ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ & ΕΦΚ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΑΣΜΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ ΚΑΙ ΑΠΑΛΛΑΓΩΝ ΤΜΗΜΑ Β΄

Πειραιώς 180,

Ταύρος 177 78

Νικόλαος Ανδρέου 213 1410696

n.andreou@aade.gr

www.aade.gr

Θέμα : «Κοινοποίηση Κατευθυντήριων Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Αποδεικτικά Καταγωγής των Προτιμησιακών Καθεστώτων και τη γνώση του εισαγωγέα»

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ

Α) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Εγκύκλιος για την κοινοποίηση Κατευθυντήριων οδηγιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τα Αποδεικτικά Καταγωγής των Προτιμησιακών Καθεστώτων, στο πλαίσιο της προτιμησιακής καταγωγής των εμπορευμάτων.

Β) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Με την παρούσα κοινοποιούνται οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα που αφορούν στα Αποδεικτικά Καταγωγής των Προτιμησιακών Καθεστώτων και προβλέπονται στα πρωτόκολλα Καταγωγής των Προτιμησιακών Συμφωνιών. Αναλυτικότερα, αναφέρονται τα είδη των αποδεικτικών καταγωγής, ο τρόπος και ο χρόνος έκδοσης τους, η περίοδος ισχύος τους, οι εξαιρέσεις από την έκδοση αυτών καθώς και οι λόγοι μη αποδοχής τους. Ακόμα γίνεται μνεία για τη γνώση του εισαγωγέα που προβλέπεται σε νεότερες προτιμησιακές συμφωνίες που είναι ένας καινούργιος τρόπος για παροχή προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης.

Γ) ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα απευθύνεται στις τελωνειακές αρχές και σε κάθε ενδιαφερόμενο οικονομικό φορέα, στο πλαίσιο εφαρμογής προτιμησιακών δασμολογικών καθεστώτων.

1. Με την παρούσα κοινοποιούνται κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με τα Αποδεικτικά Καταγωγής των Προτιμησιακών Καθεστώτων, στο πλαίσιο της προτιμησιακής καταγωγής των εμπορευμάτων, με σκοπό τη διευκόλυνση, τόσο των οικονομικών φορέων, όσο και των τελωνειακών υπαλλήλων σε θέματα σχετικά με τα Αποδεικτικά Καταγωγής.

Οι εν λόγω οδηγίες βασίζονται σε απόσπασμα από τον «Οδηγό για την Προτιμησιακή Καταγωγή» και ειδικότερα του μέρους αυτού με τίτλο «Αποδεικτικά Καταγωγής και Γνώση του Εισαγωγέα» της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG TAXUD) που είναι αναρτημένος στην ιστοσελίδα της Ε. Επιτροπής, στην ψηφιακή διαδρομή:

https://taxation-customs.ec.europa.eu/document/download/8b2da278-ec14-4707-814b- 11041a9cc825_en?filename=Guidance%20Preferential%20Origin%20%28Helsinki%29%20July%2 02022%20.pdf

Το εν λόγω απόσπασμα των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εμπλουτίστηκε με πληροφορίες, διαταγές και εγκυκλίους της υπηρεσίας μας για τη διευκόλυνση, τόσο των οικονομικών φορέων, όσο και των τελωνειακών υπαλλήλων, σε θέματα σχετικά με τα προτιμησιακά καθεστώτα, και έχει ως ακολούθως:

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ Ε.ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΗ ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΕΑ

Εισαγωγή

Όλες οι προτιμησιακές συμφωνίες περιλαμβάνουν ειδικές διατάξεις σχετικά με τον τρόπο απόδειξης και πιστοποίησης ότι ένα προϊόν πληροί τις προϋποθέσεις για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση. Η αίτηση για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση πρέπει να συνοδεύεται είτε από αποδεικτικό καταγωγής, το οποίο πρέπει να υποβάλλεται στην τελωνειακή αρχή της χώρας εισαγωγής κατόπιν αιτήματος, είτε να βασίζεται στη γνώση του εισαγωγέα.

Οι οικονομικοί φορείς οφείλουν να ελέγχουν πώς θα τεκμηριώσουν τις αιτήσεις τους για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση, ανάλογα με τη συγκεκριμένη περίπτωση. Μια επισκόπηση των πιθανών αποδεικτικών καταγωγής και της γνώσης του εισαγωγέα για τα διάφορα προτιμησιακά καθεστώτα παρέχεται στον συνημμένο Πίνακα.

Η προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση μπορεί να ζητηθεί με βάση τα εξής:

⮚ Αποδεικτικά καταγωγής, δηλαδή:

• Πιστοποιητικά, τα οποία εκδίδονται από την αρμόδια αρχή της χώρας εξαγωγής·

▪ Πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR. 1

▪ Πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR-MED

• Αποδεικτικά που εκδίδονται από τους εξαγωγείς (είτε για μία μόνο αποστολή είτε για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων).

▪ Δήλωση καταγωγής

▪ Δήλωση τιμολογίου

▪ Βεβαίωση καταγωγής (Σύστημα REX)

⮚ Γνώση του εισαγωγέα.

Η περίοδος ισχύος των αποδεικτικών καταγωγής είναι περιορισμένη και καθορίζεται ξεχωριστά σε κάθε προτιμησιακή συμφωνία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αποδεικτικά καταγωγής μπορούν να εκδίδονται εκ των υστέρων.

Στις περιπτώσεις απώλειας, κλοπής ή καταστροφής, ο εξαγωγέας δύναται να ζητήσει αντίγραφο του πιστοποιητικού.

Σε κάθε περίπτωση, οι εξαγωγείς πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις τήρησης αρχείων που προβλέπονται στην εκάστοτε προτιμησιακή συμφωνία και να συμμορφώνονται με την εθνική νομοθεσία.

Προβλέπονται επίσης εξαιρέσεις από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού καταγωγής — συνήθως για μικροδέματα που αποστέλλονται μεταξύ ιδιωτών ή για είδη στις προσωπικές αποσκευές ταξιδιωτών, πάντοτε έως συγκεκριμένη μέγιστη αξία.

Όλες οι προτιμησιακές συμφωνίες περιέχουν διατάξεις περί διοικητικής συνεργασίας, οι οποίες επιτρέπουν στις αρμόδιες αρχές των συμβαλλομένων χωρών να επαληθεύουν την εγκυρότητα των αποδεικτικών καταγωγής.

Για τις τελωνειακές ενώσεις της Ε.Ε. (Ανδόρα, Άγιος Μαρίνος και Τουρκία), η προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση των εμπορευμάτων δεν βασίζεται στην καταγωγή τους, αλλά στο γεγονός ότι τα προϊόντα συμμορφώνονται με τους κανόνες της ελεύθερης κυκλοφορίας.

Στον ιστότοπο της Α.Α.Δ.Ε., (διαδρομή : http : //www.aade.gr → Τελωνειακές Υπηρεσίες → Οικονομικοί Φορείς → Προτιμησιακά Καθεστώτα), υπάρχουν σχετικές αναρτήσεις οι οποίες επικαιροποιούνται όπως :

• Οδηγοί για τις νέες Προτιμησιακές Συμφωνίες (Ιαπωνία, Βιετνάμ, Καναδά, Ηνωμένο Βασίλειο),

• Το επικαιροποιημένο παράρτημα των κωδικών συμπλήρωσης της θέσης 36 και 44.1,

• Οδηγίες σχετικά με την Πανευρωμεσογειακή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών και τους εναλλακτικούς κανόνες καταγωγής,

Α) ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ

1. Πιστοποιητικά που εκδίδονται από τις τελωνειακές αρχές

Τα πιστοποιητικά περιλαμβάνουν τα πιστοποιητικά κυκλοφορίας EUR.1 και EUR-MED. Συμπληρώνονται από τον εξαγωγέα σε προεκτυπωμένα έντυπα και επικυρώνονται και υπογράφονται από τις αρμόδιες αρχές της χώρας εξαγωγής.

(1.α.) Πιστοποιητικά κυκλοφορίας EUR.1

Το πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 είναι πιστοποιητικό, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιείται στο προτιμησιακό εμπόριο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ορισμένων εταίρων χωρών με τις οποίες η Ε.Ε. έχει συνάψει προτιμησιακή συμφωνία .

Επιπλέον, υπάρχει η δυνατότητα έκδοσης πιστοποιητικού κυκλοφορίας EUR.1 για εισαγωγές στην Ευρωπαϊκή Ένωση από:

• το Καμερούν και την Κένυα, βάσει του Κανονισμού για την Πρόσβαση στην Αγορά Market Access Regulation (ΕΕ) αριθ. 2016/1076

• καθώς και στο πλαίσιο των κανόνων καταγωγής που έχει υιοθετήσει μονομερώς η Ένωση για ορισμένες χώρες ή εδάφη, σύμφωνα με τα άρθρα 113 επ. του Εκτελεστικού Κανονισμού 2015/2447 της Επιτροπής (αυτόνομα εμπορικά μέτρα).

Σημειώνεται ότι, βάσει της Πανευρωμεσογειακής Σύμβασης, σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να χρησιμοποιείται το πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR-MED.

(1.β.) Πιστοποιητικά κυκλοφορίας EUR-MED

Είναι σημαντικό να γίνεται σαφής διάκριση πότε χρησιμοποιούνται τα πιστοποιητικά κυκλοφορίας EUR.1 και πότε τα πιστοποιητικά EUR-MED. Η χρήση εξαρτάται από το αν:

συμμετέχουν χώρες της Μεσογείου ( Λίβανος, Συρία, Ιορδανία, Ισραήλ, Παλαιστίνη , Αίγυπτος, Αλγερία, Τυνησία και Μαρόκο) πλην της Τουρκίας·

• εφαρμόζεται διαγώνια σώρευση·

• εφαρμόζεται πλήρης σώρευση·

• παρέχεται επιστροφή δασμών (duty drawback).

