ΤΜΗΜΑ Ε΄: Φ.Π.Α ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ

Με το άρθρο 1 ενσωματώνεται στο εσωτερικό μας δίκαιο η παρ. 1 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 δια της προσθήκης νέου άρθρου 5α μετά το άρθρο 5 του Κώδικα ΦΠΑ.

Με το νέο άρθρο 5α του Κώδικα ΦΠΑ εισάγονται στο εθνικό μας δίκαιο οι έννοιες των «ενδοκοινοτικών εξ αποστάσεως πωλήσεων αγαθών» και των «εξ αποστάσεως πωλήσεων αγαθών που εισάγονται από τρίτα εδάφη ή τρίτες χώρες». Η έννοια των «ενδοκοινοτικών εξ αποστάσεως πωλήσεων αγαθών» αφορά σε παραδόσεις αγαθών που αποστέλλονται ή μεταφέρονται από τον προμηθευτή ή από πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό του από κράτος μέλος άλλο από εκείνο της άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη. Η έννοια των «εξ αποστάσεως πωλήσεων αγαθών που εισάγονται από τρίτα εδάφη ή τρίτες χώρες» αφορά σε παραδόσεις αγαθών που αποστέλλονται ή μεταφέρονται από τον προμηθευτή ή από πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό του από τρίτη χώρα ή τρίτο έδαφος σε οποιοδήποτε κράτος μέλος.

Ως προς αμφότερες τις ανωτέρω φορολογητέες πράξεις γίνονται οι εξής επισημάνσεις. Πρώτον, καταλαμβάνουν και τις περιπτώσεις όπου ο προμηθευτής παρεμβαίνει έμμεσα στην αποστολή ή τη μεταφορά των αγαθών προς τον πελάτη, με σκοπό την πρόληψη και καταπολέμηση καταχρηστικών πρακτικών. Δεύτερον, η παράδοση των αγαθών πρέπει να πραγματοποιείται είτε (α) προς πρόσωπο υποκείμενο στον φόρο ή νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο, τα οποία δεν θεωρείται ότι πραγματοποιούν ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών σύμφωνα είτε με τις διατάξεις της παρ. 2 και του πρώτου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 11 είτε με άλλες αντίστοιχες διατάξεις που ισχύουν σε άλλο κράτος – μέλος είτε (β) προς οποιοδήποτε άλλο μη υποκείμενο στον φόρο πρόσωπο. Τρίτον, τα παραδιδόμενα αγαθά δεν μπορεί να είναι ούτε καινούργια μεταφορικά μέσα ούτε αγαθά που παραδίδονται έπειτα από συναρμολόγηση ή εγκατάσταση, με ή χωρίς δοκιμή λειτουργίας, από τον προμηθευτή ή για λογαριασμό του.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνεται στο εσωτερικό δίκαιο η παρ. 2 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 διά της προσθήκης άρθρου 5β στον Κώδικα ΦΠΑ. Με το νέο άρθρο 5β προβλέπεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, ο υποκείμενος στον φόρο ο οποίος διευκολύνει μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως αγοράς, πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει ο ίδιος τα εν λόγω αγαθά (ο λεγόμενος «θεωρούμενος προμηθευτής») προς τον πελάτη. Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν (α) αγαθά σε δέματα με εσωτερική αξία που δεν υπερβαίνει τα 150 ευρώ τα οποία παραδίδονται σε πελάτη εντός της ΕΕ και εισάγονται στην ΕΕ, ανεξαρτήτως του εάν ο υποκείμενος στον φόρο προμηθευτής/πωλητής είναι εγκατεστημένος εντός της ΕΕ ή εκτός της ΕΕ και (β) αγαθά που έχουν ήδη τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ και αγαθά που βρίσκονται στην ΕΕ τα οποία παραδίδονται σε πελάτες εντός της ΕΕ, ανεξαρτήτως της αξίας τους, όταν ο υποκείμενος στον φόρο προμηθευτής/πωλητής δεν είναι εγκατεστημένος εντός της ΕΕ. Με άλλα λόγια στις ανωτέρω περιπτώσεις θεωρείται ότι η πώληση αγαθών μέσω ηλεκτρονικής διεπαφής (π.χ. ιστοτόπου) προς τον πελάτη (τελικό καταναλωτή) διαχωρίζεται σε δύο πράξεις για σκοπούς ΦΠΑ: (α) μια θεωρούμενη ως B2B παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ από τον υποκείμενο στον φόρο προμηθευτή προς την ηλεκτρονική διεπαφή και (β) μια θεωρούμενη ως B2C παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ από την ηλεκτρονική διεπαφή προς τον πελάτη.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνονται στο εσωτερικό δίκαιο οι παρ. 3 και 4 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455, της παρ. 2 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1910 και της παρ. 1 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ). Με τις παρ. 1 και 2 του άρθρου αυτού ενσωματώνονται οι παρ. 3 και 4 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 διά της αντικατάστασης των παρ. 5 και 6, αντίστοιχα, του άρθρου 13 του Κώδικα ΦΠΑ. Ειδικότερα, με την παρ. 1 αντικαθίσταται η παρ. 5 του άρθρου 13 του Κώδικα ΦΠΑ. Με την αντικατάσταση αφενός καταργείται το από 01.01.1993 καθεστώς των «πωλήσεων από απόσταση» ως προς το σκέλος που αφορά πωλήσεις από άλλα κράτη-μέλη προς την Χώρα μας αφετέρου ρυθμίζεται ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης) στις ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών. Με τις νέες διατάξεις ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης), στις ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών προσδιορίζεται σύμφωνα με την αρχή του τόπου προορισμού των αγαθών και τη φύση του ΦΠΑ ως γενικού έμμεσου φόρου κατανάλωσης. Ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης) είναι το εσωτερικό της Χώρας, εφόσον κατά τον χρόνο άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη, τα αγαθά βρίσκονται στο εσωτερικό της χώρας. Κατ΄ ανάλογη εφαρμογή, ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης) δεν είναι το εσωτερικό της Χώρας, εφόσον κατά τον χρόνο άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη, τα αγαθά δεν βρίσκονται στο εσωτερικό της χώρας.

