Οι ανωτέρω έλεγχοι αφορούν την υλοποίηση προγραμμάτων που συγχρηματοδοτούνται:

α)

Από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+ (ΕΚΤ+), το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ) και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ),

β)

από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ),

γ)

από τα Προγράμματα των ΤΑΜΕΥ που λαμβάνουν χρηματοδοτική στήριξη από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ), το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας (ΤΕΑ) και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΜΔΣΘ),

δ)

από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ),

ε)

από τα Χρηματοδοτικά Μέσα.

«Ανάκτηση»: Η επιστροφή των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών από τον λαβόντα για μη νόμιμη αιτία.

«Αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό»: Κάθε δαπάνη στην οποία δεν αντιστοιχεί ίσης αξίας παραδοθέν προϊόν, έργο ή υπηρεσία σύμφωνα με τους όρους της σχετικής σύμβασης ή απόφασης, με την οποία αναλήφθηκε η υποχρέωση της δαπάνης.

«Δημοσιονομική Διόρθωση»: Η ακύρωση του συνόλου ή μέρους της ενωσιακής ή και Εθνικής συμμετοχής σε ένα έργο ή πράξη, στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησής του από τα Προγράμματα, η οποία είναι ανάλογη της παράτυπης δαπάνης που διαπιστώνεται.

«Δικαιούχος»:

α)

Δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας ή διεθνής οργανισμός, οντότητα με ή χωρίς νομική προσωπικότητα, ή φυσικό πρόσωπο που έχει την ευθύνη για την έναρξη ή για την έναρξη και την υλοποίηση πράξεων,

β)

στο πλαίσιο συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), ο δημόσιος φορέας που αρχίζει την πράξη ΣΔΙΤ ή ο ιδιωτικός φορέας-εταίρος που επιλέγεται για την υλοποίησή της,

γ)

στο πλαίσιο των καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων, η επιχείρηση που λαμβάνει την ενίσχυση,

δ)

στο πλαίσιο των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που παρέχονται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/2831 της Επιτροπής της 13ης Δεκεμβρίου 2023 «σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας” και τον Κανονισμό 2023/2391 της Επιτροπής της 4ης Οκτωβρίου 2023 «για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 717/2014, (ΕΕ) αριθ. 1407/2013, (ΕΕ) αριθ. 1408/2013 και (ΕΕ) αριθ. 360/2012, όσον αφορά τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας για τη μεταποίηση και την εμπορία προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 717/2014, όσον αφορά το συνολικό ποσό των ενισχύσεων ήσσονος σημασίας που χορηγούνται σε ενιαία επιχείρηση, την περίοδο εφαρμογής του και άλλα θέματα» το κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει ότι ο δικαιούχος είναι ο φορέας που χορηγεί την ενίσχυση, εφόσον είναι υπεύθυνος για την έναρξη ή για την έναρξη και την υλοποίηση της πράξης,

ε)

στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών μέσων, ο φορέας που υλοποιεί το ταμείο χαρτοφυλακίου ή, όταν δεν υπάρχει ταμείο χαρτοφυλακίου, ο φορέας που υλοποιεί το ειδικό ταμείο ή, όταν η Διαχειριστική Αρχή διαχειρίζεται το χρηματοδοτικό μέσο, η Διαχειριστική Αρχή.

«Εφαρμοστέο δίκαιο»: Το ενωσιακό δίκαιο και το σχετικό με την εφαρμογή του εθνικό δίκαιο.

«Κοινοποίηση»: Η γνωστοποίηση εγγράφου σε παραλήπτη που γίνεται εντύπως ή ηλεκτρονικά ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο, το οποίο καθιστά εφικτό τον ακριβή προσδιορισμό της ημέρας παράδοσης ή της ημέρας και ώρας της λήψης του (σε περίπτωση χρήσης ΤΠΕ) από τον παραλήπτη και η οποία συνεπάγεται έναρξη των έννομων συνεπειών και των προθεσμιών, όπως ιδίως αυτών που αφορούν την άσκηση ενδίκων βοηθημάτων.

«Μείωση Ορίου Πληρωμών του Εθνικού Σκέλους του ΠΔΕ»: Η μείωση του ορίου πληρωμών του επόμενου ή μεθεπόμενου οικονομικού έτους του εθνικού σκέλους του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ) του Υπουργείου ή της οικείας Περιφέρειας που εποπτεύει τον υπόχρεο φορέα όπου διαπιστώθηκε η παρατυπία, μείωση η οποία είναι ανάλογη της παράτυπης δαπάνης που διαπιστώνεται.

