Για την εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος του άρθρου 44Β του Κώδικα ΦΠΑ από υποκείμενους εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος πρέπει να έχει προηγηθεί η υποβολή, από τον υποκείμενο στον φόρο, στο κράτος μέλος εγκατάστασής του προηγούμενης κοινοποίησης στην οποία η Ελλάδα περιλαμβάνεται στα κράτη μέλη απαλλαγής, ή επικαιροποίηση της προηγούμενης κοινοποίησης, με την οποία προστίθεται η Ελλάδα στα κράτη μέλη απαλλαγής.

Η ΑΑΔΕ, ως φορολογική αρχή του κράτους μέλους απαλλαγής, αφού λάβει ειδοποίηση από το κράτος μέλος εγκατάστασης για την ύπαρξη προηγούμενης κοινοποίησης ή επικαιροποίησής της (ως κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα), αποστέλλει αίτημα συστημικά (κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα) στο κράτος μέλος εγκατάστασης για την απόκτηση πρόσβασης στα στοιχεία της προηγούμενης κοινοποίησης ή επικαιροποίησής της.

Η ΑΑΔΕ κατά την αξιολόγηση της προηγούμενης κοινοποίησης ή της επικαιροποίησης αυτής, την οποία λαμβάνει με κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα, επαληθεύει, εάν:

α. Ο ΑΦΜ/ΦΠΑ που έχει χορηγηθεί στον υποκείμενο στο κράτος μέλος εγκατάστασής του αντιστοιχεί σε ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ που έχει χορηγήσει η χώρα μας στον εν λόγω υποκείμενο.

β. Ο ελληνικός ΑΦΜ/ΦΠΑ που αναγράφεται από τον υποκείμενο στην προηγούμενη κοινοποίηση ή στην επικαιροποίηση αυτής αντιστοιχεί πράγματι στον εν λόγω υποκείμενο, βάσει των στοιχείων του Μητρώου που τηρεί η ΑΑΔΕ, στην περίπτωση που έχει προηγουμένως χορηγηθεί στον υποκείμενο τέτοιος ΑΦΜ/ΦΠΑ.

γ. Ο κύκλος εργασιών στο εσωτερικό της χώρας που έχει δηλώσει ο υποκείμενος στην προηγούμενη κοινοποίηση ή την επικαιροποίηση αυτής υπερβαίνει ή όχι κατά το τρέχον ή κατά το προηγούμενο ημερολόγιο έτος τις δέκα χιλιάδες (10.000 ευρώ). Η ΑΑΔΕ επαληθεύει επίσης ότι ο κύκλος εργασιών στο εσωτερικό της χώρας δεν υπερβαίνει το όριο των δέκα χιλιάδων (10.000 ευρώ), βάσει των πληροφοριών που έχει στη διάθεσή της.

δ. Ο υποκείμενος στον φόρο είναι ενεργός στο Καθεστώς Εισαγωγής (IOSS) ως υποκείμενος τόσο στην εθνική βάση δεδομένων όσο και στη βάση δεδομένων του κράτος μέλος εγκατάστασης.

ε. Ο ΑΦΜ/ΦΠΑ που τυχόν έχει αποδοθεί από το κράτος μέλος εγκατάστασης εμφανίζεται στο σύστημα VIES ως «έγκυρος».

Στην περίπτωση που από τις επαληθεύσεις της παρ. 3 του παρόντος δεν είναι δυνατή η επιβεβαίωση της απαλλαγής, σύμφωνα με το άρθρο 6 της παρούσας, ή η απόρριψή της, σύμφωνα με το άρθρο 7 της παρούσας, η ΑΑΔΕ δύναται να ζητήσει μέσω κοινού ηλεκτρονικού μηνύματος ή/και μέσω διοικητικής συνεργασίας από το κράτος μέλος εγκατάστασης πρόσθετες διευκρινίσεις.

Η ΑΑΔΕ υποχρεούται να ενημερώσει με κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα, μέσα σε 15 εργάσιμες ημέρες από την ημέρα κατά την οποία έλαβε τη σχετική ειδοποίηση περί ύπαρξης προηγούμενης κοινοποίησης ή της επικαιροποίησης αυτής, το κράτος μέλος εγκατάστασης για την δυνατότητα ή μη του υποκειμένου να εφαρμόσει το ειδικό καθεστώς.