Με την παρ. 2 αντικαθίσταται η παρ. 6 του άρθρου 13 του Κώδικα ΦΠΑ. Με την αντικατάσταση αφενός καταργείται το από 01.01.1993 καθεστώς των «πωλήσεων από απόσταση» ως προς το σκέλος που αφορά πωλήσεις από την Χώρα μας προς άλλα κράτη-μέλη μας αφετέρου ρυθμίζεται ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης) στις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που εισάγονται από τρίτα εδάφη ή τρίτες χώρες. Με τις νέες διατάξεις ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης), στις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που εισάγονται από τρίτα εδάφη ή τρίτες χώρες προσδιορίζεται σύμφωνα με την αρχή του τόπου προορισμού των αγαθών και τη φύση του ΦΠΑ ως γενικού έμμεσου φόρου κατανάλωσης. Ειδικότερα, ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης) είναι το εσωτερικό της Χώρας, στην περίπτωση κατά την οποία τα αγαθά εισάγονται σε κράτος - μέλος διαφορετικό από το κράτος - μέλος άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη, εφόσον κατά τον χρόνο άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη, τα αγαθά βρίσκονται στο εσωτερικό της χώρας. Στην περίπτωση κατά την οποία τα αγαθά εισάγονται στη χώρα μας και ο τόπος άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη είναι σε διαφορετικό κράτος – μέλος, τότε ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης) δεν είναι το εσωτερικό της Χώρας. Τέλος, ο τόπος παράδοσης (φορολόγησης) είναι το εσωτερικό της Χώρας στην περίπτωση κατά την οποία τόσο ο τόπος εισαγωγής όσο και ο τόπος άφιξης της αποστολής ή της μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη βρίσκονται στο εσωτερικό της χώρας και ο ΦΠΑ επί των εν λόγω αγαθών δηλώνεται μέσω του καθεστώτος εισαγωγής (IOSS) σε οποιοδήποτε κράτος μέλος.

Με την παρ. 3 ενσωματώνεται η παρ. 4 του άρθρου 36α της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ, το οποίο προστέθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1910. Η εν λόγω παράγραφος του άρθρου 36α της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ αναφέρεται κατ’ ουσίαν στην παρ. 2 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455.

Με την παρ. 4 ενσωματώνεται η παρ. 1 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1995 δια της προσθήκης νέας παρ. 6β στο άρθρο 13 του Κώδικα ΦΠΑ. Με τη νέα διάταξη ρυθμίζεται ένα σημαντικό ζήτημα που σχετίζεται με τις περιπτώσεις όπου, ο υποκείμενος στον φόρο ο οποίος διευκολύνει μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως αγοράς, πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει ο ίδιος τα εν λόγω αγαθά (ο λεγόμενος «θεωρούμενος προμηθευτής»). Δεδομένου ότι στις παραπάνω περιπτώσεις μια πώληση διαχωρίζεται σε δύο παραδόσεις αγαθών (μια θεωρούμενη ως B2B παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ προς την ηλεκτρονική διεπαφή και μια θεωρούμενη ως B2C παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ από την ηλεκτρονική διεπαφή), είναι απαραίτητο να καθοριστεί σε ποια εκ των δύο (2) αυτών παραδόσεων θα πρέπει να αποδίδεται η αποστολή ή η μεταφορά των αγαθών. Σύμφωνα με τη νέα διάταξη η αποστολή ή η μεταφορά των αγαθών αποδίδεται στην θεωρούμενη ως B2C παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ που πραγματοποιείται από την ηλεκτρονική διεπαφή προς τον πελάτη (π.χ. τελικό καταναλωτή). Η πρακτική σημασία όλων των παραπάνω συνίσταται στο ότι σύμφωνα με τη νέα διάταξη η θεωρούμενη ως B2C παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ μπορεί να είναι είτε ενδοκοινοτική εξ αποστάσεως πώληση αγαθών είτε εξ αποστάσεως πώληση αγαθών που εισάγονται από τρίτα εδάφη ή τρίτες χώρες. Ταυτόχρονα η θεωρούμενη ως B2B παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ είναι πράξη χωρίς μεταφορά που πραγματοποιείται είτε εντός Ε.Ε. είτε εκτός Ε.Ε. αντίστοιχα, αναλόγως με το πού βρίσκονται τα αγαθά κατά το χρόνο αναχώρησης της αποστολής ή μεταφοράς και αντιμετωπίζεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνονται στο εσωτερικό δίκαιο οι παρ. 6 και 7 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455. Ειδικότερα:

Με την παρ. 1 καταργούνται οι περ. β΄, γ΄ και δ΄ της παρ. 13 του άρθρου 14 του Κώδικα ΦΠΑ και ενσωματώνεται κατά τον τρόπο αυτό η παρ. 6 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455, (με την οποία απαλείφονται από 01.07.2021 οι παράγραφοι 2 έως και 6 του άρθρου 58 της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ). Οι καταργούμενες διατάξεις που τέθηκαν σε ισχύ από 01.01.2019 αφορούν τον τόπο φορολόγησης των τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών ή ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών που παρέχονται από πολύ µικρές επιχειρήσεις σε µη υποκείµενους στον φόρο (π.χ. ιδιώτες, µη υποκείµενα στον φόρο νοµικά πρόσωπα) που είναι εγκατεστηµένοι σε άλλα κράτη-µέλη θέτοντας όριο 10.000 ευρώ σε κοινοτικό επίπεδο, µέχρι το οποίο οι παροχές των εν λόγω υπηρεσιών υπόκεινται σε Φ.Π.Α. στο κράτος- µέλος εγκατάστασης των παρόχων αντί να φορολογούνται στον τόπο εγκατάστασης του µη υποκειµένου στον φόρο λήπτη. Πλέον από 01.07.2021 το όριο αυτό καλύπτει και τις ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών (βλέπε αμέσως παρακάτω).

Με την παρ. 2 προστίθεται νέο άρθρο 14α του Κώδικα ΦΠΑ και ενσωματώνεται κατά τον τρόπο αυτό η παρ. 7 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455. Με τις νέες διατάξεις το κατώτατο όριο των 10.000 ευρώ το οποίο από 01.01.2019 καλύπτει τις διασυνοριακές παροχές τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών ή ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών που παρέχονται από πολύ µικρές επιχειρήσεις επεκτείνεται και καλύπτει πλέον και τις ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών. Το μέτρο αυτό αφορά επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες μόνο σε ένα κράτος – μέλος και αποσκοπεί στη μείωση των διοικητικών βαρών για τις επιχειρήσεις αυτές. Ωστόσο, οι ανωτέρω επιχειρήσεις διατηρούν το δικαίωμα να επιλέγουν τον τόπο παράδοσης των αγαθών και παροχής των υπηρεσιών τους σύμφωνα με τον τόπο άφιξης των αγαθών στον πελάτη και του τόπου εγκατάστασης ή μόνιμης κατοικίας ή συνήθους διαμονής του μη υποκείμενου στον φόρο λήπτη (αρχή του τόπου προορισμού). Τέλος, επισημαίνεται ότι η παρ. 3 του νέου άρθρου 14α αποσκοπεί στην αποτροπή φαινομένων διπλής φορολόγησης.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνονται στο εσωτερικό δίκαιο οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1995, δια της προσθήκης νέας παραγράφου 3α στο άρθρο 16 του Κώδικα ΦΠΑ και νέας περίπτωσης λε) στο άρθρο 22 του ίδιου Κώδικα, αντίστοιχα. Ειδικότερα:

Με την παρ. 1 του άρθρου αυτού προστίθεται νέα παρ. 3α στο άρθρο 16 του Κώδικα ΦΠΑ και προβλέπεται ότι στις περιπτώσεις όπου, ο υποκείμενος στον φόρο ο οποίος διευκολύνει μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, όπως αγοράς, πλατφόρμας, διαδικτυακής πύλης ή παρόμοιων μέσων, θεωρείται ότι έχει παραλάβει και παραδώσει ο ίδιος τα εν λόγω αγαθά (ο λεγόμενος «θεωρούμενος προμηθευτής»), τότε τόσο ο χρόνος γένεσης φορολογικής υποχρέωσης όσο και το απαιτητό του φόρου επέρχονται την ίδια χρονική στιγμή και για τις δύο πράξεις (θεωρούμενη ως B2B παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ προς την ηλεκτρονική διεπαφή και θεωρούμενη ως B2C παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ από την ηλεκτρονική διεπαφή). Η χρονική αυτή στιγμή είναι ο χρόνος αποδοχής της πληρωμής.