«Οριζόντια Δημοσιονομική Διόρθωση»: Η ακύρωση του συνόλου ή μέρους της ενωσιακής ή και εθνικής Συμμετοχής σε παρεμφερή είδη έργων ή πράξεων, στο πλαίσιο της συγχρηματοδότησής τους από τα Προγράμματα για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, η οποία επιβάλλεται σε συνέχεια διαπίστωσης συστημικής παρατυπίας στο πλαίσιο ελέγχου ή στο πλαίσιο αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των ελέγχων της Ε.Δ.ΕΛ.

«Παρατυπία»: Κάθε παράβαση του εφαρμοστέου δικαίου, η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη οικονομικού φορέα και η οποία ζημιώνει ή ενδέχεται να ζημιώσει τον προϋπολογισμό της Ένωσης, με τον καταλογισμό αδικαιολόγητων δαπανών στον εν λόγω προϋπολογισμό.

«Σοβαρή ανεπάρκεια»: Ανεπάρκεια όσον αφορά την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και ελέγχου ενός προγράμματος για την οποία απαιτούνται σημαντικές βελτιώσεις όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, και εφόσον οποιαδήποτε από τις βασικές απαιτήσεις 2, 4, 5, 9, 12, 13 και 15, όπως αναφέρονται στο παράρτημα X του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, ή δύο ή περισσότερες από τις άλλες βασικές απαιτήσεις αξιολογούνται ότι εμπίπτουν στις κατηγορίες 3 και 4 του εν λόγω παραρτήματος.

«Συστημική παρατυπία»: Παρατυπία που έχει ενδεχομένως επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα, με μεγάλη πιθανότητα εμφάνισης σε παρεμφερείς τύπους πράξεων, η οποία προκύπτει από σοβαρή ανεπάρκεια, όπως αυτή ορίζεται στο σημείο 10 της παρούσας, συμπεριλαμβανομένης της παράλειψης καθορισμού κατάλληλων διαδικασιών, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 και τους ειδικούς κανόνες για κάθε ταμείο.

«Τελικοί αποδέκτες»: Για τους σκοπούς του ΕΚΤ+, νοούνται ως τελικοί αποδέκτες οι άποροι που λαμβάνουν στήριξη όπως ορίζεται στην περ. ιγ) της παρ. 1 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1057,

Για τους σκοπούς του ΕΤΠ, νοούνται ως:

(α) «Δικαιούχος»/«ωφελούμενος»: φυσικό πρόσωπο που συμμετέχει σε μέτρα συγχρηματοδοτούμενα από το ΕΤΠ και εμπίπτει στις κατηγορίες των εργαζομένων που αναφέρονται στο άρθρο 6 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/691,

(β) «Ενέργεια»: Κάθε εγκεκριμένη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόταση περιλαμβάνει δέσμη ενεργειών που αφορούν σε παροχή εξατομικευμένων υπηρεσιών συγχρηματοδοτούμενες από το ΕΤΠ περιόδου 2021-2027.

Για τους σκοπούς των Χρηματοδοτικών Μέσων (ΧΜ), νοούνται ως:

(α) «πράξη»: η συνεισφορά του προγράμματος σε ένα χρηματοδοτικό μέσο και η επακόλουθη χρηματοδοτική στήριξη που παρέχεται στους τελικούς αποδέκτες από το εν λόγω χρηματοδοτικό μέσο,

(β) «Ταμείο Χαρτοφυλακίου»: Ταμείο που συστήνεται υπό την ευθύνη Διαχειριστικής Αρχής, στο πλαίσιο ενός ή περισσότερων Προγραμμάτων, για την υλοποίηση ενός ή περισσότερων ειδικών ταμείων,

(γ) «τελικός αποδέκτης»: το νομικό ή φυσικό πρόσωπο που λαμβάνει χρηματοδότηση από ένα ΧΜ,

(δ) «Φορέας υλοποίησης χρηματοδοτικού μέσου»: Φορέας ο οποίος διέπεται από το δημόσιο ή το ιδιωτικό δίκαιο και εκτελεί καθήκοντα ταμείου χαρτοφυλακίου ή ειδικού ταμείου.