Το πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR-MED χρησιμοποιείται αποκλειστικά στην πανευρωμεσογειακή ζώνη στην οποία έχουν δεσμευτεί να συμμετέχουν οι παρακάτω χώρες και εδάφη:

Μεσογειακές χώρες ( Λίβανος, Συρία, Ιορδανία, Ισραήλ, Παλαιστίνη , Αίγυπτος, Αλγερία, Τυνησία και Μαρόκο)

Τα εμπορεύματα που έχουν αποκτήσει τον καταγόμενο χαρακτήρα τους μέσω εφαρμογής σώρευσης πρέπει να φέρουν αντίστοιχη ένδειξη στο πιστοποιητικό EUR-MED, ώστε να προσδιορίζονται όλες οι χώρες που συμμετείχαν στη διαδικασία παραγωγής μέσω σώρευσης και να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος εάν η χώρα εισαγωγής μπορεί να παρέχει προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση βάσει της σώρευσης.

Ως εκ τούτου, το πιστοποιητικό EUR-MED πρέπει να περιλαμβάνει μία από τις ακόλουθες δηλώσεις:

• «CUMULATION APPLIED WITH … (όνομα χώρας/χωρών)», ή

• «NO CUMULATION APPLIED».

(1.γ.) Έκδοση πιστοποιητικών κυκλοφορίας

Ο εξαγωγέας ή ο εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός του οφείλει να συμπληρώνει τόσο το πιστοποιητικό κυκλοφορίας όσο και την αίτηση που βρίσκεται στο δεύτερο φύλλο του πιστοποιητικού. Οι τελωνειακές αρχές της χώρας εξαγωγής διατηρούν αυτό το δεύτερο φύλλο όταν θέτουν τη σφραγίδα στο πρωτότυπο πιστοποιητικό.

Εάν ο εξαγωγέας χρησιμοποιεί εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο, η εκπροσώπηση αυτή πρέπει να προκύπτει ρητά από το ίδιο το πιστοποιητικό κυκλοφορίας ή τουλάχιστον από την αίτηση.

Το πρωτότυπο και η αίτηση του πιστοποιητικού κυκλοφορίας πρέπει να υπογράφονται με φυσική υπογραφή. Αν η αίτηση συμπληρώνεται χειρόγραφα, πρέπει να γράφεται με μελάνι. Η πίσω όψη του πιστοποιητικού κυκλοφορίας προορίζεται αποκλειστικά για υπηρεσιακή χρήση και δεν πρέπει να συμπληρώνεται από τον εξαγωγέα.

Ο εξαγωγέας που υποβάλλει αίτηση για την έκδοση πιστοποιητικού κυκλοφορίας πρέπει να είναι σε θέση να υποβάλει, οποτεδήποτε του ζητηθεί από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές, όλα τα κατάλληλα αποδεικτικά έγγραφα που να τεκμηριώνουν τον καταγόμενο χαρακτήρα των σχετικών προϊόντων, καθώς και την πλήρωση όλων των λοιπών απαιτήσεων της σχετικής προτιμησιακής συμφωνίας.

Για προτιμησιακούς σκοπούς, κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που μπορεί να αποδείξει την καταγωγή των εμπορευμάτων μπορεί να θεωρείται εξαγωγέας.

Η αίτηση πρέπει να συνοδεύεται από όλα τα έγγραφα που είναι αναγκαία για την απόδειξη της καταγωγής των εμπορευμάτων, όπως:

• δηλώσεις προμηθευτών,

• καταλόγους χρησιμοποιημένων εξαρτημάτων,

• τιμολόγια αγοράς και πώλησης,

• τελωνειακά έγγραφα εισαγωγής κα

Σε ορισμένα κράτη μέλη, τα συνοδευτικά αποδεικτικά έγγραφα πρέπει να επισυνάπτονται στην αίτηση, ενώ σε άλλα αρκεί να υποβάλλονται κατόπιν αιτήματος.

Ιδιαιτερότητα :

Εάν τα εμπορεύματα απέκτησαν τον καταγόμενο χαρακτήρα τους βάσει των Μεταβατικών Κανόνων της Πανευρωμεσογειακής Σύμβασης, οι εξαγωγείς πρέπει να αναγράφουν στα αγγλικά τη φράση «TRANSITIONAL RULES» στη θέση 7 του πιστοποιητικού κυκλοφορίας EUR.1.

Αντίστοιχα, όταν τα εμπορεύματα απέκτησαν τον καταγόμενο χαρακτήρα τους βάσει της Αναθεωρημένης Πανευρωμεσογειακής Σύμβασης σε χώρα ή έδαφος όπου εφαρμόζονται και τα δύο σύνολα κανόνων (η αρχική και η αναθεωρημένη Πανευρωμεσογειακή Σύμβαση), οι εξαγωγείς πρέπει να αναγράφουν στα αγγλικά τη φράση «REVISED RULES» στη θέση 7 του πιστοποιητικού κυκλοφορίας EUR.1.

Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε τις οδηγίες σχετικά με τις μεταβατικές διατάξεις που αφορούν τη μετάβαση στην Αναθεωρημένη Πανευρωμεσογειακή Σύμβαση, διαθέσιμες στη διεύθυνση:

https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs-4/international-affairs/pan-euro-mediterranean- cumulation-and-pem-convention_en

Οι αρμόδιες αρχές διασφαλίζουν ότι τα έντυπα είναι ορθώς συμπληρωμένα. Ειδικότερα, ελέγχουν ότι η περιγραφή των προϊόντων έχει συμπληρωθεί με τρόπο που αποκλείει την πιθανότητα απάτης ή παραποίησης. Διαγραφές που δεν είναι επικυρωμένες ή υπερκαλύψεις λέξεων δεν επιτρέπονται. Οποιαδήποτε άλλη τροποποίηση στη φόρμα επιτρέπεται μόνο εφόσον επικυρωθεί επισήμως με σφραγίδα της αρμόδιας αρχής.

Οι αρμόδιες αρχές που εκδίδουν τα πιστοποιητικά κυκλοφορίας οφείλουν να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να επαληθεύσουν τόσο τον καταγόμενο χαρακτήρα των προϊόντων όσο και τη συμμόρφωση με τις λοιπές προϋποθέσεις του εκάστοτε προτιμησιακού καθεστώτος. Για τον σκοπό αυτό, έχουν το δικαίωμα να ζητούν αποδεικτικά στοιχεία, να διενεργούν ελέγχους στα λογιστικά βιβλία και στις εγκαταστάσεις του εξαγωγέα ή οποιονδήποτε άλλο έλεγχο κρίνουν κατάλληλο.

Το πιστοποιητικό κυκλοφορίας εκδίδεται από τις αρμόδιες αρχές και παραδίδεται στον εξαγωγέα μόλις πραγματοποιηθεί ή εξασφαλιστεί η πραγματική εξαγωγή, δηλαδή όταν έχει υποβληθεί η σχετική διασάφηση εξαγωγής.

Κατά κανόνα, εκδίδεται μόνο ένα έγγραφο καταγωγής ανά αποστολή εμπορευμάτων.

(1.δ.) Εκ των υστέρων έκδοση πιστοποιητικών κυκλοφορίας

Κατ’ αρχήν, τα πιστοποιητικά (πιστοποιητικά κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED) εκδίδονται από τις τελωνειακές αρχές και παραδίδονται στον εξαγωγέα μόλις πραγματοποιηθεί ή εξασφαλιστεί η πραγματική εξαγωγή. Ωστόσο, είναι επίσης δυνατό να εκδοθεί εκ των υστέρων ένα πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED, δηλαδή μετά τη φυσική εξαγωγή των σχετικών προϊόντων, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• όταν το πιστοποιητικό δεν εκδόθηκε κατά τον χρόνο εξαγωγής λόγω σφαλμάτων, ακούσιων παραλείψεων ή ιδιαίτερων περιστάσεων, ή

• όταν αποδεικνύεται προς ικανοποίηση των τελωνειακών αρχών ότι είχε εκδοθεί πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED, αλλά δεν έγινε αποδεκτό κατά την εισαγωγή για τεχνικούς λόγους όπως αναφέρεται στο σημείο Ζ) β της παρούσας εγκυκλίου.

Σε ορισμένες προτιμησιακές συμφωνίες —π.χ. στην Αναθεωρημένη Πανευρωμεσογειακή Σύμβαση — η έγκυρη αιτία για εκ των υστέρων έκδοση πιστοποιητικού EUR.1 μπορεί να περιλαμβάνει επίσης περιπτώσεις όπως:

• διαχωρισμό αποστολών καταγόμενων εμπορευμάτων που διέρχονται μέσω τρίτης χώρας·

• άγνωστο τελικό προορισμό των καταγόμενων εμπορευμάτων κατά τον χρόνο εξαγωγής.

Για την εκ των υστέρων έκδοση, ο εξαγωγέας πρέπει να αναφέρει, στην αίτησή του ή σε συνοδευτικό φύλλο, τον τόπο και την ημερομηνία εξαγωγής των προϊόντων στα οποία αναφέρεται το πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED, καθώς και τον αριθμό της διασάφησης εξαγωγής (εφόσον έχει αποδοθεί), και να δηλώσει τον λόγο του αιτήματος.

Εάν έχει ήδη εκδοθεί πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED για προϊόν που δεν έγινε δεκτό κατά την εισαγωγή για τεχνικούς λόγους, ο αιτών πρέπει να υποβάλει το αρχικό πιστοποιητικό στην τελωνειακή αρχή που το εξέδωσε. Αν το αρχικό δεν μπορεί να προσκομιστεί, πρέπει να υποβληθεί αντίγραφό του, συνοδευόμενο από αιτιολόγηση (π.χ. «παρακρατήθηκε από το τελωνείο εισαγωγής»).