Με την παρ. 2 προστίθεται νέα περίπτωση λε) στην παρ. 1 του άρθρου 22 του Κώδικα ΦΠΑ. Με τη νέα διάταξη προβλέπεται ότι η θεωρούμενη ως B2B παράδοση αγαθών για σκοπούς ΦΠΑ από τον υποκείμενο στον φόρο προμηθευτή προς την ηλεκτρονική διεπαφή απαλλάσσεται από τον φόρο. Στόχος είναι να αποφευχθεί ο κίνδυνος τυχόν υποκείμενοι μη εγκατεστημένοι στην Ένωση να μην καταβάλλουν στις φορολογικές αρχές το ΦΠΑ που θα έχουν εισπράξει από τις ηλεκτρονικές διεπαφές.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνονται στο εσωτερικό δίκαιο οι παρ. 9, 20, 28 και μέρος της παρ. 30 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 καθώς και η παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1995.

Ειδικότερα, με την παρ. 1 του άρθρου αυτού ενσωματώνεται η παρ.9 του άρθρου 2 της οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455. Με την προτεινόμενη διάταξη θεσπίζεται νέα απαλλαγή κατά την εισαγωγή αγαθών που αποτελούν αντικείμενο εξ αποστάσεως πωλήσεων για τις οποίες η απόδοση του φόρου πραγματοποιείται μέσω του ειδικού καθεστώτος εισαγωγής. Η απαλλαγή κατά την εισαγωγή χορηγείται υπό την προϋπόθεση ότι κατά τη στιγμή της υποβολής διασάφησης εισαγωγής δηλώνεται έγκυρος ΑΦΜ/ΦΠΑ του υποκείμενου στο φόρο ή του μεσάζοντα που ενεργεί για λογαριασμό του. Η εγκυρότητα του ΑΦΜ/ΦΠΑ επιβεβαιώνεται με αυτοματοποιημένες διαδικασίες μέσω εθνικής βάσης δεδομένων που αποτελεί αντίγραφο της κεντρικής βάσης δεδομένων στην οποία είναι καταχωρημένα τα ΑΦΜ/ΦΠΑ που έχουν αποδοθεί από όλα τα Κράτη Μέλη.

Με την παρ. 2 ενσωματώνονται οι παρ. 20, 28 και μέρος της παρ. 30 (νέο άρθρο 369κγ της Οδηγίας ΦΠΑ) του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 δια της αντικατάστασης της παρ. 1.α του άρθρου 30 του Κώδικα ΦΠΑ, ως προς το μέρος που αφορούν σε υποκείμενους στον φόρο που εντάσσονται στα στο ενωσιακό καθεστώς και στο καθεστώς εισαγωγής άλλων κρατών μελών. Με τις νέες διατάξεις ρυθμίζονται θέματα σχετικά με το δικαίωμα επιστροφής του ΦΠΑ των εισροών που πραγματοποιούν στη Χώρα μας οι υποκείμενοι στον φόρο που εντάσσονται στα ειδικά αυτά καθεστώτα άλλων κρατών-μελών.

Με την παρ. 3 ενσωματώνεται η παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1995, δια της αντικατάστασης της περ. γ της παρ. 1 του άρθρου 30 του Κώδικα ΦΠΑ. Με τη νέα διάταξη προβλέπεται ότι παρέχεται στον υποκείμενο που παραδίδει αγαθά προς την ηλεκτρονική διεπαφή στο πλαίσιο του νέου άρθρου 5β του Κώδικα ΦΠΑ, δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών κατά το μέρος που οι εισροές (αγαθά ή οι υπηρεσίες) χρησιμοποιούνται για τις ως άνω θεωρούμενες ως B2B παραδόσεις για σκοπούς ΦΠΑ.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνεται στο εσωτερικό μας δίκαιο η παρ. 11 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455, δια της προσθήκης νέας παρ. 5δ στο άρθρου 36 του Κώδικα ΦΠΑ. Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται η υποχρέωση τήρησης καταχωρίσεων των παραδόσεων αγαθών ή των παροχών υπηρεσιών τις οποίες υποκείμενοι στο φόρο διευκολύνουν μέσω της χρήσης ηλεκτρονικής διεπαφής, προς μη υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα στον φόρο εντός της Ένωσης. Η τήρηση καταχωρίσεων για χρονικό διάστημα δέκα ετών, είναι απαραίτητη για διασφάλιση της φορολογικής συμμόρφωσης. Επισημαίνεται ότι η εν λόγω γενική υποχρέωση η οποία εξειδικεύεται στον Εκτελεστικό Κανονισμό 282/2011, όπως θα ισχύει από 01.07.2021, καταλαμβάνει τόσο τις ηλεκτρονικές διεπαφές που θεωρούνται ότι λαμβάνουν και παραδίδουν τα αγαθά δυνάμει του νέου άρθρου 5β του Κώδικα ΦΠΑ ή τις υπηρεσίες όσο και τις ηλεκτρονικές διεπαφές που διευκολύνουν τις εν λόγω πράξεις χωρίς ωστόσο να τεκμαίρεται ότι παραδίδουν οι ίδιες τα αγαθά ή παρέχουν οι ίδιες τις υπηρεσίες προς τον πελάτη.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνεται στο εσωτερικό μας δίκαιο η παρ. 13 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455, δια της αντικατάστασης του άρθρου 47α του Κώδικα ΦΠΑ. Το άρθρο 47α, το οποίο περιείχε ορισμούς εννοιών σχετικών με τα ειδικά καθεστώτα 47β και 47γ, μετά την αντικατάσταση των διατάξεων των άρθρων αυτών με τις προτεινόμενες διατάξεις της παρ. 13 και την προσθήκη του άρθρου 47δ για το νέο καθεστώς εισαγωγής, διατηρεί πλέον μόνον τον ορισμό της δήλωσης ΦΠΑ που αφορά τα ειδικά καθεστώτα των άρθρων 47β, 47γ και 47δ του Κώδικα ΦΠΑ και η οποία διακρίνεται από τις δηλώσεις ΦΠΑ του άρθρου 38 του ίδιου Κώδικα.