Για τα Προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠ, τα ΤΑΜΕΥ και τα ΧΜ εφαρμόζονται συμπληρωματικά οι όροι που προβλέπονται στους οικείους Κανονισμούς της Ε.Ε. και τις διατάξεις εφαρμογής κάθε Προγράμματος.

Μετά την έγκριση των οριστικών αποτελεσμάτων ελέγχου, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην περ. α’ της παρ. 7 του άρθρου 18 του ν. 4914/2022, η έκθεση κοινοποιείται στον ελεγχόμενο και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς. Αναφορικά με τα ευρήματα των ελέγχων που επισύρουν δημοσιονομικές διορθώσεις και ανακτήσεις, διακρίνονται οι ακόλουθες περιπτώσεις:

(α) Σε περίπτωση που διαπιστώνεται μεμονωμένη παρατυπία, η Ε.Δ.ΕΛ. εκδίδει απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης με ανάκτηση ή μείωση ορίου πληρωμών, το ποσό της οποίας προσδιορίζεται κατά τα προβλεπόμενα στις παρ. 1 και 2 του άρθρου 4 και βαρύνει:

(i) τους πόρους των δικαιούχων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014, (ii) τους πόρους των ληπτών της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης, όταν αυτοί διαφέρουν από το δικαιούχο και η παρατυπία οφείλεται σε πράξη ή παράλειψή τους (iii) τους πόρους των δομών παροχής υπηρεσιών φροντίδας και φιλοξενίας παιδιών, σε περίπτωση που διαπιστωθεί παρατυπία που οφείλεται σε πράξη ή παράλειψή τους

(β) Σε περίπτωση που διαπιστώνεται συστημική παρατυπία η Ε.Δ.ΕΛ. εκδίδει απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης, το ποσό της οποίας προσδιορίζεται για τον επηρεαζόμενο από την παρατυπία πληθυσμό, κατά τα προβλεπόμενα στις παρ. 2 και 3 του άρθρου 4. Στην περίπτωση αυτή δεν γίνεται ανάκτηση ποσών από τους δικαιούχους/λήπτες.

(γ) Στις περιπτώσεις της παρ. 2 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014, δεν εκδίδεται απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης, αλλά απευθύνεται σύσταση προς την οικεία Διαχειριστική Αρχή (ΔΑ) ή στον ενδιάμεσο φορέα (ΕΦ) για καταχώριση Δελτίου Διόρθωσης στο ΟΠΣ για τις μη επιλέξιμες δαπάνες, δεδομένου ότι αυτές βαρύνουν το εθνικό σκέλος του ΑΠΔΕ του οικείου φορέα χρηματοδότησης ή κατά περίπτωση αυξάνουν την εθνική συμμετοχή.

Μετά την απόφαση της Ε.Δ.ΕΛ. για την επιβολή οριζόντιας δημοσιονομικής διόρθωσης, ή λήψης λοιπών διορθωτικών μέτρων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην περ. β’ της παρ. 7 του άρθρου 18 του ν. 4914/2022, η Ε.Δ.ΕΛ. προβαίνει στην έκδοση της σχετικής απόφασης, το ύψος της οποίας προσδιορίζεται κατά τα προβλεπόμενα στη παρ. 2 του άρθρου 4.

Για την καταχώριση των δημοσιονομικών διορθώσεων στο ΟΠΣ ΕΣΠΑ, ισχύουν τα εξής:

(α) Για τις δημοσιονομικές διορθώσεις που αφορούν τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ, ισχύουν οι παρ. 3 έως 6 του άρθρου 11 της υπ’ αρ. 5483/20.1.2023 (Β’ 390) κοινής υπουργικής απόφασης,

(β) για τις δημοσιονομικές διορθώσεις που αφορούν τις ενέργειες που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΤΠ ισχύει η παρ. 4 του άρθρου 35 της υπ’ αρ. 1470/22.7.2024 (Β’ 4359) κοινής υπουργικής απόφασης,

(γ) για τις δημοσιονομικές διορθώσεις που αφορούν τα Προγράμματα των ΤΑΜΕΥ ισχύουν οι παρ. 3 και 4 του άρθρου 24 της υπ’ αρ. 199769/23.7.2024 (Β’ 4817) κοινής υπουργικής απόφασης.