Στη θέση 7, το εκ των υστέρων εκδοθέν πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED πρέπει να φέρει την ένδειξη που προβλέπεται στο εκάστοτε προτιμησιακό καθεστώς. Κατά κανόνα, πρέπει να φέρει τη φράση: « ISSUED RETROSPECTIVELY » («ΕΚΔΟΘΕΝ ΕΚ ΤΩΝ

ΥΣΤΕΡΩΝ»). Σε ορισμένες συμφωνίες —όπως η Αναθεωρημένη Πανευρωμεσογειακής Σύμβασης — η φράση πρέπει να αναγράφεται μόνο στα αγγλικά. Εάν το αρχικό πιστοποιητικό είχε απορριφθεί κατά την εισαγωγή για τεχνικούς λόγους, η ένδειξη πρέπει να είναι: «ΕΚΔΟΘΕΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ (α/α του πρωτότυπου πιστοποιητικού …………..… [ημερομηνία και τόπος έκδοσης])».

Σε ορισμένα προτιμησιακά καθεστώτα, η προθεσμία για την εκ των υστέρων έκδοση πιστοποιητικού κυκλοφορίας EUR.1 είναι περιορισμένη. Για παράδειγμα, στην Αναθεωρημένη Πανευρωμεσογειακή Σύμβαση το πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 πρέπει να εκδοθεί εντός δύο (2) ετών από την εξαγωγή των καταγόμενων προϊόντων.

Ιδιαιτερότητα :

Μετά την εξαγωγή προϊόντος που συνοδεύεται από πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 προς συμβαλλόμενο μέρος της Πανευρωμεσογειακής Σύμβασης, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να απαιτείται αντικατάσταση του αρχικού πιστοποιητικού κυκλοφορίας EUR.1 με πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR-MED, εφόσον προβλέπεται επανεξαγωγή του προϊόντος σε άλλη χώρα της ίδιας ζώνης.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο αιτών οφείλει να αποδείξει ότι πληρούνται ουσιαστικά όλες οι προϋποθέσεις για την έκδοση πιστοποιητικού κυκλοφορίας EUR-MED και να συμπεριλάβει δήλωση σώρευσης στη θέση 7.

(1.ε.) Αντίγραφα πιστοποιητικών

Σε περίπτωση κλοπής, απώλειας ή καταστροφής ενός πιστοποιητικού, η οποία δηλώνεται στις τελωνειακές αρχές, ο εξαγωγέας μπορεί να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια αρχή που εξέδωσε το αρχικό πιστοποιητικό για την έκδοση αντίγραφου. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν διενεργείται νέος έλεγχος καταγωγής, αλλά μόνο σύγκριση μεταξύ της αρχικής αίτησης που τηρεί η αρχή και της νέας αίτησης του εξαγωγέα.

Στην αίτηση, ο εξαγωγέας πρέπει να αναφέρει τον τόπο και την ημερομηνία εξαγωγής των προϊόντων που αφορά το αρχικό πιστοποιητικό, καθώς και τον λόγο της αίτησης.

Μόνο η αρμόδια αρχή που εξέδωσε το αρχικό πιστοποιητικό μπορεί να εκδώσει το αντίγραφο. Το αντίγραφο φέρει την ημερομηνία έκδοσης του αρχικού πιστοποιητικού και ισχύει από την ίδια ημερομηνία. Στη θέση 7 του αντίγραφου πρέπει να αναγράφεται η ένδειξη που προβλέπεται στο εκάστοτε προτιμησιακό καθεστώς — συνήθως η λέξη: «ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ».

2. Αποδεικτικά καταγωγής που εκδίδονται από τον εξαγωγέα

Σε αντίθεση με τα πιστοποιητικά, τα αποδεικτικά καταγωγής που εκδίδονται από τον εξαγωγέα συνίστανται σε δήλωση του ίδιου του εξαγωγέα σχετικά με τον καταγόμενο χαρακτήρα του προϊόντος, η οποία συντάσσεται επάνω σε εμπορικό έγγραφο.

Ανάλογα με το ισχύον προτιμησιακό καθεστώς, μπορεί να χρησιμοποιείται ένα από τα ακόλουθα αποδεικτικά καταγωγής. Ο εξαγωγέας της Ε.Ε. ενδέχεται να πρέπει να είναι εγκεκριμένος (Approved Exporter) ή εγγεγραμμένος στο σύστημα εγγεγραμμένων εξαγωγέων (REX), όπως αποτυπώνεται στο σημείο 2β της παρούσας εγκυκλίου, για αποστολές καταγόμενων προϊόντων άνω συγκεκριμένου ορίου αξίας.

Οι τύποι αποδεικτικών καταγωγής που εκδίδονται από τον εξαγωγέα είναι:

• Βεβαίωση καταγωγής (statements on origin)·

• Δηλώσεις καταγωγής (origin declarations)

• Δηλώσεις τιμολογίου (invoice declarations).

Μια επισκόπηση των διαθέσιμων αποδεικτικών καταγωγής στα διάφορα προτιμησιακά καθεστώτα παρέχεται στον Πίνακα.

(2.α.) Βεβαίωση καταγωγής (Statement on origin)

Η βεβαίωση καταγωγής μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό καταγωγής στο πλαίσιο ορισμένων διμερών Συμφωνιών Ελεύθερου Εμπορίου (π.χ. Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας Ε.Ε.–Ηνωμένου Βασιλείου (TCA)), καθώς και στο πλαίσιο των κανόνων καταγωγής του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων (GSP) της Ε.Ε., και στο εμπόριο με τις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ - OCT).

• Για αποστολές καταγόμενων προϊόντων συνολικής αξίας μέχρι 6.000 ευρώ (ή 10.000 ευρώ για τις ΥΧΕ), τη δήλωση μπορεί να τη συντάξει οποιοσδήποτε εξαγωγέας ανεξάρτητα αν έχει εγγραφεί στο σύστημα REX ενώ

• για αποστολές καταγόμενων προϊόντων συνολικής αξίας (βάσει τιμής εκ του εργοστασίου exworks) άνω των 6.000 ευρώ (ή 10.000 ευρώ για τις ΥΧΕ), τις βεβαιώσεις καταγωγής μπορεί να τις συντάξει μόνο ο οικονομικός φορέας που διαθέτει μια έγκυρη εγγραφή στο σύστημα REX

Προτιμησιακές Συμφωνίες

Όσον αφορά την Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν υπάρχει περιορισμός ως προς το χρονικό σημείο σύνταξης της βεβαίωσης καταγωγής. Ωστόσο, για εισαγωγές στην Ιαπωνία με προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση, ο εισαγωγέας οφείλει να κατέχει τη βεβαίωση καταγωγής κατά τον χρόνο εισαγωγής.

Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων (GSP)

Νομική βάση

• Άρθρο 92 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2447/2015 (σε συνδυασμό με το άρθρο 93 για τη σώρευση με χώρες που ανήκουν στο Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων (Κείμενο της βεβαίωσης καταγωγής: Παράρτημα 22-07 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2447/2015)

Από 1η Ιανουαρίου 2018, οι εξαγωγείς της Ε.Ε. που αποστέλλουν προϊόντα σε δικαιούχες χώρες του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων για σκοπούς σώρευσης μπορούν να χρησιμοποιούν μόνο βεβαιώσεις καταγωγής.

Από 1η Ιανουαρίου 2021, όλοι οι εξαγωγείς από τις δικαιούχες χώρες του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων που επιθυμούν να εξάγουν βάσει των κανόνων καταγωγής του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων υποχρεούνται να συντάσσουν βεβαιώσεις καταγωγής ως μοναδικό έγγραφο καταγωγής κάνοντας χρήση του συστήματος REX.

Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ - OCT)

Από 1η Ιανουαρίου 2020, οι εξαγωγείς των Υπερπόντιων Χωρών και Εδαφών, που αποστέλλουν προϊόντα προς την Ε.Ε. για σκοπούς προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης, μπορούν να εκδίδουν μόνο βεβαιώσεις καταγωγής. Αντίστοιχα, οι εξαγωγείς της Ε.Ε. οφείλουν να συντάσσουν βεβαιώσεις καταγωγής για προϊόντα που εξάγονται προς τις Υ.Χ.Ε. στο πλαίσιο διμερούς σώρευσης, καθώς και σε περιπτώσεις όπου οι Υ.Χ.Ε. παρέχουν αμοιβαίες προτιμήσεις για προϊόντα της Ε.Ε. (Βλ. συνημμένο Πίνακα )

(2.β.) Δήλωση τιμολογίου ή δήλωση καταγωγής

Η δήλωση τιμολογίου ή δήλωση καταγωγής είναι δήλωση του εξαγωγέα σχετικά με τον καταγόμενο χαρακτήρα των προϊόντων, η οποία αναγράφεται σε εμπορικό έγγραφο, σύμφωνα με τους όρους της σχετικής Προτιμησιακής Συμφωνίας (βλ. συνημμένο Πίνακα ).

Για τη σύνταξη μιας τέτοιας δήλωσης, ο οικονομικός φορέας πρέπει να διαθέτει είτε:

• άδεια εγκεκριμένου εξαγωγέα (Approved Exporter) είτε

• αριθμό εγγραφής στο σύστημα REX, ανάλογα με το εφαρμοζόμενο προτιμησιακό καθεστώς (βλ. συνημμένο Πίνακα).

Οι εξαγωγείς που δεν είναι εγκεκριμένοι ούτε εγγεγραμμένοι στο σύστημα REX μπορούν να συντάσσουν δηλώσεις τιμολογίου ή καταγωγής μόνο για αποστολές καταγόμενων προϊόντων συνολικής αξίας (βάσει τιμής εκ του εργοστασίου ex-works) που δεν υπερβαίνει τα 6.000 ευρώ.

Σε αντίθεση με άλλες συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου, στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ε.Ε.–Κορέας δεν είναι δυνατή η χρήση πιστοποιητικών και το μοναδικό αποδεκτό αποδεικτικό καταγωγής είναι η δήλωση καταγωγής.

Εάν η συνολική αξία της αποστολής καταγόμενων προϊόντων (βάσει τιμής εκ του εργοστασίου ex-works) υπερβαίνει τα 6.000 ευρώ, η δήλωση πρέπει να συντάσσεται από εγκεκριμένους εξαγωγείς (Approved Exporters).

Σε ορισμένες προτιμησιακές συμφωνίες (π.χ. στη συμφωνία Ε.Ε.–Γκάνα ορίζεται ρητά η χρήση του συστήματος REX για τη σύνταξη δηλώσεων τιμολογίου ή δηλώσεων καταγωγής).