Ως εργάσιμες ημέρες νοούνται όλες οι ημέρες με εξαίρεση τις επίσημες αργίες της χώρας μας ως κράτους μέλους απαλλαγής, τα Σάββατα και τις Κυριακές (σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) 1182/71 του Συμβουλίου της 3ης Ιουνίου 1971 περί καθορισμού των κανόνων που εφαρμόζονται στις προθεσμίες, ημερομηνίες και διορίες).

Σε περίπτωση που η ΑΑΔΕ δεν ανταποκριθεί εντός της προθεσμίας της παρ. 1 το κράτος μέλος εγκατάστασης δύναται να αποστείλει στην ΑΑΔΕ κοινό υπενθυμιστικό ηλεκτρονικό μήνυμα. Σε κάθε περίπτωση, το κράτος μέλος εγκατάστασης είναι δυνατόν να θεωρήσει ότι ο υποκείμενος πληροί τις προϋποθέσεις για την απαλλαγή στο εσωτερικό της χώρας, αν παρέλθουν και οι 35 εργάσιμες ημέρες από την ημερομηνία παραλαβής της ειδοποίησης περί ύπαρξης προηγούμενης κοινοποίησης ή της επικαιροποίησης αυτής από το κράτος μέλος εγκατάστασης.

Ως εργάσιμες ημέρες στην περίπτωση αυτή νοούνται όλες οι ημέρες με εξαίρεση τις επίσημες αργίες του κράτους μέλους εγκατάστασης, τα Σάββατα και τις Κυριακές (σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1182/71 του Συμβουλίου της 3ης Ιουνίου 1971 περί καθορισμού των κανόνων που εφαρμόζονται στις προθεσμίες, ημερομηνίες και διορίες).

Σε περίπτωση που η ΑΑΔΕ διαθέτει στοιχεία από τα οποία προκύπτουν ενδείξεις για ανάμειξη του υποκειμένου σε φοροδιαφυγή ή φοροαποφυγή, υποχρεούται να ενημερώσει αμελλητί το κράτος μέλος εγκατάστασης για την ανάγκη μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος για τη διενέργεια των απαραίτητων ελέγχων ή επαληθεύσεων.

Στην περίπτωση που πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του υποκειμένου στο ειδικό καθεστώς στο εσωτερικό της χώρας, η ΑΑΔΕ επιβεβαιώνει την απαλλαγή αποστέλλοντας στο κράτος μέλος εγκατάστασης κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα με την ανάλογη ένδειξη. Η απαλλαγή ισχύει από την ημερομηνία γνωστοποίησης, από το κράτος μέλος εγκατάστασης, του ατομικού αριθμού ταυτοποίησης με το επίθημα «ΕΧ» στον υποκείμενο ή την επιβεβαίωση ότι μπορεί να χρησιμοποιεί τον ατομικό αριθμό ταυτοποίησης στη χώρα μας, κατά περίπτωση. Η ΑΑΔΕ ενημερώνεται από το κράτος μέλος εγκατάστασης ως προς την ως άνω ημερομηνία με σχετικό κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα.

Η ΑΑΔΕ ενημερώνει τον υποκείμενο στον φόρο ως προς την μη δυνατότητα χρήσης του ΑΦΜ/ΦΠΑ που τυχόν είχε λάβει πριν την υπαγωγή του στο ειδικό καθεστώς, από την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του καθεστώτος αυτού, για τις πράξεις που πλέον πραγματοποιεί ως απαλλασσόμενη μικρή επιχείρηση και προβαίνει σε οίκοθεν μετάταξη αυτού σε ειδικό καθεστώς ΦΠΑ.

Στην περίπτωση που δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή του υποκειμένου στο ειδικό καθεστώς στο εσωτερικό της χώρας, η ΑΑΔΕ ενημερώνει το κράτος μέλος εγκατάστασης και αποστέλλει σε αυτό κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα με την ανάλογη ένδειξη και αιτιολογημένη απόφαση εντός κοινού ηλεκτρονικού μηνύματος, σύμφωνα με το Παράρτημα Ι της παρούσας, μνημονεύοντας ρητά τους λόγους απόρριψης της αίτησης.