Αναλογικές δημοσιονομικές διορθώσεις:

Στην περίπτωση που στην οριστική έκθεση αποτελεσμάτων ελέγχου διαπιστώνεται παρατυπία σε μεμονωμένες και ποσοτικά προσδιορισμένες δαπάνες, η Ε.Δ.ΕΛ. επιβάλλει δημοσιονομική διόρθωση που είναι ανάλογη της παράτυπης δαπάνης που διαπιστώνεται. Η αναλογική δημοσιονομική διόρθωση, επιβάλλεται σε βάρος του δικαιούχου. Κατ’ εξαίρεση, η δημοσιονομική διόρθωση επιβάλλεται στον λήπτη της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης, όταν αυτός διαφέρει από τον δικαιούχο και η παρατυπία οφείλεται σε πράξη ή παράλειψή του

Κατ’ αποκοπή δημοσιονομικές διορθώσεις:

Στις περιπτώσεις μεμονωμένων ή συστημικών παρατυπιών οι δημοσιονομικές επιπτώσεις των οποίων δεν είναι άμεσα μετρήσιμες, επειδή εξαρτώνται από πολύ μεγάλο πλήθος μεταβλητών, ή είναι διάσπαρτες και η ζημία του προϋπολογισμού (π/υ) είναι υπαρκτή, αλλά θα ήταν δυσανάλογη η εξ ολοκλήρου ακύρωση της παράτυπης δαπάνης ή στις περιπτώσεις που δεν είναι συμφέρον από άποψη σχέσης κόστους ελέγχων - αποτελέσματος να προσδιοριστεί με ακρίβεια η παράτυπη δαπάνη για κάθε μεμονωμένη πράξη, η Ε.Δ.ΕΛ. επιβάλλει δημοσιονομική διόρθωση, σε βάρος του δικαιούχου, εφαρμόζοντας κατ’ αποκοπή συντελεστές στο σύνολο των δαπανών του επηρεαζόμενου από την παρατυπία πληθυσμού. Κατ’ εξαίρεση, η κατ’ αποκοπή δημοσιονομική διόρθωση επιβάλλεται σε βάρος του λήπτη της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης, όταν αυτός διαφέρει από τον δικαιούχο και η παρατυπία οφείλεται σε πράξη ή παράλειψή του.

Στις περιπτώσεις κατ’ αποκοπή διορθώσεων που εφαρμόζονται σε συστημικές παρατυπίες δεν ανακτάται το ποσό από τους δικαιούχους ή τους λήπτες της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης όταν αυτοί διαφέρουν από το δικαιούχο.

Ο συντελεστής της κατ’ αποκοπή δημοσιονομικής διόρθωσης καθορίζεται με βάση τη φύση και τη σοβαρότητα της διαπιστωθείσας παρατυπίας καθώς και την οικονομική ζημία την οποία προκάλεσε στο οικείο Ταμείο, λαμβάνοντας υπόψη και: (i) το Παράρτημα XXV του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060 κατά παραπομπή από την παρ. 1 του άρθρου 104 αυτού και (ii) όσον αφορά τις παρατυπίες που εντοπίζονται σε δημόσιες συμβάσεις την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής C(2019) 3452 final/14.5.2019, η οποία θεσπίζει κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων που πρέπει να γίνονται στις δαπάνες που χρηματοδοτούνται από την Ένωση λόγω μη συμμόρφωσης προς τους εφαρμοστέους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις.

Κατά παρεκβολή (παρέκταση) δημοσιονομικές διορθώσεις:

Σε περίπτωση που για λόγους οικονομίας του ελέγχου έχει επιλεγεί προς έλεγχο αντιπροσωπευτικό δείγμα δαπανών, για τις παρατυπίες του ίδιου είδους που εντοπίζονται στο δείγμα η Ε.Δ.ΕΛ. επιβάλλει σε βάρος του δικαιούχου δημοσιονομική διόρθωση, η οποία υπολογίζεται κατά παρεκβολή, δηλαδή με αναγωγή του ποσοστού σφάλματος του δείγματος που ελέγχθηκε, στις ομοειδείς δαπάνες του πληθυσμού από τον οποίο εξήχθη το δείγμα. Κατ’ εξαίρεση η δημοσιονομική διόρθωση επιβάλλεται στον λήπτη της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης, όταν αυτός διαφέρει από τον δικαιούχο και η παρατυπία οφείλεται σε πράξη ή παράλειψή του. Στις περιπτώσεις των κατά παρεκβολή (παρέκταση) δημοσιονομικών διορθώσεων που εφαρμόζονται σε ένα σύνολο πράξεων στη βάση των αποτελεσμάτων ελέγχου ενός δείγματος, το ποσό της αναγωγής δεν ανακτάται από τους δικαιούχους ή τους λήπτες της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης, που δεν έχουν ελεγχθεί.