Ωστόσο, όταν η συμφωνία (πχ συμφωνία Ε.Ε.–Καναδά) δεν περιλαμβάνει ρητή αναφορά, οι εξαγωγείς της Ε.Ε. που επιθυμούν να συντάξουν τέτοιες δηλώσεις οφείλουν, σύμφωνα με το άρθρο 68(1) του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2447/2015 , να χρησιμοποιούν το σύστημα REX.

⮚ Νομικό Πλαίσιο για την Άδεια Εγκεκριμένου Εξαγωγέα : η υπ’ αριθ. Δ17Γ 5005477 ΕΞ2012/03- 02-2012 απόφαση Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών «Απλοποιημένη διαδικασία απόδειξης της Προτιμησιακής Καταγωγής ή της Ελεύθερης Κυκλοφορίας των εμπορευμάτων από Εγκεκριμένο Εξαγωγέα και καθορισμός αρμοδιότητας για τη χορήγηση της «Άδειας Εγκεκριμένου Εξαγωγέα» (B΄588).

Το νομικό πλαίσιο σχετικά με την Άδεια Εγκεκριμένου Εξαγωγέα καθώς και τα δικαιολογητικά είναι αναρτημένα στον ιστότοπο της Α.Α.Δ.Ε., στην παρακάτω διαδρομή :

http://www.aade.gr → Τελωνεία → Πληροφορίες προς οικονομικούς φορείς → Προτιμησιακά Καθεστώτα → Εγκεκριμένος Εξαγωγέας - Απλοποιημένη Διαδικασία Απόδειξης Προτιμησιακής Καταγωγής

⮚ Νομικό πλαίσιο για τον Εγγεγραμμένο Εξαγωγέα REX : η υπ’ αριθ. ΔΔΘΤΟΚ Β΄1176336 ΕΞ2016/01-12-2016 απόφαση Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων «Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX -- Καθορισμός αρμοδιότητας για τη χορήγηση του αριθμού «Εγγεγραμμένου Εξαγωγέα» (Β΄4119).

Το υπ’ αριθ. ΔΔΘΤΟΚ Β΄1032953 ΕΞ2017/01-03-2017 έγγραφο «Παροχή οδηγιών σχετικά με την υπ’ αριθ. ΔΔΘΤΟΚ Β΄1176336 ΕΞ2016/01- 12-2016 Α.Υ.Ο. - Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX - ΦΕΚ 4119/Β/21-12- 2016» (ΑΔΑ:6ΡΗΨΗ-ΡΝΝ)

Η υπ’ αριθ. Ε.2039/20-4-2022 «Ανακοίνωση προς τους Έλληνες Εξαγωγείς για εγγραφή στο Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX μέσω του REX Trader Portal»(ΑΔΑ : 6Υ4Ρ46ΜΠ3Ζ-5Ε2)

Το υπ΄αριθ. ΔΔΘΕΚΑ Β 1160832 ΕΞ2017 /27-10-2017 έγγραφο «Αποστολή κατευθυντήριων οδηγιών προς τους φορείς και τελωνειακούς υπαλλήλους για την εφαρμογή του Συστήματος Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX»(ΑΔΑ : 637Υ46ΜΠ3Ζ-ΚΚΔ)

Το νομικό πλαίσιο σχετικά με τo Σύστημα REX βρίσκεται στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ, στην παρακάτω διαδρομή :

http://www.aade.gr → Τελωνεία → Πληροφορίες προς οικονομικούς φορείς → Προτιμησιακά Καθεστώτα → Σύστημα Εγγεγραμμένων Εξαγωγέων REX (Registered Exporters) .

Διαδικασία έκδοσης αποδεικτικών καταγωγής από τον εξαγωγέα

Το αποδεικτικό καταγωγής που εκδίδεται από τον εξαγωγέα παρέχεται από τον εξαγωγέα στον πελάτη του και πρέπει να περιέχει το κείμενο που ορίζεται στη σχετική προτιμησιακή συμφωνία, καθώς και τις αναγκαίες πληροφορίες που καθορίζονται σε αυτή, συμπεριλαμβανομένου ,όπου απαιτείται,:

• του αριθμού εγγραφής REX (στην περίπτωση εγγεγραμμένων εξαγωγέων) ή

• του αριθμού άδειας (στην περίπτωση εγκεκριμένων εξαγωγέων) για τους εξαγωγείς της Ε.Ε., ή

• του αντίστοιχου αριθμού που απαιτείται από τη χώρα εξαγωγής για τους εξαγωγείς της (π.χ. οι εξαγωγείς του Ηνωμένου Βασιλείου χρησιμοποιούν τον αριθμό EORI τους).

Τα αποδεικτικά καταγωγής που εκδίδονται από τον εξαγωγέα μπορούν να εκδίδονται μέσω πληκτρολόγησης, εκτύπωσης, χειρόγραφης καταχώρησης ή σφράγισης του κειμένου στο τιμολόγιο ή σε άλλο εμπορικό έγγραφο, όπως δελτίο αποστολής, προτιμολόγιο (pro-forma) ή δελτίο συσκευασίας (packing list), ή σε αντίγραφα αυτών.

Το εμπορικό έγγραφο πρέπει να αναφέρει:

• το ονοματεπώνυμο και τη διεύθυνση του εξαγωγέα και του παραλήπτη (ή πελάτη), καθώς και

• λεπτομερή περιγραφή των προϊόντων, ώστε να είναι δυνατή η ταυτοποίησή τους.

Πρέπει επίσης να αναφέρει την ημερομηνία σύνταξης του εγγράφου πιστοποίησης καταγωγής, εφόσον αυτή διαφέρει από την ημερομηνία του τιμολογίου ή του εμπορικού εγγράφου.

Αν το εμπορικό έγγραφο αποτελείται από πολλαπλές σελίδες, κάθε σελίδα πρέπει να είναι αριθμημένη, με αναφορά του συνολικού αριθμού σελίδων.

Επιτρέπεται το αποδεικτικό καταγωγής να περιέχεται σε ετικέτα μόνιμα προσαρτημένη σε εμπορικό έγγραφο, εφόσον δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ετικέτα έχει τοποθετηθεί από τον εγκεκριμένο ή εγγεγραμμένο εξαγωγέα.

Όταν το αποδεικτικό καταγωγής συντάσσεται σε ξεχωριστό φύλλο χαρτιού, με ή χωρίς την επωνυμία του εξαγωγέα, τότε το ξεχωριστό αυτό φύλλο και το σχετικό εμπορικό έγγραφο πρέπει να περιέχουν αμοιβαίες αναφορές.

Εάν ο Εγκεκριμένος Εξαγωγέας (Approved Exporter) έχει παράσχει στην αρμόδια τελωνειακή αρχή έγγραφη δέσμευση ότι αναλαμβάνει πλήρη ευθύνη για κάθε δήλωση που τον αφορά, τότε δεν απαιτείται υπογραφή ούτε αναγραφή του ονόματός του. Η απαλλαγή από την υπογραφή συνεπάγεται επίσης απαλλαγή από την υποχρέωση αναγραφής του ονόματος του υπογράφοντος.

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, οι δηλώσεις πρέπει να φέρουν την πρωτότυπη χειρόγραφη υπογραφή του εξαγωγέα και το όνομά του ευανάγνωστα.

Στη βεβαίωση καταγωγής (statement on origin) δεν απαιτείται χειρόγραφη υπογραφή. Στη δήλωση τιμολόγιου ή τη δήλωση καταγωγής δεν απαιτείται υπογραφή μόνο όταν αναγράφεται ο αριθμός REX.

Στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ε.Ε.–Καναδά (Άρθρο 19(3) σε συνδυασμό με Άρθρο 68(7) του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2447/2015 ), μια δήλωση καταγωγής δεν απαιτεί υπογραφή ούτε από εγγεγραμμένο ούτε από μη εγγεγραμμένο εξαγωγέα, για αποστολές με συνολική αξία που δεν υπερβαίνει τα 6.000 ευρώ.

Το αποδεικτικό καταγωγής που εκδίδεται από τον εξαγωγέα πρέπει να προσδιορίζει τη χώρα ή το έδαφος καταγωγής. Για προϊόντα που κατάγονται από την Ε.Ε., πρέπει να αναγράφεται ο όρος «Ευρωπαϊκή Ενωση» ή ο κωδικός «ΕΕ». Η αποκλειστική αναγραφή συγκεκριμένου Κράτους Μέλους δεν είναι αποδεκτή. Αν πρόκειται για προϊόντα εκτός Ε.Ε., πρέπει να χρησιμοποιούνται οι κωδικοί χωρών που καθορίζονται στον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2020/1470 της Επιτροπής.

Το τιμολόγιο, το δελτίο αποστολής ή άλλα εμπορικά έγγραφα που περιέχουν το αποδεικτικό καταγωγής μπορούν να περιλαμβάνουν τόσο καταγόμενα όσο και μη καταγόμενα προϊόντα. Το κείμενο της δήλωσης το επιτρέπει με τη φράση «εκτός εάν δηλώνεται διαφορετικά». Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα μη καταγόμενα προϊόντα πρέπει να προσδιορίζονται με σαφήνεια. Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιας αναγνώρισης:

• Αναγραφή της ένδειξης (καταγόμενα) ή (μη καταγόμενα) δίπλα σε κάθε προϊόν.

• Χρήση δύο επικεφαλίδων στο τιμολόγιο: «Καταγόμενα αγαθά» και «Μη καταγόμενα αγαθά».

• Αρίθμηση των προϊόντων και αναφορά ποια αντιστοιχούν σε καταγόμενα και ποια σε μη καταγόμενα.

Ακόμη κι αν η συνολική αξία της αποστολής υπερβαίνει το όριο των 6.000 ευρώ (ή 10.000 ευρώ), το όριο αυτό εφαρμόζεται μόνο στα καταγόμενα προϊόντα.