Με το άρθρο αυτό αντικαθίσταται το άρθρο 47β του Κώδικα ΦΠΑ ενσωματώνοντας στο εσωτερικό μας δίκαιο τα άρθρα 358α έως και 369 της Οδηγίας (ΕΚ) 112/2006 του Συμβουλίου (στο εξής Οδηγία ΦΠΑ), όπως τα άρθρα αυτά τροποποιήθηκαν από τις παρ. 14 έως και 20 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 του Συμβουλίου. Με τα άρθρα 358α έως και 369 της Οδηγίας ΦΠΑ, ως έχουν, πριν την τροποποίησή τους με την Οδηγία 2017/2455, ρυθμίζεται το ειδικό καθεστώς για την επιβολή ΦΠΑ σε μη εγκατεστημένους στην Ένωση υποκειμένους στον φόρο που παρέχουν τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές υπηρεσίες ή ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες σε μη υποκειμένους στον φόρο. Με την Οδηγία 2017/2455 διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής του εν λόγω καθεστώτος στις υπηρεσίες πέραν των τηλεπικοινωνιακών, ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών και ηλεκτρονικά παρεχόμενων υπηρεσιών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι μη εγκατεστημένοι εντός της Ένωσης υποκείμενοι στον φόρο οι οποίοι παρέχουν κάθε είδους υπηρεσίες σε μη υποκείμενους στον φόρο εντός της Ένωσης, εφόσον επιλέξουν την υπαγωγή τους στο εν λόγω ειδικό καθεστώς, δεν χρειάζεται να διαθέτουν αριθμό φορολογικού μητρώου ΦΠΑ σε κάθε κράτος μέλος στο οποίο οι παρεχόμενες υπηρεσίες υπόκεινται σε ΦΠΑ. Οι εν λόγω υποκείμενοι χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα για την εγγραφή στο καθεστώς και την υποβολή δήλωσης ΦΠΑ για τις υπηρεσίες που παρέχουν. Η δήλωση υποβάλλεται και ο φόρος καταβάλλεται στο κράτος μέλος εγγραφής για όλες τις παρεχόμενες στην Ένωση υπηρεσίες που υπάγονται στο καθεστώς.

Ειδικότερα,

• με την παρ. 1 του άρθρου 47β, όπως αντικαθίσταται με τις προτεινόμενες διατάξεις, δίνονται αναγκαίοι ορισμοί για τις ανάγκες εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος του εν λόγω άρθρου∙

• με την παρ. 2 καθορίζονται οι υποκείμενοι στον φόρο οι οποίοι μπορούν να επιλέξουν την υπαγωγή στο καθεστώς∙

• με τις παρ. 3 και 4 προσδιορίζονται οι υποχρεώσεις των υποκειμένων που εγγράφονται στο καθεστώς ως προς την υποβολή δηλώσεων έναρξης και μεταβολών για την εγγραφή και τη διαγραφή από το καθεστώς∙

• με την παρ. 5 ορίζεται η από μέρους της Φορολογικής Διοίκησης διαδικασία για την εγγραφή στο καθεστώς∙

• με την παρ. 6 ορίζονται οι λόγοι διαγραφής υποκειμένου από το καθεστώς∙

• με την παρ. 7 ορίζονται οι σχετικές με την υποβολή από τον υποκείμενο στον φόρο δήλωσης ΦΠΑ για όλες τις παρεχόμενες στην Ένωση υπηρεσίες που υπάγονται στο καθεστώς (χρόνος και τρόπος υποβολής της δήλωσης, περιεχόμενο, τροποποιήσεις στοιχείων της δήλωσης και νόμισμα) ∙

