021.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

Περιεχόμενα Φακέλου για έγκριση ΣΣΕΔ

συστήματος επιστροφής εγγύησης συσκευασιών

Έναρξη ισχύος

Η ισχύς της παρούσας απόφασης αρχίζει από τη δημοσίευση της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.