Στην απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης αναφέρονται τα εξής:

(α) Ο φορέας ή οι φορείς (φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή δημόσιες υπηρεσίες) στους οποίους επιβάλλονται οι δημοσιονομικές διορθώσεις και σε περίπτωση ανάκτησης ο φορέας ή οι φορείς (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) από τους οποίους αναζητούνται τα αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντα ποσά, καθώς και τα τυχόν συνυπόχρεα αυτών πρόσωπα.

(β) Το ύψος των μη επιλέξιμων δαπανών που αυτή αφορά και σε περίπτωση ανάκτησης το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό. Σε ό,τι αφορά τις πράξεις κρατικών ενισχύσεων το ύψος των εν λόγω δαπανών καθορίζεται από το αντίστοιχο ύψος της δημόσιας δαπάνης που έχει καταβληθεί στους δικαιούχους από το φορέα που χορηγεί την ενίσχυση. Για τις οριζόντιες δημοσιονομικές διορθώσεις προσδιορίζονται ακριβώς οι επηρεαζόμενες δαπάνες.

(γ) Τα στοιχεία ταυτότητας του μεμονωμένου ελέγχου κατά τον οποίο διαπιστώθηκε η παρατυπία.

(δ) Η πηγή προέλευσης των ενωσιακών πόρων.

(ε) Η αιτιολογία επιβολής της δημοσιονομικής διόρθωσης, η οποία συμπληρώνεται με ρητή παραπομπή στο εύρημα της οικείας οριστικής έκθεσης ελέγχου. Σε περίπτωση όπου στην οριστική έκθεση ελέγχου περιέχονται περισσότερα του ενός ευρήματα, στα οποία έχει εφαρμοστεί ο κανόνας της «μη σώρευσης» που προβλέπεται στην υπ’ αρ. C(2019) 3452 final/14.5.2019 απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην αιτιολογία της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης γίνεται αναφορά σε όλα τα ευρήματα που επισύρουν την διόρθωση αυτή.

(στ) Οι επιπτώσεις της δημοσιονομικής διόρθωσης κατά τα αναφερόμενα στο άρθρο 6.

(ζ) Η προθεσμία καταβολής του προς ανάκτηση ποσού, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 7.

Η απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης/μείωσης ορίου πληρωμών υπόκειται στα ένδικα βοηθήματα που προβλέπονται από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις.

Σε περίπτωση που τα ευρήματα των ελέγχων επηρεάζουν τη νομιμότητα και κανονικότητα δαπανών που σχετίζονται αμιγώς με εθνική χρηματοδότηση, τότε ενημερώνεται ο αρμόδιος διατάκτης, μέσω της οριστικής έκθεσης αποτελεσμάτων ελέγχου για τις δικές του τυχόν ενέργειες.

Με τις αποφάσεις δημοσιονομικών διορθώσεων επιβάλλεται, κατ’ εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014, είτε ανάκτηση των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών από τους δικαιούχους, με επιστροφή των μη επιλέξιμων ποσών στα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού, είτε μείωση του ορίου πληρωμών του επόμενου ή μεθεπόμενου οικονομικού έτους του εθνικού σκέλους του ΑΠΔΕ του Υπουργείου ή της οικείας Περιφέρειας που εποπτεύει τον ελεγχόμενο φορέα.

Οι οριζόντιες δημοσιονομικές διορθώσεις επιβάλλονται μόνο στο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου ή σε μέρος του και δεν επιφέρουν ανάκτηση ή μείωση του ορίου πληρωμών στους δικαιούχους/λήπτες των επιχορηγήσεων ή χρηματοδοτήσεων.

Στις περιπτώσεις παρατυπιών, που οφείλονται σε πράξη ή παράλειψη του λήπτη της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης, η ανάκτηση ή η μείωση του ορίου πληρωμών επιβάλλεται στον λήπτη της επιχορήγησης ή χρηματοδότησης, όταν αυτός διαφέρει από τον δικαιούχο της δράσης ή της πράξης. Στις περιπτώσεις πράξεων κρατικών ενισχύσεων η ανάκτηση επιβάλλεται σε βάρος του δικαιούχου καθώς αυτός ταυτίζεται με το λήπτη της ενίσχυσης. Ειδικά στις περιπτώσεις ενεργειών που χρηματοδοτούνται από το ΕΤΠ, οι ανακτήσεις επιβάλλονται σε βάρος του φορέα υλοποίησης ή σε βάρος του δικαιούχου/ωφελούμενου όταν αυτός διαφέρει από τον φορέα υλοποίησης της δράσης ή της πράξης και στις περιπτώσεις πράξεων κρατικών ενισχύσεων οι ανακτήσεις επιβάλλονται σε βάρος του δικαιούχου/ωφελούμενου.