• με την παρ. 8 ορίζεται ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του φόρου∙

• με την παρ. 9 ορίζονται τα σχετικά με την άσκηση δικαιώματος έκπτωσης∙

• με την παρ. 10 ορίζεται η υποχρέωση του υποκειμένου για λεπτομερείς καταχωρίσεις των πληροφοριών των σχετικών με το καθεστώς συναλλαγών στα λογιστικά του αρχεία∙

με τις παρ. 11 και 12 ρυθμίζονται θέματα αρμοδιοτήτων και εσωτερικής οργάνωσης της Φορολογικής Διοίκησης για τη λειτουργία του ειδικού καθεστώτος και παρέχεται εξουσιοδότηση στον Διοικητή ΑΑΔΕ να καθορίζει με αποφάσεις του κάθε λεπτομέρεια και τεχνικό ζήτημα για την εφαρμογή του καθεστώτος.

Με το άρθρο αυτό αντικαθίσταται το άρθρο 47γ του Κώδικα ΦΠΑ ενσωματώνοντας στο εσωτερικό μας δίκαιο τα άρθρα 369α έως και 369ια της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου (εφεξής «Οδηγία ΦΠΑ»), όπως τα άρθρα αυτά τροποποιήθηκαν από τις παρ.21 έως και 29 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 του Συμβουλίου, καθώς και από τις παρ. 8 έως και 13 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1995 του Συμβουλίου.

Με τα άρθρα 369α έως και 369ια της Οδηγίας ΦΠΑ, ως έχουν, πριν την τροποποίησή τους με τις Οδηγίες 2017/2455 και 2019/1995 ρυθμίζεται το ειδικό καθεστώς για την επιβολή ΦΠΑ σε υποκειμένους στον φόρο εγκατεστημένους εντός της Ένωσης, αλλά μη εγκατεστημένους στο κράτος-μέλος κατανάλωσης, οι οποίοι παρέχουν τηλεπικοινωνιακές, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές ή ηλεκτρονικά παρεχόμενες υπηρεσίες σε μη υποκειμένους στον φόρο.

Με τις Οδηγίες (ΕΕ) 2017/2455 και 2019/1995 διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής του εν λόγω καθεστώτος. Πιο συγκεκριμένα, το νέο ειδικό καθεστώς του 47γ εφαρμόζεται για:

(α) ενδοκοινοτικές εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών∙

(β) παραδόσεις αγαθών εντός κράτους - μέλους που πραγματοποιούνται μέσω ηλεκτρονικών διεπαφών που διευκολύνουν τις παραδόσεις αυτές∙

(γ) υπηρεσίες που παρέχονται από υποκείμενους στον φόρο εγκατεστημένους εντός της Ένωσης αλλά μη εγκατεστημένους στο κράτος - μέλος κατανάλωσης.

Οι υποκείμενοι στον φόρο, εφόσον επιλέξουν την υπαγωγή τους στο εν λόγω ειδικό καθεστώς, δεν χρειάζεται να διαθέτουν ΑΦΜ/ΦΠΑ σε κάθε κράτος-μέλος στο οποίο οι προαναφερθείσες πράξεις υπόκεινται σε ΦΠΑ.

Οι εν λόγω υποκείμενοι χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα για την εγγραφή στο καθεστώς και την υποβολή δήλωσης ΦΠΑ για τις πράξεις που πραγματοποιούν. Η δήλωση υποβάλλεται και ο φόρος καταβάλλεται στο κράτος μέλος εγγραφής για όλες τις παρεχόμενες στην Ένωση υπηρεσίες/για όλα τα παραδοθέντα αγαθά, που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς.

Ειδικότερα:

• με την παρ. 1 δίνονται αναγκαίοι ορισμοί∙

• με την παρ. 2 καθορίζονται οι υποκείμενοι οι οποίοι μπορούν να επιλέξουν την υπαγωγή τους στο καθεστώς∙

• με την παρ. 3 προσδιορίζονται οι υποχρεώσεις των υποκειμένων που εντάσσονται στο καθεστώς ως προς την υποβολή δηλώσεων έναρξης και μεταβολών για την εγγραφή και την εξαίρεση από το καθεστώς∙

• με την παρ. 4 ορίζεται η από μέρους της Φορολογικής Διοίκησης διαδικασία για την εγγραφή στο καθεστώς∙

• με την παρ. 5 ορίζονται οι λόγοι διαγραφής υποκειμένου από το καθεστώς∙

• με την παρ. 6 ορίζονται οι διαδικασίες για την υποβολή της δήλωσης ΦΠΑ από τον υποκείμενο στον φόρο, καθώς και η προθεσμία υποβολής αυτής∙

• με την παρ. 7 ορίζεται το περιεχόμενο της δήλωσης ΦΠΑ, καθώς και τα περί τροποποίησης αυτής∙