Το αποδεικτικό καταγωγής μπορεί να εκδοθεί από τον εξαγωγέα είτε κατά τον χρόνο εξαγωγής ή όταν αυτή διασφαλιστεί. Η εκ των υστέρων έκδοση επιτρέπεται (βλ. παρακάτω στην ενότητα «Ιδιαιτερότητες»).

Ιδιαιτερότητες:

⮚ Στο πλαίσιο του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων, η βεβαίωση καταγωγής πρέπει να συντάσσεται στα Αγγλικά, Γαλλικά ή Ισπανικά, ενώ για τις ΥΧΕ επιτρέπονται μόνο Αγγλικά ή Γαλλικά.

Στο πλαίσιο άλλων προτιμησιακών καθεστώτων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και οι γλώσσες των εταίρων χωρών, καθώς και όλες οι επίσημες γλώσσες της Ε.Ε.

⮚ Ένδειξη διαφορετικών χωρών καταγωγής στο ίδιο έγγραφο

Εάν τα προϊόντα του τιμολογίου ή άλλου εμπορικού εγγράφου έχουν προτιμησιακή καταγωγή από διαφορετικές χώρες ή εδάφη (π.χ. λόγω περιφερειακής ή διαγώνιας σώρευσης στο πλαίσιο του του Συστήματος Γενικευμένων Προτιμήσεων ή της Πανευρωμεσογειακής ζώνης ), πρέπει να αναφέρονται τα ονόματα ή οι κωδικοί των χωρών αυτών, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα.

⮚ Στη Συμφωνία Ε.Ε.–Ηνωμένου Βασιλείου, κάθε έγγραφο που περιγράφει επαρκώς το καταγόμενο προϊόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί, και δεν απαιτείται να είναι εμπορικό έγγραφο.

• Για την Έκδοση δηλώσεων τιμολογίου ή δήλωση καταγωγής EUR-MED στη Πανευρωμεσογειακή ζώνη, πρέπει να περιέχει μία από τις ακόλουθες φράσεις στα Αγγλικά:

• "Cumulation applied with … (name of the country/countries)" ή

• "No cumulation applied".

Διαδικασία εκ των υστέρων έκδοσης αποδεικτικών καταγωγής

Κατά κανόνα, τα αποδεικτικά καταγωγής μπορούν να συντάσσονται τόσο κατά την ώρα της εξαγωγής όσο και σε μεταγενέστερο χρόνο.

Σύμφωνα με πολλές προτιμησιακές συμφωνίες, η εκ των υστέρων έκδοση είναι δυνατή μόνο αν το έγγραφο υποβληθεί στη χώρα εισαγωγής εντός δύο ετών από την εισαγωγή των σχετικών προϊόντων — ή αργότερα, εφόσον το επιτρέπει η συμφωνία (π.χ. άρθρο 19(4) της Συμφωνίας Ε.Ε.–Καναδά ). Σε άλλες συμφωνίες, όπως αυτές της Ιαπωνίας ή του Ηνωμένου Βασιλείου, δεν υπάρχει τέτοιος χρονικός περιορισμός.

Η εκ των υστέρων έκδοση έχει πρακτική αξία μόνο εφόσον η αξίωση προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης μπορεί να απαιτηθεί μετά την εισαγωγή των εν λόγω εμπορευμάτων στη χώρα εταίρο . Π.χ. στη Συμφωνία ΕΕ- Ιαπωνίας (EU–Japan EPA) και στη Συμφωνία ΕΕ – Βιετνάμ (EU–Vietnam FTA), η αίτηση πρέπει να γίνει κατά την εισαγωγή των εμπορευμάτων καθώς οι καταβληθέντες δασμοί δεν μπορούν να επιστραφούν αν η αίτηση γίνει εκ των υστέρων. Αντίθετα, στη Συμφωνία ΕΕ-ΗΒ (EU–UK TCA), επιτρέπεται επιστροφή δασμών έως και 3 έτη μετά την εισαγωγή των καταγόμενων προϊόντων.

Στην εκ των υστέρων έκδοση, πρέπει να αναγράφεται η ημερομηνία σύνταξης της βεβαίωσης καταγωγής, ιδίως όταν διαφέρει από την ημερομηνία της φορτωτικής. Δεν επιτρέπεται να αναγραφεί ημερομηνία προγενέστερη της πραγματικής.

Σε αντίθεση με την εκ των υστέρων έκδοση πιστοποιητικών κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED, δεν απαιτείται ειδική σφραγίδα ή σημείωση στα αποδεικτικά καταγωγής που εκδίδονται από τον εξαγωγέα και συντάσσονται μετά την εξαγωγή.

Διαδικασία έκδοσης αποδεικτικών καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων

Στις περισσότερες προτιμησιακές συμφωνίες, ένα αποδεικτικό καταγωγής ισχύει μόνο για μία αποστολή προϊόντων.

Ωστόσο, ορισμένες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου επιτρέπουν την έκδοση αποδεικτικών καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων, ως διευκόλυνση των εξαγωγέων που αποστέλλουν πανομοιότυπα προϊόντα. Έτσι, για προκαθορισμένο χρονικό διάστημα, αρκεί ένα μόνο αποδεικτικό καταγωγής, το οποίο καλύπτει όλες τις αποστολές, αντί για ξεχωριστά αποδεικτικά καταγωγής για κάθε μία.

Η διατύπωση του αποδεικτικού αυτού (για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων) είναι ίδια με εκείνη του απλού αποδεικτικού καταγωγής (για μια αποστολή προϊόντων), όπως ορίζεται στη σχετική συμφωνία, με την προσθήκη καθορισμένης χρονικής περιόδου (π.χ. στην Συμφωνία Ε.Ε.–Ιαπωνίας η περίοδος δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 12 μήνες).

Για την ανάγκη εγγραφής στο σύστημα REX, βλ. ανωτέρω (2.α.) «Βεβαίωση καταγωγής». Γενικά, ισχύουν οι ίδιες αρχές για τη σύνταξη βεβαιώσεων καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων, όπως και για μία μόνο αποστολή (βλ. ανωτέρω (2.γ.) «Έκδοση αποδεικτικών καταγωγής»).

Ιαπωνία:

Οδηγίες: Βεβαίωση καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων

https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2020-

01/eu_japan_epa_guidance_statement_on_origin_for_multiple_shipments_of_identical_products_e n.pdf

Από την υπηρεσία μας έχει εκδοθεί το υπ. αρ. ΔΔΘΕΚΑ Β 1105295 ΕΞ2020/04-09-2020 έγγραφο με θέμα “Αποστολή οδηγού για τους κανόνες καταγωγής στο πλαίσιο της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιαπωνίας, σχετικά με την «βεβαίωση καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων»” διαθέσιμη στον ακόλουθο σύνδεσμο:

Οδηγός «Βεβαίωση καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων» ΣΟΕΣ Ε.Ε. – Ιαπωνίας – Ενημέρωση για Οδηγό “Βεβαίωση καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων”

Οδηγός «Βεβαίωση καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων» ΣΟΕΣ Ε.Ε. - Ιαπωνίας

Ηνωμένο Βασίλειο:

Οδηγίες σχετικά με το Μέρος II της Συμφωνίας Ε.Ε.–Η.Β. – Διαδικασίες καταγωγής, με επεξηγήσεις για τη «βεβαίωση καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων» (σημείο 4):

https://ec.europa.eu/taxation_customs/customs-4/international-affairs/third-countries/united- kingdom_en

Καναδάς:

Οδηγίες για την Συμφωνία ΕΕ- Καναδά:

https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2020-10/ceta_guidance_en.pdf

Από την υπηρεσία μας έχει εκδοθεί το υπ. αρ. ΔΔΘΕΚΑ Β 1006057 ΕΞ 2020/16-01-2020 έγγραφο με θέμα «Αποστολή επικαιροποιημένου οδηγού για τους κανόνες καταγωγής στο πλαίσιο της Συνολικής Οικονομικής και Εμπορικής Συμφωνίας (ΣΟΕΣ) ΕΕ-Καναδά» διαθέσιμη στον ακόλουθο σύνδεσμο:

Οδηγός Καταγωγής ΣΟΕΣ ΕΕ- Καναδάς - Ενημέρωση για Οδηγό ΣΟΕΣ ΕΕ- Καναδάς v2

Οδηγός Καταγωγής Συνολικής Οικονομικής και Εμπορικής Συμφωνίας (ΣΟΕΣ) ΕΕ- Καναδά Σεπτέμβριος 2019

Στο πλαίσιο της Συμφωνίας ΕΕ – Καναδά, μόνο οι εξαγωγείς της Ε.Ε. μπορούν να συντάσσουν δήλωση καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων, σύμφωνα με το άρθρο 19(5) της συμφωνίας. Η δυνατότητα αυτή δεν ισχύει για τους Καναδούς εξαγωγείς, καθώς δεν υπάρχει διάταξη στον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2447/2015 που να την επιτρέπει.

Όταν ο Καναδός εξαγωγέας συμπληρώνει τη δήλωση καταγωγής με τις ημερομηνίες που αναγράφονται στο πεδίο 1 (χρονική περίοδος στο κείμενο της δήλωσης καταγωγής) του Παραρτήματος 2 του Πρωτοκόλλου Καταγωγής της Συμφωνίας ΕΕ – Καναδά, οι τελωνειακές αρχές της Ε.Ε. θα αποδεχθούν τη δήλωση μόνο για την πρώτη αποστολή.

Β) ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΕΑ (Importer’s knowledge)

Νομική βάση

• Άρθρο 3.18 της Συμφωνίας Ε.Ε.–Ιαπωνίας

• Άρθρο 58 της Συμφωνίας Ε.Ε.–Ηνωμένου Βασιλείου

• Άρθρο 3.20 της Συμφωνίας Ε.Ε.–Νέας Ζηλανδίας

Στο πλαίσιο των Συμφωνιών Ε.Ε.–Ιαπωνίας και Ε.Ε.–Η.Β., ο εισαγωγέας μπορεί να υποβάλει αίτημα για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση βάσει των πληροφοριών που διαθέτει για την προτιμησιακή καταγωγή των εισαγόμενων αγαθών.