Η απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης αποτελεί νόμιμο τίτλο βεβαίωσης του χρέους και είναι αμέσως εκτελεστή.

Στις περιπτώσεις που η απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης, περιλαμβάνει ανάκτηση από το δικαιούχο ή τον λήπτη της χρηματοδότησης, με επιστροφή του μη επιλέξιμου ποσού στον κρατικό προϋπολογισμό (περ. α’ και υποπερ. β1 της περ. β’ της παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014), αυτή κοινοποιείται στον υπόχρεο προς επιστροφή του αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντος ποσού, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45), ώστε να ισχύσουν οι προθεσμίες του άρθρου 7. Η απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης κοινοποιείται επίσης στην αρμόδια ΔΑ, την Αρχή Πιστοποίησης και στους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς καθώς και στη Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όταν προβλέπει μείωση του ορίου πληρωμών. Εάν ο δικαιούχος ή ο λήπτης της επιχορήγησης, είναι ΟΤΑ α’ βαθμού ή εποπτευόμενο από αυτούς νομικό πρόσωπο με έσοδα αμιγώς από επιχορηγήσεις, η απόφαση κοινοποιείται και στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων προκειμένου να καταβάλει το ποσό από τον προβλεπόμενο στην υποπερ. β.3 της περ. β’ της παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014 λογαριασμό. Μέχρι την δημιουργία του λογαριασμού εφαρμόζονται οι διατάξεις των υποπερ. β.1 και β.2 της περ. β’ της παρ. 3 του άρθρου 33 του ν. 4314/2014.

Μετά την κοινοποίηση της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης, η αρμόδια για την καταχώρηση των Δελτίων Διόρθωσης ΔΑ/ΕΦ/Αρχή Πιστοποίησης, ενημερώνει το ΟΠΣ με τα στοιχεία της απόφασης Δημοσιονομικής Διόρθωσης, έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη από την Διεύθυνση Δημοσίων Επενδύσεων του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την κατάρτιση του ΑΠΔΕ του επόμενου έτους.

Στην περίπτωση που στην οριστική έκθεση αποτελεσμάτων ελέγχου της Ε.Δ.ΕΛ. προβλέπεται ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντος ποσού, ο υπόχρεος φορέας δύναται να επιστρέψει οικειοθελώς, εντός προθεσμίας δέκα πέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την κοινοποίηση της οριστικής έκθεσης, το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό σε κατάλληλο λογαριασμό ιδίων εσόδων του ΑΠΔΕ που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος με την αναγραφή του κατάλληλου Αναλυτικού Λογαριασμού Εσόδων (ΑΛΕ). Για τον σκοπό αυτό, η οριστική έκθεση περιλαμβάνει τουλάχιστον τον ενάριθμο της πράξης, τα στοιχεία ταυτοποίησης του υπόχρεου φορέα (π.χ. ΑΦΜ), το ποσό της επιστροφής, τον ΑΛΕ και την ως άνω προθεσμία.

Στις περιπτώσεις πράξεων κρατικών ενισχύσεων, η οικειοθελής επιστροφή του προς ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσού γίνεται εντόκως, από την ημερομηνία καταβολής του στον υπόχρεο μέχρι την ημερομηνία έγκρισης των οριστικών αποτελεσμάτων του ελέγχου από την Ε.Δ.ΕΛ. Το επιτόκιο που εφαρμόζεται καθορίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο V του Κανονισμού (ΕΚ) 794/2004 της Επιτροπής.

Ο υπόχρεος φορέας, εντός της προθεσμίας της παρ. 1, ενημερώνει για την επιστροφή του ποσού την ΔΣΑΕ της ΓΔΕΣΠ, προσκομίζοντας στοιχεία τεκμηρίωσης της καταβολής του ποσού.

Εφόσον δεν επιστραφεί οικειοθελώς το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό, εκδίδεται απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης από την Ε.Δ.ΕΛ.