• με την παρ. 8 ορίζονται το νόμισμα υποβολής της δήλωσης∙

• με την παρ. 9 ορίζεται ο χρόνος και ο τρόπος καταβολής του φόρου∙

• με την παρ. 10 ορίζονται τα σχετικά με την άσκηση δικαιώματος έκπτωσης∙

• με την παρ. 11 ορίζεται η υποχρέωση του υποκειμένου για λεπτομερείς καταχωρίσεις των πληροφοριών/συναλλαγών, οι οποίες σχετίζονται με το εν λόγω ειδικό καθεστώς, στα λογιστικά του αρχεία∙

με τις παρ. 12 και 13 ρυθμίζονται θέματα αρμοδιοτήτων και εσωτερικής οργάνωσης της Φορολογικής Διοίκησης για τη λειτουργία του ειδικού καθεστώτος και παρέχεται εξουσιοδότηση στον Διοικητή ΑΑΔΕ να καθορίζει με αποφάσεις του κάθε λεπτομέρεια και τεχνικό ζήτημα για την εφαρμογή του καθεστώτος.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνεται στο εσωτερικό δίκαιο η παρ. 30 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455 και προστίθεται άρθρο 47δ στον Κώδικα ΦΠΑ. Με το νέο άρθρο 47δ εισάγεται στο εσωτερικό δίκαιο το ειδικό καθεστώς εισαγωγής και ρυθμίζονται το πεδίο εφαρμογής του ειδικού καθεστώτος δηλ. εισαγωγές αγαθών σε δέματα αξίας έως του ποσού των 150ευρώ, οι υποκείμενοι στο φόρο που δύναται να χρησιμοποιούν το ειδικό καθεστώς εισαγωγής, οι όροι και οι διαδικασίες εγγραφής στο μητρώο του ειδικού καθεστώτος εισαγωγής και η απόδοση αριθμού φορολογικού μητρώου, οι διαδικασίες διαγραφής ή εξαίρεσης από το ειδικό καθεστώς εισαγωγής, η γενεσιουργός αιτία και το απαιτητό του φόρου, ο τρόπος, ο χρόνος και το περιεχόμενο της δήλωσης, η διαδικασία υποβολής τροποποιήσεων στη δήλωση, ο τρόπος πληρωμής του φόρου, θέματα επιστροφής ή έκπτωσης του φόρου καθώς και η υποχρέωση τήρησης λογιστικών καταχωρήσεων από τους υποκείμενους στο φόρο και διάθεσης αυτών στις αρμόδιες αρχές της χώρας μας. Από το παρόν ειδικό καθεστώς εισαγωγής, εξαιρούνται τα προϊόντα που υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνεται στο εσωτερικό δίκαιο η παρ. 31 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455, όπως τροποποιήθηκε από την παρ. 14 του άρθρου 1 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1995. Με το νέο άρθρο 47ε ρυθμίζονται το πεδίο εφαρμογής των ειδικών ρυθμίσεων (special arrangements) για τη δήλωση και πληρωμή ΦΠΑ εισαγωγής στις τελωνειακές αρχές δηλ. εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που αποτελούν αντικείμενο εισαγωγής σε δέματα αξίας έως του ποσού των 150ευρώ όταν δεν τυγχάνει εφαρμογής το ειδικό καθεστώς εισαγωγής. Ο φόρος καταβάλλεται από το πρόσωπο που προσκομίζει τα εμπορεύματα στις τελωνειακές αρχές και αποδίδει το φόρο για λογαριασμό του τελικού παραλήπτη του δέματος. Υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι το πρόσωπο για το οποίο προορίζονται τα αγαθά (παραλήπτης του δέματος). Ο φόρος καταβάλλεται σε μηνιαία βάση με αναβολή πληρωμής έως την 16^η ημέρα του μήνα που ακολουθεί την εισαγωγή των αγαθών χωρίς άδεια αναβολής πληρωμής και σύσταση εγγυήσεων. Από το πεδίο εφαρμογής των ειδικών ρυθμίσεων, εξαιρούνται τα προϊόντα που υπόκεινται σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.

Με το άρθρο αυτό προστίθεται άρθρο 47στ στον Κώδικα ΦΠΑ, προκειμένου να διευθετηθεί το ζήτημα εφαρμογής ορισμένων διατάξεων του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα λόγω της εφαρμογής των διατάξεων για το μη ενωσιακό και το ενωσιακό καθεστώς καθώς και το καθεστώς εισαγωγής.

Ειδικότερα με την παρ. 1 προβλέπεται ότι στο πλαίσιο των εξ αποστάσεως πωλήσεων αγαθών εφαρμόζονται οι απαγορεύσεις των διασυνοριακών εξ΄ αποστάσεως πωλήσεων προϊόντων καπνού, ηλεκτρονικών τσιγάρων και περιεκτών αναπλήρωσης κατ΄ εφαρμογή των διατάξεων της παρ.7 του άρθρου 60 του εθνικού τελωνειακού κώδικα ν.2960/01 (265/2001) και του άρθρου 16 του ν.4419/2016.