Κατά της απορριπτικής απόφασης, ο υποκείμενος στον φόρο δύναται να ασκήσει αίτηση ακυρώσεως κατά το ΠΔ 18/1989 στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) εντός της προβλεπόμενης από το ως άνω ΠΔ προθεσμίας. Η προθεσμία για την άσκηση αίτησης ακυρώσεως αρχίζει από την ημέρα κατά την οποία το κράτος μέλος εγκατάστασης κοινοποίησε στον υποκείμενο την απόφαση απόρριψης της απαλλαγής.

Η ΑΑΔΕ επιβεβαιώνει ότι ο κύκλος εργασιών του υποκειμένου στο εσωτερικό της χώρας δεν έχει υπερβεί, εντός εκάστου φορολογικού έτους, το όριο των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ με βάση τα στοιχεία που έχει δηλώσει ο ίδιος ο υποκείμενος στις αναφορές που υποβάλλει για κάθε ημερολογιακό τρίμηνο σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 284β της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/285.

Για την εφαρμογή της παρ. 1 η ΑΑΔΕ προβαίνει στις κάτωθι ενέργειες:

α)

Α ποστέλλει στο κράτος μέλος εγκατάστασης κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα με το οποίο αιτείται την τριμηνιαία αναφορά, την 16η εργάσιμη ημέρα από την λήξη της προθεσμίας υποβολής της αναφοράς για το συγκεκριμένο τρίμηνο.

β)

Σε περίπτωση που η απάντηση του κράτους μέλους εγκατάστασης δεν περιέχει την τριμηνιαία αναφορά, η ΑΑΔΕ, επαναπροωθεί το αίτημα την 31η ημέρα από την ημέρα που έληξε η προθεσμία υποβολής της αναφοράς για το συγκεκριμένο τρίμηνο.

γ)

Σε περίπτωση που λάβει τις πληροφορίες που περιέχονται στην αναφορά, ελέγχει ότι ο συνολικός κύκλος εργασιών του υποκειμένου στο εσωτερικό της χώρας, βάσει όλων των τριμηνιαίων αναφορών που έχουν υποβληθεί κατά το τρέχον έτος, δεν υπερβαίνει το όριο των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.

δ)

Σε περίπτωση που ο κύκλος εργασιών εντός του εσωτερικού της χώρας δεν υπερβαίνει το όριο, η ΑΑΔΕ χαρακτηρίζει την αναφορά ως «θετικά αξιολογούμενη» (positively validated).

ε)

Σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, η ΑΑΔΕ εκδίδει αιτιολογημένη απόφαση, σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙ της παρούσας και ενημερώνει το κράτος μέλος εγκατάστασης με κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα, εφαρμοζόμενων των οριζόμενων στην παρ. 2 του άρθρου 7 της παρούσας.

Ως περιπτώσεις μη συμμόρφωσης του υποκειμένου λογίζονται:

α)

Η μη υποβολή τριμηνιαίας αναφοράς,

β)

η εκπρόθεσμη υποβολή δύο (2) ή περισσότερων συνεχόμενων τριμηνιαίων αναφορών,

γ)

η εκπρόθεσμη υποβολή πέραν των τριάντα (30) ημερών μιας και μόνο τριμηνιαίας αναφοράς.

Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η ΑΑΔΕ ενημερώνει τον υποκείμενο, μέσω του κράτους μέλους εγκατάστασης, ότι οφείλει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 41 του Κώδικα ΦΠΑ, εντός της προθεσμίας για την υποβολή της δήλωσης ΦΠΑ της τρέχουσας φορολογικής περιόδου, και συγκεκριμένα να:

α)

Υποβάλλει δήλωση έναρξης/μεταβολής εργασιών και να υπαχθεί σε καθεστώς ΦΠΑ, υποβάλλοντας δηλώσεις ΦΠΑ, αναδρομικά, με ημερομηνία υπαγωγής την 1η ημέρα του ημερολογιακού τριμήνου για το οποίο δεν υπεβλήθη αναφορά ή την 1η ημέρα μετά την λήξη του τριμήνου για το οποίο υπεβλήθη η τελευταία εκπρόθεσμη αναφορά, κατά περίπτωση. Προκειμένου για υποκείμενο στον φόρο ο οποίος δεν διαθέτει μόνιμη εγκατάσταση στο εσωτερικό της χώρας, για τον σκοπό αυτό τηρείται η διαδικασία της απόφασης ΠΟΛ.1113/2013. Στο πεδίο «Α.Φ.Μ./Φ.Π.Α. ΚΡΑΤΟΥΣ – ΜΕΛΟΥΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ» της Δήλωσης Απόδοσης ΑΦΜ του Παραρτήματος Ι της εν λόγω απόφασης, συμπληρώνεται αντί του ΑΦΜ/ΦΠΑ του κράτους μέλους εγκατάστασης που έχει αποδοθεί στον υποκείμενο, ο ατομικός αριθμός ταυτοποίησης με το επίθημα «EX».