Η επιλογή αυτή δηλώνεται με τη χρήση κατάλληλου κωδικού στη τελωνειακή διασάφηση στη θέση 44 « Ειδικές μνείες/προσκομιζόμενα έγγραφα/πιστοποιητικά και άδειες ».

Η γνώση του εισαγωγέα προϋποθέτει ότι ο εξαγωγέας παρέχει στον εισαγωγέα επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, υπό μορφή υποστηρικτικών εγγράφων ή αρχείων. Τα στοιχεία αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες, όπως:

• υπολογισμούς τιμών,

• λίστες υλικών,

• πληροφορίες προμηθευτών

Οι πληροφορίες που διαθέτει ο εισαγωγέας πρέπει να αποτελούν συγκεκριμένα και απτά αποδεικτικά στοιχεία ότι το προϊόν πληροί τα κριτήρια καταγωγής και να μπορούν να παρουσιαστούν σε περίπτωση επαλήθευσης.

Ο εισαγωγέας πρέπει να έχει έγγραφα που επιτρέπουν στις τελωνειακές αρχές της χώρας εισαγωγής να επαληθεύσουν την καταγωγή των αγαθών, χωρίς να απαιτείται έλεγχος για τον εξαγωγέα ή τον κατασκευαστή στη χώρα εξαγωγής καθόσον δεν υπάρχει διοικητική συνεργασία.

Ο εισαγωγέας οφείλει να διατηρεί τα υποστηρικτικά έγγραφα ή αρχεία που αποδεικνύουν την προτιμησιακή καταγωγή των προϊόντων για το χρονικό διάστημα που καθορίζεται στη σχετική εμπορική συμφωνία.

Μια βεβαίωση καταγωγής από τον εξαγωγέα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποστηρικτικό έγγραφο για τη γνώση του εισαγωγέα.

Όταν οι εισαγωγείς της Ε.Ε. επιλέγουν να αιτηθούν προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση μέσω της γνώσης του εισαγωγέα, πρέπει να προβλέπουν συμβατικά με τους εξαγωγείς τους την ανταλλαγή των αναγκαίων πληροφοριών και εγγράφων που αποδεικνύουν την προτιμησιακή καταγωγή των εισαγόμενων προϊόντων.

Επιπλέον, εάν ο εισαγωγέας χρησιμοποιεί τελωνειακό αντιπρόσωπο, συνιστάται να οριοθετεί τους όρους και τις προϋποθέσεις χρήσης της γνώσης του εισαγωγέα για την υποβολή της αίτησης προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης στη σύμβαση υπηρεσιών ή στην εντολή αντιπροσώπευσης.

Εάν ο εισαγωγέας δεν διαθέτει επαρκή έγγραφα που να αποδεικνύουν την καταγωγή (π.χ. αν ο εξαγωγέας επικαλείται εμπιστευτικότητα της παραγωγικής διαδικασίας) ή εάν οι πληροφορίες του είναι ανακριβείς, δεν πρέπει να υποβάλει αίτημα για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση βάσει γνώσης του εισαγωγέα.

Ο εισαγωγέας που χρησιμοποιεί τη «γνώση εισαγωγέα» δεν χρειάζεται να είναι εγγεγραμμένος στο σύστημα REX.

Ιαπωνία:

Οδηγίες για την γνώση του εισαγωγέα στην Συμφωνία ΕΕ-Ιαπωνίας

https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2019-

01/eu_japan_epa_guidance_importers_knowledge_en.pdf

Από την υπηρεσία μας έχει εκδοθεί τουπ. αρ. ΔΔΘΕΚΑ Β 1037049 ΕΞ2019/08-03-2019 έγγραφο με θέμα “Αποστολή οδηγού για τους κανόνες καταγωγής στο πλαίσιο της συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιαπωνίας, σχετικά με την «γνώση του εισαγωγέα»” διαθέσιμη στον ακόλουθο σύνδεσμο:

Οδηγός «Γνώση του εισαγωγέα» ΣΟΕΣ Ε.Ε. – Ιαπωνίας - Ενημέρωση για Οδηγό "Γνώση του εισαγωγέα"

Οδηγός «Γνώση του εισαγωγέα» ΣΟΕΣ Ε.Ε. – Ιαπωνίας

Ηνωμένο Βασίλειο:

Οδηγίες για το Μέρος II της Συμφωνίας – Διαδικασίες καταγωγής

https://ec.europa.eu/taxation_customs/customs-4/international-affairs/third-countries/united- kingdom_en

Γ) ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΙΣΧΥΟΣ

Τα αποδεικτικά καταγωγής έχουν περιορισμένη διάρκεια ισχύος, η οποία καθορίζεται από κάθε προτιμησιακή συμφωνία. (Για αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με τις διαφορετικές περιόδους ισχύος, βλ. Πίνακα 1.)

Η περίοδος ισχύος αρχίζει από την ημερομηνία έκδοσης ή σύνταξης του αποδεικτικού καταγωγής στη χώρα εξαγωγής. Το έγγραφο πρέπει να είναι έγκυρο κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση.

Για αποδεικτικά αντικατάστασης, η περίοδος ισχύος υπολογίζεται από την ημερομηνία έκδοσης του αντικατάστασης. Στην περίπτωση αντίγραφων, η ισχύς υπολογίζεται από την ημερομηνία έκδοσης του αρχικού εγγράφου.

Τα αποδεικτικά καταγωγής για πολλαπλές αποστολές πανομοιότυπων προϊόντων ισχύουν εντός της περιόδου που αναγράφεται σε αυτά, και όλες οι εισαγωγές πρέπει να πραγματοποιηθούν εντός αυτής της περιόδου.

Αποδεικτικά καταγωγής που υποβάλλονται στις τελωνειακές αρχές της χώρας εισαγωγής μετά τη λήξη της προθεσμίας, μπορούν να γίνουν δεκτά ( εκτός από τις Συμφωνίες ΕΕ-Καναδά, ΕΕ – ΗΒ και ΕΕ – Ιαπωνίας )για την εφαρμογή προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης εφόσον:

• η καθυστέρηση οφείλεται σε εξαιρετικές περιστάσεις κατά τα οριζόμενα στη σχετική προτιμησιακή συμφωνία. Ως εξαιρετικές περιστάσεις νοούνται καταστάσεις εκτός του ελέγχου του εισαγωγέα ή του αντιπροσώπου του, που συμβαίνουν σπάνια και δεν επηρεάζουν τη δυνατότητα των τελωνειακών αρχών να επαληθεύσουν την καταγωγή των αγαθών (π.χ. φυσικές καταστροφές), ή

• τα προϊόντα έχουν προσκομιστεί στην τελωνειακή αρχή πριν από τη λήξη ισχύος του αποδεικτικού καταγωγής, και η ημερομηνία έκδοσης/σύνταξης του αποδεικτικού δεν υπερβαίνει τα δύο έτη.

Ένα αποδεικτικό καταγωγής θεωρείται «υποβληθέν» μόνο όταν έχει παρουσιαστεί στις τελωνειακές αρχές σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις της Ένωσης, στο πλαίσιο διασάφησης για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των συγκεκριμένων αγαθών, και εφόσον ο εισαγωγέας έχει παρουσιάσει τα αγαθά και έχει δηλώσει ότι πρόκειται για αγαθά προτιμησιακής καταγωγής.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την περίοδο ισχύος για αγαθά που τελούν υπό ειδικά καθεστώτα, βλ. οδηγίες στον ακόλουθο σύνδεσμο :

https://taxation-customs.ec.europa.eu/system/files/2016-09/2267-final_en.pdf

Δ) Διατήρηση αποδεικτικών καταγωγής και υποστηρικτικών εγγράφων

Ο εξαγωγέας, ανεξαρτήτως εάν είναι παραγωγός ή έμπορος, ο οποίος συντάσσει αποδεικτικό καταγωγής ή υποβάλλει αίτηση για έκδοση πιστοποιητικού, οφείλει να διαθέτει όλα τα απαραίτητα έγγραφα, όπως:

• δηλώσεις προμηθευτών,

• υπολογισμούς που αποδεικνύουν ότι τα αγαθά είναι καταγόμενα, ώστε να μπορεί να αποδείξει την καταγωγή των αγαθών και να ανταποκριθεί σε αίτημα επαλήθευσης.

Ο εξαγωγέας πρέπει να γνωρίζει ότι στις περισσότερες προτιμησιακές συμφωνίες της Ε.Ε. η περίοδος τήρησης αρχείων για αποδεικτικά καταγωγής, πιστοποιητικά και υποστηρικτικά έγγραφα είναι τουλάχιστον τριετής, υπολογιζόμενη από την ημερομηνία έκδοσης ή σύνταξης του αποδεικτικού καταγωγής. Ωστόσο, ορισμένες συμφωνίες προβλέπουν διαφορετική περίοδο, π.χ. πενταετή στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ε.Ε.–Κορέας. Εάν η εθνική νομοθεσία προβλέπει μεγαλύτερη περίοδο, αυτή υπερισχύει.

Για εκ των υστέρων εκδοθέντα πιστοποιητικά κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED, η περίοδος τήρησης αρχείων αρχίζει από τη στιγμή της έκδοσης του πιστοποιητικού, ακόμη και εάν είχε εκδοθεί προηγούμενο πιστοποιητικό που π.χ. απορρίφθηκε κατά την εισαγωγή για τεχνικούς λόγους.

Ωστόσο, για αντίγραφα πιστοποιητικών κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED, τα οποία εκδίδονται λόγω κλοπής, απώλειας ή καταστροφής του αρχικού, η περίοδος τήρησης αρχείων ξεκινά από την ημερομηνία έκδοσης του αρχικού πιστοποιητικού.

Ο εισαγωγέας υποχρεούται να τηρεί όλα τα αρχεία που σχετίζονται με την εισαγωγή, σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας εισαγωγής, συμπεριλαμβανομένων των αποδεικτικών καταγωγής. Οι τελωνειακές αρχές της χώρας εξαγωγής που εκδίδουν πιστοποιητικά κυκλοφορίας EUR.1 ή EUR-MED πρέπει να διατηρούν την αίτηση έκδοσης για τουλάχιστον τρία έτη.