Επιπλέον με την παρ. 2 προβλέπεται ότι όσον αφορά τα προϊόντα που υπόκεινται σε φόρο κατανάλωσης και δεν υπόκεινται στις ως άνω περιπτώσεις απαγόρευσης (ήτοι, προϊόντα καφέ των περ. β΄γ΄δ΄και ε΄ της παρ.1 του άρθρου 53 Α του ν.2960/2001), εφόσον η άφιξη της αποστολής ή μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη είναι το εσωτερικό της χώρας, δεν είναι δυνατή η καταβολή του ΦΠΑ μέσω του IOSS

και OSS. Για την βεβαίωση και είσπραξη του φόρου κατανάλωσης και του αναλογούντος ΦΠΑ, κατά την θέση σε ανάλωση στο εσωτερικό της χώρας, των προϊόντων αυτών που αποκτώνται από άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ή εισάγονται από Τρίτη χώρα, απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων στις διατάξεις του άρθρου 53 Α του ν.2960/01 τελωνειακών διατυπώσεων και ο ΦΠΑ βεβαιώνεται και εισπράττεται κατά την ίδια χρονική στιγμή που βεβαιώνεται και εισπράττεται ο φόρος κατανάλωσης.(τα ως άνω δεν επηρεάζουν τις πωλήσεις των αγαθών αυτών προς τελικούς καταναλωτές σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ).

Περαιτέρω με την παρ. 3, προβλέπεται ότι για τα αγαθά τα οποία υπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, όταν η άφιξη της αποστολής ή μεταφοράς στον αποκτώντα πελάτη, είναι το εσωτερικό της χώρας, δεν είναι δυνατή η χρήση του ενωσιακού καθεστώτος για την καταβολή του ΦΠΑ μέσω του OSS. Για την βεβαίωση και είσπραξη του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του αναλογούντος ΦΠΑ, κατά την θέση σε ανάλωση στο εσωτερικό της χώρας, των προϊόντων αυτών που αποκτώνται από άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων στις διατάξεις του άρθρου 60 και της παρ.5 του άρθρου 109 του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα, ν.2960/2001 (Α 265), ήτοι ο ΦΠΑ βεβαιώνεται και εισπράττεται κατά την ίδια χρονική στιγμή που βεβαιώνεται και εισπράττεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης (τα ως άνω δεν επηρεάζουν τις πωλήσεις των αγαθών αυτών προς τελικούς καταναλωτές σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ).

Με το άρθρο αυτό, προστίθεται περίπτωση στην παρ. 1 του άρθρου 35 του Κώδικα ΦΠΑ σύμφωνα με την οποία προβλέπεται ότι εφόσον ο υποκείμενος στον φόρο που διευκολύνει την παράδοση αγαθών σύμφωνα με το νέο άρθρο 5β του Κώδικα δεν είναι υπόχρεος για την καταβολή του φόρου, υπόχρεος είναι στις περιπτώσεις του ως άνω άρθρου 5β ο υποκείμενος στον φόρο που θεωρείται ότι του έχει παραδώσει τα αγαθά.

Με το άρθρο αυτό αντικαθίσταται το πρώτο εδάφιο της παρ. 3 του άρθρου 11 του Κώδικα ΦΠΑ με σκοπό την πλήρη εναρμόνιση με την παρ. 1 του άρθρου 3 της Οδηγίας ΦΠΑ

Με το άρθρο αυτό αντικαθίστανται οι διατάξεις της παρ. 1α του άρθρου 8 του ν. 4308/2014 (ΕΛΠ) προκειμένου να ρυθμιστούν οι περιπτώσεις έκδοσης ή μη τιμολογίου για τις συναλλαγές των ειδικών καθεστώτων 47β, 47γ και 47δ του Κώδικα ΦΠΑ. Με τις διατάξεις αυτές ενσωματώνονται και οι διατάξεις της παρ. 10 του άρθρου 2 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455.

Με το άρθρο αυτό τροποποιείται ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, αναφορικά με τις προθεσμίες υποβολής της δήλωσης ΦΠΑ που υποβάλλεται στο πλαίσιο των ειδικών καθεστώτων 47β, 47γ και 47δ του Κώδικα ΦΠΑ.

Με το άρθρο αυτό ενσωματώνεται στο εθνικό μας δίκαιο το άρθρο 3 της οδηγίας (ΕΕ) 2017/2455. Με την προτεινόμενη διάταξη καταργείται η απαλλαγή ΦΠΑ για τις εισαγωγές αγαθών αξίας έως του ποσού των 22ευρώ ώστε όλες οι εισαγωγές αγαθών από χώρες εκτός Ε.Ε να υπόκεινται σε φόρο ανεξαρτήτως αξίας.

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΑΔΕ

Γ. ΠΙΤΣΙΛΗΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ

Α. ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΡΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