Μετά την κοινοποίηση της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης, που περιλαμβάνει ανάκτηση του αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντος ποσού, ο υπόχρεος φορέας οφείλει εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών από την εν λόγω κοινοποίηση της απόφασης, να καταβάλλει το προς ανάκτηση ποσό στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προσκομίζοντας την απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης. Στις περιπτώσεις πράξεων κρατικών ενισχύσεων, το ποσό επιβαρύνεται με τόκους που υπολογίζονται από την ημερομηνία καταβολής της κρατικής ενίσχυσης μέχρι την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης. Το επιτόκιο που εφαρμόζεται είναι το επιτόκιο αναφοράς που ορίζεται, για κάθε ημερολογιακό έτος, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο V του Κανονισμού (ΕΚ) 794/2004 της Επιτροπής. Την ΔΣΑΕ ενημερώνει ο υπόχρεος με την αποστολή σε αυτήν των στοιχείων τεκμηρίωσης της καταβολής του οφειλόμενου ποσού.

Για τις ανακτήσεις στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών μέσων, ισχύουν τα οριζόμενα στην παρ. 11 του άρθρου 42 του ν. 4914/2022.

Σε περίπτωση μη καταβολής του οφειλόμενου ποσού από τον υπόχρεο εντός της προθεσμίας της παρ. 5, η διαδικασία βεβαίωσης του χρέους ολοκληρώνεται εντός εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης της απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης στον υπόχρεο φορέα και συγκεκριμένα η ΔΣΑΕ συντάσσει χρηματικό κατάλογο τον οποίο αποστέλλει στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 58 του ν. 5100/2024 (Α’ 49).

Το προς ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό που βεβαιώνεται στην ΑΑΔΕ σύμφωνα με την παρ. 6, επιβαρύνεται με τόκους που υπολογίζονται από την επόμενη ημέρα της λήξης της νόμιμης προθεσμίας για την καταβολή του, έως την ημερομηνία σύνταξης του χρηματικού καταλόγου. Ειδικότερα, για τις πράξεις κρατικών ενισχύσεων οι τόκοι της παραγράφου υπολογίζονται επί του αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντος ποσού της ΑΔΔ από την επόμενη της ημερομηνίας λήξης της νόμιμης προθεσμίας για την καταβολή του ποσού, έως την ημερομηνία σύνταξης του χρηματικού καταλόγου. Το επιτόκιο που εφαρμόζεται είναι το επιτόκιο αναφοράς που ορίζεται για κάθε ημερολογιακό έτος, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ελλάδα και δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο V του Κανονισμού (ΕΚ) 794/2004 της Επιτροπής.

Το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό που περιλαμβάνεται στην απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης, εφόσον εισπραχθεί κατατίθεται σε κατάλληλο λογαριασμό ιδίων εσόδων ΠΔΕ που τηρείται στην Τράπεζα της Ελλάδος με την αναγραφή του κατάλληλου Αναλυτικού Λογαριασμού Εσόδων (ΑΛΕ). Στους ίδιους κωδικούς εισάγεται το αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό όταν καταβάλλεται από τον υπόχρεο εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας των δεκαπέντε (15) ημερών.

Το βεβαιωθέν στη ΔΟΥ ποσό καταβάλλεται σε τρεις (3) ισόποσες δόσεις από τις οποίες η πρώτη μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επομένου μήνα από τη βεβαίωση του και η δεύτερη και η τρίτη, την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα του τρίτου και πέμπτου μήνα αντιστοίχως από τη βεβαίωσή του. Αν το βεβαιωθέν ποσό είναι μέχρι πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ καταβάλλεται εφάπαξ μέχρι την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα, του μεθεπομένου μήνα από τη βεβαίωσή του. Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης πληρωμής, το προς ανάκτηση ποσό επιβαρύνεται επιπλέον τόκους υπερημερίας και τυχόν λοιπές προσαυξήσεις σύμφωνα με τις ισχύουσες κάθε φορά διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ, ν. 4978/2022, Α’190). Στις περιπτώσεις πράξεων κρατικών ενισχύσεων, το προς ανάκτηση αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέν ποσό επιστρέφεται εντόκως από την ημερομηνία καταβολής του μέχρι την ημερομηνία επιστροφής του ποσού στη ΔΟΥ. Εφαρμόζεται το επιτόκιο της παρ. 8.