Όσον αφορά τις υποχρεώσεις τήρησης αρχείων, η περίοδος αρχίζει από την ημερομηνία λήξης ισχύος που αναγράφεται στο έγγραφο καταγωγής.

Ε. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ

Κάθε προτιμησιακή συμφωνία προβλέπει εξαιρέσεις από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού καταγωγής, υπό την προϋπόθεση ότι:

• τα αγαθά δεν εισάγονται στο πλαίσιο εμπορικών συναλλαγών (μικρά δέματα που αποστέλλονται από ιδιώτη σε ιδιώτη έως ορισμένο μέγιστο ποσό μπορούν να τύχουν προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης χωρίς την υποβολή αποδεικτικού καταγωγής). και

• η συνολική αξία τους δεν υπερβαίνει τα οριζόμενα όρια αξίας (όπως προσωπικές αποσκευές ταξιδιωτών που δικαιούνται αντίστοιχη απαλλαγή, έως ορισμένο όριο αξίας.)

Όταν μία συμφωνία επιτρέπει στην Ένωση να χορηγεί εξαίρεση χωρίς να ορίζει ρητά τις σχετικές προϋποθέσεις (π.χ. Συμφωνία ΕΕ-Καναδά), εφαρμόζονται οι όροι του άρθρου 103 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2447/2015 σε συνδυασμό με το άρθρο 68(6).

Μικροδέματα που αποστέλλονται μεταξύ ιδιωτών

Τα μικροδέματα που αποστέλλονται μεταξύ ιδιωτών μπορούν να τύχουν προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης χωρίς αποδεικτικό καταγωγής, εφόσον πληρούνται σωρευτικά τα εξής:

• η συνολική αξία της αποστολής δεν υπερβαίνει το όριο που προβλέπεται στη σχετική συμφωνία (συνήθως 500 ευρώ),

• η αποστολή προέρχεται από ιδιώτη και αποστέλλεται σε ιδιώτη,

• η εισαγωγή δεν έχει εμπορικό χαρακτήρα, δηλαδή πραγματοποιείται περιστασιακά, αφορά αποκλειστικά προσωπική χρήση του παραλήπτη ή της οικογένειάς του, και είναι προφανές από τη φύση και ποσότητα των προϊόντων ότι δεν προορίζονται για εμπορική εκμετάλλευση,

• δηλώνεται ότι τα προϊόντα μπορούν να τύχουν προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης, χωρίς αμφιβολία ως προς την ακρίβεια της δήλωσης. Η δήλωση γίνεται στη τελωνειακή διασάφηση ή σε ξεχωριστό φύλλο που προσαρτάται σε αυτή, με ένδειξη της χώρας καταγωγής.

Αγαθά που περιλαμβάνονται στις προσωπικές αποσκευές ταξιδιωτών

Στο πλαίσιο ταξιδιωτικής κίνησης, αγαθά μπορούν να θεωρηθούν καταγόμενα προϊόντα χωρίς την υποβολή αποδεικτικού καταγωγής, εφόσον:

• περιλαμβάνονται στις προσωπικές αποσκευές του ταξιδιώτη και η συνολική τους αξία δεν υπερβαίνει το όριο που προβλέπεται από τη συμφωνία (συνήθως 1.200 ευρώ),

• η εισαγωγή είναι περιστασιακή και αφορά προϊόντα προσωπικής χρήσης του ταξιδιώτη ή της οικογένειάς του, ή προορίζονται για δώρο, και είναι προφανές ότι δεν προορίζονται για εμπορικούς σκοπούς,

• ο ταξιδιώτης δηλώνει προφορικά ότι τα προϊόντα μπορούν να τύχουν προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης, χωρίς αμφιβολία ως προς την ακρίβεια της δήλωσης.

ΣΤ. Εισαγωγή με τμηματικές αποστολές

1. Εισαγωγή

Ορισμένα προϊόντα, λόγω της φύσεως τους — όπως το μέγεθός τους ή για λόγους εμπορικής ή μεταφορικής ευκολίας — ενδέχεται να χρειάζεται να μεταφερθούν σε περισσότερες αποστολές, αν και ταξινομούνται ως ένα ενιαίο προϊόν. Αυτό θα μπορούσε να αφορά, για παράδειγμα, ένα προκατασκευασμένο κτίριο ή μία γέφυρα.

Τα προϊόντα αυτά αποσυναρμολογούνται για τη μεταφορά και επανασυναρμολογούνται ή εγκαθίστανται στο συμβαλλόμενο μέρος εισαγωγής της προτιμησιακής συμφωνίας.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα μόνο έγγραφο καταγωγής για να καλύψει την προτιμησιακή εισαγωγή ενός ενιαίου προϊόντος που εισάγεται μέσω πολλών αποστολών σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

2. Γενική επισκόπηση

Η εισαγωγή ενός ενιαίου προϊόντος με τμηματικές αποστολές και η χρήση ενός μόνο αποδεικτικού καταγωγής είναι δυνατή μόνο για εκείνα τα προϊόντα που είναι αποσυναρμολογημένα ή μη συναρμολογημένα κατά την έννοια του Γενικού Κανόνα 2α για την ερμηνεία του Εναρμονισμένου Συστήματος (HS) και εμπίπτουν στα Τμήματα XVI και XVII, καθώς και στους κωδικούς 73.08 και 94.06 του HS ενώ όσον αφορά τη Συμφωνία ΕΕ–Ιαπωνίας και τη Συμφωνία ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου, εκτείνεται στα Τμήματα XV έως XXI του Εναρμονισμένου Συστήματος

Ο Γενικός Κανόνας 2α ορίζει ότι ένα μη συναρμολογημένο ή αποσυναρμολογημένο προϊόν μπορεί να ταξινομηθεί στην κλάση του πλήρους ή τελικού προϊόντος, εφόσον διαθέτει τον ουσιώδη χαρακτήρα του πλήρους ή τελικού προϊόντος. Ο κανόνας αυτός συμπληρώνεται από τη Σημείωση 3 του Τμήματος XVI του Εναρμονισμένου Συστήματος, η οποία εφαρμόζεται στα προϊόντα των Τμημάτων XVI και XVII.

(2.α.) Διαδικασία εισαγωγής με τμηματικές αποστολές

Ο εισαγωγέας που επιθυμεί να κάνει χρήση της διαδικασίας αυτής πρέπει να υποβάλει αίτηση στις τελωνειακές αρχές, η οποία πρέπει να εγκριθεί πριν από την εισαγωγή της πρώτης αποστολής.

Κατά την εισαγωγή της πρώτης αποστολής, υποβάλλεται ένα μόνο αποδεικτικό καταγωγής στις τελωνειακές αρχές, το οποίο επιβεβαιώνει την καταγωγή του τελικού προϊόντος. Δεν είναι αναγκαίο να καθοριστεί η καταγωγή κάθε επιμέρους αποστολής.

Ωστόσο, η διαδικασία αυτή δεν αποκλείει την εκ των υστέρων υποβολή αίτησης για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση για τελικά προϊόντα που έχουν ήδη εισαχθεί τμηματικά.

Η άμεση εισαγωγή οποιασδήποτε επιμέρους αποστολής από τρίτη χώρα δεν επιτρέπει το τελικό προϊόν να καλύπτεται από ένα ενιαίο αποδεικτικό καταγωγής.

(2.β.) Διαδικασία εξαγωγής με τμηματικές αποστολές

Για τον καθορισμό της καταγωγής προϊόντων που πρόκειται να εξαχθούν με τμηματικές αποστολές, εφαρμόζεται ο κανόνας καταγωγής που αφορά το τελικό προϊόν. Δεν είναι αναγκαίο να καθοριστεί η καταγωγή κάθε επιμέρους αποστολής.

Σε αυτήν την περίπτωση, ένα μόνο αποδεικτικό καταγωγής για το τελικό προϊόν πρέπει να εκδοθεί ή να συνταχθεί κατά την εξαγωγή της πρώτης αποστολής.

Η διαδικασία αυτή, ωστόσο, δεν αποκλείει την εκ των υστέρων έκδοση ή σύνταξη αποδεικτικού καταγωγής για τελικά προϊόντα που είχαν εξαχθεί προηγουμένως με τμηματικές αποστολές.

Ζ) Διαφορές στα αποδεικτικά καταγωγής

Οι διαφορές στα αποδεικτικά καταγωγής μπορεί να είναι διαφόρων ειδών.

Για παράδειγμα:

• μικρολάθη ή ελαφρές αποκλίσεις, όπως τυπογραφικά ή ορθογραφικά σφάλματα, χωρίς συνέπειες στην αποδοχή της προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης

• σοβαρότερα λάθη, όπως λανθασμένη αναφορά χώρας καταγωγής, που οδηγεί σε απόρριψη του αποδεικτικού καταγωγής ή

• σφάλματα που απαιτούν εκ των υστέρων έλεγχο (verification), ώστε να ελεγχθεί η καταγωγή του προϊόντος, ενώ το εμπόρευμα μπορεί προσωρινά να τύχει προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης κατά την εισαγωγή.

Υπάρχουν τρείς βασικοί τύποι ενεργειών σχετικά με τις διαφορές

α. Μη απόρριψη λόγω μικρολαθών ή αποκλίσεων

Τα μικρολάθη ή οι ελαφρές αποκλίσεις μεταξύ των αποδεικτικών καταγωγής και των υποστηρικτικών εγγράφων που υποβάλλονται στο τελωνείο δεν καθιστούν το αποδεικτικό καταγωγής άκυρο, εφόσον αποδεικνύεται ότι τα έγγραφα αντιστοιχούν πράγματι στα εισαγόμενα προϊόντα.

Προφανή τυπογραφικά λάθη σε ένα αποδεικτικό καταγωγής δεν πρέπει να οδηγούν σε απόρριψή του, εφόσον δεν δημιουργούν αμφιβολίες ως προς την ακρίβειά του.