β)

υποβάλλει τις προβλεπόμενες από το άρθρο 43 του Κώδικα ΦΠΑ δηλώσεις.

Οι πράξεις που διενεργεί ο υποκείμενος, για τις οποίες ο τόπος φορολογίας βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας, εξακολουθούν να απαλλάσσονται σύμφωνα με το άρθρο 44β του Κώδικα ΦΠΑ και αναστέλλεται η επιβολή των κυρώσεων του άρθρου 53 του ΚΦΔ.

Σε περίπτωση που ο υποκείμενος δεν συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της Διοίκησης των παρ. 1 και 2, παύει η αναστολή των κυρώσεων του άρθρου 53 του ΚΦΔ και επιβάλλονται τα πρόστιμα του άρθρου αυτού και οι τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής από την ημερομηνία που όφειλε να έχει εκπληρώσει τις σχετικές υποχρεώσεις σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ και του ΚΦΔ.

Ο υποκείμενος θεωρείται ότι έχει συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της Διοίκησης όταν υποβάλλει εμπρόθεσμα την δήλωση ΦΠΑ της τρέχουσας περιόδου εντός της οποίας έλαβε γνώση περί των υποχρεώσεών του, σύμφωνα με την παρ. 2 του παρόντος, μαζί με την δήλωση ΦΠΑ της προηγούμενης φορολογικής περιόδου για την οποία δεν συμμορφώθηκε με την υποχρέωση υποβολής τριμηνιαίας αναφοράς.

Οι ανωτέρω υποχρεώσεις που επιβάλλονται από την ΑΑΔΕ δεν αίρουν την υποχρέωση του υποκειμένου να υποβάλλει στο κράτος μέλος εγκατάστασής του τις αναφορές της παρ. 1 του άρθρου 284Β της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/285.

Εφόσον ο υποκείμενος έχει υποβάλλει όλες τις προηγούμενες τριμηνιαίες αναφορές και έχει συμμορφωθεί στη συνέχεια με τις προθεσμίες για την υποβολή των επόμενων τριμηνιαίων αναφορών, παύουν να συντρέχουν οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης και αίρονται οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται με την παρ. 2 του παρόντος, αρχής γενομένης από την 1η ημέρα μετά τη λήξη του δεύτερου κατά σειρά ημερολογιακού τριμήνου για το οποίο η αναφορά έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα. Από αυτό το χρονικό σημείο και μετά, η ΑΑΔΕ μεριμνά για την αναστολή χρήσης του ΑΦΜ/ΦΠΑ που έλαβε ο υποκείμενος.

Το ειδικό καθεστώς παύει να χρησιμοποιείται στο εσωτερικό της χώρας στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Α) Κατόπιν αίτησης του υποκειμένου στο κράτος μέλος εγκατάστασής του με την οποία δηλώνει την πρόθεσή του να παύσει την χρήση του καθεστώτος, είτε στο εσωτερικό της χώρας (οικειοθελής αποχώρηση), είτε σε όλα τα κράτη - μέλη. Η παύση τίθεται σε ισχύ από την πρώτη ημέρα του επόμενου ημερολογιακού τριμήνου από αυτό εντός του οποίου υπεβλήθη η αίτηση, ή, εάν αυτή υπεβλήθη τον τελευταίο μήνα του ημερολογιακού τριμήνου, από την πρώτη ημέρα του δεύτερου μήνα του επόμενου ημερολογιακού τριμήνου.

Β) Κατόπιν ενημέρωσης της ΑΑΔΕ από το κράτος μέλος εγκατάστασης ότι έχουν παύσει να πληρούνται οι σχετικές με το καθεστώς προϋποθέσεις ως προς τον εν λόγω υποκείμενο στον φόρο.