Παράδειγμα : Συμφωνία ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου

Αν μία βεβαίωση καταγωγής από Βρετανό εξαγωγέα αναφέρει ως χώρα καταγωγής “United Kinkdom” (αντί για United Kingdom), πρόκειται προφανώς για τυπογραφικό λάθος και, σύμφωνα με το άρθρο 57 της Συμφωνίας ΕΕ–ΗΒ (TCA), το τελωνείο της ΕΕ θα αποδεχτεί το έγγραφο.

Αν όμως η χώρα καταγωγής δηλωθεί ως “England”, αυτό δεν θεωρείται απλό ορθογραφικό σφάλμα αλλά λανθασμένη αναφορά χώρας, και η προτίμηση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.

β. Τεχνικοί λόγοι απόρριψης πιστοποιητικών

Ένα πιστοποιητικό μπορεί να απορριφθεί για τεχνικούς λόγους, όταν δεν έχει συνταχθεί με τον προβλεπόμενο τρόπο.

Οι περιπτώσεις αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν στην εκ των υστέρων έκδοση νέου (διορθωμένου) πιστοποιητικού και περιλαμβάνουν, ενδεικτικά:

⮚ χρήση μη εγκεκριμένου εντύπου (π.χ. χωρίς φόντο-διαγράμμιση , διαφορετικό μέγεθος ή χρώμα , χωρίς σειριακό αριθμό, μη εκτύπωση σε επιτρεπόμενη γλώσσα),

⮚ μη συμπλήρωση υποχρεωτικών πεδίων,

• έλλειψη πληροφορίας σχετικά με τη χώρα καταγωγής,

• απουσία σφραγίδας τελωνείου

• απουσία υπογραφής τελωνειακού υπαλλήλου

• απουσία υπογραφής εξαγωγέα ή εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου,

⮚ πιστοποιητικό υπογεγραμμένο από αναρμόδια αρχή (μη εξουσιοδοτημένη),

⮚ χρήση νέας σφραγίδας που δεν έχει ακόμα κοινοποιηθεί,

⮚ υποβολή αντιγράφου αντί του πρωτοτύπου,

⮚ Η αναγραφή στη θέση 2 (συμφωνία) ή στη θέση 5 (χώρα ή έδαφος προορισμού) αναφέρεται σε χώρα, ομάδα χωρών ή έδαφος προορισμού που δεν ανήκει στη σχετική συμφωνία (π.χ. Κούβα στην περίπτωση της συμφωνίας Cariforum).

⮚ μη αναγνώσιμη ή χωρίς αναγραφή ημερομηνίας έκδοσης

⮚ εμφανής αναντιστοιχία μεταξύ των ποσοτήτων του πιστοποιητικού και των εμπορικών εγγράφων.

Η απουσία παρατηρήσεων σχετικά με την εκ των υστέρων έκδοση ή την έκδοση αντιγράφου του πιστοποιητικού καταγωγής δεν συνεπάγεται την απόρριψή του, αλλά μπορεί να αποτελέσει λόγο για αίτημα εκ των υστέρων ελέγχου.

Τέτοια πιστοποιητικά σημειώνονται με την ένδειξη “DOCUMENT NOT ACCEPTED”- ή καταχωρίζονται ηλεκτρονικά με αιτιολόγηση της απόρριψης και επιστρέφονται στον εισαγωγέα, ώστε να έχει την δυνατότητα να ζητήσει εκ νέου έκδοση του εγγράφου εκ των υστέρων.

Οι τελωνειακές αρχές μπορούν να κρατήσουν φωτοαντίγραφο του απορριφθέντος εγγράφου για σκοπούς μεταγενέστερης επαλήθευσης ή ελέγχου απάτης.

γ. Απόρριψη της προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης χωρίς επαλήθευση

Η παρούσα κατηγορία καλύπτει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες το αποδεικτικό καταγωγής θεωρείται μη αποδεκτό, μεταξύ άλλων, για τους εξής λόγους:

• τα εμπορεύματα στα οποία αναφέρεται το αποδεικτικό καταγωγής δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση·

• απουσία περιγραφής των εμπορευμάτων ή το έγγραφο αφορά σε εμπορεύματα διαφορετικά από αυτά που προσκομίζονται·

• η προθεσμία ισχύος του αποδεικτικού καταγωγής έχει λήξει για λόγους άλλους από αυτούς που προβλέπονται από τους κανονισμούς (π.χ. εξαιρετικές περιστάσεις), εκτός εάν τα εμπορεύματα έχουν προσκομισθεί πριν από τη λήξη της προθεσμίας.

• το αποδεικτικό καταγωγής προσκομίζεται εκ των υστέρων για εμπορεύματα που είχαν αρχικά εισαχθεί με αθέμιτες πρακτικές

• εσφαλμένη ένδειξη χώρας καταγωγής βάσει της οποίας εκδόθηκε το έγγραφο καταγωγής (π.χ. αναγραφή της χώρας καταγωγής «Ελβετία» σε πιστοποιητικό κυκλοφορίας EUR.1 (θέση 4) προερχόμενο από το Μεξικό ή βεβαίωση καταγωγής από το Ηνωμένο Βασίλειο με ένδειξη «UA» (Ουκρανία))·

• το αποδεικτικό καταγωγής αναφέρει χώρα με την οποία δεν εφαρμόζεται σώρευση (π.χ. το έγγραφο εκδίδεται στο Μαρόκο για προϊόντα καταγωγής Νήσων Φερόε που εισάγονται στην ΕΕ, ενώ δεν υπάρχει συμφωνία ελευθέρου εμπορίου μεταξύ Νήσων Φερόε και Μαρόκου· σημειώνεται, ωστόσο, ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η σώρευση είναι επιτρεπτή, όπως στο πλαίσιο της Πανευρωμεσογειακής Σύμβασης, όταν ψάρια νορβηγικής καταγωγής εισάγονται με νορβηγικό αποδεικτικό καταγωγής στις Νήσους Φερόε και στη συνέχεια εξάγονται στην ΕΕ με αποδεικτικό καταγωγής εκδοθέν στις Νήσους Φερόε, δηλώνοντας νορβηγική καταγωγή, εφόσον δεν έχει πραγματοποιηθεί επεξεργασία στα ψάρια στις Νήσους Φερόε)·

• για εισαγωγές από το Ισραήλ:

http://ec.europa.eu/taxation_customs/business/calculation-customs-duties/rules-origin/general- aspects-preferential-origin/euisrael-technical-arrangement_en

Τα πιστοποιητικά πρέπει να σημειώνονται ως μη αποδεκτά και να κρατούνται από τις τελωνειακές αρχές στις οποίες προσκομίστηκαν, προκειμένου να αποτραπεί οποιαδήποτε περαιτέρω απόπειρα χρήσης τους. Όταν κρίνεται σκόπιμο, οι τελωνειακές αρχές της χώρας εισαγωγής ενημερώνουν αμελλητί τις τελωνειακές αρχές της χώρας εξαγωγής σχετικά με την απόρριψη.

Λόγοι απόρριψης για πιστοποιητικά καταγωγής

⮚ Το πιστοποιητικό έχει εκδοθεί από χώρα που δεν ανήκει στο προτιμησιακό σύστημα, ακόμη και αν τα εμπορεύματα κατάγονται από χώρα που ανήκει σε αυτό (π.χ. EUR.1 ή EUR-MED εκδοθέν στη Σαουδική Αραβία για προϊόντα αιγυπτιακής καταγωγής), ή από χώρα με την οποία δεν εφαρμόζεται σώρευση (π.χ. EUR.1 ή EUR-MED εκδοθέν στην Αίγυπτο για εξαγωγές προς την Αλγερία, όπου δεν υπάρχει συμφωνία ελευθέρου εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών).

⮚ Ένα από τα υποχρεωτικά πεδία του πιστοποιητικού φέρει ίχνη μη επικυρωμένων διαγραφών ή τροποποιήσεων (π.χ. στα πεδία περιγραφής εμπορευμάτων, αριθμού δεμάτων, χώρας προορισμού ή καταγωγής).

Λόγοι απόρριψης για αποδεικτικά καταγωγής που εκδίδονται από τον εξαγωγέα

⮚ Απουσία υποχρεωτικής πληροφορίας·

• Ο αριθμός του εξαγωγέα, όπως προβλέπεται στη σχετική προτιμησιακή συμφωνία (π.χ. αριθμός άδειας εγκεκριμένου εξαγωγέα ή αριθμός REX), δεν αναγράφεται στο έγγραφο , εκτός εάν δεν απαιτείται η αναγραφή του (π.χ. λόγω χαμηλής αξίας αποστολής)·

• Ο αριθμός του εξαγωγέα δεν είναι έγκυρος (π.χ. μη έγκυρος αριθμός REX για το Συστήμα Γενικευμένων Προτιμήσεων ή απουσία αριθμού άδειας εγκεκριμένου εξαγωγέα για αποστολές με αξία άνω των 6000 ευρώ ή αναγραφή αριθμού αδείας που δεν αντιστοιχεί στα κοινοποιημένα πρότυπα)·

• Όπου η προτιμησιακή συμφωνία απαιτεί υπογραφή, και αυτή απουσιάζει·

• Δεν είναι δυνατός ο έλεγχος της περιόδου ισχύος, διότι δεν προσδιορίζεται η ημερομηνία σύνταξης·

• απουσία των κριτήριων καταγωγής στη δήλωση καταγωγής από την Ιαπωνία σύμφωνα με τη συμφωνία που ισχύει μεταξύ ΕΕ - Ιαπωνίας

⮚ Το κείμενο του εγγράφου δεν συνάδει με το προβλεπόμενο υπόδειγμα ή τη γλωσσική μορφή που καθορίζεται στη συμφωνία (π.χ. απουσιάζει ουσιώδες τμήμα της δήλωσης, όπως η διατύπωση «προτιμησιακής καταγωγής»)·

⮚ Η δήλωση δεν περιλαμβάνεται σε εμπορικό έγγραφο, στις περιπτώσεις όπου αυτό απαιτείται από τη σχετική προτιμησιακή συμφωνία.