Η παύση τίθεται σε ισχύ από την ημέρα που ο υποκείμενος εξαιρείται από το καθεστώς, όπως προκύπτει από την ενημέρωση του κράτους μέλους εγκατάστασης.

Ειδικά για την περίπτωση που ο κύκλος εργασιών εντός της Ένωσης υπερέβη το όριο των 100.000 ευρώ, η ΑΑΔΕ αποστέλλει στο κράτος μέλος εγκατάστασης κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα με το οποίο ζητάει την τελική αναφορά που προβλέπεται από την παρ. 3 του άρθρου 284β της Οδηγίας (ΕΕ) 2020/285.

Γ) Βάσει αιτιολογημένης απόφασης εξαίρεσης, σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙ της παρούσας, την οποία εκδίδει η ΑΑΔΕ όταν διαπιστώσει:

i. είτε ότι έχει γίνει υπέρβαση του κύκλου εργασιών στο εσωτερικό της χώρας, βάσει των αναφορών που έχει υποβάλει ο υποκείμενος ή των επαληθεύσεων με ανάλογη εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 4 της παρούσας. Στην περίπτωση αυτή η παύση ισχύει από την ημέρα κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η συναλλαγή με την οποία συντελέστηκε η υπέρβαση και από τη συναλλαγή αυτή και μετά. Ελλείψει πληροφοριών για την ακριβή ημέρα εντός της οποίας συντελέστηκε η υπέρβαση, η παύση ισχύει από την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί το ημερολογιακό τρίμηνο εντός του οποίου έγινε η υπέρβαση.

ii. είτε ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος λόγω υπέρβασης του κύκλου εργασιών στο εσωτερικό της χώρας κατά το προηγούμενο ή κατά το τρέχον έτος, κατόπιν επικαιροποίησης της προηγούμενης κοινοποίησης. Η εξαίρεση από το καθεστώς ισχύει αναδρομικά από την ημέρα προσθήκης της χώρας μας στα κράτη μέλη απαλλαγής ή από την ημερομηνία γνωστοποίησης από το κράτος μέλος εγκατάστασης προς τον υποκείμενο του αριθμού ταυτοποίησής του με το επίθημα «ΕΧ», ανάλογα με την περίπτωση.

Στην περίπτωση αυτή, η ΑΑΔΕ υποχρεούται να ενημερώνει το εκάστοτε κράτος μέλος εγκατάστασης αποστέλλοντας αμελλητί σχετικό κοινό ηλεκτρονικό μήνυμα.

Δ) Σε περίπτωση διακοπής εργασιών, είτε βάσει δήλωσης του ιδίου του υποκειμένου, είτε βάσει δεδομένων που είχε στη διάθεσή του το κράτος μέλος εγκατάστασης και από τα οποία προκύπτει η διακοπή αυτή.

Η παύση τίθεται σε ισχύ από την πρώτη ημέρα του επόμενου ημερολογιακού τριμήνου από αυτό εντός του οποίου έγινε διαθέσιμη η πληροφορία περί διακοπής εργασιών, ή εάν αυτή έγινε διαθέσιμη κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα του ημερολογιακού τριμήνου, από την πρώτη ημέρα του δεύτερου μήνα του επόμενου ημερολογιακού τριμήνου.

Ε) Εφόσον υπάρχουν σχετικά ευρήματα κατόπιν συστημικών επαληθεύσεων, υπάρχει ανάλογη εφαρμογή των παραπάνω.

Σε περίπτωση που ο υποκείμενος είχε λάβει, πριν από την ένταξή του στο καθεστώς, ΑΦΜ/ΦΠΑ, για τον οποίο η ΑΑΔΕ μερίμνησε ώστε να μην είναι δυνατή η χρησιμοποίησή του, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 6 της παρούσας, η ΑΑΔΕ προβαίνει αμελλητί οίκοθεν στην μετάταξη του υποκειμένου στο καθεστώς που είχε πριν την ένταξή του στο ειδικό καθεστώς του άρθρου 44Β του Κώδικα ΦΠΑ, με ισχύ από την ημέρα παύσης χρήσης του καθεστώτος. Η ενέργεια αυτή δεν απαιτείται όταν το κράτος μέλος εγκατάστασης έχει προηγουμένως ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι ο υποκείμενος έχει παύσει τις δραστηριότητές του βάσει δήλωσης του ιδίου.